III SA/KR 15/24

III SA/Kr 15/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-05-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-01-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewa Michna
Marta Kisielowska /sprawozdawca/
Renata Czeluśniak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne
Rozgraniczenie nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
Art. 105
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie Sędzia WSA Ewa Michna Asesor WSA Marta Kisielowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2024 r. sprawy ze skargi L. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 14 listopada 2023 r., nr SKO.GN/6180/127/2023 w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 14 listopada 2023 r. znak SKO.GN/6180/127/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Wójta Gminy L. z dnia 27 września 2023 r. umarzającej postępowanie w sprawie rozgraniczenia tj. ustalenia przebiegu granicy działki nr 1 z działką nr 2, położonymi w S. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 138 § 1 pkt 1, art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2023, poz. 775, dalej: "k.p.a.") w związku z art. 34 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo i geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 1990, dalej: "p.g.i.k.").
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem z dnia 7 września 2022 r. L. B. (dalej: "skarżąca") zwróciła się do Wójta Gminy L. o wszczęcie postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oznaczonej jako działka 1 oraz nieruchomości oznaczonej jako działka nr 2. Decyzją z dnia 5 stycznia 2023 r. Wójt Gminy L. zatwierdził ustalony w toku postępowania rozgraniczeniowego przebieg granicy działki nr 1 z dz. nr 2. W pouczeniu zawartym w decyzji wskazano, że stronom niezadowolonym z ustalenia przebiegu granicy służy wniosek o przekazanie sprawy do Sądu Rejonowego w Tarnowie za pośrednictwem Wójta Gminy L. w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji o rozgraniczeniu. Postanowieniem z dnia 9 czerwca 2023 r. Wójt Gminy L. odmówił przywrócenia skarżącej terminu do złożenia żądania przekazania sprawy sądowi. Postanowieniem z dnia 18 lipca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie utrzymało w mocy postanowienie o odmowie przywrócenia terminu.
Wnioskiem z dnia 28 lipca 2023 r. skarżąca zwróciła się do Wójta Gminy L. o dokonanie ponownego rozgraniczenia nieruchomości. Skarżąca wskazała, że w związku z odrzuceniem jej wniosku o przekazanie sprawy na drogę sądową przez Sąd Rejonowy w Tarnowie wnosi o ponowne rozgraniczenie nieruchomości skarżącej: działki nr 1 położonej w obrębie S. gmina L. z uwagi na nieprawidłowe ustalenie granicy z działką nr 2. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że decyzja z dnia 5 stycznia 2023 r. wydana przez Wójta L. w sposób błędny wyznaczyła przebieg granicy, pozbawiając skarżącą sporej części działki. Geodeta wykonał nieprawidłowe pomiary, co skutkowało zmniejszeniem powierzchni działki skarżącej. Skarżąca wskazała, że zaistniały nowe okoliczności faktyczne w sprawie, ponieważ dopiero po wydaniu decyzji skarżąca ujawniła, że pomiary nieruchomości są nieprawidłowe i nie zgadzają się z dotychczasowymi dokumentami. Z wydruku z rejestru gruntów wynika, że działka skarżącej ma obecnie powierzchnię 0,2080 ha, a powinna mieć zgodnie z treścią umów notarialnych i księgi wieczystej 0,2089 ha.
Postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2023 r. Wójt Gminy L. wszczął postępowanie rozgraniczeniowe nieruchomości oznaczonej jako działka nr 1 z działką nr 2 położonymi w obrębie S. gmina L.
Decyzją z dnia 27 września 2023 r. Wójt Gminy L. orzekł o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego dotyczącego ustalenia przebiegu granicy pomiędzy działką nr 1 a działką nr 2. W uzasadnieniu wskazał, że decyzją z dnia 5 stycznia 2023 r. zatwierdził ustalony w toku postępowania rozgraniczeniowego przebieg granicy pomiędzy działkami nr 1 oraz 2. Podstawę wytyczenia granicy stanowił operat podziału dz. nr 1 oznaczony nr [...], operat podziału dz. nr 2 oznaczony nr [...] oraz na mapa zasadnicza w skali 1:2000. Przebieg granicy został przedstawiony na szkicu granicznym, który stał się integralną częścią protokołu granicznego, został przyjęty do zasobów pod numerem [...]. Organ podniósł, że skarżąca nie wykazała, na czym polegać ma niezgodność wyznaczonej granicy z dokumentacją, nie skorzystała z prawa skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego. Miało to miejsce z uwagi na fakt, że organ odmówił przywrócenia skarżącej terminu do złożenia wniosku o przekazanie sprawy sądowi powszechnemu w Tarnowie, SKO w Tarnowie utrzymało w mocy to postanowienie. Organ zwrócił uwagę, że możliwość ponownego przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego ma miejsce wówczas, gdy po zakończeniu postępowania nastąpiły zdarzenia o charakterze faktycznym, z których może wynikać, że stan władania gruntami różni się od tytułu prawnego do tego władania. W niniejszej sprawie nie zaistniała taka sytuacja, a jedynie zmieniła się ocena czynności biegłego geodety przez skarżącą.
W odwołaniu od decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:
- art. 33 i 34 p.g.i.k. poprzez ich niezastosowanie i umorzenie postępowania rozgraniczeniowego, w sytuacji w której konieczne było dokonanie korekty ustalonej granicy;
- art. 6 k.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności i umorzenie postępowania rozgraniczeniowego w sytuacji wystąpienia oczywistego błędu pomiarowego;
- art. 7 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz zasady uwzględniania słusznego interesu obywateli poprzez bezzasadne zmniejszenie powierzchni działki skarżącej, podczas gdy z dokumentacji zalegającej w aktach postępowania rozgraniczeniowego wynika, że działka skarżącej powinna mieć powierzchnię 0,2089 ha, a nie 0,2080 ha;
- art. 11 k.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie w treści zaskarżonej decyzji przesłanek jej wydania i umorzenia postępowania rozgraniczeniowego;
- naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie reguł postępowania dowodowego i niezasadne przyjęcie, że skarżąca nie wykazała zaistnienia błędu pomiarowego, podczas gdy to organ dysponuje dostępem do akt postępowania, z których w sposób jasny wynika, że powierzchnia działki skarżącej wynosi 0,2089 ha.
W oparciu o podniesione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz dopuszczenie dowodów dołączonych do odwołania. Skarżąca podniosła, że z posiadanej przez skarżącą dokumentacji – umowy notarialnej z dnia 15 maja 2014 r. (rep. A [...]) oraz treści księgi wieczystej nr [...] wynika, że powierzchnia działki skarżącej wynosi 0,2089 ha. Tymczasem, w dniu 22 lutego 2023 r. zostało wydane zaświadczenie, w którym wskazano, że powierzchnia działki skarżącej wynosi 0,2080 ha. Skarżąca podkreśliła, że nie wyraziła zgody na zmianę przebiegu granicy, geodeta zniszczył dotychczasowe znaki graniczne, przesuwając je w inne miejsce. W wyniku działań geodety skarżąca nie ma możliwości dojścia do ogrodzenia, a granice działek są zamknięte.
Decyzją z dnia 14 listopada 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie utrzymało w mocy decyzję Wójta L. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że w sprawie została wydana decyzja rozgraniczeniowa, a po jej wydaniu nie nastąpiły zmiany uzasadniające ponowne prowadzenie postępowania. Organ podniósł, że skarżąca nie dochowała terminu do złożenia wniosku o przekazanie sprawy zakończonej decyzją z dnia 5 stycznia 2023 r. do sądu powszechnego. Możliwość ponownego prowadzenia postępowania ma miejsce wówczas, gdy nastąpiły nowe zdarzenia o charakterze faktycznym, z których wynika, że stan władania gruntami różni się od tytułu prawnego do tego władania. Według oceny Kolegium taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Twierdzenie skarżącej, że po otrzymaniu decyzji o rozgraniczeniu ujawniła błędne pomiary nieruchomości nie stanowi nowej okoliczności, powstałej po wydaniu decyzji rozgraniczeniowej, która mogłaby wskazywać, że ustalony tą decyzją stan różni się od stanu władania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego oraz przepisów prawa procesowego:
- art. 33 i 34 p.g.i.k. poprzez ich niezastosowanie i umorzenie postępowania rozgraniczeniowego w sytuacji, w której konieczne jest dokonanie korekty ustalonej granicy pomiędzy działkami numer 1 a działką numer 2 w związku z wystąpieniem nowych okoliczności faktycznych uzasadniających wznowienie postępowania;
- art. 6 k.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności i umorzenie postępowania rozgraniczeniowego w sytuacji wystąpienia oczywistego błędu pomiarowego;
- art. 7 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz zasady uwzględnienia słusznego interesu obywateli poprzez bezzasadne zmniejszenie powierzchni działki skarżącej, podczas gdy z dokumentacji zalegającej w aktach postępowania rozgraniczeniowego oraz z innych poprzednio prowadzonych postępowań rozgraniczeniowych wynika, iż powierzchnia działki skarżącej powinna wynosić 0,2089 ha a nie 0,2080 ha;
- art. 11 k.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie w treści zaskarżonej decyzji przesłanek jej wydania i umorzenia postępowania rozgraniczeniowego;
- art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie reguł postępowania dowodowego i bezzasadne stwierdzenie, iż skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów obrazujących błąd pomiarowy, podczas gdy organ samorządu terytorialnego dysponuje możliwością wglądu do prowadzonych we wcześniejszych latach akt postępowania rozgraniczeniowego z których w sposób jasny wynika, iż ustalona powierzchnia gruntu wynosi 0,2089 ha i brak było podstaw do zmniejszenia jej powierzchni w toku postępowania rozgraniczeniowego zakończonego wydaniem decyzji z dnia 05.01.2023 znak [...].
W oparciu o wskazane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
W czasie rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie skarżąca podniosła, że podtrzymuje skargę, po rozgraniczeniu nie ma dojścia do swojego ogrodzenia i nie może go wyczyścić. Wskazała, że zrobiła błąd, ponieważ w ciągu 14 dni nie wniosła o przekazanie sprawy sądowi powszechnemu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją, sąd rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji, sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. Kontrola legalności decyzji przeprowadzona zgodnie z ww. granicami wykazała, że zaskarżona decyzja została wydana w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, z prawidłowo zastosowaną normą prawa materialnego, a zatem skarga zasługiwała na oddalenie.
W niniejszej sprawie niesporne były następujące okoliczności: decyzją z dnia 5 stycznia 2023 r. Wójt Gminy L. zatwierdził ustalony w toku postępowania rozgraniczeniowego przebieg granicy działki nr 1 z działką nr 2. Sąd Rejonowy w Tarnowie odrzucił wniosek skarżącej o przekazanie sprawy rozgraniczenia sądowi powszechnemu jako spóźniony. Wójt Gminy L. odmówił skarżącej przywrócenia terminu do przekazania sprawy Sądowi Rejonowemu w Tarnowie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie utrzymało postanowienie w mocy. Niesporną okolicznością jest również, że skarżąca nie zgadza się z wyznaczoną decyzją z dnia 5 stycznia 2023 r. granicą, a dla wykazania zmiany stanu faktycznego uzasadniającej ponowne przeprowadzenie postępowania w sprawie rozgraniczenia powołała wypis z rejestru gruntów, z którego wynika, że powierzchnia działki skarżącej wynosi 0,2080 ha, a z umowy notarialnej nabycia nieruchomości wynika, że działka ma powierzchnię 0,2089 ha.
Zgodnie z art. 33 ust. 1 p.g.i.k. wójt, burmistrz lub prezydent miasta wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, określając w szczególności rodzaje dokumentów stanowiących podstawę ustalania przebiegu granic oraz sposób i tryb wykonywania przez geodetę czynności ustalania przebiegu granic i sporządzania dokumentacji przy rozgraniczaniu nieruchomości, mając na względzie dążenie do ugodowego rozstrzygnięcia sporu oraz poszanowanie prawa własności nieruchomości uczestników postępowania.
Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości lub w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości lub w części. Jedną z przesłanek umorzenia postępowania administracyjnego jest uprzednie wydanie decyzji ostatecznej. Jak słusznie wskazuje się w doktrynie (por. M. Romańska [w:] H. Knysiak-Sudyka (red.) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. III, WKP 2023): "koniecznym warunkiem uznania, że przedmiot postępowania administracyjnego istnieje, jest m.in. ustalenie, że w sprawie nie zostało wydane ostateczne rozstrzygnięcie. Sprawa administracyjna, która staje się przedmiotem postępowania, musi mieć charakter otwarty w tym znaczeniu, że nie może być rozstrzygnięta orzeczeniem ostatecznym (res iudicata). Dopóki orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, dopóty kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe" (por. wyrok NSA: z 20.10.2022 r., II OSK 2981/19). W postępowaniu administracyjnym niedopuszczalne jest ponowne rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji merytorycznej, jeśli wcześniej sprawa tożsama została rozstrzygnięta decyzją ostateczną i decyzja ta nie została następnie uchylona, czy też zmieniona w sposób prawem przewidziany. Zgodnie bowiem z treścią art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W orzecznictwie i literaturze przedmiotu zgodny jest pogląd co do tego, że tożsamość spraw administracyjnych zachodzi w przypadku, gdy występują w nich te same podmioty, dotyczą one tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 listopada 2010 r., II SA/Kr 145/10). W rezultacie, możliwość ponownego orzekania w sprawie uzależniona jest bądź od eliminacji z obrotu prawnego istniejącej decyzji, bądź od stwierdzenia, że doszło do zmiany stanu faktycznego lub prawnego, który miał miejsce po wydaniu uprzedniej decyzji, a z którego wynika, że doszło do zmiany elementów sprawy administracyjnej, które umożliwiałyby organowi wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w nowej sprawie administracyjnej.
Sąd podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy L., że w niniejszej sprawie nie doszło do zmiany stanu faktycznego, która uzasadniałaby ponowne przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego, a zatem nie doszło do zmiany elementów sprawy administracyjnej dających możliwość merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy o rozgraniczenie. Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2013 r., I OSK 707/12), zgodnie z którym możliwość prowadzenia ponownego postępowania rozgraniczeniowego może mieć miejsce wówczas gdy po zakończonym postępowaniu rozgraniczeniowym, czyli po ustaleniu stanu prawnego granicy i jej utrwaleniu w terenie nastąpiły nowe zdarzenia o charakterze faktycznym, które mogą sprawiać, że stan władania gruntami różni się od tytułu prawnego do tego władania. Jednym słowem ponowne postępowanie rozgraniczeniowe może mieć miejsce tylko wówczas gdy nowe zdarzenia o charakterze faktycznym dotyczące stanu władania gruntami mają miejsce już po zakończeniu wcześniejszego postępowania rozgraniczeniowego. Natomiast możliwość prowadzenia ponownego postępowania rozgraniczeniowego co do tych samych nieruchomości, nie jest i nie może być traktowana jako środek do kwestionowania prawomocnego postanowienia sądowego o rozgraniczeniu.
Skarżąca oparła wniosek o ponowne rozgraniczenie na niezadowoleniu z wyników prac geodety podjętych w poprzednim postępowania, a także informacji z rejestru gruntów, zgodnie z którą działka skarżącej ma powierzchnię 0,2080 ha. Podkreślić należy, że rejestr gruntów nie ma charakteru prawotwórczego, a wyłącznie rejestracyjny. Nie może zatem stanowić dowodu na zaistnienie zdarzeń o charakterze faktycznym dotyczących stanu władania gruntami. Skarżąca nie przedstawiła ponadto żadnych nowych okoliczności faktycznych, nowych dokumentów geodezyjnych, które mogłoby stanowić podstawę do przyjęcia, że zachodzą podstawy ponownego prowadzenia postępowania rozgraniczeniowego. Twierdzenia skarżącej, że nie zgadza się z przyjętą w decyzji z dnia 5 stycznia 2023 r. granicą, a nadto podkreśla, że niesłusznie nie złożyła w terminie wniosku o przekazanie sprawy sądowi powszechnemu, dają podstawy do przyjęcia, że skarżąca tą drogą dąży do zakwestionowania ostatecznej decyzji o rozgraniczeniu. W rezultacie, organy nie miały prawnej możliwości prowadzenia postępowania i wydania decyzji w oparciu o przepisy p.g.i.k., zobligowane były bowiem do umorzenia postępowania z uwagi na uprzednie rozstrzygnięcie sprawy o rozgraniczenie i brak nowych okoliczności faktycznych dotyczących stanu władania gruntami. W konsekwencji za niezasadne Sąd uznał podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 33 i art. 34 p.g.i.k.
Sąd nie podziela podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów postępowania, w tym w szczególności naruszenia art. 6, art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. Uchybienie przez organy normom zawartym w przepisach art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., ma miejsce jedynie wówczas, gdy wbrew obowiązkowi należytego wyjaśnienia sprawy nie ustalają one faktów czy zdarzeń, które mają znaczenie dla załatwienia sprawy, czyli mają znaczenie dla zastosowania określonej normy prawa materialnego, przyznającej stronie konkretne uprawnienie lub przewidującej jej obowiązek publicznoprawny (tak: wyrok NSA z 27.04.2020, II OSK 445/19). O dowolności oceny można byłoby mówić wyłącznie w przypadku uzyskania wniosków niewynikających w sposób logiczny ze zgromadzonego materiału dowodowego lub pominięciu określonych dokumentów lub dowodów jako niezdatnych do poparcia przyjętej z góry tezy (tak wyrok NSA 16 lipca 2020 r., II OSK 837/20). Tymczasem, organy I i II instancji prawidłowo ustaliły, że w sprawie nie zostały wykazane żadne nowe okoliczności faktyczne, z których wynikałaby dopuszczalność ponownego prowadzenia postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy działką stanowiącą własność skarżącej a działką nr 2. Podnoszone przez skarżącą okoliczności, że nie zgadza się z dokonanymi ustaleniami, że nie akceptuje zmiany powierzchni działki stanowiącej jej własność nie stanowią nowych okoliczności, które dawałyby organom kompetencję do ponownego prowadzenia postępowania rozgraniczeniowego.
Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.