III SA/Kr 1497/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2023-10-17
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo oświatowedyrektor szkołypowierzenie stanowiskakadencjazarządzenierozstrzygnięcie nadzorczeWojewodaBurmistrzsąd administracyjnykontrola administracji

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na zarządzenie Burmistrza Miasta i Gminy S. w przedmiocie powierzenia stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w S., uznając, że kwestia skrócenia kadencji została już przesądzona prawomocnym wyrokiem w innej sprawie.

Skarżąca, I. B., wniosła skargę na zarządzenie Burmistrza Miasta i Gminy S. dotyczące powierzenia jej stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w S. Zarządzenie to pierwotnie powierzało stanowisko na okres od 1 września 2022 r. do 31 sierpnia 2023 r., jednak Wojewoda Małopolski stwierdził nieważność części dotyczącej daty końcowej kadencji. Sąd administracyjny oddalił skargę, wskazując, że kwestia legalności skrócenia kadencji została już prawomocnie rozstrzygnięta w innej sprawie, w której oddalono skargę Burmistrza na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody.

Skarżąca I. B. zaskarżyła zarządzenie Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia 7 lipca 2022 r. nr 182/2022, dotyczące powierzenia jej stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w S. na okres od 1 września 2022 r. do 31 sierpnia 2023 r. Pierwotnie Burmistrz powierzył stanowisko na pełną kadencję, jednak następnie uchylił to zarządzenie i wydał nowe, skracając kadencję do jednego roku szkolnego. Jako powód skrócenia wskazano m.in. wadliwość oceny kandydatury skarżącej, która nie została sporządzona w sposób określony ustawą, oraz negatywną opinię organu prowadzącego szkołę. Wojewoda Małopolski rozstrzygnięciem nadzorczym z 26 sierpnia 2022 r. stwierdził nieważność zarządzenia Burmistrza w zakresie skrócenia kadencji do 31 sierpnia 2023 r., uznając to za rażące naruszenie prawa. Skarga Burmistrza na to rozstrzygnięcie nadzorcze została oddalona prawomocnym wyrokiem WSA w Krakowie z 19 maja 2023 r. (sygn. akt III SA/Kr 1567/22). Następnie skarżąca wniosła skargę na zarządzenie Burmistrza nr 182/2022, domagając się stwierdzenia jego nieważności, argumentując, że pozostawienie w obrocie prawnym ułomnego zarządzenia utrudnia jej funkcjonowanie. Sąd administracyjny oddalił skargę, opierając się na prawomocnym wyroku z dnia 19 maja 2023 r., który przesądził o legalności ingerencji Wojewody w zarządzenie Burmistrza. Sąd uznał, że kwestia legalności skrócenia kadencji została już rozstrzygnięta i nie podlega ponownemu badaniu. Wobec tego, zarządzenie nr 182/2022, uwzględniające rozstrzygnięcie nadzorcze, zasadnie powierza skarżącej stanowisko dyrektora z określoną datą początkową kadencji, a brak daty końcowej został uznany za legalny na mocy poprzedniego wyroku. Sąd podkreślił, że zarzuty skarżącej miały charakter faktyczny, a nie prawny, i nie wykazywały istotnego naruszenia prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie może ponownie badać tej kwestii ze względu na moc wiążącą prawomocnego wyroku sądu administracyjnego.

Uzasadnienie

Sąd rozpoznający skargę na zarządzenie orzekał w warunkach związania prawomocnym wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 19 maja 2023 r. (sygn. akt III SA/Kr 1567/22), który oddalił skargę Burmistrza na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody stwierdzające nieważność części zarządzenia ograniczającej kadencję. Konsekwencją tego jest przyjęcie, że zarządzenie to było legalne w zakresie, w jakim zostało utrzymane przez organ nadzoru.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.p.o. art. 63 § ust. 1, 3 i 21

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Przepis stanowi, że stanowisko dyrektora szkoły powierza się na 5 lat szkolnych, a w uzasadnionych przypadkach można powierzyć to stanowisko na krótszy okres, jednak nie krótszy niż 1 rok szkolny. W tej sprawie uznano, że podstawy Burmistrza do skrócenia kadencji były wadliwe.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.g. art. 91 § ust. 1 zd. pierwsze

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 91 § ust. 4

Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

p.p.s.a. art. 170

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 171

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § par. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kwestia legalności skrócenia kadencji dyrektora szkoły została już przesądzona prawomocnym wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 19 maja 2023 r. (sygn. akt III SA/Kr 1567/22), który oddalił skargę Burmistrza na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody stwierdzające nieważność części zarządzenia ograniczającej kadencję. Sąd rozpoznający skargę jest związany poprzednim prawomocnym wyrokiem, co wyklucza ponowne badanie kwestii legalności skrócenia kadencji. Zarzuty skarżącej dotyczące utrudnień w zarządzaniu placówką z powodu braku daty końcowej kadencji mają charakter faktyczny, a nie prawny, i nie stanowią podstawy do stwierdzenia nieważności zarządzenia.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącej wskazująca na potrzebę stwierdzenia nieważności zarządzenia nr 182/2022 w celu domagania się wydania prawidłowego zarządzenia z oznaczoną datą początku i końca kadencji. Argumentacja skarżącej dotycząca utrudnień w korzystaniu z pełnomocnictw z powodu braku oznaczonej daty końcowej kadencji.

Godne uwagi sformułowania

Sąd rozpoznawał sprawę w warunkach związania prawomocnym wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 19 maja 2023 r. (sygn. akt III SA/Kr 1567/22). Konsekwencją oddalenia skargi na objęty sądowoadministracyjną kontrolą akt, jest konieczność przyjęcia, że akt ten wolny był od wadliwości mogących skutkować wyeliminowaniem go z obrotu prawnego. Zarzuty skargi akcentujące tę kwestię – były nietrafne z uwagi właśnie na to, że powyższe zagadnienie przesądzone zostało prawomocnym wyrokiem wydanym w innej, wyżej wskazanej sprawie. Zarówno organy państwowe, jak i sądy - brać muszą pod uwagę fakt istnienia tegoż orzeczenia, jego treść oraz ogół skutków prawnych z niego wynikających.

Skład orzekający

Ewa Michna

przewodniczący

Jakub Makuch

sprawozdawca

Marta Kisielowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ważność zasady związania prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego w kolejnych postępowaniach dotyczących tego samego aktu administracyjnego lub stanu prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powierzaniem stanowiska dyrektora szkoły i kontrolą zarządzeń Burmistrza przez Wojewodę oraz sądy administracyjne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy procedury powierzania stanowiska dyrektora szkoły i pokazuje, jak prawomocne orzeczenia sądowe wpływają na dalsze postępowania, nawet jeśli strony podnoszą nowe argumenty faktyczne.

Prawomocny wyrok kluczem do rozstrzygnięcia sporu o kadencję dyrektora szkoły.

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Kr 1497/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-10-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewa Michna /przewodniczący/
Jakub Makuch /sprawozdawca/
Marta Kisielowska
Symbol z opisem
6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne
Oświata
Skarżony organ
Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1082
Art. 63 ust. 21
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie Sędzia WSA Jakub Makuch (spr.) Asesor WSA Marta Kisielowska Protokolant starszy referent Monika Kostecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2023 r. sprawy ze skargi I. B. na zarządzenie Burmistrza Miasta i Gminy S. z dnia 7 lipca 2022 r., numer 182/2022 w przedmiocie powierzenia stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w S. oddala skargę.
Uzasadnienie
I. B. (dalej: "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na zarządzenie Burmistrza Miasta i Gminy S. nr 182/2022 z dnia 7 lipca 2022 r. w przedmiocie powierzenia stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w S.
Stan faktyczny i prawny sprawy tej sprawy przedstawiał się następująco:
1. W dniu 20 maja 2022 r. odbył się konkurs na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w S. Za kandydaturą skarżącej opowiedziało się dziewięciu członków komisji konkursowej, przeciw był jednej członek, natomiast dwóch wstrzymało się od głosowania.
2. Z uwagi na wskazany wyżej wynik konkursu, Burmistrz Miasta i Gminy S. zarządzeniem nr 165/2022 z 23 czerwca 2022 r., wydanym na podstawie art. 63 ust. 1, 3 i ust. 21 ustawy z 14.12.2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. 2021 r., poz. 1082) – w par. 1 powierzył skarżącej stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w S., zaś w par. 2 stwierdził, iż powierzenie skarżącej stanowiska dyrektora obejmuje okres kadencji trwającej od 1 września 2022 r. do 31 sierpnia 2023 r.
3. Powyższe zarządzenie zostało uchylone zarządzeniem Burmistrza Miasta i Gminy S. nr 181/2020 z 7 lipca 2022 r. W uzasadnieniu tego aktu wskazano, iż potrzeba uchylenia zarządzenia nr 165/2022 z 23 czerwca 2022 r. wynikała z braku doręczenia skarżącej jego uzasadnienia. Z uwagi na powyższe zaniechanie organ przyjął, że konieczne stało się wydanie nowego zarządzenia wraz z załącznikiem, tj. uzasadnieniem.
4. Kolejnym zarządzeniem z 7 lipca 2022 r. o numerze 182/2022 r. wydanym na podstawie art. 63 ust. 1, ust. 3 i ust. 21 ustawy Prawo oświatowe, Burmistrz Miasta i Gminy S. powierzył skarżącej stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w S. W par. 2 tego aktu stwierdził, że powierzenie stanowiska obejmuje okres kadencji trwającej od 1 września 2022 r. do 31 sierpnia 2023 r. W uzasadnieniu tego aktu podano, iż za skróceniem - do jednego roku szkolnego - okresu kadencji skarżącej przemawiały następujące względy:
• skarżąca w toku postępowania konkursowego legitymowała się oceną, która nie została dokonana w sposób określony ustawą Prawo oświatowe, tj. ocena kandydatury skarżącej nie została wydana przez organ sprawujący nadzór w porozumieniu z organem prowadzącym szkołę (ten organ wystawił skarżącej ocenę negatywną, podczas gdy organ sprawujący nadzór ocenę bardzo dobrą). Tak zaś sporządzona opinia o kandydacie, świadcząca o braku zgody między organem prowadzący i sprawującym nadzór – według Burmistrza – uniemożliwiała zakończenie procedury oceny pracy dyrektora szkoły podstawowej i nie wywołuje skutków prawnych. Wydana przez Burmistrza cząstkowa opinia (negatywna) bazowała na jego doświadczeniach obejmujących współpracę ze skarżącą, stanem i jakością organizacji przez nią pracy w szkole oraz współdziałaniem z organem prowadzącym tę placówkę. Burmistrz akcentował, że nie zostały wzięte pod uwagę przez Kuratorium wyartykułowane przez niego obawy o jakość zarządzania szkołą przez skarżącą;
• skarżąca posiada inną ocenę – także bardzo dobrą (z 2018 r.) – jednak jej ważność wygasa za rok. Burmistrz zwrócił uwagę, że choć ocena ta jest ważna, to jednak okoliczności towarzyszące procedurze konkursowej (wystawienie oceny z 2022 r. przy braku porozumienia organów) uzasadniają skrócenie kadencji skarżącej do jednego roku. Zaistnienie tych okoliczności rzutuje na ocenę kompetencji, przygotowania i predyspozycje kandydata wyłonionego przez komisję konkursową, zwłaszcza wobec negatywnej opinii organu prowadzącego szkołę.
5. Wojewoda Małopolski rozstrzygnięciem nadzorczym z 26 sierpnia 2022 r. stwierdził nieważność zarządzenia Burmistrza Miasta i Gminy S. nr 182/2022 r. z dnia 7 lipca 2022 r., w zakresie użytych w paragrafie 2 słów: "do dnia 31 sierpnia 2023 r.". Według organu nadzoru, przedmiotowe zarządzenie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, polegającym na przekroczeniu przez Burmistrza upoważnienia do skrócenia okresu powierzenia stanowiska dyrektora szkoły w oparciu o art. 63 ust. 21 ustawy Prawo oświatowe. W ocenie Wojewody Małopolskiego, okoliczności uzasadniające powierzenie skarżącej stanowiska na wskazaną kadencję, nie mogą zostać zakwalifikowane jako "uzasadniony przypadek", o którym mówi wskazany wyżej przepis i nie mogły stanowić wystarczającej podstawy do powierzenia tego stanowiska na okres kadencji trwającej jeden rok szkolny. Analizując realia i uwarunkowania sprawy organ nadzoru stwierdził, że przedstawione przez Burmistrza Miasta i Gminy S. argumenty mające przemawiać za skróceniem kadencji dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w S. - albo nie mają znaczenia dla sprawy (roczna ważność oceny) albo nie prezentują konkretnego wnioskowania wykazującego, że skarżąca nie daje gwarancji prawidłowego prowadzenia placówki, czego sam organ nie jest w istocie pewien, stwierdzając powyższy fakt niekategorycznie (skarżąca "może" nie dawać gwarancji).
6. Skarga na opisane wyżej rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Małopolskiego wniesiona przez Burmistrza Miasta i Gminy S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - została oddalona prawomocnym wyrokiem z 19 maja 2023 r. (sygn. akt III SA/Kr 1567/22). Uzasadnienie tego wyroku nie zostało sporządzone.
7. Skarżąca z kolei wniosła skargę na zarządzenie Burmistrza Miasta i Gminy S. nr 182/2022 o powierzeniu jej stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w S., domagając się stwierdzenia nieważności całego tego aktu. Skarga wskazywała na sprzeczność zarządzenia z treścią art. 63 ust. 21 ustawy Prawo oświatowe i akcentowała brak podania przez organ jakichkolwiek konkretnych zarzutów mogących stanowić podstawę skrócenia jej pięcioletniej kadencji dyrektora szkoły podstawowej. Skarżąca dostrzegła zarazem fakt wydania przez Wojewodę Małopolskiego rozstrzygnięcia nadzorczego – opisanego w punkcie 5 powyżej - częściowo stwierdzającego nieważności zarządzenia. Skarżąca twierdziła jednak, że skarga jest konieczna, gdyż "Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem powierzenie stanowiska dyrektora wymaga wskazania terminu. Zgodnie z wyrokiem NSA z 29 sierpnia 2019 r. sygn. akt. I OSK 972/19 w którego uzasadnieniu wskazano "Uzasadniona natomiast okazała się ocena prawna Sądu I instancji, że skutkiem stwierdzenia nieważności zarządzenia Burmistrza tylko co do terminu było pozostawienie w obrocie prawnym, zarządzenia, co pozostawało w sprzeczności z art. 63 ust. 21 Prawa oświatowego, bo powierzenie stanowiska nastąpiłoby bez jakiegokolwiek terminu. Innymi słowy, w przypadku usankcjonowania stanowiska zaprezentowanego przez Wojewodę Podkarpackiego w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym, w istocie doszłoby do powierzenia stanowiska dyrektora Szkoły Podstawowej na czas nieokreślony. Powierzenie stanowiska na czas określony wymaga bowiem wskazania terminu".
8. W odpowiedzi na skargę organ domagał się jej oddalenia. Przedstawił argumenty zaprezentowane przy prezentacji motywów przyjętych przy wydawaniu zaskarżonego zarządzenia (pkt 4 powyżej), tj. wadliwość sporządzonej oceny kandydata na stanowisko dyrektora szkoły podstawowej wydanej przez organ sprawujący nadzór bez porozumienia z organem prowadzącym szkołę. Jak wskazywano, fakt posługiwania się przez kandydata w toku postępowania konkursowego nieważną oceną jest rażąco sprzeczny z zasadą zaufania i uzasadnia wątpliwości, co do stosunku skarżącej do powierzanych obowiązków dyrektora. Nadto, organ wskazał na fakt uzyskania przez skarżącą negatywnej oceny cząstkowej oraz podkreślił, że przedłożona w konkursie opinia skarżącej (z 2018 r.), ważna będzie jeszcze tylko rok.
Jak akcentowano w odpowiedzi na skargę, istnieje potrzeba dokonania porozumień między organem prowadzącym szkołę, a organem sprawującym nadzór pedagogiczny, tak aby nowa ocena została wydana w sposób ważny. Jeżeli organy te dojdą do porozumienia i zostanie wydana ważna opinia (tj. spełniająca ustawowe wymogi) nie będzie przeszkód, aby powierzyć skarżącej stanowisko dyrektora szkoły na 5 lat. Do tego momentu istnieją jednak zasadnicze wątpliwości, czy do takiego porozumienia w ogóle dojdzie. Oceny bowiem obu organów w stosunku do skarżącej są zasadniczo rożne - bowiem organ prowadzący szkołę wystawił ze swojej strony ocenę negatywną.
Nadto strona przeciwna podnosiła, że całokształt okoliczności towarzyszących procedurze konkursowej, w tym w szczególności kwestie związane z ocenami skarżącej powinny zostać jednoznacznie rozwiązane. Kwestia porozumienia organu sprawującego nadzór z organem prowadzącym szkołę oznacza konieczność uzyskania zgody obu organów co do wspólnej oceny kandydata na dyrektora szkoły. Najpierw bowiem organy ustalają oceny cząstkowe, a później ustalają - wspólnie - ocenę końcową. Brak zgody organów co do oceny końcowej może w konsekwencji doprowadzić do sytuacji braku wystawienia oceny, a tym samym może stanowić naruszenie odpowiednich zapisów ustawowych.
9. Postępowanie sądowe w tej sprawie zostało zawieszone postanowieniem z 2 lutego 2023 r. (k. 47) z uwagi na to, że na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy rzutował sposób zakończenia sprawy wskazanej w pkt 6 powyżej. Wobec uprawomocnienia się wyroku oddalającego skargę Burmistrza Miasta i Gminy S. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Małopolskiego z dnia 26 sierpnia 2022 r. (wyrok z 19 maja 2023 r.; sygn. akt III SA/Kr 1567/22), postępowanie sądowe w niniejszej sprawie zostało podjęte postanowieniem z 1 sierpnia 2023 r. (k. 61).
10. Na rozprawie w dniu 17 października 2023 r. skarżąca podała, że pozostawanie w obrocie prawnym ułomnego zarządzenia powierzającego jej stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w S. – poprzez wskazanie wyłącznie początkowej daty powierzenia tych obowiązków – utrudnia jej korzystanie z pełnomocnictw, które zostały udzielone na okres pierwotnie określony tj. - jednego roku (do 31 sierpnia 2023 r.). Skarżąca wyjaśniła, że wniosła skargę ponieważ do dnia rozprawy nie otrzymała od Burmistrza dokumentu, z którego wynikałby, oznaczony w dacie, moment końcowy sprawowania funkcji dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w S. Podnosiła, że w przypadku uwzględnienia skargi, będzie mogła domagać się wydania prawidłowego zarządzenia, w którym zostaną wskazane dwie daty tj. data początkowa i końcowa sprawowania funkcji Dyrektora tej placówki.
Z kolei pełnomocnik organu administracji podał, iż problemy z należytym reprezentowaniem szkoły mogą być rozwiązane w ten sposób, że skarżąca będzie okazywała zarządzenie nr 182/22 określające datę początkową powierzenia jej funkcji Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w S. oraz prawomocny wyrok WSA w Krakowie z 19 maja 2023 r. (sygn. akt III SA/Kr 1557/22). Pełnomocnik organu wskazał, iż w przypadku skarżącej, na potrzeby określenia końcowej daty jej kadencji, w grę wchodzą reguły ustawowe, tj. 5 letni okres sprawowania funkcji Dyrektora.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1639; dalej p.p.s.a.), sprawowana przez sądy administracyjna kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, innych niż określone w pkt 5 tego przepisu (tj. innych niż akty prawa miejscowego), podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej. W świetle art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały one wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Odnośnie uchwał lub zarządzeń organów gmin dostrzec należy, iż cytowany wyżej przepis pozostaje w związku z art. 91 ust. 1 zd. pierwsze ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (aktualny publikator Dz. U. 2023 r., poz. 40; dalej u.s.g.). Stosownie do tego przepisu, uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O sprzeczności z prawem uchwały lub zarządzenia organu gminy, skutkującej stwierdzeniem nieważności, można mówić w sytuacji "istotnego naruszenia prawa" (art. 91 ust. 4 u.s.g.). Taki przymiot przypisać można naruszeniu przepisów kompetencyjnych, przepisów regulujących procedurę podejmowania aktów, jak też przepisów prawa materialnego i ustrojowego.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w tej sprawie było zarządzenie Burmistrza Miasta i Gminy S. nr 182/2022 z dnia 7 lipca 2022 r. w przedmiocie powierzenia skarżącej stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w S. Jest to zatem akt dotyczący zadań gminy (burmistrz jest organem prowadzącym szkołę) z zakresu oświaty, a więc z zakresu administracji publicznej. Dostrzec należy, iż treść kontrolowanego aktu ukształtowana została rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewody Małopolskiego z dnia 26 sierpnia 2022 r. (znak WN-II.4131.1.20.2022). Rozstrzygnięciem tym bowiem stwierdzono nieważność części przedmiotowego zarządzenia, tj. zawartej w paragrafie 2. regulacji określającej końcową datę powierzenia skarżącej stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w S. ("do dnia 31.08.2023 r.").
Zaakcentować też trzeba, iż prawne uwarunkowania kontrolowanej sprawy, w istotnym zakresie ustalone zostały prawomocnym wyrokiem WSA w Krakowie z 19 maja 2023 r. (sygn. akt III SA/Kr 1567/22). Wyrokiem tym oddalono skargę Burmistrza Miasta i Gminy S. na wskazane powyżej rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Małopolskiego z 26 sierpnia 2022 r. Stosownie zaś do art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wyrażona zatem w cytowanym przepisie istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego sprowadza się do tego, że zarówno organy państwowe, jak i sądy - brać muszą pod uwagę fakt istnienia tegoż orzeczenia, jego treść oraz ogół skutków prawnych z niego wynikających. Cechą natomiast związania Sądu prawomocnym wyrokiem wydanym w innej sprawie jest niedopuszczalność ponownego badania kwestii (zagadnień), co do których miało miejsce uprzednie rozstrzygnięcie Sądu. Zaakcentować przy tym trzeba, że konsekwencją oddalenia skargi na objęty sądowoadministracyjną kontrolą akt, jest konieczność przyjęcia, że akt ten wolny był od wadliwości mogących skutkować wyeliminowaniem go z obrotu prawnego. Stosownie zaś do art. 171 p.p.s.a. wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia.
W realiach ocenianej sprawy stwierdzić więc należy, iż Sąd rozpoznający skargę na zaskarżone zarządzenie, orzekał w warunkach związania prawomocnym wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 19 maja 2023 r. (sygn. akt III SA/Kr 1567/22) oddalającym skargę na rozstrzygnięcie organu nadzoru stwierdzające nieważność tej części zaskarżonego zarządzenia, która ograniczała do dnia 31.08.2023 r. okres powierzanej skarżącej kadencji dyrektora szkoły. Przy uwzględnieniu przedstawionych wyżej rozważań stwierdzić więc należało, że skutkiem wskazanego związania była nieodzowność przyjęcia, że nienaruszające prawa (a więc legalne) było stanowisko Wojewody Małopolskiego o braku podstaw do skrócenia skarżącej, przez Burmistrza Miasta i Gminy S., kadencji dyrektora Szkoły Podstawowej Nr [...] w S. Inaczej rzecz ujmując, z uwagi na prawomocne oddalenie przez Sąd skargi na przedstawiony wyżej akt nadzoru przyjmować należało wadliwość uznanych przez Burmistrza Miasta i Gminy S. podstaw mających uzasadniać skrócenie kadencji dyrektora. Zarzuty skargi akcentujące tę kwestię – były nietrafne z uwagi właśnie na to, że powyższe zagadnienie przesądzone zostało prawomocnym wyrokiem wydanym w innej, wyżej wskazanej sprawie.
Nadto, z uwagi na prawomocne oddalenie skargi na akt nadzoru ingerujący w zarządzenie nr 182/2022 w sposób wyżej wskazany - nie mogło podlegać badaniu w tej sprawie także to, czy przedmiotowe zarządzenie – o treści wynikającej z rozstrzygnięcia nadzorczego, może funkcjonować w obrocie prawnym. Skoro bowiem w powoływanym wyżej wyroku z 19 maja 2023 r. oddalającym skargę Burmistrza Miasta i Gminy S., Sąd prawomocnie przesądził legalność ingerencji Wojewody Małopolskiego w kontrolowane zarządzenie Burmistrza nr 1852/2022, to konsekwentnie przyjmować trzeba, że powyższe wykluczało możliwość ponownego, skutecznego kwestionowania tego faktu w skardze złożonej w niniejszej sprawie. W tej bowiem sprawie, kontroli Sądu polegać mogła bowiem treść zarządzenia nr 182/2022 r. uwzględniająca konsekwencje (skutki prawne) wynikające z rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody. Z uwagi zaś na powyższe, obecnie kontrolowany akt, w paragrafie 1 powierza skarżącej stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w S., zaś w paragrafie 2 określa początkową datę kadencji dyrektora (od 1.09.2022 r.), a – jak już akcentowano - legalność braku daty końca tej kadencji – przesądza wskazywany wyżej wyrok WSA w Krakowie z 19 maja 2023 r.
W ocenie Sądu, zaskarżony akt, o treści wyżej wskazanej, nie narusza prawa w sposób istotny tj. mogący skutkować wyeliminowaniem go z obrotu prawnego. Stwierdzić bowiem trzeba, iż wobec korzystnej dla skarżącej decyzji komisji konkursowej, kontrolowany akt zasadnie powierza skarżącej stanowisko dyrektora szkoły (par. 1), zaś w paragrafie 2-m niewadliwie przyjęto początkową datę biegu kadencji, odniesioną trafnie do początku roku szkolnego, w którym skarżąca wygrała konkurs na stanowisko dyrektora. Zwrócić należy uwagę, że skarżąca jako okoliczność mającą wskazywać za uwzględnieniem skargi na funkcjonującą w obrocie prawnym treść zaskarżonego zarządzenia podawała, że "do dnia rozprawy nie otrzymała dokumentu z którego wynikałby, oznaczony w dacie moment końcowy sprawowania funkcji dyrektora, co utrudnienie z korzystaniu z pełnomocnictw, które udzielone jej zostały na okres wynikający z zarządzenia Burmistrza o treści pierwotnie nadanej temu aktowi (tj. do 31 sierpnia 2023 r.)". Skarżąca nadto podnosiła, że uwzględnienie skargi (tj. stwierdzenie nieważności zarządzenia o treści funkcjonującej w obrocie prawnym) otworzy jej możliwość domagania się od Burmistrza wydania prawidłowego zarządzenia z oznaczoną datą początku i końca kadencji dyrektora szkoły. Oceniając powyższe zarzuty należy stwierdzić, że w istocie naprowadzają one na argumenty natury faktycznej (utrudnienia w zarządzaniu placówką), a nie prawnej, a w szczególności nie wskazują na mogące mieć miejsce w kontrolowanym przypadku, istotne naruszenie prawa. Podkreślić bowiem trzeba, że z faktu zgodnego z prawem (legalnego) i niepodlegającego badaniu w tej sprawie wyeliminowania z zarządzenia nr 182/2022 r. treści obejmującej końcową datę powierzenia skarżącej funkcji dyrektora szkoły, nie sposób w ogóle wywodzić, iż akt ten istotnie narusza prawo tj. art. 63 ust. 21 ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. 2023 r., poz. 900). Wskazany przepis stanowi, że stanowisko dyrektora szkoły powierza się na 5 lat szkolnych, a w uzasadnionych przypadkach można powierzyć to stanowisko na krótszy okres, jednak nie krótszy niż 1 rok szkolny. Skoro, jak już akcentowano, prawomocnie przesądzone zostało, iż wadliwe były przyjęte przez Burmistrza podstawy do skrócenia skarżącej kadencji dyrektora szkoły, to – nie budziło w tej sprawie wątpliwości to, że aktualna sytuacja prawna skarżącej (dyrektora szkoły) objęta jest regulacją (regułą) wynikającą z cytowanego wyżej przepisu. Dostrzec przy tym trzeba, że w postępowaniu sądowym Burmistrz Miasta i Gminy S. prezentował stanowisko, iż "w sprawie wchodzą reguły ustawowe, tj. 5 letni okres sprawowania funkcji dyrektora" (por. protokół rozprawy k. 71v). Skoro tak, to żądanie wydanie przez organ (w razie jego bezczynności) aktu (zarządzenia) o treści uwzględniającej tę – niebudzącą wątpliwości w sprawie zasadę (regułę), a wynikającą z art. 63 ust. 21 ustawy Prawo oświatowe, może ewentualnie być dochodzone, poprzez wdrożenie innych środków prawnych niż skarga na zaskarżone obecnie zarządzenie, a zmierzających do wymuszenia na organie wydania aktu (dokumentu) o treści uwzględniającej tak przepis art. 63 ust. 21 ustawy Prawo oświatowe, jak też uwzględniającej ogół przedstawionych wcześniej uwarunkowań tej sprawy.
Końcowo należy zaznaczyć, że oczekiwane przez skarżącą stwierdzenie nieważności funkcjonującego w obrocie prawnym zarządzenia nr 182/2022, w istocie doprowadziłby do odpadnięcia samej podstawy powierzenia jej funkcji dyrektora Szkoły Podstawowej (par. 1), co mogłoby być dla skarżącej niekorzystne, a przez to mogłoby także być uznane za naruszające art. 134 par. 2 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Sad skargę oddalił, zaś podstawą prawną rozstrzygnięcia był art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI