III SA/KR 1496/24

III SA/Kr 1496/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-09-11
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-09-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Katarzyna Marasek-Zybura /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6550
Hasła tematyczne
Środki unijne
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2167
Art. 1  par. 1  i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
Dz.U. 2024 poz 935
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
Art. 138 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1199
Art. 10 ust. 2
Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Asesor WSA Marta Kisielowska Protokolant Specjalista Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2025 r. sprawy ze skargi Ł. M. na decyzję Dyrektora Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie z dnia 16 lipca 2024 r., nr 279/OR06/2024 w przedmiocie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2023 uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 16 lipca 2024 r. nr 279/OR06/2024 Dyrektor Małopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w Krakowie (dalej: OR ARiMR) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, z późn. zm., dalej: k.p.a.) w związku z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1199 z późn. zm.), po rozpoznaniu odwołania Ł. M. (dalej: skarżąca) utrzymał w mocy decyzję z dnia 30 kwietnia 2024 r. nr 0114-2024-007747 Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie (dalej: Kierownik) w sprawie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych za 2023 rok.
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 30 czerwca 2023 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Tarnowie wpłynął wniosek skarżącej o przyznanie na 2023 r. płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w wariancie 4.1 (Zmiennowilgotne łąki trzęślicowe – RŚK4.1) do pow. 42,10 ha, w wariancie 4.5 (Półnaturalne łąki świeże na obszarach NATURA 2000 – RŚK 4.5) do pow. 0,62 ha, w wariancie 5.5 (Półnaturalne łąki świeże poza obszarami NATURA 2000 - RŚK 5.5) do pow. 5,54 ha, w wariancie 7.2.4 (Konie śląskie) do 38 sztuk zwierząt. Takie same wnioski (kontynuujące realizację zobowiązania dot. ww. płatności rozpoczęte wnioskiem z 2019 r.) skarżąca składała na rok 2020, 2021 i 2022.
Po przeprowadzeniu postępowania Kierownik ww. Biura decyzją z dnia 11 grudnia 2023 r. nr 0114-2023-012340, przyznał skarżącej kwotę w wysokości 124.952,82 zł płatności RŚK, w tym w ramach RŚK 4.1 - 49831,04 zł, RŚK 4.5 - 928,14 zł, RŚK 5.5 - 5284,41 zł, RŚK 7.2.4 - 68909,23 zł. Zawyżenie powierzchni uprawnionej stwierdzono na działkach rolnych BJ, DB, AN, DX, CC, DQ, EW, AG, BE, DS., E, EM, A, AP, FB, C. W przypadku działki 7.2.4 z płatności wykluczono 5 zwierząt.
Powierzchnię uprawnioną do ww. płatności RŚK 4.1 ustalono (w oparciu o analizę zdj. lotniczych, deklaracji strony) na poziomie 38,66 ha, RŚK 4.5 - 0,62 ha, RŚK 5.5 - 4,87 ha. Liczbę zwierząt uprawnioną do wariantu RŚK 7.2.4. ustalono na poz. 33 szt. Ponadto stwierdzono niezachowanie wymaganej pow. trwałych użytków zielonych, niezachowanie wymaganej pow. niekoszonej, pozostawienie pow. niekoszonej w nieprawidłowym miejscu i niekompletność rejestru działalności rolnośrodowiskowej.
W odwołaniu wniesionym do ww. decyzji, skarżąca wyjaśniła, że cztery klacze są dzierżawione od K. M., zostały pokryte w 2023 r. i przebywały w jej gospodarstwie. Strona wskazała również na błąd w numerze klaczy E., która również była w jej gospodarstwie w 2023 r., oraz na błędną deklarację działki ewidencyjnej nr [...] zamiast [...]. Ponadto skarżąca potwierdziła niedokładne wykoszenie działki ewidencyjnej nr [...] i brak jej deklaracji w kolejnych latach, a pozostałe zakwestionowane działki, według skarżącej, były wykoszone w 2023 r.
Dyrektor Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Krakowie uznał wniesione odwołanie za nieuzasadnione i opisaną na wstępie decyzją z dnia 16 lipca 2024 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.
Na wstępie organ odwoławczy, streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz powołał przepisy mające zastosowanie w niniejszej sprawie.
W motywach rozstrzygnięcia, organ odwoławczy, odnośnie stanu faktycznego sprawy, dotyczących jej regulacji prawnych oraz konsekwencji stwierdzonych nieprawidłowości, podzielił ustalenia organu I instancji i uznał je za własne.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że łączna powierzchnia zadeklarowana przez skarżącą do płatności w 2023 r.:
- RŚK 4.5 (Rolnictwo ekologiczne - wariant uprawy roślin paszowych na gruntach ornych) została ustalona na poziomie 0,62 ha. Składała się z dwóch działek rolnych: EB (0,43 ha) i FD (0,19 ha);
- RŚK 5.5 (Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie) została ustalona na poziomie 5,54 ha. Obejmowała dwanaście działek rolnych: AB (0,51 ha), CE (0,96 ha), EL (0,19 ha), A (0,35 ha), I (0,21 ha), AP (0,57 ha), BN (0,96 ha), AW (0,29 ha), DW (0,39 ha), EJ (0,46 ha), FB (0,19 ha), C (0,46 ha);
- RŚK 4.1 (Zachowanie cennych siedlisk przyrodniczych na trwałych użytkach zielonych) została ustalona na poziomie 42,10 ha. Deklaracja obejmowała listę 42 działek rolnych (dz. rolna AH - 0,46 ha, AF - 0,35 ha, CM - 0,64 ha, AR - 1,06 ha, BA - 0,30 ha, AC - 1,09 ha, AL - 0,26 ha, DT - 0,47 ha, CY - 0,20 ha, BJ - 1,85 ha, DB - 1,15 ha, DJ - 1,04 ha, EK - 0,27 ha, AU - 0,39 ha, M - 0,66 ha, EA - 1,05 ha, AK - 0,64 ha, CR - 0,30 ha, EY - 1,26 ha, T - 1,83 ha, S - 0,62 ha, BK - 1,18 ha, BX - 0,69 ha, AN - 0,61 ha, BL - 0,25 ha, DX - 0,85 ha, N - 0,19 ha, ES - 1,79 ha, CT - 1,21 ha, CN - 0,28 ha, Cl - 0,51 ha, EO - 0,26 ha, DH - 1,71 ha, G - 0,56 ha, V - 0,57 ha, FF - 1,37 ha, CC - 0,71 ha, Dl - 0,55 ha, BI - 0,17 ha, AV - 0,39 ha, DQ - 0,42 ha, AT - 0,54 ha, BD - 0,27 ha, EW - 1,15 ha, L - 0,73 ha, B - 0,41 ha, DO - 1,90 ha, CL - 0,90 ha, BU - 0,61 ha, EX - 0,38 ha, AD - 0,51 ha, EG - 1,09 ha, FK - 0,51 ha, FM - 0,54 ha, AM - 0,23 ha, AQ - 0,54 ha, AG - 0,24 ha, BE - 0,27 ha, DS. - 0,33 ha, E - 0,29 ha, EM - 0,50 ha).
Łączna liczba zwierząt zadeklarowana przez skarżącą do płatności RŚK 7.2.4 (Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie - konie rasy małopolskiej, polski koń zimnokrwisty, koń śląski, huculski, konik polski) za 2022 r. ustalono na poziomie 38 sztuk koni.
Łączna powierzchnia uznana za uprawnioną do płatności (tzw. powierzchnia stwierdzona lub zatwierdzona) po weryfikacji:
- RŚK 4.5 za 2023 r. została ustalona na poziomie 0,62 ha. W tym przypadku powierzchnia uprawniona była zgodna z zadeklarowaną;
- RŚK 5.5 została ustalona na poziomie 4,87 ha. Oznacza to redukcję o 0,67 ha (5,54 ha zadeklarowane - 4,87 ha zatwierdzone). Zredukowano powierzchnie na działkach A (z 0,35 ha na 0,34 ha) i AP (z 0,57 ha na 0,56 ha). Działki FB i C zostały całkowicie wykluczone (0,00 ha uznane). Pozostałe działki w tym wariancie zostały uznane w całości;
- RŚK 4.1 została ustalona na poziomie 38,66 ha. Oznacza to redukcję o 3,44 ha (42,10 ha zadeklarowane - 38,66 ha zatwierdzone). Redukcje nastąpiły na działkach: BJ (zadeklarowano więcej niż 0,43 ha), DB (zadeklarowano więcej niż 1,06 ha), AN (zadeklarowano więcej niż 0,55 ha), DX (zadeklarowano więcej niż 0,81 ha), CC (zadeklarowano więcej niż 0,68 ha), D (zadeklarowano więcej niż 0,28 ha), EW (zadeklarowano więcej niż 1,12 ha). Całkowicie wykluczono działki AG, BE, DS, E, EM (uznano 0,00 ha). Pozostałe działki w tym wariancie zostały uznane w całości.
Łączna ilość zwierząt uprawnionych do płatności RŚK 7.2.4 za 2023 r. została ustalona na poziomie 33 sztuki. Wykluczono 5 sztuk koni o następujących numerach identyfikacyjnych: [...], [...], [...], [...], [...].
W ocenie organu odwoławczego, zakwestionowany obszar w ramach poszczególnych płatności (działek rolnych zadeklarowanych w ramach tych płatności) prawidłowo został przez organ I instancji wykluczony z wniosku strony i potraktowany jako zawyżenie łącznej powierzchni uprawnionej do tych płatności. Wielkość różnicy między łączną powierzchnią zadeklarowaną a uznaną za uprawnioną oraz łączna wielkość pow. uznanej za uprawnioną do wsparcia, wpłynęła na wysokość kwot przysługujących stronie, co również zostało w zaskarżonej decyzji określone prawidłowo. W przypadku działek i płatności, odnośnie których nie stwierdzono ww. różnic między powierzchnią zadeklarowaną a uprawnioną, za uprawnione do wsparcia uznano powierzchnie zadeklarowane w ramach tych działek.
W przedmiotowej sprawie uprawnienia strony do poszczególnych płatności zostały ustalone w oparciu o analizę ortofotomap, deklaracji strony z jej wniosku o płatności i dokumentacji związanej z płatnościami RŚK, a wyniki ww. analizy nie pozwalały w niniejszej sprawie na uznanie, że na powierzchni zadeklarowanej odnośnie zakwestionowanych działek, zgodnie z normami i wymogami, prowadzona była przez stronę działalność rolnicza uprawniająca do otrzymania żądanych płatności.
Wydając zaskarżoną decyzję, dysponowano zdjęciami lotniczymi i satelitarnymi (obrazującymi tereny zakwestionowane), które pochodziły z następujących dat i źródeł: 3.06.2022 r. (system informatyczny ARiMR), 26.05.2024 r. (ogólnodostępny program Google Earth - działki rolne N, AP, BJ, CC, DB, DQ, EW, D, FB, FG), 11.05.2022 r. (ogólnodostępny program Google Earth - FG, FB, EM, E, DS, C, BE, AG, DX, AP), zdjęcia satelitarne z witryny Sentinel (dostępne dla każdego miesiąca). Ww. zdjęcia zostały uznane za wiarygodne i przydatne dowody dotyczące stanu działek strony, ponieważ są na tyle czytelne, że nie można mówić o takim przesunięciu granic widocznych na tych działkach, czy też istnieniu na tych zdjęciach takich zacienień bądź niedokładności, które znacząco utrudniałyby ustalenie położenia i wielkości powierzchni zadeklarowanej oraz uprawnionej i nieuprawnionej do płatności, mają cechy ortofotomap umożliwiających wiarygodne pomiary powierzchni i odległości, zostały przynajmniej w części wykonane w 2023 r., tj. w roku istotnym dla niniejszej sprawy, a w przypadku części działek zdjęcia lotnicze zostały wykonane w 2022 r. i 2024 r., co pozwalało na ustalenie ewentualnych zmian między tymi datami i porównanie tych zmian ze zdjęciami satelitarnymi z 2023 r.
Organy ARiMR dysponowały także wynikami kontroli terenowej (z pomiarem GPS powierzchni uprawnionych) wykonanej w okresie od dnia 3 listopada 2022 r. do dnia 1 grudnia 2022 r. w ramach rozpatrywania sprawy strony za 2022 r. przez pracowników Biura Kontroli na Miejscu Małopolskiego OR ARiMR, opisanej w protokole nr [...], która to kontrola, z uwagi na datę wykonania, nie została uznana za odpowiednio wiarygodne źródło informacji o stanie wszystkich działek strony zadeklarowanych za 2023 r. Kontrola dotycząca płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych wykonana odnośnie spraw strony za 2023 r. w dniu 24 listopada 2023 r. przez pracowników Biura Kontroli na Miejscu Małopolskiego OR ARiMR, opisana w protokole nr [...], nie stwierdziła żadnych nieprawidłowości, jednak w ramach tej kontroli nie były mierzone powierzchnie uprawnione do płatności na poszczególnych działkach rolnych strony.
W ocenie organu odwoławczego, podstawowym i najbardziej wiarygodnym dowodem stanu działek strony w 2023 r. były zdjęcia satelitarne z powszechnie dostępnej witryny Sentinel. Zdjęcia lotnicze z 2022 r. i wyniki kontroli z 2022 r. w łączności ze zdjęciami lotniczymi z 2024 r. (były dostępne w przypadku części działek) pozwalały na ustalenie ewentualnych zmian, jakie zaszły na działkach strony między 2022 a 2024 r. W przypadku części działek stwierdzono, że ich stan w 2024 r. nie zmienił się wobec stanu wynikającego ze zdjęć i kontroli z 2022 r. Tylko w przypadku działki rolnej BJ za 2023 r. istotne znaczenie miały także wyniki ww. kontroli z 2022 r., ponieważ to właśnie podczas tej kontroli stwierdzono przerwanie ciągłości TUZ na części obszaru tej działki.
Organ odwoławczy przedstawił w tabeli (str. 8-9 uzasadnienia) działki rolne odnośnie których stwierdzono zawyżenie powierzchni uprawnionej do płatności oraz informacje dot. powierzchni deklarowanej, uprawnionej i podstawę ustaleń poziomu tych powierzchni odnośnie każdej z wskazanych działek rolnych.
Zmniejszenie powierzchni uprawnionej do płatności RŚK 4.1 na działce rolnej A (działka ewid. Nr [...]) wynikało z faktu, że zadeklarowano na niej obszar większy niż poziom zobowiązania dotyczącego tych płatności na tej działce, gdyż powierzchnia zadeklarowana wyniosła 0,35 ha, natomiast powierzchnia uprawniona, zgodna z ww. zobowiązaniem, wyniosła 0,34 ha, a informacje w tym zakresie zawarte na stronie 8 decyzji organu I instancji uznano za prawidłowe.
W przypadku działki rolnej BJ za 2023 r. (położonej na dz. ewid. nr [...] i [...]), gdzie do płatności RŚK 4.1 zadeklarowano 1,85 ha, a stwierdzono 0,43 ha (0,00 ha na dz. 15 i 0,43 ha na dz. 16), z tych płatności wykluczono obszar niebędący trwałym użytkiem zielonym, ponieważ zgodnie z przepisami rozporządzenia RŚK z 2015 r. do ww. płatności kwalifikują się tylko TUZ-y. Brak uznania części działki BJ za TUZ w 2023 r. był konsekwencją wyników kontroli terenowej wykonanej na tej działce na przełomie listopada i grudnia 2022 r., gdzie odnośnie tego terenu stwierdzono (w 2022 r. była to działka rolna BF), że jest on w znacznej części pokryty zakrzewieniem, głogiem itp., a duże jego fragmenty są dopiero przywracane do działalności rolniczej, co udokumentowano na zdjęciach z tej kontroli o nr 329-352. Za uprawnione do płatności RŚK 4.1 za 2023 r. uznano zatem tylko takie obszary, które uznano za TUZ także w sprawie strony za 2022 r., były to dwa obszary położone tylko na działce ewid. Nr [...] - jeden w jej północno-zachodniej części (o pow. 0,14 ha) i drugi w części północno-zachodniej tej działki (0,29 ha). Poważne zaniedbanie widoczne na zdjęciach z ww. kontroli uniemożliwiało uznanie pozostałej części działek ewid. nr [...] i [...] za TUZ w sprawie płatności RŚK 4.1 za 2023 r., gdyż stan tych fragmentów stwierdzony w 2022 r. oznaczał przerwanie wymaganej minimum pięcioletniej nieprzerwanej ciągłości istnienia TUZ. Ten teren zadeklarowany do płatności za 2023 r. został uznany tylko za użytek zielony, konsekwencją czego było wykluczenie tej części z płatności RŚK 4.1 (przez brak trwałości TUZ) i zakwalifikowanie jej niemal w całości do płatności bezpośrednich (jako obszar użytkowany już rolniczo), a obszar działek ewid. nr [...] i [...] był jedynym obszarem, gdzie do płatności RŚK zakwalifikowano za 2023 r. inną powierzchnię niż do płatności bezpośrednich.
Podczas rozpatrywania odwołania potwierdzono, że tereny, które organ I instancji uznał za nieuprawnione do płatności, różniły się od obszarów uznanych za uprawnione do płatności i sąsiednich działek użytkowanych rolniczo, a te różnice polegały na obecności zakrzewień, zachwaszczeń zadrzewień, które są widoczne między innymi na zdjęciach lotniczych zgromadzonych w sprawie, pochodzących z lat 2022 i 2024. Ponieważ zmian w obrazie analizowanych z tych lat działek praktycznie nie ma, uznano, że w 2023 r. sytuacja nie mogła być zasadniczo inna, a sama strona nie przedłożyła żadnych dowodów mogących zmienić tę ocenę.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że na zdjęciach satelitarnych z witryny Sentinel wykonanych w 2023 r. w widmie NDVI (pokazujących poziom wegetacji roślin) teren zakwestionowanych obszarów na ww. działkach jest przez praktycznie cały 2023 r. ciemnozielony, co wskazuje na bujny rozwój roślin bez względu na ich charakter i brak zabiegów agrotechnicznych nakierowanych na usunięcie roślinności niepożądanej (koszeń), a brak wykoszenia oznaczał brak prowadzenia minimalnych działań nakierowanych na utrzymanie całości zadeklarowanej działki rolnej w stanie kwalifikującym się do płatności, natomiast bezpośrednim powodem braku wykoszenia mogła być roślinność utrudniająca dokonanie takiego zabiegu, na przykład zakrzewienie.
Zdaniem Dyrektora, organ I instancji prawidłowo określił obszar zatwierdzony, t.j. spełniający warunki przyznania wnioskowanej pomocy, prawidłowo przyjęto, że teren zakrzewiony, zachwaszczony, niewykoszony nie jest terenem użytkowanym rolniczo w sposób uprawniający do płatności, a taka ocena wynika z tego, że na obszarze z taką roślinnością, działalność rolnicza, na przykład utrzymywanie użytku zielonego, nie jest możliwa do normalnego prowadzenia, nie są to grunty orne, użytki zielone lub inny rodzaj roślin uprawnionych do płatności, co oznacza, że zakwestionowane tereny nie były utrzymywane w odpowiedniej kulturze rolnej przez istotną dla płatności część 2023 r. i z tego powodu nie były to obszary kwalifikujące się do wnioskowanych płatności.
W zakresie wariantu 7.2.4 stwierdzono, że w ramach wniosku o płatności za 2023 r. strona zadeklarowała 38 klaczy rasy koń śląski, a po kontroli kwalifikowania się zwierząt zgłoszonych do tych płatności, za uprawnione uznano 33 sztuki.
W przypadku zadeklarowanego we wniosku (na pozycji nr 1 oświadczenia o lokalnych rasach zwierząt gospodarskich) zwierzęcia o numerze [...] nie stwierdzono jego figurowania na załączonym do wniosku strony za 2023 r. wykazie zwierząt ras lokalnych, jakie zostały zakwalifikowane do programu ochrony zasobów genetycznych ras lokalnych, najprawdopodobniej strona omyłkowo wpisała we wniosku nieprawidłowe zwierzę zamiast, na przykład, klaczy E. o numerze [...], wzmiankowanej w odwołaniu i widniejącej na pozycji nr 7 w załączonym do wniosku wykazie klaczy zakwalifikowanych do programu ochrony zasobów genetycznych.
Odnośnie czterech zwierząt (nr [...], [...], [...], [...]) stwierdzono, że nie zostały one stwierdzone w siedzibie stada rolnika w ciągu całego wymaganego okresu referencyjnego (15.03.2023 r. - 14.03.2024 r.), który to okres wynikał z tego, że zobowiązanie rozpoczyna się 15 marca danego roku oraz z tego, że 15.03.2023 r. rozpoczął się ostatni (piąty) rok zobowiązania strony związanego z płatnością RŚK 7.4.2. Do ustalenia tej kwestii organ I instancji prawidłowo zastosował przede wszystkim informacje z prowadzonej przez ARiMR komputerowej bazy danych dotyczącej systemu identyfikacji rejestracji zwierząt, która to baza danych jest rejestrem publicznym prowadzonym przez ARiMR w systemie teleinformatycznym.
Organ odwoławczym podkreślił, ze obowiązek terminowego zgłaszania przez posiadacza koniowatego kierownikowi właściwego biura powiatowego ARiMR wszelkich przemieszczeń (kupna, sprzedaży) do i z siedziby stada, oraz śmierci, wynika z art. 26 ust. 1-3 ustawy z dnia 4 listopada 2022 r. o systemie identyfikacyjnym i rejestracji zwierząt oraz powiązanego z tym przepisem art. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2021/520, zgodnie z którymi zgłoszenie zdarzenia powinno nastąpić najpóźniej 7 dni od zdarzenia. W przypadku ww. klaczy wpisy dostępne w bazie IRZ wskazują na to, że klacze te zostały przypisane do siedziby stada K. M. (nr siedziby stada: [...]) w dniu 30 października 2018 r., a kolejne wpisy dotyczą przemieszczenia tych klaczy z siedziby K. M. w dniu 15 marca 2024 r. do innej siedziby stada (o nr [...]). Żaden z tych wpisów nie wskazuje na przemieszczenie tych klaczy z siedziby stada K. M. do siedziby stada skarżącej (o nr [...]), a według danych IRZ skarżąca nie była również wpisana jako posiadacz ww. klaczy do końca trwania zobowiązania (tj. do 14.03.2024 r.), przy jednoczesnym wpisaniu K. M. jako właściciela tych klaczy, nie zachodziła również sytuacja odwrotna. Ww. wpisy w systemie IRZ wskazywały na to, że sporne klacze nigdy nie przebywały w siedzibie stada strony, a przynajmniej, że nie przebywały w okresie istotnym dla płatności RŚK 7.2.4 za 2023 r.
Nadto organ odwoławczy podkreślił, że do dnia wydania tej decyzji do ARiMR nie trafiły żadne informacje, które pozwoliłyby inaczej rozstrzygnąć tę sprawę (art. 59 ust. 5 rozporządzenia UE 2021/2116 i § 47 rozporządzenia o warunkach płatności z 2023 r.).
Naruszone przez stronę przepisy to: § 2 ust. 1 pkt 3 ww. rozporządzenia RŚK z 2015 r., poprzez brak spełnienia części warunków dotyczących płatności RŚK; § 15 ust. 3 ww. rozporządzenia RŚK z 2015 r., poprzez zadeklarowanie do płatności obszaru nieużytkowanego rolniczo (spoza obszaru uznanego za kwalifikujący się do płatności); oraz § 10 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia RŚK 2015 r., poprzez brak zadeklarowanej liczby zwierząt objętych programem ochrony zasobów genetycznych (spełniających wymogi tego programu).
Konsekwencje zawyżenia (przedeklarowania) powierzchni uprawnionej do płatności związanych z powierzchnią upraw, płatnością rolnośrodowiskową, płatnością rolno-środowiskowo-klimatyczną i płatnością ekologiczną regulują art. 18 i art. 19 rozporządzenia wspólnotowego nr 640/2014, a wyliczenia zmniejszeń płatności zastosowane w decyzji zaskarżonej zostały uznane za dokonane prawidłowo. Ponieważ różnica między obszarem zatwierdzonym [38,66 ha] a obszarem zadeklarowanym [42,10 ha] w ramach płatności RŚK 4.1 przekraczała 3%, ale nie była większa niż 20% obszaru zatwierdzonego [wyniosła 8,90%], płatności przyznano do obszaru stwierdzonego pomniejszonego o kwotę przysługującą do dwukrotności różnicy między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym. Analogicznie wyliczono kwotę płatności RŚK 5.5, gdzie zadeklarowano 5,54 ha, a stwierdzono 4,87 ha [zawyżenie powierzchni uprawnionej wyniosło tu 13,76%], natomiast płatności w wariancie 4.5 przyznano do powierzchni zadeklarowanej, ponieważ nie stwierdzono tu żadnych nieprawidłowości. Ponieważ w przypadku wariantu 7.2.4 z płatności wykluczono więcej niż 3 zwierzęta, wysokość zmniejszenia ustalono zgodnie z art. 31 ust. 2 i 3 rozporządzenia wspólnotowego nr 640/2014, które to regulacje przewidują, że liczbę zwierząt objętych systemem pomocy, co do których stwierdzono, że nie zostały zatwierdzone, dzieli się przez liczbę zwierząt zatwierdzonych dla tego systemu pomocy lub środka wsparcia lub rodzaju operacji w ramach takiego środka wsparcia w danym roku składania wniosków; różnica między zadeklarowaną liczbą zwierząt (38 szt.) a uprawnioną liczbą zwierząt (33 szt.) wyniosła w sprawie strony 15,15% (względem uprawnionej liczby zwierząt) i taka część została ujęta z kwoty przysługującej do uprawnionej liczby zwierząt (33 szt.).
Zdaniem organu odwoławczego, twierdzenia strony zawarte w odwołaniu, nie mogły zostać uznane za uzasadnione. Niemożliwa okazała się zmiana oceny przysługiwania stronie płatności 7.4.2 oparta o załączone do odwołania kopie czterech umów dzierżawy dotyczących klaczy wykluczonych z tych płatności, ponieważ zgodnie z tymi umowami strona (skarżąca określona w tych umowach jako dzierżawca) dzierżawiła klacze nr [...] (K.), [...] (E.), [...] (I.), [...] (Z.) od K. M. (wydzierżawiającego) w okresie od 30 października 2018 r. do 30 października 2023 r., a koniec okresu dzierżawy przypadł jednak przed końcem okresu, w którym klacze te powinny znajdować się w siedzibie stada skarżącej w związku z zobowiązaniem realizowanym w ramach płatności 7.2.4 (tj. przed 14.03.2024 r.), dlatego też te umowy nie mogły zostać uznane za potwierdzające posiadanie spornych klaczy przez stronę w okresie związanym z ostatnim rokiem realizacji zobowiązania dotyczącego płatności 7.2.4. Twierdzenia skarżącej o prawidłowym wykoszeniu i użytkowaniu wszystkich działek poza działkami [...] i [...] zostały zweryfikowane negatywnie, ponieważ ta weryfikacja była oparta przede wszystkim o analizę zdjęć lotniczych i satelitarnych, których zawartość nie pozwalała na uznanie, że na działkach tych faktycznie wykonywano w 2023 r. zabiegi zapobiegające rozplenianiu się roślinności niepożądanej, a znaczna część działek zakwestionowanych w 2023 r. nie zmieniła swego stanu od 2022 r., co doprowadziło do wniosku, że w 2023 r. sytuacja nie mogła być zasadniczo inna, a sama strona nie przedłożyła żadnych dowodów mogących zmienić tę ocenę. Omyłkowe zadeklarowanie działki niebędącej we władaniu skarżącej (ujęcie we wniosku działki nr [...] zamiast [...], co przyznano w odwołaniu) nie usprawiedliwia skarżącej, gdyż była zobowiązana do deklarowania gruntów użytkowanych przez siebie i zgodnie z ich stanem w 2023 r., a w przypadku deklaracji działki [...] deklaracja strony miała charakter niestaranny i niedbały, w takiej sytuacji niemożliwe było potraktowanie obszaru zadeklarowanego na działce [...] za zadeklarowany albo za w ogóle niezadeklarowany bez wliczania jej obszaru do zawyżenia powierzchni uprawnionej do wsparcia. Wskazana w odwołaniu działka ewid. nr [...] (według odwołania niedokładnie wykoszona) w ogóle nie została zadeklarowana we wniosku skarżącej o płatności za 2023 r., skarżąca zadeklarowała do płatności działki ewid. nr [...] (dz. rolna L o pow. 0,25 ha) i dz. ewid. nr [...] (dz. rolna FB o pow. 0,19 ha), gdzie działka [...] nie została zakwestionowana, natomiast działka [...] została z płatności wykluczona z uwagi na brak śladów zabiegów agrotechnicznych (koszeń) stwierdzony głównie w oparciu o zawartość zdjęć satelitarnych z witryny Sentinel.
Według organu odwoławczego, nieprawidłowości, jakie stwierdzono w przedmiotowej sprawie, obciążają producenta, a brak jest okoliczności, które pozwoliłyby ocenić tę kwestię inaczej, gdyż przy ocenie uchybień przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Zdaniem ARiMR w przypadku osoby prowadzącej gospodarstwo, uprawnione jest domniemanie, że znane jej są podstawy mechanizmów związanych z płatnościami, z których chce ona skorzystać, w związku z czym to sama strona powinna postarać się o to, by dane z wniosku o płatności odpowiadały rzeczywistości oraz odpowiednio wcześnie powiadomić ARiMR o ewentualnych zmianach w tym zakresie, zwłaszcza że składając wniosek, strona podpisała się pod ujętym w tym wniosku oświadczeniem, że znane są jej zasady przyznawania żądanych płatności. Podpis pod wnioskiem o płatności, istotny w niniejszej sprawie, oznaczał tu zatem swego rodzaju poręczenie znajomości zasad przyznawania płatności, gwarancję rzetelności deklarowanych we wniosku informacji, jak i zgodę na poddanie tych informacji weryfikacji. Ponieważ zadeklarowane we wniosku dane są podstawowe dla ustalenia wielkości pomocy, podanie tych danych musi być dokonane w pełni świadomie, co wynika także z tego, że zawartość wniosku wiąże organ, który decydując o pomocy musi się odnieść właśnie do danych zadeklarowanych. Zgodnie z obowiązującymi przepisami organ I instancji nie mógł zignorować stanu stwierdzonego w wyniku czynności kontrolnych, a rozstrzygając sprawy wniosków o płatności, ARiMR musi respektować wymogi związane z udzielaniem wsparcia i podobnie traktować rolników w podobnych sytuacjach.
Po uwzględnieniu całokształtu okoliczności tej sprawy, decyzja organu I instancji została uznana przez Dyrektora Małopolskiego OR ARiMR za prawidłową. Nie stwierdzono w niniejszej sprawie naruszeń przepisów postępowania administracyjnego lub innych aktów prawnych regulujących analizowany przypadek mogących skutkować wydaniem rozstrzygnięcia innego niż niniejsze.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarżąca wskazała, że decyzja jest dla niej krzywdząca. Skarżąca wyjaśniła, że do oceny stanu wynoszenia łąk w 2023 r. użyto zdjęć z 2022 r. Natomiast wszystkie zwierzęta posiadane przez skarżącą oraz następców tj. H. i K. M. przebywały i nadal przebywają w siedzibie stada w J. [...].
W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Na rozprawie w dniu 10 września 2025 r., wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącej, podtrzymał zarzuty skargi. Podniósł, że organ II instancji nie zebrał wyczerpującego materiału dowodowego a także nieprawidłowo ocenił materiał zebrany. Podkreślił, że zdjęcia lotnicze i satelitarne pokazują stan terenu z daty ich wykonania i nie uwzględniają zabiegów agrotechnicznych wykonanych w terminie późniejszym niż wykonane zostało zdjęcie. Podniósł również, że w dacie kontroli wszystkie zwierzęta przebywały w siedzibie stada. Nadto wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oświadczając, że koszty te nie zostały pokryte w całości ani w części.
Pełnomocnik organu podkreślił, że zarzut niewystarczającego zebrania materiału dowodowego jest niezasadny bowiem ciężar dowodu spoczywa na stronie tego postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami, natomiast organ ocenił całość materiału dowodowego zebranego w sprawie łącznie i wynikało z niego, że skarżąca nie przeprowadziła właściwych zabiegów agrotechnicznych w terminie odpowiednim dla jej przeprowadzenia. Jeżeli chodzi o zwierzęta to również skarżąca nie wykazała, że wszystkie te zwierzęta przebywały w siedzibie stada w całym okresie konieczny do uzyskania płatności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.
Spór w sprawie dotyczy zasadności zakwestionowania przez organy gruntów oraz 5 klaczy zgłoszonych przez skarżącą do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2023 r.
Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 415 z późn. zm., dalej: rozporządzeniem RŚK) płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną przyznaje się rolnikowi lub zarządcy, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z dnia 20 grudnia 2013 r., str. 487, z późn. zm., dalej: rozporządzenie nr 1305/2013), jeżeli: został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się o przyznanie tej płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym"; realizuje zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa w art. 28 ust. 3 rozporządzenia nr 1305/2013 lub art. 7 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzającego przepisy przejściowe (Dz. Urz. UE L 227 z dnia 31 lipca 2014 r., str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym", przez 5 lat – w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 1-7 lub przez rok – w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 8 lub 9; spełnia warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.
W myśl § 15 ust. 1 rozporządzenia RŚK wysokość płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w danym roku ustala się jako iloczyn stawek płatności za:
1) hektar gruntu i powierzchni gruntów, do których przysługuje płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna - w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 1-6 lub
2) sztukę zwierzęcia i liczby zwierząt, do których przysługuje płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna - w przypadku pakietu, o którym mowa w § 4 ust. 1 pkt 7
- po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności.
Wysokość stawek płatności, o których mowa w ust. 1, dla poszczególnych pakietów i ich wariantów jest określona w załączniku nr 6 do rozporządzenia (§ 15 ust. 2).
Zgodnie z § 15 ust. 3 rozporządzenia RŚK, przy ustalaniu wysokości płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej przysługującej do gruntów uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa odpowiednio w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku o płatności, a powierzchnią uprawnioną do przyznania płatności, stosuje się przepisy rozporządzenia nr 640/2014. Według art. 19 ust. 1 tego rozporządzenia, jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw, o której mowa w art. 17 ust. 1, obszar zgłoszony do celów jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej lub środków wsparcia obszarowego przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 18, pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% obszaru zatwierdzonego.
Skarżąca zarzuca że decyzja jest dla niej krzywdząca. Skarżąca wyjaśniła, że do oceny stanu wynoszenia łąk w 2023 r. użyto zdjęć z 2022 r. oraz że organ II instancji nie zebrał wyczerpującego materiału dowodowego a także nieprawidłowo ocenił materiał zebrany, a ponadto, że zdjęcia lotnicze i satelitarne pokazują stan terenu z daty ich wykonania i nie uwzględniają zabiegów agrotechnicznych wykonanych w terminie późniejszym niż wykonane zostało zdjęcie. Podniosła również, że w dacie kontroli wszystkie zwierzęta przebywały w siedzibie stada.
Sąd stwierdził, że ustalenia faktyczne organów w zakresie maksymalnego kwalifikowalnego obszaru były prawidłowe. Sąd uznał w efekcie tego, że organy prawidłowo przyjęły, że powierzchnia zadeklarowana przez skarżącą była wyższa od kwalifikującej się do płatności.
W ocenie Sądu organy wystarczająco wyjaśniły, że przeprowadzając kontrolę administracyjną wniosku skarżącej, organ ocenił dostępne dane, to jest: zdjęcia satelitarne z powszechnie dostępnej witryny Sentinel, zdjęcia lotnicze z 2022 r. i wyniki kontroli z 2022 r. w łączności ze zdjęciami lotniczymi z 2024 r. (które były dostępne w przypadku części działek) pozwalały na ustalenie ewentualnych zmian, jakie zaszły na działkach strony między 2022 a 2024 r. W przypadku części działek stwierdzono, że ich stan w 2024 r. nie zmienił się wobec stanu wynikającego ze zdjęć i kontroli z 2022 r. Tylko w przypadku działki rolnej BJ za 2023 r. istotne znaczenie miały także wyniki ww. kontroli z 2022 r., ponieważ to właśnie podczas tej kontroli stwierdzono przerwanie ciągłości TUZ na części obszaru tej działki.
Istotne jest, że rzeczywiste powierzchnie działek rolnych, które należy podać we wniosku, nie zawsze pokrywają się z powierzchnią użytków gruntowych, uwidocznionych w ewidencji gruntów i budynków. Badanie zgodności wskazanych we wniosku powierzchni działek rolnych następuje poprzez kontrolę administracyjną, która może, ale nie musi, być uzupełniona o kontrolę na miejscu. Przy ustalaniu maksymalnej powierzchni kwalifikowanej odlicza się powierzchnie zadrzewione, zakrzaczone, drogi, z wyjątkiem dróg technologicznych i dojazdowych do pól o nawierzchni gruntowej, powierzchnie zabudowane, wody, odłogi i inne powierzchnie przeznaczone na użytkowanie pozarolnicze.
Powyższa ocena znajduje uzasadnienie w obowiązujących przepisach prawa. Wskazać należy, że stosownie do art. 5 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014 państwa członkowskie pilnują, aby zgłaszane działki rolne były identyfikowane w sposób pewny. W szczególności państwa członkowskie wymagają, aby wnioski o przyznanie pomocy i wnioski o płatność były składane wraz z określonymi informacjami lub aby towarzyszyły im dokumenty określone przez właściwy organ, które umożliwią lokalizację i pomiar każdej działki rolnej. W odniesieniu do każdej działki referencyjnej państwa członkowskie określają maksymalny kwalifikowalny obszar do celów środków obszarowych, o których mowa w art. 28-31 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013.
Stosownie do art. 58 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013, państwa członkowskie ustanawiają skuteczne systemy zarządzania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z prawodawstwem regulującym unijne systemy wsparcia, zmierzające do zminimalizowania ryzyka strat finansowych dla Unii. O ile zatem nie przewidziano inaczej, system kontroli ustanowiony przez państwa członkowskie zgodnie z art. 58 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013 obejmuje systematyczne kontrole administracyjne wszystkich wniosków o przyznanie pomocy oraz wniosków o płatność. System ten jest uzupełniany o kontrole na miejscu (art. 59 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013).
Jak stanowi art. 28 ust. 1 rozporządzenia nr 809/2014, kontrole administracyjne, o których mowa w art. 74 rozporządzenia nr 1306/2013, łącznie z kontrolami krzyżowymi, pozwalają na wykrycie niezgodności, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych. Kontrole te obejmują wszystkie elementy, których kontrola jest możliwa i stosowna za pomocą kontroli administracyjnych. Kontrola administracyjna dotyczy każdego złożonego wniosku i jest obligatoryjna. Polega ona na obowiązkowym zweryfikowaniu z urzędu przez organ zgodności między działkami zadeklarowanymi a działkami referencyjnymi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 sierpnia 2017 r., sygn. II GSK 3378/15, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Na mocy art. 2 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 699 z późn. zm.) to Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa tworzy i prowadzi krajowy system ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "systemem". W skład systemu prowadzonego przez Agencję wchodzi między innymi system identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia nr 1306/2013 (art. 4 pkt 3a ustawy).
System identyfikacji działek rolnych zawiera, między innymi: 1) wektorowe granice oraz powierzchnię: a) maksymalnego kwalifikowalnego obszaru, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a i b rozporządzenia nr 640/2014 oraz identyfikatory działek ewidencyjnych zawarte w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego (art. 9a ust. 1 pkt 1 lit a oraz pkt 2 powołanej ustawy). W świetle art. 9a ust. 2 tej ustawy do prowadzenia systemu, o którym mowa w ust. 1, wykorzystuje się w szczególności: 1) ortofotomapy cyfrowe sporządzane zgodnie z przepisami Prawa geodezyjnego i kartograficznego; 2) dane z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego; 3) dane z wniosków o przyznanie płatności; 4) wyniki kontroli na miejscu, o których mowa w rozporządzeniu nr 640/2014 i rozporządzeniu nr 809/2014.
Dla ustalenia prawa do otrzymania płatności podstawowe znaczenie ma rzeczywisty obszar gruntu rolnego, na którym prowadzona jest określona uprawa.
Co do powierzchni działek uprawniających do płatności, ustalenia przyjęte za podstawę zaskarżonej decyzji zostały poczynione w toku prawidłowej kontroli administracyjnej wniosku przeprowadzonej przez uprawniony (ale i zobowiązany) do tego organ, opartej o właściwe przepisy i z pomocą narzędzi informatycznych (bazę danych ARiMR).
Skontrolowanie i ustalenie powierzchni rzeczywistej do płatności przy użyciu systemu komputerowej identyfikacji jest wystarczające i nie ma potrzeby corocznego weryfikowania otrzymanego wyniku poprzez kontrolę na miejscu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2009 r., sygn. II GSK 1069/08, opubl. w CBOSA).
W ocenie Sądu, w tym zakresie organy zebrały materiał dowodowy w sposób wyczerpujący, oraz dokonały jego oceny w sposób nienaruszający zasady swobodnej oceny dowodów. Zapewniły również skarżącej czynny udział w każdym stadium postępowania, umożliwiając wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów. W wydanych decyzjach wyjaśniono stronie zasadność przesłanek, którymi kierowano się przy załatwieniu sprawy, a także wskazano na przepisy prawa, które miały zastosowanie i które były podstawą wydania rozstrzygnięcia.
Organ dokładnie ustalił stan faktyczny w odniesieniu do poszczególnych działek rolnych zgłoszonych do płatności, powołał dowody, na których się oparł ustalając inną, niż zadeklarowana, powierzchnię uprawnioną do płatności, skarżąca nie przedstawiła w tym zakresie żadnych dowodów. W uzasadnieniu prawnym organy omówiły przepisy stanowiące prawną podstawę rozstrzygnięcia.
Skarżąca, składając wniosek potwierdziła znajomość zasad przyznawania płatności i pod groźbą odpowiedzialności karnej składa wymagane oświadczenia jako zgodne ze stanem faktycznym. Przy wypełnianiu wniosku każdy wnioskodawca powinien zachować szczególną staranność, a w razie potrzeby zasięgnąć porady nie tylko w instytucjach wspierających rolników, ale może także wystąpić o udzielenie stosownych informacji przez pracowników Agencji, którzy, m.in. na żądanie rolnika, mogą udostępnić ortofotomapy, ułatwiające wypełnienie wniosku w zakresie prawidłowego wskazania powierzchni działek użytkowanych rolniczo.
W odniesieniu jednak do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w wariancie 7.2.4 (Konie śląskie), Sąd uznał, że prawidłowo wykluczono 4 sztuki klaczy o następujących numerach identyfikacyjnych: [...], [...], [...], [...], bowiem nie zostały one stwierdzone w siedzibie stada rolnika w ciągu całego wymaganego okresu referencyjnego (15.03.2023 r. - 14.03.2024 r.), skarżąca wykazywała, że dzierżawiła przedmiotowe klacze w okresie od 30 października 2018 r. do 30 października 2023 r., a zatem koniec okresu dzierżawy przypadł przed końcem okresu, w którym klacze te powinny znajdować się w siedzibie stada skarżącej w związku z zobowiązaniem realizowanym w ramach płatności 7.2.4 (tj. przed 14.03.2024 r.). W odniesieniu natomiast do klaczy o wskazanym przez organ numerze identyfikacyjnym [...], Sąd uznał, że wydana decyzja nie została poprzedzona żadnym wyjaśnieniem stanu faktycznego. W aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego podjęcia przez organ próby dokonania weryfikacji tego zwierzęcia. Porównując nr tego zwierzęcia z numerami pozostałych klaczy, z których wszystkie inne zaczynają się od cyfr "[...]...", można jedynie się domyślać, że omyłkowo na początku tego numeru zostały dwukrotnie wpisane cyfry " [...]", a następnie zabrakło miejsca na wpisanie ostatnich trzech cyfr numeru zwierzęcia. Nie zostało to jednak w żaden sposób przez organ ustalone. Nie była to wskazywana przez organ i skarżącą klacz E. o nr [...], bowiem ona we wniosku wskazana została pod nr 29, a jedyną klaczą Wykazu klaczy zakwalifikowanych do programu zasobów genetycznych załączonego do wniosku, nieznajdującą odpowiednika we wniosku, była klacz H. o nr [...]. Skoro organ zdaje się twierdzić, że zwierzę o numerze identyfikacyjnym [...] nie istnieje, a jednocześnie w Wykazie klaczy zakwalifikowanych do programu zasobów genetycznych załączonym do wniosku wskazana jest klacz H. o nr [...], który nie został podany we wniosku, a w konsekwencji istnieją przesłanki aby przypuszczać, że mogło dojść do zdublowania we wniosku początkowych cyfr w numerze zwierzęcia, to należało to zweryfikować poprzez wezwanie skarżącej do złożenia stosownych wyjaśnień. Owszem przy wypełnianiu wniosku każdy wnioskodawca powinien zachować szczególną staranność, jednakże w tym konkretnym przypadku brak weryfikacji wskazanej klaczy stanowił nadmierny formalizm, nieuzasadniony okolicznościami.
Mając na względzie powyższe, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a.
Prowadząc ponownie postępowanie organ dokona weryfikacji spornego zwierzęcia.