III SA/Kr 1484/23

III SA/Kr 1484/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-02-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewa Michna
Janusz Kasprzycki /sprawozdawca/
Tadeusz Kiełkowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III OSK 2116/24 - Wyrok NSA z 2025-10-15
Skarżony organ
Inspektor Pracy
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 221
Art. 55, art. 59
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
Art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Sędziowie: WSA Ewa Michna WSA Janusz Kasprzycki (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w T. na postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy z dnia 18 lipca 2023 r., znak: KR-23-36353; KR-PPR-A.5112.10.2023.2, w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych skargę oddala.
Uzasadnienie
Zaskarżonym przez S. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w T., zwaną dalej stroną skarżącą, postanowieniem z dnia 18 lipca 2023 r., znak: KR-PPR-A.5112.10.2023.2, Okręgowy Inspektor Pracy w Krakowie, działając na podstawie art. 59 ust. 9 pkt 1 oraz ust. 16 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2023 r., poz.221 ze zm., zwanej dalej Prawem przedsiębiorców), utrzymał w mocy postanowienie Inspektora Pracy z dnia 10 lipca 2023 r., znak: 070274-53-KO13-Pr01/23, w przedmiocie kontynuacji czynności kontrolnych.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Postanowieniem z dnia 10 lipca 2023 r., znak: 070274-53-KO13-Pr01/23, Inspektor Pracy, działając na podstawie art. 59 ust. 7 Prawa przedsiębiorców w zw. z art. 17 pkt 3 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2022 r., poz. 1614, zwanej dalej ustawą o PIP) w związku ze sprzeciwem wobec podjęcia i wykonywania czynności kontrolnych, wniesionym przez stronę skarżąca orzekł o kontynuowaniu czynności kontrolnych.
W uzasadnieniu tego postanowienia organ wskazał, że w dniu 14 marca 2023 r. inspektor pracy przedstawił przedsiębiorcy – stronie skarżącej - upoważnienie do kontroli nr rej. [...], które zostało odebrane przez członka zarządu Spółki (strony skarżącej) uprawnionego do jej reprezentowania. Przewidywany czas trwania kontroli określono na dzień 13 maja 2023 r. Pismem z dnia 5 maja 2023 r. powiadomiono przedsiębiorcę o przedłużeniu czasu trwania kontroli do dnia 30 czerwca 2023 r. Przyczyną przedłużenia czynności kontrolnych była konieczność doręczenia przez pracodawcę dodatkowych dokumentów niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego. W dniu 19 czerwca 2023 r. inspektor pracy przedstawił protokół kontroli przedstawicielowi pracodawcy, który potwierdził jego odbiór. Strona została pouczona o możliwości zgłoszenia zastrzeżeń do protokołu w terminie 7 dni od jego przedstawienia. Pismem z dnia 21 czerwca 2023 r, doręczonym organowi w dniu 30 czerwca 2023 r. pełnomocnik pracodawcy przedstawił zastrzeżenia do ww. protokołu kontroli. Pismem z dnia 30 czerwca 2023 r. poinformowano pracodawcę o kolejnym przedłużeniu czasu trwania kontroli do dnia 31 sierpnia 2023 r. z uwagi na konieczność rozpatrzenia zastrzeżeń do protokołu kontroli wniesionych przez pracodawcę. Pismo zostało doręczone stronie skarżącej w dniu 3 lipca 2023 r.
W dniu 5 lipca 2023 r. strona skarżąca wniosła "Sprzeciw", w którym zakwestionowano sposób podjęcia i wykonywania czynności kontrolnych. Podniesiono m.in. zarzut wszczęcia nowej kontroli, prowadzenia kontroli bez upoważnienia, wykonywanie czynności kontrolnych poza siedzibą przedsiębiorcy. Wskazano, że w razie uznania, że prowadzone postępowanie kontrolne nie jest nową kontrolą, to i tak jego przedłużenie narusza przepisy Prawa przedsiębiorców z uwagi na okoliczność, że kontrola została formalnie zakończona podpisaniem protokołu kontroli w dniu 19 czerwca 2023 r., zaś jej przedłużenie jest nieuzasadnione i narusza limit określony w art. 53 ust. 1 Prawa przedsiębiorców.
Postanowieniem z dnia 10 lipca 2023 r. inspektor pracy orzekł o kontynuowaniu czynności kontrolnych.
Organ powołał się na okoliczność, że w zawiadomieniu o przedłużeniu czasu trwania kontroli z dnia 30 czerwca 2023 r. podano przyczynę niezależną od organu kontroli - doręczenie przez podmiot kontrolowany zastrzeżeń do protokołu kontroli dopiero w dniu 30 czerwca 2023 r.
Organ wyjaśnił, że przekazanie protokołu kontroli osobie działającej w imieniu podmiotu kontrolowanego kończy ustalenia kontroli inspektora pracy, ale nie kończy kontroli. Datą zakończenia kontroli jest jego podpisane przez osobę lub organ reprezentujący podmiot kontrolowany, bądź odmowa jego podpisania przez osobę lub organ reprezentujący podmiot kontrolowany. Wskazano także, że art. 55 ust. 1 pkt. 1 Prawa przedsiębiorców, limitujący u mikroprzedsiębiorcy czas prowadzenia kontroli nie ma zastosowania w przypadku kontroli inspektora pracy w związku z wyłączeniem wynikającym z art. 55 ust. 2 pkt. 1 Prawa przedsiębiorców. Nadto Rzeczpospolita Polska w dniu 19 kwietnia 1995 r. (data wejścia w życie - 2 czerwca 1996 r.) ratyfikowała Konwencję nr 81 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącą inspekcji pracy w przemyśle i handlu (Dz. U. z 1997 r. Nr 72, poz. 450).
Na powyższe postanowienie strona skarżąca wniosła zażalenie.
Powtórzono, że przedłużenie kontroli nastąpiło z naruszeniem art. 55 ust. 3 ustawy Prawo przedsiębiorców z uwagi na formalne zakończenie kontroli wraz z doręczeniem Spółce protokołu kontroli w dniu 19 czerwca 2023 r. oraz poprzez nieuzasadnione przedłużenie czynności kontrolnych, podczas gdy wskazane w piśmie z dnia 30 czerwca 2023 r. powody nie stanowią przyczyn niezależnych od organu w rozumieniu wskazanego przepisu. Zdaniem strony skarżącej przedłużenie czynności kontrolnych prowadzi do przedłużenia czasu trwania wszystkich kontroli organu kontroli u przedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym. Nadto zarzucono organowi błędne zastosowanie przepisów Konwencji nr 81 dotyczącej inspekcji pracy w przemyśle i handlu, nieustosunkowanie się do podniesionych w sprzeciwie zarzutów, brak powołania podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego i prawnego zażalenia.
Opisanym na wstępie postanowieniem organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 59 ust. 2 Prawa przedsiębiorców, wniesienie sprzeciwu nie jest dopuszczalne, w przypadku gdy organ przeprowadza kontrolę, powołując się na przepisy art. 48 ust. 11 pkt 2, art. 50 ust. 2 pkt 2, art. 54 ust. 1 pkt 2, art. 55 ust. 2 pkt 2 oraz art. 62. Z kolei zgodnie z art. 55 ust. 2 przewidzianych w ust. 1 limitów czasu trwania kontroli nie stosuje się, jeżeli ratyfikowane umowy międzynarodowe stanowią inaczej. W przypadku kontroli prowadzonej przez organy PIP zastosowanie znajduje Konwencja MOP nr 81 dotycząca inspekcji pracy w przemyśle i handlu, przyjęta w Genewie dnia 11 lipca 1947 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 72, poz. 450), która w art. 16 zawiera zobowiązanie, że przedsiębiorstwa będą kontrolowane (przez inspekcję pracy) tak często i tak starannie, jak to jest konieczne dla zapewnienia skutecznego stosowania odpowiednich przepisów prawnych.
Organ dodał, że dla przedmiotowej sprawy istotne jest więc niestosowanie względem kontroli prowadzonej przez organy PIP limitów czasowych przewidzianych w art. 55 ust. 1 Prawa przedsiębiorców. Pouczenie w tej kwestii znajduje się w części A upoważnienia do przeprowadzenia kontroli. Sprzeciw wniesiony na podstawie art. 59 Prawa przedsiębiorców może być wniesiony w przypadku naruszenia określonych przepisów, które zostały wymienione enumeratywnie, stanowiąc katalog zamknięty. Jak wskazano powyżej, części z nich jest jednak wyłączona w kontroli prowadzonej przez PIP z uwagi na Konwencję MOP nr 81. Są to art. 48, art. 50, art. 54 i 55 ust. 1 Prawa przedsiębiorców.
Jak podał organ w zażaleniu z dnia 12 lipca 2023 r. podniesiono zarzut błędnej wykładni art. 16 Konwencji. Tymczasem użyte w tym przepisie sformułowanie oznacza, że organy inspekcji pracy nie mogą być związane żadnymi limitami czasu i częstotliwości przeprowadzania kontroli, które uniemożliwiałyby realizację ich określonych w Konwencji zadań. Stąd nie znajdą w ogóle zastosowania do kontroli prowadzonej przez organy Państwowej Inspekcji Pracy limity określone w art. 55 ust. 1 Prawa przedsiębiorców. Z tego też względu należało uznać za chybiony zarzut naruszenia art. 55 ust. 1 Prawa przedsiębiorców oraz błędnej wykładni art. 16 Konwencji MOP nr 81.
Jeśli chodzi o datę zakończenia czynności kontrolnych, organ wskazał na art. 31 ust. 3-6 ustawy o PIP, zgodnie z którym protokół podpisuje inspektor pracy prowadzący kontrolę oraz osoba lub organ reprezentujący podmiot kontrolowany. Podmiotowi kontrolowanemu przysługuje prawo zgłoszenia, przed podpisaniem protokołu kontroli, umotywowanych zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole. Zastrzeżenia należy zgłosić na piśmie w terminie 7 dni od dnia przedstawienia protokołu. W razie zgłoszenia zastrzeżeń, inspektor pracy przeprowadzający kontrolę zobowiązany jest je zbadać, a w przypadku stwierdzenia zasadności zastrzeżeń - zmienić lub uzupełnić odpowiednią część protokołu. Do ustaleń stanu faktycznego dochodzi również w procesie rozpatrywania zastrzeżeń wniesionych przez pracodawcę, a ich dokonanie ma wpływ na ostateczną treść protokołu kontroli. Ustawa wyraźnie rozróżnia moment przedstawienia protokołu (od którego liczymy 7 dniowy termin za złożenie zastrzeżeń- w niniejszej sprawie jest to 19 czerwca 2023 r.) i moment podpisania protokołu (kiedy jego treść zostaje zaakceptowana również przez pracodawcę).
Zdaniem organu odwoławczego przedstawiciel pracodawcy zdawał sobie z sprawę powyższego rozróżnienia, czyniąc w dniu 19 czerwca 2023 adnotację na przedstawionym mu protokole o treści: "Potwierdzam odbiór niepodpisanego protokołu". Do zakończenia kontroli nie dochodzi bowiem w chwili przekazania pracodawcy protokołu kontroli podpisanego jedynie przez inspektora pracy, ale dopiero po rozpatrzeniu zastrzeżeń wniesionych przez pracodawcę i w momencie podpisania ostatecznej wersji protokołu kontroli zarówno przez inspektora pracy jak i przez pracodawcę (lub odmowę podpisania).
Jednocześnie organ zauważył, że kwestia zakończenia czynności kontrolnych może być różnie uregulowana w aktach dotyczących różnych instytucji kontrolnych. Kontrola przeprowadzana przez organy PIP uregulowana jednak została powołanymi powyżej przepisami ustawy o PIP. Zarzut pełnomocnika pracodawcy odnośnie przedłużenia kontroli z naruszeniem art. 55 ust. 3 Prawa przedsiębiorców z uwagi na formalne zakończenie kontroli wraz z doręczeniem Spółce protokołu kontroli w dniu 19 czerwca 2023 r. organ uznał za niezasadny.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 55 ust. 3 Prawa przedsiębiorców poprzez powołanie się w przedłużeniu kontroli na okoliczności, które nie stanowią przyczyn niezależnych od organu kontrolującego, to stwierdzić należy, że inspektor pracy nie ma wpływu na to, czy pracodawca skorzysta lub nie z uprawnienia do wniesienia zastrzeżeń do protokołu. W przedmiotowej sprawie na dzień 19 czerwca 2023 r. inspektor pracy dokonał wszystkich wymaganych od niego czynności i przedstawił podmiotowi kontrolowanemu wynik swoich ustaleń. Dalszy przebieg czynności zależał już wyłącznie od decyzji strony, która decydując się na złożenie zastrzeżeń spowodowała, że inspektor pracy jest zobowiązany do ich rozpatrzenia. Konieczność dokonania takich czynności w ramach przeprowadzanej kontroli wynikała więc z decyzji strony i była niezależna od działania organu kontroli. Zgodnie z art. 55 ust. 3 Prawa przedsiębiorców powody przedłużenia kontroli zostały stronie wyjaśnione na piśmie
Z powyższego, zdaniem organu wynika, że przedłużenie kontroli z dnia 30 czerwca 2023 r. było konieczne i uzasadnione. Zostało również dokonane zgodnie z wymogami art. 55 ust. 3 Prawa przedsiębiorców. Co prawda wątpliwości budzić może przedłużenie kontroli o 2 miesiące do dnia 31 sierpnia 2023 r., jednak data ta jest oznaczona jako maksymalna i nie oznacza, że organ kontroli nie zakończy swoich czynności wcześniej. Jak wskazano w uzasadnieniu postanowienia z dnia 10 lipca 2023 r. wyznaczenie tak odległej daty spowodowane było także tym, że przedstawiciel pracodawcy sygnalizował rozpoczęcie urlopu z dniem 23 czerwca 2023 r. nie wskazując daty jego zakończenia. W świetle takich ustaleń trudno jest uznać za słuszny zarzut zbędnej przewlekłości postępowania.
Nadto organ zauważył, że wbrew twierdzeniem strony skarżącej postanowienie z dnia 10 lipca 2023 r. zawiera wskazanie podstawy prawnej "(art. 59 ust. 7 pkt 1/2(*) ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162, z późn. zm.) w związku z art. 17 pkt 3 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2022 r. poz. 1614)". Z kolei zastosowanie odpowiedniego punktu art. 59 ust. 7 wynika z treści sentencji postanawiającej o kontynuowaniu czynności kontrolnych. Postanowienie zawiera również wyczerpujące uzasadnienie, w którym opisano stan faktyczny (chronologię wydarzeń), prawny (zacytowano treść istotnych dla sprawy przepisów) oraz odniesiono się do podniesionych w sprzeciwie zarzutów. Uzasadnienie zawiera zapisy odnośnie kwestii daty końcowej kontroli, limitu czas kontroli powadzonych przez organy PIP oraz uzasadnienia przedłużenia kontroli. Można uznać, że inspektor pracy nie odniósł się jedynie do lakonicznie zaznaczonego zarzutu prowadzenia kontroli bez uprzedniego zawiadomienia, niedostarczenia upoważnienia do kontroli i wykonywania czynności kontrolnych poza siedzibą pracodawcy. Z treści sprzeciwu wynika jednak, że są one związane z tezą o zakończeniu kontroli w dniu 19 czerwca 2023 r., którą to inspektor pracy podważył w sposób wyczerpujący w swoim postanowieniu. Sama strona skarżąca wskazała zaś zarzut ten jako alternatywny do bardziej szczegółowo opisanych zarzutów opartych na uznaniu, że prowadzone postępowanie nie jest nową kontrolą.
W skardze na powyższe postanowienie strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów:
1) art. 55 ust. 3 w zw. z art. 53 Prawa przedsiębiorców poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że zakończenie czynności kontrolnych następuje dopiero po rozpatrzeniu zastrzeżeń wniesionych przez pracodawcę i w momencie podpisania ostatecznej wersji protokołu kontroli, podczas gdy nie wynika to z brzmienia przywołanych przepisów, a w ocenie skarżącego, kontrola została formalnie zakończona wraz z doręczeniem spółce protokołu kontroli nr [...] z dnia 19 czerwca 2023 r.
2) art. 55 ust. 3 Prawa przedsiębiorców przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowania polegające na uznaniu, że uzasadnieniem dla przedłużenie czynności kontrolnych pismem z dnia 30.6.2023 r., jest wniesienie zastrzeżeń do protokołu kontroli przez skarżącego i było to zdarzenie niezależne od działania organu kontroli, podczas gdy wskazane w uzasadnieniu powody nie są przyczynami niezależnymi od organu kontrolującego w rozumieniu wskazanego przepisu,
3) art. 55 ust. 3 w zw. z art. 55 ust. 1 Prawa przedsiębiorców poprzez uznanie, że przedłużenie czynności kontrolnych pismem z dnia 30 czerwca 2023 r. nie stanowi naruszenia wskazanych przepisów, podczas gdy prowadzi to do przedłużenia czasu trwania wszystkich kontroli organu kontroli u przedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym,
4) art. 55 ust. 1 w zw. żart. 16 Konwencji nr 81 z dnia 11 lipca 1947 r. (Dz.U. z 1997 r., Nr 72, poz. 450), a także art. 22 i 31 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej dotyczącej inspekcji pracy w przemyśle i handlu poprzez ich błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w uznaniu, że:
- przepisy Konwencji mają zastosowanie do przedmiotowej kontroli i upoważniają organ do wyłączenia stosowania ograniczeń w zakresie czasu kontroli wskazanych w ustawie prawo przedsiębiorców,
- użyte w art. 16 Konwencji sformułowania sprawiają, że organy inspekcji pracy nie mogą być związane żadnymi limitami czasu i częstotliwością przeprowadzenia kontroli, jeżeli ograniczałoby to realizację zadań nałożonych w konwencji, pomijając przy tym, że treść wskazanej regulacji nie uprawnia do wyciągania takich wniosków.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) zaskarżonego aktu (odpowiednio decyzji, postanowienia) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.
Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, wobec postanowień art. 119 pkt 3 P.p.s.a.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Okręgowego Inspektora Pracy w Krakowie, który utrzymał w mocy postanowienie Inspektora Pracy z dnia w przedmiocie kontynuacji czynności kontrolnych.
Postanowienie to zostało wydane w związku z wniesieniem przez stronę skarżącą w dniu 5 lipca 2023 r. sprzeciwu, wobec przedłużenia przez organ terminu zakończenia czynności kontrolnych i w którym zakwestionowano sposób podjęcia i wykonywania czynności kontrolnych.
W ocenie Sądu kontrolowane zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji odpowiadają prawu.
Zgodnie z treścią art. art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2023 r., poz.221 ze zm., zwanej dalej Prawem przedsiębiorców), przedsiębiorca może wnieść sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania przez organ kontroli czynności z naruszeniem przepisów art. 48,
art. 49, art. 50 ust. 1 i 5, art. 51 ust. 1, art. 54 ust. 1, art. 55 ust. 1 i 2 oraz art. 58. Sprzeciw wymaga uzasadnienia (ust. 1). Sprzeciw przedsiębiorca wnosi na piśmie do organu kontroli, którego czynności sprzeciw dotyczy. O wniesieniu sprzeciwu przedsiębiorca zawiadamia na piśmie kontrolującego (ust. 3). Sprzeciw wnosi się w terminie 3 dni roboczych od dnia wszczęcia kontroli przez organ kontroli lub wystąpienia przesłanki do wniesienia sprzeciwu (ust. 4). Organ kontroli w terminie 3 dni roboczych od dnia otrzymania sprzeciwu rozpatruje sprzeciw oraz wydaje postanowienie o:
1) odstąpieniu od czynności kontrolnych;
2) kontynuowaniu czynności kontrolnych (ust.
7). Na postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych przedsiębiorcy przysługuje zażalenie w terminie 3 dni od dnia doręczenia postanowienia. Właściwy organ rozpatruje zażalenie w terminie 7 dni od dnia jego wniesienia oraz wydaje postanowienie o: 1) utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia; 2) uchyleniu zaskarżonego postanowienia i odstąpieniu od czynności kontrolnych (ust. 9).
Strona skarżąca wnosząc sprzeciw powoływała się na zaistnienie naruszenia polegającego na niezasadnym przekroczeniu zakresu czasowego kontroli (tj. art. 55 ust. 1 i 2 Prawa przedsiębiorców). Podniosła także zarzuty dotyczące przedmiotowych kwestii, a mianowicie wszczęcia nowej kontroli, prowadzenia kontroli bez upoważnienia, wykonywanie czynności kontrolnych poza siedzibą przedsiębiorcy.
W rozpoznawanej sprawie przypomnienia wymaga, że postępowanie toczy się w związku z czynnościami, które od dnia 14 marca 2023 r. podjęli wobec strony skarżącej inspektorzy inspekcji pracy.
Zdaniem Sądu prawidłowe jest więc zaskarżone postanowienie o utrzymaniu w mocy postanowienia pierwszoinstancyjnego o kontynuowaniu czynności kontrolnych.
Po pierwsze, pismo strony skarżącej z dnia 5 lipca 2023 r. jest sprzeciwem, gdyż zarzuca kontynuowanie czynności kontrolnych z naruszeniem przepisów, w tym z naruszeniem czasu trwania kontroli, a więc z naruszeniem art. 55 ust. 1 i 2 Prawa przedsiębiorców.
Po drugie, sprzeciw strony skarżącej mógł być rozpatrywany. Sąd uznał, że skoro zawiadomienie z dnia 30 czerwca 2023 r. o przedłużeniu prowadzenia kontroli zostało stronie skarżącej doręczone w dniu 3 lipca 2023 r., a sprzeciw wniosła w dniu 5 lipca 2023 r., to został on wniesiony z zachowaniem przewidzianego do tego terminu w ust. 4 art. 59 Prawa przedsiębiorców wobec postanowień in fine tego przepisu - sprzeciw wnosi się w terminie 3 dni roboczych od (...) wystąpienia przesłanki do wniesienia sprzeciwu.
Bezsprzecznie zatem przeprowadzona wykładnia przytoczonych na wstępie przepisów Prawa przedsiębiorców, w tym ust. 5 , ust. 7 i 8 art. 59 wskazuje, że w sytuacji, gdy organ odwoławczy rozpatrzył w przewidzianym w ust. 7 art. 59 terminie zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji oraz gdy sprzeciw ten nie zasługuje na uwzględnienie, to właściwy organ nie wydaje postanowienia o odstąpieniu czynności kontrolnych, lecz wydaje właśnie postanowienie o kontynuowaniu czynności kontrolnych.
Z punktu widzenia zatem formalnego organ odwoławczy podjął właściwe rozstrzygnięcie w świetle wskazanych i poprawnie zinterpretowanych przepisów Prawa przedsiębiorców.
W tym zakresie nie można więc skutecznie postawić Okręgowemu Inspektorowi Pracy w Krakowie niewłaściwego działania, podobnie jak i organowi pierwszej instancji.
W ocenie Sądu organy inspekcji pracy podjęły również prawidłowe rozstrzygnięcia pod względem merytorycznym, tj. co do zasadności podniesionych w sprzeciwie zarzutów.
Zgodzić się należało z oceną Okręgowego Inspektora Pracy w Krakowie o bezzasadności podniesionych przez stronę skarżącą zarzutów.
Rację ma organ odwoławczy, że datą zakończenia kontroli jest podpisane przez osobę lub organ reprezentujący podmiot kontrolowany protokołu z kontroli, bądź odmowa jego podpisania przez osobę lub organ reprezentujący podmiot kontrolowany.
Zasadnie argumentuje w tym zakresie organ odwoławczy, że za takim stanowiskiem przemawia wykładnia art. 31 ust. 3-6 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2024 r., poz. 97, zwanej dalej ustawą o PIP), zgodnie z którym protokół podpisuje inspektor pracy prowadzący kontrolę oraz osoba lub organ reprezentujący podmiot kontrolowany, zaś podmiotowi kontrolowanemu przysługuje prawo zgłoszenia na piśmie w terminie 7 dni od dnia przedstawienia protokołu, lecz przed jego podpisaniem, umotywowanych zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole kontroli. W razie zgłoszenia zastrzeżeń, inspektor pracy przeprowadzający kontrolę zobowiązany jest je zbadać, a w przypadku stwierdzenia zasadności zastrzeżeń - zmienić lub uzupełnić odpowiednią część protokołu. Słusznie też podnosi organ, że do ustaleń stanu faktycznego dochodzi również w procesie rozpatrywania zastrzeżeń wniesionych przez pracodawcę, a ich dokonanie ma wpływ na ostateczną treść protokołu kontroli. Przekonywujące są więc stwierdzenia organu w świetle tych regulacji, że ustawa o PIP wyraźnie rozróżnia moment przedstawienia protokołu (od którego liczymy 7 dniowy termin za złożenie zastrzeżeń - w niniejszej sprawie jest to 19 czerwca 2023 r.) i moment podpisania protokołu (kiedy jego treść zostaje zaakceptowana również przez pracodawcę).
Trafnie podniósł też organ odwoławczy, że strona skarżąca musiała zdawać sobie sprawę z tego rozróżnienia, czyniąc w dniu 19 czerwca 2023 adnotację na przedstawionym mu protokole z kontroli o treści: "Potwierdzam odbiór niepodpisanego protokołu". Zgodzić się więc należało z organem, że do zakończenia kontroli nie dochodzi bowiem w chwili przekazania pracodawcy protokołu kontroli podpisanego jedynie przez inspektora pracy, ale dopiero po rozpatrzeniu zastrzeżeń wniesionych przez pracodawcę i w momencie podpisania ostatecznej wersji protokołu kontroli zarówno przez inspektora pracy jak i przez pracodawcę (lub odmowę podpisania).
Jednocześnie organ zauważył, że kwestia zakończenia czynności kontrolnych może być różnie uregulowana w aktach dotyczących różnych instytucji kontrolnych. Kontrola przeprowadzana przez organy PIP uregulowana jednak została powołanymi powyżej przepisami ustawy o PIP.
Za przekonywujące ocenić należało także argumentację organu, że przedłużenie kontroli było też spowodowane okolicznościami niezależnymi od organu. Strona skarżąca składając bowiem zastrzeżenia do protokołu kontroli uczyniła to w ostatnim momencie, co z uwagi na obowiązek po stronie organu rozpatrzenia złożonych zastrzeżeń wymusiło nie jako przedłużenie czynności kontrolnych w tym celu.
Zarzut strony skarżącej w tym zakresie - przedłużenia kontroli z naruszeniem art. 55 ust. 3 ustawy Prawo przedsiębiorców z uwagi na formalne jej zakończenie kontroli wraz z doręczeniem Spółce protokołu kontroli w dniu 19 czerwca 2023 r. rzeczywiście nie był zasadny.
Trafnie podniosły też organy, że art. 55 ust. 1 pkt. 1 Prawa przedsiębiorców, limitujący u mikroprzedsiębiorcy czas prowadzenia kontroli nie ma zastosowania w przypadku kontroli inspektora pracy w związku, a to w związku z wyłączeniem wynikającym z art. 55 ust. 2 pkt. 1 Prawa przedsiębiorców oraz ratyfikowaną w dniu 19 kwietnia 1995 r. (data wejścia w życie - 2 czerwca 1996 r.) przez Rzeczpospolitą Polską Konwencję nr 81 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącą inspekcji pracy w przemyśle i handlu (Dz. U. z 1997 r. Nr 72, poz. 450).
Po pierwsze, przepisy Konwencji nr 81 MOP z dnia 11 lipca 1947 r., dotyczącej inspekcji pracy w przemyśle i handlu znajdują zastosowanie w polskim porządku prawnym.
W dotychczasowym orzecznictwie i piśmiennictwie nie podnoszono w tej kwestii wątpliwości i zgodnie przyjmowano, że Konwencja nr 81 MOP z dniem 17 października 1997 r., a więc z dniem wejścia w życie obecnej Konstytucji RP, stała się w Polsce źródłem prawa powszechnie obowiązującego w rozumieniu art. 91 ust. 1 i 2 Konstytucji (por. np. wyroki WSA w Gliwicach z dnia 20 listopada 2009 r., sygn. akt IV SA/Gl 973/08, WSA we Wrocławiu z dnia 18 lutego 2009 r., sygn. akt IV SA/Wr 431/08, system inf. prawnej LEX; zob. L. Florek: Zakres kontroli Państwowej Inspekcji Pracy, PIZS 2008, nr 3, poz. 18; T.M. Nycz: Zakres stosowania Konwencji nr 81 MOP; W. Skrzydło: Komentarz do art. 91 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483), Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Zakamycze 2002, wyd. IV, post. SN z dnia 3 lutego 2009 r., sygn. akt IV KK 367/08, OSNKW 2009, nr 6, poz. 46).
W ocenie Sądu podniesione i w sprzeciwie i w skardze argumenty odnoszące się do zakresu stosowania przepisów Konwencji Nr 81 MOP do przedsiębiorstwa strony skarżącej, nie znajdują uzasadnienia w przepisach prawa.
Zarzut naruszenia art. 55 ust. 1 w zw. z art. 16 Konwencji nr 81 MOP, a także art. 22 i 31 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej dotyczącej inspekcji pracy w przemyśle i handlu poprzez ich błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie jest zatem również nieuzasadniony.
Skoro art.16 Konwencji nr 81 MOP brzmi że przedsiębiorstwa będą kontrolowane tak często i tak starannie, jak to jest konieczne dla zapewnienia skutecznego stosowania odpowiednich przepisów prawnych, to zaskarżonym postanowieniom Okręgowego Inspektora Pracy w (...) przedłużającym czas trwania kontroli u strony skarżącej nie można skutecznie w okolicznościach faktycznych sprawy zarzucić naruszenia prawa, tym bardziej, że postanowienia art. 55 ust. 2 Prawa przedsiębiorców wprost stanowią, ze w przewidzianych w ust. 1 art. 55 limitów czasu trwania kontroli nie stosuje się, jeżeli właśnie ratyfikowane umowy międzynarodowe stanowią inaczej.
Skarga nie mogła więc z powyższych przyczyn wywrzeć zamierzonego skutku.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), orzekł, jak w sentencji wyroku.