III SA/Kr 1475/25

III SA/Kr 1475/25 - Postanowienie WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-12-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-10-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jakub Makuch /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku
odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Makuch po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 grudnia 2025 r. w sprawie ze skargi M. R. na uchwałę Senatu Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 29 maja 2024 r., nr 58/V/2024 w przedmiocie warunków i trybu rekrutacji na pierwszy rok jednolitych studiów magisterskich, studiów pierwszego i drugiego stopnia w roku akademickim 2025/2026 - postanawia - odrzucić skargę.
Uzasadnienie
M. R. (dalej: "skarżący") pismem z 18 września 2025 r. (data stempla pocztowego) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na "zasady/regulamin rekrutacji (jako akt prawa wewnętrznego) określone w uchwale Senatu UJ nr 58/V/2024 z 29 maja 2024 r., w szczególności zapis par. 14 ust. 3 pkt 4 lit. b Załącznika nr 1 do tej uchwały (...) jako sprzeczny z Konstytucją".
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Wskazał, że wewnętrzny akt prawny uczelni (uchwała Senatu UJ) określający warunki, terminy i sposób przeprowadzenia rekrutacji uchwalony w ramach autonomii uczelni wyższych nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej, jeżeli nie stanowi podstawy ostatecznej decyzji lub postanowienia wydanego w postępowaniu rekrutacyjnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Merytoryczne rozpoznanie skargi w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest poprzedzone badaniem, czy skarga jest dopuszczalna.
Zakres kognicji sądów administracyjnych został określony w art. 3 § 2 pkt 1 – 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz.935, – dalej jako "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa,
z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego;
4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
W ocenie Sądu, zaskarżona uchwała Senatu UJ nie zalicza się do prawnych form działania organów administracji publicznej, które podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Jak wskazuje się w orzecznictwie, uczelnia wyższa jest zakładem administracyjnym, w którym organy zakładów administracyjnych kierują do swoich użytkowników akty administracyjne dzielące się na akty zewnętrzne i akty wewnętrzne. Akty zakładowe zewnętrzne decydują o nawiązaniu, rozwiązaniu lub przekształceniu zasadniczych elementów stosunku zakładowego. Ich podjęcie skutkuje stworzeniem nowej sytuacji prawnej adresata także w zewnętrznej sferze działania administracji. Natomiast akty zakładowe wewnętrzne są jednostronnymi działaniami prawnymi organów zakładu, skierowanymi na wywołanie konkretnych, indywidualnie oznaczonych, skutków prawnych w ramach stosunku zakładowego. Jako takie nie prowadzą one jednak bezpośrednio do przekształcenia, nawiązania lub rozwiązania tego stosunku. Podkreślić przy tym należy, że akty zakładowe wewnętrzne wydawane są na podstawie wewnętrznych źródeł prawa, niemających charakteru powszechnie obowiązujących źródeł prawa, w związku z czym nie mogą ostatecznie przesądzać o sytuacji prawnej użytkowników zakładu. Nie ma przy tym znaczenia, jak został nazwany dany wewnętrzny akt władz uczelni. Akty zakładowe wewnętrzne (decyzje/akty/rozstrzygnięcia) nie podlegają reżimowi Kodeksu postępowania administracyjnego i nie są bezpośrednio zaskarżalne do sądu administracyjnego. Zaskarżeniu podlegają natomiast akty zakładowe zewnętrzne, czyli rozstrzygnięcia, które mają znaczenie dla praw i obowiązków użytkownika zakładu, a przesądzające o nawiązaniu, odmowie nawiązania, przekształceniu bądź rozwiązaniu stosunku zakładowego (postanowienie NSA z 13.05.2025 r., sygn. akt III OSK 544/25). Nie ulega wątpliwości Sądu, że akt wewnątrzzakładowy (do którego należy uchwała Senatu UJ nieprzesądzająca ostatecznie o sytuacji prawnej skarżącego) nie spełnia przesłanki aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Akty i czynności, o których mowa w tym przepisie, mają bowiem następujące cechy: a) mają charakter władczy, chociaż nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, te bowiem są zaskarżalne na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 - 3 p.p.s.a., b) są podejmowane w sprawach indywidualnych, c) mają charakter publicznoprawny, ponieważ tylko w tym zakresie działalność administracji została poddana kontroli sądów administracyjnych, d) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa, co oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem określonego działania) organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku), wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub czynność (por. np. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 03.09.2013 r., sygn. akt I OPS 2/13).
Zauważenia także wymaga, że zgodnie z przepisami ustawy z 20.07.2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2024 r., poz. 1571, dalej jako "p.s.w.i.n.") w drodze decyzji administracyjnej orzeka się o: odmowie przyjęcia na studia (art. 72 ust. 3), stwierdzeniu nieważności dyplomu (art. 77 ust. 5), świadczeniach pomocy materialnej dla studentów (art. 86 ust. 2 ustawy), skreśleniu z listy studentów (art. 108). Ustawa ta dokładnie określa inne sytuacje, w których dopuszczalne jest wniesienie skargi do sądu administracyjnego, tj.: na rozstrzygnięcie Rektora w sprawie uchylenia aktu wydawanego przez samorząd studencki niezgodnie z przepisami prawa powszechnie obowiązującego, statutu uczelni, regulaminu studiów lub regulaminu samorządu (art. 110 ust. 8); na decyzję Rady Doskonałości Naukowej w sprawie nabycia uprawnień równoważnych uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia doktora habilitowanego (art. 226 ust. 5); na prawomocne orzeczenie odwoławczej komisji dyscyplinarnej (art. 318); na rozstrzygnięcie nadzorcze ministra w sprawie stwierdzenia nieważności aktu uczelni niezgodnego z prawem (art. 427 ust. 3). Zaskarżona uchwała nie stanowi żadnego z powyższych aktów.
Jednocześnie w tym aspekcie Sąd wskazuje, że nadzór państwowy nad uczelniami sprawuje minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego (art. 426 p.s.w.i.n.). Nadzór ten ma charakter wyłącznie nadzoru prawnego - czyli dotyczy badania zgodności działań organów uczelni z przepisami ustawy i jej statutu, dotyczy przy tym zarówno indywidualnych, jak i generalnych rozstrzygnięć rektora i senatu szkoły wyższej (uchwała 7 sędziów SN z 12.02. 1998 r., III ZP 46/97, która zachowała aktualność na gruncie obowiązującej p.s.w.i.in.). Zgodnie z art. 427 ust. 2 p.s.w.i.n., Minister stwierdza m.in. nieważność aktu wydanego przez organy uczelni, z wyłączeniem uchwały, o której mowa w art. 192 ust. 2 i 3 oraz art. 221 ust. 14, i decyzji administracyjnej - w przypadku stwierdzenia jego niezgodności z przepisami prawa. Na rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia nieważności aktu służy, w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia, skarga do sądu administracyjnego. Przepisy o zaskarżaniu do sądu administracyjnego decyzji administracyjnych stosuje się odpowiednio (art. 427 ust. 3 p.s.w.i.n..) A zatem zaskarżona uchwała mogłaby podlegać kontroli ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i dopiero jego rozstrzygnięcie stwierdzające nieważność tej uchwały byłoby zaskarżalne do sądu administracyjnego. Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w kontrolowanej sprawie.
Mając powyższe na uwadze skarga – jako niedopuszczalna z innych przyczyn– podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.