III SA/Kr 147/21
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził bezskuteczność czynności Komendanta Policji w części dotyczącej ustalenia ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za okres przed 6 listopada 2018 r., uznając błędną wykładnię przepisów przez organ w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Skarżący, funkcjonariusz Policji zwolniony ze służby, zakwestionował sposób naliczenia ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe za okres sprzed 6 listopada 2018 r. Organ Policji zastosował stawkę 1/30 miesięcznego uposażenia, powołując się na przepisy obowiązujące przed tą datą. Skarżący argumentował, że przepis stanowiący podstawę takiego wyliczenia (art. 115a ustawy o Policji) został uznany za niekonstytucyjny przez Trybunał Konstytucyjny. Sąd uznał skargę za uzasadnioną, stwierdzając bezskuteczność czynności organu w tej części i nakazując ponowne przeliczenie ekwiwalentu zgodnie z wyrokiem Trybunału.
Sprawa dotyczyła skargi funkcjonariusza Policji, K. A., na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie dotyczącą ustalenia i wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe po zwolnieniu ze służby. Problem prawny dotyczył sposobu naliczenia ekwiwalentu za okres sprzed 6 listopada 2018 r. Organ Policji zastosował stawkę 1/30 miesięcznego uposażenia, powołując się na przepisy ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed tą datą. Skarżący podniósł, że przepis art. 115a ustawy o Policji, który stanowił podstawę takiego wyliczenia, został uznany za niezgodny z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 30 października 2018 r. (sygn. akt K 7/15). Sąd administracyjny uznał skargę za uzasadnioną. Podkreślono, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, a przepis uznany za niekonstytucyjny traci moc obowiązującą od momentu wejścia w życie. Sąd uznał, że organ Policji dokonał błędnej wykładni przepisów przejściowych ustawy nowelizującej (z dnia 14 sierpnia 2020 r.), która miała na celu wdrożenie wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Zastosowanie stawki 1/30 za okres sprzed daty orzeczenia TK było niezgodne z Konstytucją. Sąd stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności w części dotyczącej ekwiwalentu za okres przed 6 listopada 2018 r. i nakazał organowi ponowne przeliczenie należności, uwzględniając wyrok Trybunału Konstytucyjnego oraz zasadę, że ekwiwalent powinien odpowiadać wartości świadczenia w naturze.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za okres przed 6 listopada 2018 r. powinien być ustalany na zasadach zgodnych z Konstytucją RP i wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, a nie według stawki 1/30 miesięcznego uposażenia uznanej za niekonstytucyjną.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Przepis uznany za niekonstytucyjny traci moc obowiązującą od momentu wejścia w życie, a jego stosowanie przez organy władzy publicznej jest niedopuszczalne. Ustawa nowelizująca miała na celu wdrożenie wyroku TK, a przepisy przejściowe nie mogą przywracać stosowania norm uznanych za niekonstytucyjne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (5)
Główne
u.o. Policji art. 115a
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Przepis w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, został uznany za niezgodny z Konstytucją RP.
p.p.s.a. art. 146
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do stwierdzenia bezskuteczności czynności organu w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego.
Konstytucja RP art. 66 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Gwarantuje prawo do corocznych płatnych urlopów, co przekłada się na prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop.
Konstytucja RP art. 190 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Stanowi o powszechnie obowiązującej mocy i ostateczności orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego.
Pomocnicze
u.o. wsparciu służb mundurowych art. 9 § 1
Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw
Przepis przejściowy regulujący stosowanie art. 115a ustawy o Policji po jego nowelizacji, który nakazuje ustalanie ekwiwalentu za okres przed 6 listopada 2018 r. na zasadach obowiązujących przed tą datą, ale z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepis art. 115a ustawy o Policji, na podstawie którego organ naliczył ekwiwalent za urlop, został uznany za niezgodny z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego ma moc powszechnie obowiązującą i skutkuje utratą mocy obowiązującej przepisu od momentu jego wejścia w życie, co oznacza zakaz jego stosowania. Przepisy przejściowe ustawy nowelizującej nie mogą przywracać stosowania norm uznanych za niekonstytucyjne.
Odrzucone argumenty
Organ Policji argumentował, że ekwiwalent za okres sprzed 6 listopada 2018 r. powinien być ustalony na zasadach obowiązujących przed tą datą, zgodnie z przepisami ustawy o Policji w brzmieniu sprzed tej daty.
Godne uwagi sformułowania
prawo do rekompensaty pieniężnej za niewykorzystany urlop, nie może być arbitralnie ograniczone, ma ono charakter bezwarunkowy, jest absolutne i nie podlega miarkowaniu. świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy, ekwiwalent będący substytutem urlopu powinien bowiem odpowiadać wartości tego świadczenia w naturze. z chwilą opublikowania wyroku w Dzienniku Urzędowym przepis, który był przedmiotem orzeczenia, zostaje usunięty z porządku prawnego. przyjęcie za prawidłową wykładnię przepisów przejściowych zastosowaną przez organ w przedmiotowej sprawie oznaczałoby istnienie zjawiska tzw. "wtórnej niekonstytucyjności".
Skład orzekający
Renata Czeluśniak
przewodniczący
Ewa Michna
sprawozdawca
Marta Kisielowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop przez funkcjonariuszy służb mundurowych, zwłaszcza w kontekście orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i przepisów przejściowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Policji i okresu przed 6 listopada 2018 r., ale zasady interpretacji orzeczeń TK i przepisów przejściowych mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami funkcjonariuszy i interpretacją wyroków Trybunału Konstytucyjnego, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i administracyjnym.
“Policjant wygrał z systemem: Sąd uchylił decyzję o ekwiwalencie za urlop, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
III SA/Kr 147/21 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2021-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-01-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewa Michna /sprawozdawca/
Marta Kisielowska
Renata Czeluśniak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III OSK 6439/21 - Wyrok NSA z 2024-01-26
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
stwierdzono bezkuteczność czynności
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
Art. 146
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
|Sygn. akt III SA/Kr 147/21 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 maja 2021 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Renata Czeluśniak, Sędziowie: WSA Ewa Michna (spr.), Asesor WSA Marta Kisielowska, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, w dniu 31 maja 2021 r. skargi K. A., na czynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie, nr [...] z dnia 3 grudnia 2020 r., w przedmiocie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy, , stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności w części "w kwocie 35 039,25 brutto, tj. za 145 dni niewykorzystanego urlopu, wypoczynkowego lub dodatkowego za okres przed dniem 6 listopada 2018 roku".,
Uzasadnienie
Informacją nr [...] z 3 grudnia 2020 r. o dokonanej czynności materialno- technicznej Komendant Wojewódzki Policji – w związku ze zwolnieniem K. A. (zwanego dalej: skarżącym) ze służby w Policji z dniem 24 lutego 2020 r. - dokonał ustalenia i wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe w następujący sposób: za 145 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. w kwocie 35 039,25 zł brutto, a za 84 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego za okres od 6 listopada 2018 r. w kwocie 28 998,48 zł brutto. W informacji podano podstawę prawną dokonania powyższego ustalenia w postaci art. 114 ust. 1 pkt 2 i art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia o Policji (tj. Dz.U. z 2020 r., poz.360, z późn. zm.) oraz art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 1610), wskazując, że ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. został ustalony na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed tą datą, tj. w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego, z kolei ekwiwalent za okres od dnia 6 listopada 2018 r. został ustalony w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na ww. czynność materialno-techniczną skarżący wniósł o jej uchylenie, zarzucając naruszenie art. 114 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw poprzez przyjęcie za podstawę wyliczenia ekwiwalentu za niewykorzystany urlop uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym za 1 dzień urlopu, tj. przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia brzmienia przepisu art. 115a ustawy o Policji, wobec którego Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15 (Dz. U. z 2018 r., poz. 2102) stwierdził niekonstytucyjność wymienionego przepisu.
Skarżący powołał szereg orzeczeń sądów administracyjnych, podniósł że przepis uznany za niekonstytucyjny przez Trybunał ma taki charakter od samego początku – od dnia jego wejścia w życie, wskazał że rzeczą organu policyjnego jest dokonanie wyliczenia i wypłaty części należnego ekwiwalentu za niewykorzystany urlop na podstawie art. 115a ustawy o Policji interpretowanego w zgodzie z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP, a przysługiwanie prawa do ekwiwalentu pieniężnego należy rozpatrywać bez tej części przepisu, która ustala wysokość ekwiwalentu za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia.
W odpowiedzi na skargę Komendant wniósł o jej oddalenie, stwierdzając że uprawnienie skarżącego zostało zrealizowane zgodnie z przepisami ustawy obowiązującej na dzień dokonania zaskarżonej czynności materialno-technicznej. Organ wskazał, że zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw - która weszła w życie w dniu 1 października 2020 r. - art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu nadanym powołaną ustawą nowelizującą, stosuje się do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw policjantów zwolnionych ze służby od dnia 6 listopada 2018 r., a ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona w zaskarżonej części.
Na wstępie Sąd podkreśla, że uzasadnienie niniejszego wyroku powtarza argumentację zawartą w rozstrzygnięciach dotyczących analogicznych spraw wszczętych przez funkcjonariuszy Policji w zakresie naliczenia i wypłaty należnego ekwiwalentu za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe. Są to sprawy praktycznie identyczne co do istoty prawnej argumentacji stron, z tych to powodów nie ma potrzeby zindywidualizowania uzasadnienia.
Niespornym w sprawie było, że skarżący został zwolniony ze służby w Policji z dniem 24 lutego 2020 r. oraz że wypłacono mu ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy na podstawie art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ekwiwalent został ustalony w wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego, a ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres od dnia 6 listopada 2018 r. został ustalony w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego.
Wyrokiem z 30 października 2018 r., K 7/15 (Dz. U. z 2018 r., poz. 2102) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W uzasadnieniu Trybunał Konstytucyjny wskazał, że prawo do urlopu płatnego (art. 66 ust. 2 Konstytucji), a także prawo do rekompensaty pieniężnej za niewykorzystany urlop, nie może być arbitralnie ograniczone, ma ono bowiem charakter bezwarunkowy, jest absolutne i nie podlega miarkowaniu. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego, art. 66 Konstytucji odgrywa istotne znaczenie prawne dla prawodawcy, wskazując mu pewne minimalne obowiązki, a gdy dana regulacja zejdzie poniżej poziomu ochrony i doprowadzi do sytuacji, w której dane prawo zostanie wydrążone ze swojej rzeczywistej treści, to takiej regulacji będzie można postawić zarzut niekonstytucyjności.
Zgodnie z art. 114 ust. 2 ustawy o Policji, policjant zwalniany ze służby za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe oraz niewykorzystany czas wolny od służby (przyznany za pracę ponad wymiar) otrzymuje ekwiwalent pieniężny. Jak podkreślił Trybunał, celem tej regulacji jest zrekompensowanie funkcjonariuszowi faktycznej niemożności wykorzystania przysługującego mu urlopu, co stanowi urzeczywistnienie konstytucyjnie zagwarantowanych praw do corocznych płatnych urlopów. Pracownik zwalniany ze służby powinien otrzymać równowartość niewykorzystanych urlopów. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny, po ustaniu stosunku służby, prawo do urlopu przekształca się w świadczenie pieniężne, będące ekwiwalentem. Równocześnie, świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie za jeden dzień roboczy, ekwiwalent będący substytutem urlopu powinien bowiem odpowiadać wartości tego świadczenia w naturze. Trybunał orzekł, że przyjęcie wskaźnika 1/30 miesięcznego uposażenia policjanta oznacza, że wypłacanej policjantowi należności nie można uznać za rekompensatę ekwiwalentną, co prowadzi do naruszenia istoty corocznego płatnego urlopu chronionego przez art. 66 ust. 2 Konstytucji.
Zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Jeżeli na podstawie ustawy uznanej przez Trybunał za niezgodną z Konstytucją została wydana ostateczna decyzja administracyjna, orzeczenie stanowi podstawę do wznowienia postępowania na zasadach i w trybie właściwych dla danego postępowania (art. 190 ust.1 i 3 Konstytucji). W doktrynie wskazuje się, że wyposażenie orzeczeń w moc powszechnie obowiązującą oznacza związanie ich treścią nie tylko uczestników konkretnego postępowania zakończonego wydaniem przez sąd konstytucyjny rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, ale również wszystkich innych podmiotów prawa. Powoduje to również, że nikt – a w szczególności żaden organ władzy publicznej – nie może w kwestii rozstrzygniętej przez Trybunał Konstytucyjny zająć stanowiska odmiennego niż wyrażone w orzeczeniu sądu konstytucyjnego (por. P. Tuleja, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Warszawa 2019). W orzecznictwie sądowym podkreśla się zarazem, że norma wyrażona w art. 190 ust. 1 Konstytucji ma charakter samowykonalny, co oznacza obowiązek uwzględniania z urzędu treści orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w toku rozpoznawanej sprawy (wyrok NSA z 22 lutego 2008 r., II OSK 1004/06, wszystkie cytowane orzeczenia sądów dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podporządkowanie się orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego oznacza zarazem zakaz podejmowania przez kogokolwiek aktów i działań sprzecznych z jego treścią. Jego naruszenie oznacza złamanie norm konstytucyjnych, skutkujące stosowną odpowiedzialnością organów i osób urzędowych (P. Tuleja, jw.).
Konstytucyjny atrybut ostateczności orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego oznacza niepodważalność, niezaskarżalność i niewzruszalność rozstrzygnięć sądu konstytucyjnego przez jakikolwiek inny organ państwa, w tym przez sam Trybunał. Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego są powszechnie obowiązujące, abstrakcyjnie adresowane i zawierają normatywną treść (choć w sensie negatywnym). Zbliżają się zatem wyraźnie do regulacji normatywnej – w tych wszystkich wypadkach, kiedy rozstrzygnięcie jest nakierowane na eliminację niekonstytucyjnej normy w pełnym lub częściowym zakresie. Utrata mocy obowiązującej wynikająca z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, nie jest tożsama z uchyleniem przepisu w wyniku aktu prawotwórczego kompetentnego organu, w pewnym sensie idzie bowiem dalej, jest mocniejsza w skutkach, daje bowiem jednostkom możliwość wznowienia postępowania, w którym zapadła decyzja wydana na jej podstawie (por. M. Safjan, Skutki orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, Tekst wystąpienia wygłoszonego przez Prezesa TK prof. M. Safjana w Komitecie Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk 6 stycznia 2003 r., www.trybunal.gov.pl).
Należy podkreślić, że w momencie opublikowania wyroku Trybunału Konstytucyjnego zostaje obalone domniemanie konstytucyjności normy prawnej, której dotyczy orzeczenie, a skutek uchylenia domniemania konstytucyjności przepisu następuje od momentu jego wejścia w życie (por. K. Osajda, Koncepcja orzeczenia zakresowego a wątpliwości na tle skutków orzeczeń TK, [w:] M. Bernatt, J. Królikowski, M. Źiółkowski, Skutki wyroków Trybunału Konstytucyjnego w sferze stosowania prawa, Studia i Materiały Trybunału Konstytucyjnego Tom XLVIII, Warszawa 2013). Z chwilą opublikowania wyroku w Dzienniku Urzędowym przepis, który był przedmiotem orzeczenia, zostaje usunięty z porządku prawnego. Od tego momentu nie wyznacza nakazów ani zakazów. W rezultacie, z dniem opublikowania wyroku Trybunału, czyli od 6 listopada 2018 r., część art. 115a (w poprzednim brzmieniu) została wyeliminowana z obrotu prawnego i nie mogła stanowić podstawy orzekania o wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop (por. wyrok NSA z 23 lutego 2021 r., III OSK 2832/21). W konsekwencji, skoro niekonstytucyjny przepis stracił moc obowiązującą, to nie może być podstawą orzeczenia w procesie stosowania prawa niezależnie od tego czy rozstrzygnięcie dotyczy stanu faktycznego sprzed ogłoszenia orzeczenia Trybunału czy też zaistniałego po tej dacie. Przepis taki nie może być stosowany przez sądy i inne organy w odniesieniu do stanów faktycznych sprzed ogłoszenia orzeczenia Trybunału (por. wyrok NSA z 26 maja 2020 r., II OSK 2264/19).
W doktrynie zasadnie podnosi się, że orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności normy prawnej z Konstytucją, może być uznane za wprowadzające swoistego rodzaju normę intertemporalną, mającą zgodnie z art. 8 ust. 1 Konstytucji RP, pierwszeństwo przed normami intertemporalnymi wprowadzanymi przez ustawodawcę zwykłego co do ewentualnych skutków wyroku Trybunału (por. K. Królikowska, Skutki pro futuro prejudycjalnego wyroku TK ("derogacja trybunalska" na przykładzie spraw cywilnych), [w:] red. M. Bernatt , J. Królikowski, M. Ziółkowski, Skutki wyroków Trybunału Konstytucyjnego w sferze stosowania prawa, Studia i materiały Trybunału Konstytucyjnego, Tom XLVIII, Warszawa 2013, s. 65 i n.).
Ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o służbie więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1610), art. 115a ustawy o Policji otrzymał brzmienie: "Ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym." Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach: "Przepis art. 115a ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od dnia 6 listopada 2018 r."
Jak stanowi zatem art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r., a nie w wysokości wynikającej z przepisów ww. ustawy. Odwołanie się przez ustawodawcę do zasad, a nie do wysokości 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym oznacza, że ustawodawca nie powtórzył niekonstytucyjnych zapisów tej ustawy, wbrew wyrokowi Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r., K 7/15 i nie nakazał stosowania do obliczania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop z okresu przed 6 listopada 2018 r. (czyli sprzed daty publikacji orzeczenia TK) uregulowań, które utraciły moc w wyniku ww. wyroku.
Przyjęcie za prawidłową wykładnię przepisów przejściowych zastosowaną przez organ w przedmiotowej sprawie oznaczałoby istnienie zjawiska tzw. "wtórnej niekonstytucyjności", które polega na tym, że ustawodawca powtarza rozwiązania normatywne uznane już raz za niekonstytucyjne (K. Kos, O pojęciu wtórej niekonstytucyjności prawa, Przegląd Prawa Konstytucyjnego 2018, nr 2 (42), s. 21). Oznaczałoby to, że ustawodawca przepisami przejściowymi próbuje ograniczyć zakres zastosowania wyroku Trybunału, a nadto narusza konstytucyjną zasadę powszechnej mocy obowiązującej wyroków Trybunału, które wiążą również ustawodawcę.
Dlatego wykładnię ww. przepisów, dokonaną przez organ Policji, Sąd uznał za błędną. Zdaniem Sądu, zasady, o których mowa w art. 9 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach oznaczają konieczność wzięcia pod uwagę, przy wykładni przepisu art. 115a ustawy o Policji, wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r., K 7/15, na co wielokrotnie już zwracały uwagę wojewódzkie sądy administracyjne i Naczelny Sąd Administracyjny, jak również ustawodawca w uzasadnieniu projektu (druk sejmowy IX. 432 - str. 2,13 i 14) ww. nowelizacji ustawy o Policji dokonanej ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r. Wskazał bowiem, że projekt przewiduje wprowadzenie rozwiązań prawnych mających na celu wdrożenie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 października 2018 r., K 7/15 (Dz. U. poz. 2102), w którym Trybunał orzekł, że art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Powołany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego usunął z systemu prawnego niekonstytucyjne rozumienie art. 115a ustawy o Policji w ww. zakresie, na mocy art. 190 Konstytucji RP. Dlatego po ww. wyroku zarówno sądy, jak i organy administracji publicznej winny dokonywać wykładni art. 114 ust.1 pkt 2, art. 115a ustawy o Policji w związku z art. 9 ust. 1 ww. ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. - zgodnie z Konstytucją RP.
Mając powyższe na uwadze, obowiązek ustalenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r., co oznacza obowiązek obliczenia go wg. zasad podanych w ustawie o Policji, w brzmieniu ukształtowanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 30 października 2018 r., K 7/15. Świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest zatem wynagrodzenie za jeden dzień roboczy, przy czym należy pamiętać, że przepis art. 115a ustawy o Policji odwołuje się do ostatniego uposażenia należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, bez odniesienia do jakiegokolwiek okresu rozliczeniowego służby. Przepis art. 115a ustawy o Policji odwołuje się do ostatniego jednomiesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym (por. wyrok NSA z 26 stycznia 2021 r., III OSK 3087/21).
Oznacza to, że w należy 145 dni urlopu przysługującego skarżącemu za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. pomnożyć przez wysokość wynagrodzenia przysługującego mu za 1 dzień roboczy na dzień zwolnienia ze służby. Inaczej mówiąc, należy ilość należnego i niewykorzystanego urlopu pomnożyć przez "wycenę" ostatniego jednego dnia roboczego przysługującego skarżącemu.
Mając na względzie naruszenie przez organy Policji przepisów prawa materialnego, tj. przepisów Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, szczególnie art. 66 ust. 2 i art. 190 ust. 4 oraz art. 115a ustawy o Policji w związku z art. 9 ustawy o szczególnych rozwiązaniach poprzez ich błędną wykładnię w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 146 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) stwierdził bezskuteczność czynności w zakresie ustalenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, dokonując ponownego obliczenia i wypłaty różnicy ekwiwalentu za niewykorzystany urlop za okres przed 6 listopada 2018 r., organy Policji uwzględnią przedstawioną powyżej ocenę prawną, stosownie do art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w szczególności mając na względzie art. 115a ustawy o Policji w związku z art. 9 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, zgodnie z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP i stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 30 października 2018 r., K 7/15, przyjmując że świadczeniem ekwiwalentnym za przepracowany dzień urlopu jest wynagrodzenie w wysokości 1/21 za jeden dzień roboczy.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 146 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę