III SA/Kr 1466/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2024-10-31
NSAAdministracyjneWysokawsa
stypendiumniepełnosprawnośćprawo o szkolnictwie wyższympostępowanie administracyjnewznowienie postępowaniatytuł magistrastudent

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje uczelni dotyczące stypendium dla niepełnosprawnych, uznając, że organ nie wykazał, iż posiadanie tytułu magistra przez studentkę było nową okolicznością uzasadniającą wznowienie postępowania.

Studentka M. P. zaskarżyła decyzje Rektora Uniwersytetu Rolniczego, które uchyliły wcześniejsze decyzje o przyznaniu jej stypendium dla osób niepełnosprawnych na rok akademicki 2021/2022. Powodem było ujawnienie, że studentka posiadała tytuł magistra, co zgodnie z przepisami wykluczało przyznanie stypendium. WSA w Krakowie uchylił obie decyzje, stwierdzając, że organ nie wykazał, iż informacja o tytule magistra była nową okolicznością w rozumieniu KPA, która nie była znana organowi wcześniej.

Sprawa dotyczyła studentki M. P., której Rektor Uniwersytetu Rolniczego im. Hugona Kołłątaja w Krakowie uchylił decyzję o przyznaniu stypendium dla osób niepełnosprawnych na rok akademicki 2021/2022. Podstawą wznowienia postępowania było ujawnienie, że studentka uzyskała tytuł magistra we wrześniu 2019 r., co zgodnie z art. 93 ust. 3 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce wyklucza przyznanie takiego stypendium. Studentka wniosła skargę, argumentując, że organ mógł ustalić tę okoliczność wcześniej, korzystając z bazy POL-on, a zatem nie była to nowa okoliczność w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 KPA. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przychylił się do skargi. Sąd uznał, że organ administracji ma obowiązek wykazać, iż przesłanka wznowienia postępowania rzeczywiście zachodzi, a w tym przypadku Rektor nie udowodnił, że informacja o tytule magistra była nieznana organowi w dacie wydawania pierwotnej decyzji. Brak było w aktach sprawy dokumentów potwierdzających, że studentka nie ujawniła tej informacji lub że organ nie mógł jej ustalić z bazy POL-on. Sąd podkreślił, że błędy w postępowaniu dowodowym mogą uzasadniać wznowienie tylko wtedy, gdy wynikają z braku wiedzy o istotnych okolicznościach, a nie z wadliwego ich ustalenia. Z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli organ mógł ustalić tę okoliczność w dacie wydawania pierwotnej decyzji, np. poprzez dostęp do bazy danych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ administracji musi wykazać, iż przesłanka wznowienia postępowania (nowa, nieznana okoliczność) rzeczywiście zachodzi. W tej sprawie Rektor nie udowodnił, że informacja o tytule magistra była nieznana organowi w dacie wydawania pierwotnej decyzji, a akta sprawy nie zawierały dowodów na brak możliwości jej ustalenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (6)

Główne

k.p.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanka wznowienia postępowania, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi.

k.p.a. art. 151 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzja organu po przeprowadzeniu postępowania w przedmiocie wznowienia; uchylenie decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzono istnienie podstaw do jej uchylenia.

p.s.w.n. art. 86 § 1

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Wymienienie rodzajów świadczeń dla studentów, w tym stypendium dla osób niepełnosprawnych.

p.s.w.n. art. 93 § 3

Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

Określenie, że stypendium dla osób niepełnosprawnych nie przysługuje studentowi posiadającemu tytuł zawodowy magistra.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 210 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Utrata uprawnienia do żądania zwrotu kosztów, jeżeli strona nie zgłosi wniosku przed zamknięciem rozprawy.

p.p.s.a. art. 250 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nie wykazał, że informacja o posiadaniu przez studentkę tytułu magistra była nową okolicznością nieznaną organowi w dacie wydawania pierwotnej decyzji. Organ mógł ustalić fakt posiadania tytułu magistra z bazy POL-on w dacie wydawania decyzji o przyznaniu stypendium. Uzasadnienie decyzji było lakoniczne i nie pozwalało na weryfikację ustaleń organu.

Godne uwagi sformułowania

Wznowienie postępowania jest instytucją, z której korzystać powinno się tylko wyjątkowo, w ściśle określonych sytuacjach – jest to bowiem wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych. Na organie wydającym decyzję w trybie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. ciąży obowiązek wykazania, że przesłanka wznowienia postępowania rzeczywiście zachodzi. Za nowy dowód lub okoliczność w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie może być uznana inna od dokonanej przez organ w pierwotnym postępowaniu, ocena znanych wówczas temu organowi dowodów i faktów, gdyż w takiej sytuacji nie ma miejsca ujawnienie nowych okoliczności lub dowodów, a jedynie odmienna ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego. Błędne ustalenie okoliczności jest czymś innym, niż niewiedza o okoliczności, stanowiąca przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego.

Skład orzekający

Renata Czeluśniak

przewodniczący

Ewa Michna

członek

Marta Kisielowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykazanie przez organ administracji przesłanek wznowienia postępowania, zwłaszcza w kontekście dostępu do danych elektronicznych i obowiązku organu do ich weryfikacji."

Ograniczenia: Dotyczy spraw związanych z przyznawaniem świadczeń studentom i procedurą wznowienia postępowania administracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie procedury administracyjnej, zwłaszcza w kontekście wznowienia postępowania i obowiązku organu do aktywnego ustalania faktów, a nie tylko polegania na oświadczeniach stron.

Czy uczelnia może odebrać stypendium po latach, powołując się na "nowe fakty", których sama mogła wcześniej nie sprawdzić?

Sektor

edukacja

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

III SA/Kr 1466/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-10-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewa Michna
Marta Kisielowska /sprawozdawca/
Renata Czeluśniak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 145 par 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie Sędzia WSA Ewa Michna Asesor WSA Marta Kisielowska (spr.) Protokolant specjalista Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 października 2024 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Rektora Uniwersytetu Rolniczego im. Hugona Kołłątaja w Krakowie z dnia 4 kwietnia 2023 r., znak: BPM 4440-9c/2022 w przedmiocie uchylenia decyzji o przyznaniu stypendium dla osób niepełnosprawnych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata M. W. tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 4 kwietnia 2023 r. Rektor Uniwersytetu Rolniczego im. Hugona Kołłątaja w Krakowie utrzymał w mocy decyzję Rektora Uniwersytetu Rolniczego im. Hugona Kołłątaja w Krakowie z dnia 1 lutego 2023 r. na mocy której: uchylono decyzję Rektora nr BPM-4440-9/2022 z dnia 14 lipca 2022 r. w sprawie przyznania stypendium dla osób niepełnosprawnych na rok akademicki 2021/2022 dla M. P. (dalej: "skarżąca") studentki kierunku [...] na Wydziale [...] (pkt 1) oraz odmówiono skarżącej przyznania stypendium dla osób niepełnosprawnych w roku akademickim 2021/2022 (punkt 2). Podstawę prawną decyzji stanowił art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, dalej: "k.p.a.") oraz art. 86 ust. 1 pkt 2, art. 93 ust. 1 i 3, art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 574 ze zm., dalej: "p.s.w.n."), § 8 ust. 3 i 5 Regulaminu świadczeń dla studentów Uniwersytetu Rolniczego im. Hugona Kołłątaja w Krakowie stanowiącego załącznik nr 1 do Zarządzenia Rektora nr 164/2020 z dnia 1 października 2020 r. (dalej: "regulamin").
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem z 14 czerwca 2022 r. skarżąca wystąpiła do Rektora Wydziału [...] UR w Krakowie o przyznanie stypendium dla osób niepełnosprawnych na rok akademicki 2021/2022. Wskazała, że posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności wydane 27 czerwca 2019 r., data powstania niepełnosprawności 19 luty 2019 r., orzeczenie ma charakter czasowy i jest ważne do 31 lipca 2022 r.
Decyzją z 14 lipca 2022 r. Rektor Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie przyznał skarżącej stypendium dla osób niepełnosprawnych na rok akademicki 2021/2022 w kwocie 500 zł miesięcznie. Stypendium będzie wypłacane przez trzy miesiące, tj. od 1 maja 2022 r. do 31 lipca 2022 r.
Postanowieniem z 5 grudnia 2022 r. Rektor Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie wznowił z urzędu postępowanie zakończone decyzją nr BPM-4440-9/2022 r. w sprawie potwierdzenia prawa do stypendium dla osób niepełnosprawnych dla skarżącej. Organ wskazał, że z urzędu powziął informacje o tym, że skarżąca 26 września 2019 r. ukończyła studia II stopnia na kierunku [...] na Uniwersytecie Ekonomicznym uzyskując tytuł zawodowy magistra. Postanowienie doręczono skarżącej w dniu 21 grudnia 2022 r. z pouczeniem, że nie przysługuje od niego środek zaskarżenia.
Decyzją z dnia 1 lutego 2023 r. Rektor Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie uchylił decyzję Rektora z 17 lipca 2022 r. w sprawie przyznania skarżącej stypendium dla osób niepełnosprawnych na rok akademicki 2021/2022 (pkt 1) oraz odmówił przyznania skarżącej stypendium dla osób niepełnosprawnych na rok akademicki 2021/2022 (pkt 2). Organ wskazał, że podstawą wznowienia postępowania było wyjście na jaw nowej okoliczności faktycznej nieznanej organowi w dacie wydawania decyzji. Rektor podniósł, że stosownie do art. 93 ust. 3 p.s.w.n. stypendium dla osób niepełnosprawnych nie przysługuje studentowi posiadającemu tytuł zawodowy magistra, magistra inżyniera albo równorzędny. Nową okolicznością jest fakt ujawniony w bazie POL-on, że skarżąca uzyskała 26 września 2019 r. tytuł zawodowy magistra na Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie. Organ zaznaczył, że skarżąca we wniosku o przyznanie stypendium dla osób niepełnosprawnych nie wskazała żadnej pozycji w historii studiów. Tymczasem, z bazy POL-on wynika, że studiowała również na następujących kierunkach: kierunek [...] na studiach pierwszego stopnia na Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie od 1 października 2008 r. do 2 czerwca 2015 oraz kierunek [...] na studiach drugiego stopnia na Uniwersytecie Ekonomicznym od 1 października 2016 r. do 26 września 2019 r. W dniu 26 września 2019 r. uzyskała tytuł zawodowy magistra. Organ podniósł, że skarżąca wystąpiła o stypendium dla osób niepełnosprawnych wbrew przepisom ustawy o szkolnictwie wyższym oraz wbrew zapisom regulaminu.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca wskazała, że bezsporny jest fakt, że w czasie przyznania stypendium posiadała tytuł zawodowy magistra, jednakże okoliczność ta nie była nieznana w postępowaniu zakończonym decyzją, można ją bowiem było ustalić w oparciu o bazę POL-on przed wydaniem decyzji.
Decyzją z 4 kwietnia 2023 r. Rektor Uniwersytetu Rolniczego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazał, że zgodnie z art. 94 ust. 2 p.s.w.n. student ubiegający się o stypendium ma obowiązek powiadomić organ o wystąpieniu okoliczności powodującej utratę prawa do świadczenia. Podniósł, że analogiczne postanowienia były zawarte w regulaminie. Zgodnie bowiem z § 8 ust. 3 regulaminu świadczenia stypendialne nie przysługują studentowi posiadającemu tytuł zawodowy magistra, a zgodnie z ust. 5 student ubiegający się o świadczenie w postaci stypendium dla osób niepełnosprawnych powinien niezwłocznie powiadomić organ o uzyskaniu tytułu zawodowego skutkującego utratą świadczeń. Organ podniósł, że skarżąca wystąpiła o świadczenie niezgodnie z postanowieniami ustawy oraz regulaminu. Rektor zaznaczył, że po nałożeniu przez Ministerstwo Edukacji i Nauki obowiązku walidacji świadczeń stypendialnych w 2022 r. w Zintegrowanym Systemie Informacji o Nauce i Szkolnictwie Wyższym POL-on Rektor uzyskał komunikat, że skarżąca pobrała stypendium dla osób niepełnosprawnych po uzyskaniu w dniu 26 września 2019 r. tytułu magistra. Skarżąca we wniosku o przyznanie stypendium wskazała, że od 1 października 2020 r. studiuje kierunek [...] na Uniwersytecie Rolniczym studia pierwszego stopnia, w podsumowaniu dotychczasowych studiów nie podała innych kierunków. Za bezzasadne organ uznał zarzuty skarżącej, że sam mógł sprawdzić dane w bazie POL-on. Podkreślił, że to na studencie ubiegającym się o stypendium dla osób niepełnosprawnych spoczywa ustawowy obowiązek poinformowania organu o fakcie uzyskania tytułu zawodowego magistra.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji. Podkreśliła, że organ mógł okoliczność posiadania przez skarżącą tytułu zawodowego magistra ustalić na podstawie danych z bazy POL-on w dacie rozstrzygania, a nie po kilku latach. Skarżąca wniosła o przyznanie pełnomocnika z urzędu celem przygotowania argumentacji skargi.
W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu Rolniczego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
W czasie rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę i zwrócił uwagę na problemy zdrowotne skarżącej. Skarżąca wskazała, że nie miała świadomości, że posiadanie tytułu magistra wykluczało możliwość starania się o stypendium dla osób niepełnosprawnych i socjalne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2023 r., poz. 742, dalej: "p.s.w.n.") student może ubiegać się o: 1) stypendium socjalne; 2) stypendium dla osób niepełnosprawnych; 3) zapomogę; 4) stypendium rektora; 5) stypendium finansowane przez jednostkę samorządu terytorialnego; 6) stypendium za wyniki w nauce lub w sporcie finansowane przez osobę fizyczną lub osobę prawną niebędącą państwową ani samorządową osobą prawną. Jak stanowi art. 93 ust. 3 p.s.w.n. świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, nie przysługują studentowi posiadającemu tytuł zawodowy: 1) magistra, magistra inżyniera albo równorzędny; 2) licencjata, inżyniera albo równorzędny, jeżeli ponownie podejmuje studia pierwszego stopnia.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia (por. art. 149 § 1 k.p.a.). Zgodnie z art. 151 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której 1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, albo 2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie postaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
Na wstępie należy wskazać, że wznowienie postępowania jest instytucją, z której korzystać powinno się tylko wyjątkowo, w ściśle określonych sytuacjach – jest to bowiem wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. Na organie wydającym decyzję w trybie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. ciąży obowiązek wykazania, że przesłanka wznowienia postępowania rzeczywiście zachodzi. W szczególności w przypadku, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., organ wznawiający postępowanie musi wykazać, że "będące przesłanką wznowienia postępowania nowe okoliczności i dowody są »rzeczywiście« nowe i istotne dla sprawy, a nadto te nowe dowody i okoliczności istniały w dniu wydania decyzji i nie były znane organowi" (wyrok NSA z 16 listopada 2022 r., I GSK 2974/18). Podkreślić przy tym należy, że ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody muszą charakteryzować się przymiotem nowości (nie wystarczy fakt, iż organ ich wcześniej po prostu nie analizował, bądź analizował, ale błędnie), mieć istotne znaczenie dla sprawy (wpływać na zmianę treści decyzji), istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i być nieznane organowi wydającemu tę decyzję oraz stronie lub będąc znanymi stronie, zostać po raz pierwszy przez nią zgłoszone (por. wyrok NSA z 19 maja 2022 r., I GSK 2509/18).
Okolicznością niesporną w niniejszej sprawie był fakt uzyskania przez skarżącą w dniu 26 września 2019 r. tytułu zawodowego magistra. W rezultacie, w dacie składania wniosku o przyznanie stypendium socjalnego oraz stypendium dla osoby niepełnosprawnej, skarżąca nie spełniała ustawowych warunków ich przyznania określonych w p.s.w.n. Przedmiotem sporu w niniejszym postępowaniu było ustalenie, czy powzięcie przez Rektora Uniwersytetu Rolniczego im. H. Kołłątaja w Krakowie z urzędu informacji o posiadaniu przez skarżącą tytułu zawodowego magistra stanowi nową okoliczność w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W ocenie skarżącej organ mógł uzyskać informacje o posiadaniu przez skarżącą tytułu magistra już w dacie podejmowania decyzji o przyznawaniu stypendium, a zatem nie można zasadnie twierdzić, że w sprawie pojawiły się nowe okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem przez "nową okoliczność istotną" dla sprawy - w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Okoliczność ta musi mieć charakter prawotwórczy, z punktu widzenia znajdującego zastosowanie w sprawie przepisu prawa materialnego. Równocześnie taka "nowa, istotna okoliczność" musiała istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i nie mogła być znana organowi, który wydał decyzję (por. wyrok NSA z 26 marca 2024 r., III OSK 3411/21). Podkreślić należy, że za nowy dowód lub okoliczność w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie może być uznana inna od dokonanej przez organ w pierwotnym postępowaniu, ocena znanych wówczas temu organowi dowodów i faktów, gdyż w takiej sytuacji nie ma miejsca ujawnienie nowych okoliczności lub dowodów, a jedynie odmienna ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego. Natomiast pojęcie "wyjdą na jaw" oznacza takie dowody, co do których istnienia organ nie posiadał wiedzy. Nie można przyjąć, że dany dowód lub okoliczność były nieznane organowi, który wydał decyzję, jeżeli wynikały one z materiałów będących w dyspozycji tego organu (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 17 kwietnia 2024 r. III SA/Gd 50/24). Błędy w postępowaniu dowodowym mogą uzasadniać wznowienie postępowania - ale tylko takie, które wynikają z braku wiedzy o istotnych dla sprawy okolicznościach, a nie z wadliwego ustalenia tych okoliczności. Bowiem błędne ustalenie okoliczności jest czymś innym, niż niewiedza o okoliczności, stanowiąca przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 9 lutego 2024 r., I GSK 158/20).
Niesporne jest zatem, że okoliczność posiadania przez skarżącą tytułu zawodowego magistra jest istotna z punktu widzenia zastosowania normy prawnej określonej w art. 86 i n. p.s.w.n., ponieważ posiadanie tytułu zawodowego wyklucza przyznanie stypendium socjalnego oraz stypendium dla osoby niepełnosprawnej. Podnieść jednak należy, że w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy Sąd nie był w stanie zweryfikować twierdzeń Rektora Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie, że okoliczność posiadania przez skarżącą tytułu magistra nie była znana organowi wydającemu decyzję. Akta sprawy ograniczają się bowiem do części wniosku o przyznanie stypendium, w którym skarżąca oświadczyła, że nie pobiera stypendiów na innych kierunkach studiów, brak jest natomiast jakiegokolwiek formularza, z którego wynikałoby, że skarżąca oświadczyła, że nie posiada tytułu magistra, ani formularza, z którego wynikałoby, że nie ujawniła dotychczasowej historii studiów.
Sąd nie jest zatem w stanie zweryfikować twierdzeń Rektora Uniwersytetu Rolniczego, że skarżąca we wniosku nie ujawniła istotnych informacji dotyczących posiadanego tytułu zawodowego, mimo odpowiednich miejsc na tego rodzaju oświadczenie w formularzu. Brak jest również wyjaśnienia przez organ, czy w czasie wydawania zaskarżonej decyzji weryfikował okoliczność nieposiadania przez skarżącą tytułu magistra przez zażądanie odpowiednich oświadczeń skarżącej, ewentualnie sięgnięcie do danych zawartych w bazie POL-on w czasie wydawania decyzji o przyznaniu stypendium. Brak jest również jakichkolwiek informacji na temat istnienia tych danych w systemie POL-on w dacie wydawania decyzji oraz ewentualnej ich dostępności dla organu prowadzącego postępowanie. Z tych przyczyn, zaskarżona decyzja, ani poprzedzającą ją decyzja Rektora Uniwersytetu Rolniczego im. Hugona Kołłątaja nie poddają się kontroli Sądu. Podkreślić należy, że Rektor Uniwersytetu Rolniczego powinien był wykazać, że w sprawie zostały spełnione przesłanki wznowienia postępowania, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (por. wyrok NSA z 16 listopada 2022 r., I GSK 2974/18), tymczasem w zaskarżonych decyzjach znalazły się jedynie lakoniczne stwierdzenia w zakresie zaistnienia przedmiotowej przesłanki, a zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala Sądowi na ustalenie tych okoliczności, ani zweryfikowanie zawartych w decyzji twierdzeń.
Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Należy zwrócić uwagę, że prawidłowo sporządzone uzasadnienie daje możliwość pełnej i merytorycznej weryfikacji decyzji w postępowaniu sądowym, w toku którego nie jest możliwe uzupełnienie przeprowadzonego postępowania administracyjnego o stosowną argumentację prawną i wyręczanie w ten sposób organów administracji w dokonaniu oceny w kwestii spełnienia przesłanek ustawowych, uzasadniających wydanie konkretnej decyzji (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 11 kwietnia 2024 r., sygn. akt III SA/Gd 13/24). Wymagane jest, aby uzasadnienie decyzji ostatecznej stanowiło logiczną, zwartą całość, aby prześledzić tok rozumowania organu odwoławczego i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem. Tworzy to po stronie organu odwoławczego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, że w razie wniesienia skargi nie powinno budzić wątpliwości wojewódzkiego sądu administracyjnego, że zaskarżona decyzja została wydana po gruntownej analizie zebranego materiału dowodowego i że wszystkie wątpliwości występujące na etapie postępowania administracyjnego zostały wyjaśnione. Obowiązkiem organu odwoławczego jest przyjąć określony stan faktyczny i go przedstawić, nie chodzi jednak o przedstawienie jakiegokolwiek stanu faktycznego, lecz stanu rzeczywistego, ustalonego i przyjętego zgodnie z obowiązującym prawem (por. wyrok NSA z 22 marca 2024 r., I GSK 360/23). Organ formułując uzasadnienie zaskarżonej decyzji temu przepisowi uchybił, podobnie zresztą jak w przypadku poprzedzającej ją decyzji. W obu przypadkach wskazał bowiem tylko ogólnikowo, że ustalenia poczynił zasięgając informacji z systemu POL-on. W aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów, z których wynikałoby, że okoliczność posiadania przez skarżącą tytułu magistra była okolicznością nową, nieznaną organowi w dacie wydawania decyzji o przyznanie stypendium, a zatem uzasadniającą wznowienie postępowania.
Podnieść należy, że o dowolności oceny dowodów można w przypadku uzyskania wniosków niewynikających w sposób logiczny ze zgromadzonego materiału dowodowego lub pominięciu określonych dokumentów lub dowodów jako niezdatnych do poparcia przyjętej z góry tezy (tak wyrok NSA 16 lipca 2020 r., II OSK 837/20). Sąd nie jest w stanie zweryfikować zawartych w decyzji stwierdzeń, a zatem należy je uznać za dowolne w świetle art. 77 k.p.a., ponieważ nie znajdują one potwierdzenia w aktach sprawy.
Powyższe uchybienia stanowią naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż brak należytego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, rzutuje na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia, o czym mowa wyżej. Mając na względzie powyższe, z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Rektora Uniwersytetu Rolniczego.
Ponownie rozpoznając sprawę organ dokona kluczowych ustaleń w sprawie, dołączy do akt dokumenty potwierdzające zaistnienie przesłanek wznowienia postępowania, oceni czy w sprawie zachodzi nowa okoliczność w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wyda rozstrzygnięcie zgodnie z art. 151 k.p.a., a wydaną decyzję uzasadni zgodnie z wskazaniami zawartymi w niniejszym wyroku oraz art. 107 k.p.a.
Sąd nie orzekł o zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącej w postaci zwrotu uiszczonego wpisu od skargi w kwocie 200 zł, ponieważ skarżąca – reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika – nie złożyła wniosku o ich przyznanie. Zgodnie z art. 210 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów. Stronę działającą bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, sąd powinien pouczyć o skutkach niezgłoszenia wniosku w powyższym terminie. Skarżąca reprezentowana przez adwokata nie zgłosiła do zamknięcia rozprawy wniosku o przyznanie zwrotu kosztów postępowania, a Sąd nie miał podstaw do orzeczenia w tym zakresie z urzędu.
O kosztach wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu Sąd orzekł zgodnie z art. 250 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z § 23 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. (Dz. U. z 2024 r., poz. 763, dalej: "rozporządzenie") w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu przyznając połowę stawki urzędowej, tj. kwotę 240 zł powiększoną o podatek VAT należny dla tego rodzaju czynności. Pełnomocnik skarżącej wniósł o zasądzenie koszów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu oraz złożył oświadczenie, że nie zostały one pokryte w całości, ani w części. Sąd miał na uwadze okoliczność, że pełnomocnik został ustanowiony do siedmiu spraw, w których problem prawny był tożsamy, uwzględniono również nakład pracy pełnomocnika, który stawił się na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie, nie złożył pisma zawierającego stanowisko skarżącej, lecz ustnie przedstawił okoliczności sprawy.
Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I wyroku.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę