III SA/Kr 1031/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKrakowie2023-12-21
NSAAdministracyjneŚredniawsa
pomoc mieszkaniowazasób komunalnywniosek mieszkaniowypostępowanie administracyjnewizja lokalowaprawo do lokalucentrum życioweniepełnosprawnośćzaburzenia psychiczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Prezydenta Miasta Krakowa o odstąpieniu od realizacji wniosku mieszkaniowego, uznając naruszenie procedury administracyjnej i brak wyczerpującego postępowania dowodowego.

Skarżący złożył wniosek o przyznanie lokalu komunalnego, wskazując na użyczenie mieszkania. Organ administracji odstąpił od realizacji wniosku, uznając, że wizja lokalowa nie potwierdziła zamieszkiwania skarżącego i powołując się na nieprawdziwe oświadczenia. Sąd uchylił tę decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów KPA, w tym art. 79 § 1 (brak zawiadomienia o oględzinach) oraz art. 77 § 1 (nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego), a także oparcie ustaleń na zeznaniach osoby z zaburzeniami psychicznymi.

Skarżący M. N. złożył wniosek o przyznanie lokalu mieszkalnego z zasobu Gminy Miejskiej Kraków, wskazując, że mieszka w lokalu użyczonym po znajomości. Organ administracji, Prezydent Miasta Krakowa, odstąpił od realizacji wniosku, powołując się na wyniki wizji lokalowej, która nie potwierdziła zamieszkiwania skarżącego, oraz na § 7 ust. 3 uchwały Rady Miasta Krakowa, który przewiduje odstąpienie od realizacji wniosku w przypadku złożenia nieprawdziwych danych lub zatajenia informacji. Skarżący zaskarżył tę decyzję, zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych i naruszenie art. 77 KPA poprzez nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego oraz oparcie ustaleń na wyjaśnieniach współlokatora z zaburzeniami psychicznymi. Sąd uznał skargę za zasadną. Wskazał, że organ nie pouczył o środkach zaskarżenia, nie uprzedził o oględzinach, a kluczowym dowodem stało się oświadczenie osoby, która podczas wizji wydawała się być pod wpływem używek i później zdiagnozowano u niej schizofrenię paranoidalną. Sąd dopuścił dowód z dokumentacji medycznej potwierdzającej stan zdrowia współlokatora. Podkreślono, że weryfikacja wniosku powinna odbywać się z zachowaniem procedury administracyjnej, w tym art. 79 § 1 KPA. Sąd stwierdził naruszenie art. 7, 8, 77 § 1, 79 § 1 i art. 80 KPA. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżony akt i zasądził koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ naruszył przepisy KPA, w szczególności art. 77 § 1 i art. 79 § 1, nie przeprowadzając wyczerpującego postępowania dowodowego i opierając się na dowodach, których wiarygodność była wątpliwa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ nie przeprowadził należytego postępowania dowodowego, nie uprzedził o oględzinach, a kluczowe dla rozstrzygnięcia oświadczenie złożyła osoba z zaburzeniami psychicznymi, co podważało jego wiarygodność. Brak było również pouczenia o środkach zaskarżenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (26)

Główne

p.p.s.a. art. 146

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

uchwała RMK art. § 12

Uchwała Nr XXX/794/19 Rady Miasta Krakowa z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków oraz tymczasowych pomieszczeń

uchwała RMK art. § 13

Uchwała Nr XXX/794/19 Rady Miasta Krakowa z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków oraz tymczasowych pomieszczeń

uchwała RMK art. § 7 ust. 3 Załącznika Nr 1

Uchwała Nr XXX/794/19 Rady Miasta Krakowa z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków oraz tymczasowych pomieszczeń

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 79 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.p.l. art. 21 § ust. 3 pkt 5

Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

u.o.p.l. art. 2 § ust. 1 pkt 10

Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

k.c.

Kodeks cywilny

uchwała RMK art. § 1 § ust. 1

Uchwała Nr XXX/794/19 Rady Miasta Krakowa z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków oraz tymczasowych pomieszczeń

uchwała RMK art. § 4 § ust. 1

Uchwała Nr XXX/794/19 Rady Miasta Krakowa z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków oraz tymczasowych pomieszczeń

uchwała RMK art. § 4 § ust. 2

Uchwała Nr XXX/794/19 Rady Miasta Krakowa z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków oraz tymczasowych pomieszczeń

uchwała RMK art. § 4 § ust. 3

Uchwała Nr XXX/794/19 Rady Miasta Krakowa z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków oraz tymczasowych pomieszczeń

uchwała RMK art. § 2 § pkt 18

Uchwała Nr XXX/794/19 Rady Miasta Krakowa z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków oraz tymczasowych pomieszczeń

uchwała RMK art. § 2 § pkt 19

Uchwała Nr XXX/794/19 Rady Miasta Krakowa z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków oraz tymczasowych pomieszczeń

uchwała RMK art. § 7 § ust. 4 Załącznika Nr 1

Uchwała Nr XXX/794/19 Rady Miasta Krakowa z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków oraz tymczasowych pomieszczeń

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 77 KPA poprzez nieprzeprowadzenie szczegółowego i wyczerpującego postępowania dowodowego. Oparcie ustaleń faktycznych na wyjaśnieniach współlokatora cierpiącego na zaawansowane zaburzenia psychiatryczne. Naruszenie art. 79 § 1 KPA - brak zawiadomienia o terminie oględzin. Organ nie poddał analizie informacji o użyczeniu mieszkania i wieloletniej bezdomności skarżącego. Brak pouczenia o środkach zaskarżenia.

Odrzucone argumenty

Organ argumentował, że wizja lokalowa nie potwierdziła zamieszkiwania skarżącego, a współlokator oświadczył, że mieszka sam. Organ powołał się na § 7 ust. 3 uchwały RMK, wskazując na złożenie nieprawdziwych danych lub zatajenie informacji przez wnioskodawcę.

Godne uwagi sformułowania

Pan wydawał się, że jest na jakiś używkach, lekko pobudzony, w mieszkaniu głośna muzyka grała. Pacjent żywo hallucynujący słuchowo i najprawdopodobniej również wzrokowo. Organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Podejmowanie działań, które wzbudzić może u skarżącego poczucie niesprawiedliwości, co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Skład orzekający

Jakub Makuch

przewodniczący

Tadeusz Kiełkowski

członek

Ewelina Dziuban

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Naruszenie procedury administracyjnej w postępowaniach dotyczących pomocy mieszkaniowej, znaczenie dowodów z zeznań osób z zaburzeniami psychicznymi, obowiązek wyczerpującego postępowania dowodowego i zawiadamiania stron o czynnościach dowodowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania w zakresie pomocy mieszkaniowej w Krakowie, ale zasady proceduralne mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie procedury administracyjnej i jak poważne mogą być konsekwencje oparcia decyzji na wątpliwych dowodach, zwłaszcza gdy dotyczy to podstawowych potrzeb życiowych obywatela.

Sąd uchylił decyzję o odmowie przyznania mieszkania komunalnego z powodu błędów proceduralnych i dowodów z "halucynacji".

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Kr 1031/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-12-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewelina Dziuban /sprawozdawca/
Jakub Makuch /przewodniczący/
Tadeusz Kiełkowski
Symbol z opisem
6219 Inne o symbolu podstawowym 621
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
Art. 146
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Makuch Sędziowie WSA Tadeusz Kiełkowski Asesor WSA Ewelina Dziuban (spr.) Protokolant starszy referent Paulina Grojec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi M. N. na akt Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 28 marca 2023 r. nr ML-02.7140.215.2023.MJ w przedmiocie odstąpienia od realizacji wniosku w sprawie mieszkaniowej I. uchyla zaskarżony akt; II. zasądza od Prezydenta Miasta Krakowa na rzecz skarżącego M. N. kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
M. N. (zwany dalej skarżącym) złożył 25 stycznia 2023 r. wniosek o przyznanie lokalu mieszkalnego z zasobu Gminy Miejskiej Kraków, z tytułu niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych oraz osiągania niskich dochodów.
We wniosku wskazał, że zamieszkuje w lokalu przy ul. [...] w K.
W części dot. Opisu i stanu lokalu zajmowanego przez wnioskodawcę (s. 5 wniosku) M. N. zaznaczył, że właścicielem ww. lokalu jest Gmina Miejska Kraków, a głównym najemcą lokalu – M. W., który został w formularzu określony jako "znajomy". Na s. 6 wniosku zawarto uwagę: "Mieszkanie użyczone po znajomości, czasami Pan M. dokłada pieniądze na jedzenie lub dopłaca do opłat mieszkaniowych". Pod powyższą adnotacją widnieje podpis "W." i data 25.01.2023.
Do wniosku załączono m.in. zaświadczenie, w którym wskazano, że M. N. jest zatrudniony w P. S.A. w K. na podstawie umowy o pracę na czas określony 19.04.2021 r. do 18.07.2023 r. w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisk pracownik ochrony. W oświadczeniu z 16.09.2021 r. oświadczono, że ww. od 24.04.2021 r. przebywa w przytulisku dla bezdomnych mężczyzn w K. (k. 58). Załączone zostało również orzeczenie o zaliczeniu ww. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności z 27.03.2019 r. (k. 54).
Wniosek został rozpatrzenia pod kątem spełniania kryteriów do ubiegania się o pomoc mieszkaniową z zasobów Gminy Miejskiej Kraków w oparciu o uchwałę Rady Miasta Krakowa Nr XXX/794/19 z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków oraz tymczasowych pomieszczeń (Dz Urz. Woj. Małopolskiego z 2019 , poz. 9006).
W odpowiedzi na zapytanie organu rozpoznającego wniosek, Zarząd Budynków Komunalnych w K. w mailu z 15 lutego 2023 r.(k. 33 a.a.) podał, że odnośnie lokalu przy ul. [...] w K. brak jest informacji świadczących o fakcie zamieszkiwania w nim P. M. N. Naliczenia na 1 os. (P. M. W. - użytkownik lokalu).
W dniu 17 marca 2023 r. przeprowadzono wizję lokalową w lokalu przy ul. [...] w K. Pracownicy przeprowadzający oględziny lokalu, wskazali w protokole, że w mieszkaniu zastano M. W., który oświadczył, że "zamieszkuje sam od 12 lat." Napisano również, że "Pan posiada eksmisję z lokalu i aktualnie złożył wniosek o mieszkanie". W protokole zawarto również adnotację o treści: "Pan wydawał się, że jest na jakiś używkach, lekko pobudzony, w mieszkaniu głośna muzyka grała." (protokół z wizji k. 9, 10 a.a.)
Pismem Zastępcy Dyrektora Wydziału Mieszkalnictwa Urzędu Miasta Krakowa z 28 marca 2023 r. znak: ML-02.7140.215.2023/MJ odstąpiono od realizacji wniosku mieszkaniowego wnioskodawcy, ponieważ wizja przeprowadzona w miejscu wskazanym przez wnioskodawcę jako miejsce zamieszkania nie potwierdziła tego faktu.
W podstawie prawnej organ powołał § 12, § 13 uchwały Nr XXX/794/19 Rady Miasta Krakowa z 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków oraz tymczasowych pomieszczeń (Dz Urz. Woj. Małopolskiego z 2019, poz. 9006), oraz § 7 ust. 3 Załącznika Nr 1 do uchwały Nr XXX/794/19 Rady Miasta Krakowa.
§ 12 tej uchwały stanowi, że: Osoby wnioskujące o pomoc mieszkaniową są uprawnione do ubiegania się o najem lokalu w przypadku braku tytułu prawnego do lokalu oraz udokumentowania faktu osiągania niskich dochodów w rozumieniu niniejszej uchwały. Z § 13 ww. uchwały wynika: Osoby wnioskujące o pomoc mieszkaniową powinny udokumentować również fakt posiadania centrum życiowego w Gminie. W przypadku pozytywnej weryfikacji, posiadanie centrum życiowego w Gminie należy udokumentować także w późniejszym okresie, do czasu wydania skierowania. Brak posiadania centrum życiowego w Gminie lub jego utrata skutkuje odrzuceniem wniosku.
Złożenie przez wnioskodawcę oświadczeń zawierających nieprawdziwe dane lub zatajanie danych dotyczących własnej sytuacji mieszkaniowej i materialnej, w zakresie wymaganym uchwałą, skutkuje odstąpieniem od realizacji jego wniosku. (§ 7 ust. 3 Załącznika Nr 1 do uchwały).
Wyjaśniono, że powodem odstąpienia od realizacji wniosku w sprawie mieszkaniowej był brak potwierdzenia faktu zamieszkiwania przy ul. [...] w K. co wynika z wizji lokalowej z 17 marca 2023 r.
Skarżący przez profesjonalnego pełnomocnika wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na akt administracyjny - pismo Zastępcy Dyrektora Wydziału Mieszkalnictwa Urzędu Miasta Krakowa z 28 marca 2023 r. znak: ML-02.7140.215.2023/MJ w sprawie odstąpienia od realizacji wniosku mieszkaniowego skarżącej.
Zaskarżonemu aktowi zarzucono:
- błąd w ustaleniach faktycznych skutkujący naruszeniem art. 77 kpa poprzez nieprzeprowadzenie szczegółowego i wyczerpującego postępowania dowodowego w przedmiocie, gdzie zamieszkuje skarżący i oparcie ustaleń faktycznych na wyjaśnieniach współlokatora, który cierpi na zaawansowane zaburzenia psychiatryczne i pozostaje pod stałą opieką farmakologiczną i terapeutyczną lekarzy psychiatrów, a które to wyjaśnienia nie powinny były stanowić podstawy ustaleń stanu faktycznego, ze względu na chorobowe przymioty świadka, który ze względu na ujawniany i potwierdzony stopień zaawansowania zaburzeń świadomości nie był w stanie świadomie i swobodnie wyrażać swoich spostrzeżeń.
Wniesiono o: dopuszczenie dowodu z załączonego zaświadczenia wydanego przez Dzieło Pomocy św. Ojca P/o o sytuacji życiowej skarżącego oraz z dokumentacji medycznej załączonej do niniejszej skargi, uchylenie zaskarżonego aktu, uznanie obowiązku Prezydenta Miasta Krakowa zawarcia ze skarżącym umowy najmu lokalu, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania; w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Krakowa wniósł o oddalenie skargi przedstawiając przebieg postępowania w tej sprawie.
Powtórzono, że zgodnie z § 7 ust. 4 Załącznika Nr 1 do uchwały - złożenie oświadczeń zawierających nieprawdziwe dane lub zatajanie danych dotyczących własnej sytuacji mieszkaniowej i materialnej, w zakresie wymaganym uchwałą, skutkuje odstąpieniem od realizacji jego wniosku. Wskazano również, że P. M. W. we wniosku złożonym w swojej sprawie mieszkaniowej w dniu 7 lutego 2023 r., wskazał, że sam zamieszkuje w przedmiotowym lokalu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem skargi jest pismo organu z dnia 28 marca 2023 r., w którym organ odstąpił od realizacji wniosku skarżącego w sprawie mieszkaniowej.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że pismo to stanowi akt z zakresu wykonywania zadania publicznego. Zgodnie z uchwałą składu 7 sędziów NSA z dnia 21 lipca 2008 r. sygn. akt I OPS 4/08 działalność gminy w odniesieniu do mienia komunalnego nie opiera się wyłącznie na przepisach prawa cywilnego, ale ma także wymiar publicznoprawny, a w konsekwencji akt odmawiający zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z zasobu gminnego jest aktem z zakresu administracji publicznej i kończy etap postępowania obowiązującego przy udzieleniu pomocy mieszkaniowej przez gminę. Takie działanie nie stanowi oferty zawarcia umowy ani też negocjacji i nie ma charakteru cywilnoprawnego, ale administracyjnoprawny. Dopiero po skierowaniu do zawarcia umowy następuje drugi etap, który ze względu na kończącą go umowę najmu ma charakter cywilnoprawny. Ponadto w uzasadnieniu uchwały wydanej w składzie 7 sędziów z dnia 26 czerwca 2014 r., I OPS 14/13 Naczelny Sąd Administracyjny porównywał zakresy obowiązywania art. 3 § 2 ust. 4 i art. 3 § 2 ust. 6 p.p.s.a., uznając że akty te, prócz formy podjęcia, odróżnia to, czy dany akt wykazuje cechy aktu indywidualnego, czy generalnego, a także czy dotyczy uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa, wreszcie czy ma charakter wykonawczy, czy też kreuje nową sytuację prawną adresatów. Jeżeli, tak jak w niniejszej sprawie, stanowisko organu administracji publicznej, dotyczy odmowy realizacji zadania publicznego i rozstrzyga o uprawnieniu wynikającym z przepisów powszechnie obowiązujących, odnosząc się do konkretnej sytuacji określonego podmiotu, należy je zaliczyć do kategorii aktów opisanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 7 września 2016 r., sygn. akt I OSK 1710/16, czy wyrok NSA z 23 listopada 2016 r. I OSK 1873/15). W konsekwencji przedmiotowy akt odmawiający przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy jest aktem z zakresu administracji publicznej.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy uchwały nr XXX/794/19 Rady Miasta Krakowa z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków oraz tymczasowych pomieszczeń (Dziennik Urzędowy Województwa Małopolskiego z 2019 r., poz. 9006, dalej: "uchwała").
Stosownie do § 1 ust. 1 powołanej uchwały ma ona zastosowanie do wynajmu lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Z kolei § 4 uchwały stanowi, iż, zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych członków wspólnoty samorządowej następuje przy zastosowaniu zasad racjonalnego gospodarowania zasobem (ust. 1). Kwalifikowanie i realizacja wniosków o pomoc mieszkaniową odbywa się wyłącznie na podstawie jednego tytułu przewidzianego przepisami niniejszej uchwały (ust. 2). W przypadku zbiegu tytułów uprawniających do starania się o pomoc mieszkaniową Gminy, gdy jeden z tych tytułów stanowi prawomocne orzeczenie sądowe, z którego wynika obowiązek zapewnienia przez Gminę lokalu, sprawa będzie rozpatrywana wyłącznie na podstawie prawomocnego orzeczenia sądowego (ust. 3).
W § 2 uchwały został zdefiniowane pojęcia w niej zastosowane. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na pkt 18 oraz 19 § 2 uchwały. Pkt 18 stanowi, iż niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe oznaczają brak tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego lub innej nieruchomości, stanowiący podstawę do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. Natomiast pkt 19 przewiduje, że posiadanie centrum życiowego w Gminie oznacza posiadanie miejsca zamieszkania na terenie gminy w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego.
Zgodnie z § 12 uchwały osoby wnioskujące o pomoc mieszkaniową są uprawnione do ubiegania się o najem lokalu w przypadku braku tytułu prawnego do lokalu oraz udokumentowania faktu osiągania niskich dochodów w rozumieniu niniejszej uchwały. Z przepisu tego wynika więc, że przy załatwianiu wniosku o najem lokalu i sporządzaniu list mieszkaniowych brane są pod uwagę dwa kryteria:
- dochodowe - wnioskodawca musi się spełnić przesłankę osiągania "niskich dochodów" oraz
- braku tytułu prawnego do lokalu.
Z kolei § 13 uchwały dodaje trzecie kryterium, któremu musza sprostać wnioskodawcy. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem osoby wnioskujące o pomoc mieszkaniową powinny udokumentować również fakt posiadania centrum życiowego w Gminie. W przypadku pozytywnej weryfikacji, posiadanie centrum życiowego w Gminie należy udokumentować także w późniejszym okresie, do czasu wydania skierowania. Brak posiadania centrum życiowego w Gminie lub jego utrata skutkuje odrzuceniem wniosku.
Natomiast z § 7 ust. 3 Załącznika Nr 1 do uchwały wynika, że złożenie przez wnioskodawcę oświadczeń zawierających nieprawdziwe dane lub zatajanie danych dotyczących własnej sytuacji mieszkaniowej i materialnej, w zakresie wymaganym uchwałą, skutkuje odstąpieniem od realizacji jego wniosku.
Na wstępie należy podkreślić, że organ odmawiając udzielenia pomocy mieszkaniowej (pismem z 28 marca 2023 r.) w ogóle nie pouczył o środkach zaskarżenia wydanego aktu, pomimo wielokrotnego zwracania uwagi na ten obowiązek przez sąd administracyjny (por. wyrok WSA w Krakowie z: 11 września 2020 r., III SA/Kr 757/20; 15 grudnia 2020 r., III SA/Kr 1305/18, 25 kwietnia 2023 r., III SA/Kr 146/23, baza CBOSA). Przypomnieć w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.) organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
Organ w tej sprawie odstąpił od realizacji wniosku skarżącego, gdyż uznał, że skarżący złożył oświadczenie zawierające nieprawdziwe dane (lub zataił dane dotyczących własnej sytuacji mieszkaniowej), bowiem wizja przeprowadzona w miejscu wskazanym przez wnioskodawcę jako miejsce zamieszkania (tj. lokal przy ul. [...] w K.) nie potwierdziła, zdaniem organu, tego faktu.
Zaznaczyć należy, że organ nie uprzedził skarżącego o oględzinach przeprowadzonych w dniu 17 marca 2023 r.
Zgodnie z art. 79 § 1 k.p.a. strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Wprawdzie w sprawach dotyczących zasobu mieszkaniowego gminy stosuje się przede wszystkim ustawę dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, ale nie oznacza to, że na etapie poprzedzającym zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy stosuje się wyłącznie przepisy kodeksu cywilnego.
Zdaniem Sądu, nic nie stało również na przeszkodzie, aby oględziny przedmiotowego lokalu powtórzyć, skoro nie zastano skarżącego w mieszkaniu.
Na pierwotnym etapie – weryfikacji wniosku, jest to sprawa administracyjna. Dopiero po zakwalifikowaniu wniosku do zawarcia umowy najmu, jest to sprawa cywilna. Dwuetapowość postępowania organów gminy została potwierdzona uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z 21 lipca 2008 r., I OPS 4/08.
Zaznaczyć też należy, że użycie w art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego określenia działania organu gminy jako "rozpatrywanie i załatwianie" wniosków o najem lokali, wyraźnie odwołuje się do pojęć z zakresu procedury administracyjnej (wyrok NSA z 19 stycznia 2010 r., I OSK 997/09). W tym kontekście Sąd uznał, że weryfikacja wniosku skarżącego, zgodnie z § 7 załącznika nr 1 do uchwały Nr XXX/794/19 powinna się odbywać z zachowaniem procedury administracyjnej. W rozpatrywanej bowiem sprawie organ z uwagi na podanie nieprawdziwych danych dotyczących sytuacji mieszkaniowej skarżącego odstąpił od realizacji wniosku.
Organ nie poddał analizie podane przez skarżącego we wniosku informacje o tym, że właścicielem ww. lokalu jest Gmina Miejska Kraków, a głównym najemcą lokalu – M. W., który został określony jako "znajomy". Na s. 6 wniosku zawarto uwagę: "Mieszkanie użyczone po znajomości, czasami Pan M. dokłada pieniądze na jedzenie lub dopłaca do opłat mieszkaniowych". Pod powyższą adnotacją znajduje się podpis W. i data 25.01.2023.
Organ uczynił w tej sprawie kluczowym dowodem oświadczenie złożone przez M. W. podczas oględzin, pomimo, że jak zaznaczyli pracownicy przeprowadzający oględziny - podczas czynności - "Pan wydawał się, że jest na jakiś używkach, lekko pobudzony, w mieszkaniu głośna muzyka grała." (k. 9, 10 a.a.)
Na rozprawie w dniu 21 grudnia 2023 r. sąd na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dopuścił i przeprowadził dowód z przedłożonej przez pełnomocnika skarżącego dokumentacji medycznej o stanie zdrowia M. W. ( k. 44-55 a.s.). Z historii choroby wynika, że ww. cierpi na schizofrenię paranoidalną, wypowiada liczne urojenia (...) Pacjent żywo hallucynujący słuchowo i najprawdopodobniej również wzrokowo.
Powyższe stanowi potwierdzenie postawionego w skardze zarzutu dotyczącego naruszenia art. 77 kpa "poprzez nieprzeprowadzenie szczegółowego i wyczerpującego postępowania dowodowego w przedmiocie, gdzie zamieszkuje skarżący i oparcie ustaleń faktycznych na wyjaśnieniach współlokatora, który cierpi na zaawansowane zaburzenia psychiatryczne i pozostaje pod stałą opieką farmakologiczną i terapeutyczną lekarzy psychiatrów, a które to wyjaśnienia nie powinny były stanowić podstawy ustaleń stanu faktycznego, ze względu na chorobowe przymioty świadka, który ze względu na ujawniany i potwierdzony stopień zaawansowania zaburzeń świadomości nie był w stanie świadomie i swobodnie wyrażać swoich spostrzeżeń."
W tej sprawie nie wyjaśniono również co oznaczał zawarty we wniosku zwrot "mieszkanie użyczone po znajomości" (k. 69 a.a.) oraz w ogóle pominięto wielokrotnie wskazywany przez skarżącego fakt, że pozostaje od wielu lat bezdomny (np. oświadczenie skarżącego zawarte w uzasadnieniu wniosku k. 72 a.a.), w aktach zalegają stosowne zaświadczenia potwierdzające ww. okoliczność.
W ocenie sądu, przy rozstrzyganiu sprawy z wniosku skarżącego doszło do naruszenia art. 7, 8, 77 § 1, 79 § 1 i art. 80 k.p.a. w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy.
Stosownie bowiem do treści art. 7 i 8 k.p.a. zwierające podstawowe zasady działania organów administracji publicznej, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.), a ponadto prowadzą one postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 k.p.a.). Pogłębianiu tego zaufania z pewnością nie służy jednak podejmowanie działań, które wzbudzić może u skarżącego poczucie niesprawiedliwości, co miało miejsce w niniejszej sprawie (zob. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 września 2018 r. sygn. akt II SA/Ol 443/18).
W konstatacji należy stwierdzić, że organ błędnie przyjął, że w tej sprawie została zrealizowana przesłanka wynikającą z § 7 ust. 3 załącznika Nr 1 do uchwały Rady Miasta Krakowa z dnia 5 grudnia 2019 r. Nr XXX/794/19 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków oraz tymczasowych pomieszczeń.
Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżony akt, zgodnie z art. 146 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., orzeczono o kosztach postępowania, zasądzając na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 480,00 zł (pkt 2 sentencji wyroku), tj. wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego będącego adwokatem w wysokości 480,00 zł - ustalone na podstawie § 14 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1964).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI