III SA/Kr 1450/24

III SA/Kr 1450/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-02-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-09-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewa Michna /przewodniczący/
Ewelina Dziuban /sprawozdawca/
Renata Czeluśniak
Symbol z opisem
6219 Inne o symbolu podstawowym 621
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie Sędzia WSA Renata Czeluśniak Asesor WSA Ewelina Dziuban (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 lutego 2025 r. sprawy ze skargi M. P. na akt Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 17 lipca 2024 r., znak ML-09.7140.551.2024.ŁZ w przedmiocie negatywnego rozpatrzenia wniosku w programie "Mieszkanie za remont" oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi M. P. (dalej: "skarżąca") jest akt Prezydenta Miasta Krakowa z 17.07.2024 r. (znak ML-09.7140.551.2024.ŁZ) w przedmiocie negatywnego rozpatrzenia wniosku w programie "Mieszkanie na remont".
W stanie faktycznym sprawy skarżąca złożyła 7 marca 2024 r. (data wpływu do organu 8 marca 2024 r., uzupełniony 22 kwietnia, 14 i 17 maja, 5 lipca 2024 r.) wniosek do programu "Mieszkanie za remont". Wskazała, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem S. P. oraz dwójką małoletnich dzieci N. P. i Z. P.
Skarżąca do wniosku załączyła swoje zaświadczenie z zakładu pracy o dochodach uzyskanych w grudniu 2023 r. oraz w styczniu i w lutym 2024 r. (na łączną kwotę 6 624,88 zł), a także zaświadczenie S. P. o dochodach uzyskanych w grudniu 2023 r. oraz w styczniu i w lutym 2024 r. (na łączną kwotę 10 500,42 zł, Załączniki nr 3).
Według deklaracji o wysokości dochodów za okres trzech miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc złożenia wniosku skarżąca i S. P. uzyskali także dochody z prac dorywczych (Załącznik nr 2). Skarżąca wskazała, że z pracy polegającej na sprzątaniu uzyskała dochód w kwocie 1800,00 zł, natomiast S. P. z prac na budowie w kwocie 3 000,00 zł.
Następnie organ pismem z 4 kwietnia 2024 r. wezwał skarżącą o uzupełnienie wniosku w zakresie udokumentowania dochodu swojego i męża z prac dorywczych.
Odpowiadając na powyższe wezwanie, skarżąca i S. P. w piśmie z 13 maja 2024 r. złożyli oświadczenie o otrzymywaniu wynagrodzenia z pracy dorywczej w gotówce.
Przy czym skarżąca załączyła niekompletne zaświadczenie o swoim dochodzie, w którym uzupełniona została tylko 6 kolumna tj. dochód, bez wykazania przychodu, kosztów jego uzyskania, podatku dochodowego oraz składek ZUS (Załącznik nr 2).
Zostało również załączone zaświadczenie S. P. o uzyskanym dochodzie na łączną kwotę 3 100,00 zł zawierające analogiczne braki jak zaświadczenie skarżącej (Załącznik nr 2), z tym że na poparcie dochodu załączone zostały dodatkowo trzy faktury nr [...], [...] i [...] potwierdzające wykazany w zaświadczeniu dochód.
Odpowiadając na kolejne wezwanie organu, S. P. wraz z pismem z 4 lipca 2024 r. złożył oświadczenie o prowadzeniu działalności nierejestrowej (błędnie określając ją jako nierejestrowaną) oraz skorygowaną deklarację PIT-36 za 2023 rok.
Tym samym dopiero na wezwanie organu i dla celów spełnienia kryterium dochodowego w programie "Mieszkanie za remont" S. P. zdecydował się ujawnić wobec Urzędu Skarbowego fakt osiągania dodatkowego dochodu, co zostało przez organ administracyjny odnotowane w odpowiedzi na skargę.
Pismem Zastępcy Dyrektora Wydziału Mieszkalnictwa Urzędu Miasta Krakowa z 17 lipca 2024 r. (znak: ML-09.7140.551.2024.ŁZ) negatywnie rozpatrzono opisany wyżej wniosek skarżącej. Organ powołał się na § 1 Załącznika Nr 4 do uchwały nr XXX/794/19 Rady Miasta Krakowa z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków oraz tymczasowych pomieszczeń (dalej: uchwała), zgodnie z którym W programie "Mieszkanie za remont" mogą uczestniczyć osoby spełniające kryterium dochodowe (pkt 3). Za dochód kwalifikujący uważa się średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego, który nie jest mniejszy niż 100 % i nie większy niż 250 % najniższej emerytury w gospodarstwie wieloosobowym (tj. 1780,96 zł - 4 452,40 zł). Organ wskazał, że dochód gospodarstwa domowego skarżącej w ostatnich trzech miesiącach wyniósł 1685,44 zł na jednego członka rodziny. Wyjaśniono przy tym, że w oparciu o art 3 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych za dochód uznaje się przychody uzyskane w trzech miesiącach poprzedzających złożenie wniosku, podlegające opodatkowaniu, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Do wyliczenia dochodu przejęto wynagrodzenie uzyskane przez skarżącą i męża skarżącej z tytułu umowy o pracę oraz dochód męża skarżącej z tytułu działalności nierejestrowej. Organ stwierdził, że nie uznał nieudokumentowanego dochodu z pracy dorywczej skarżącej w wysokości 600,00 zł miesięcznie. Skarżąca nie przedstawiła bowiem umowy zawartej z Panią R. na świadczenie usług sprzątania mieszkania, a z przedłożonego zaświadczenia wystawionego przez Panią R. wynika, iż dochód jest nieoskładkowany i nieopodatkowany.
Powyższe, w ocenie organu jasno wskazuje, że skarżąca nie spełnienia kryterium dochodowego wymaganego do pozytywnego rozpatrzenia wniosku.
W skardze na powyższy akt skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła o uchylenie zaskarżonego
aktu w całości oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Zaskarżonemu aktowi zarzucono naruszenie przepisów, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
a) § 3 ust. 1 pkt 2 lit. c uchwały nr XXX/794/19 Rady Miasta Krakowa z dnia 5 grudnia 2019 roku w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków oraz tymczasowych pomieszczeń (tekst jedn. Dz. Urz. Woj. Małop.: z 2024 poz.
1923), zwanej dalej "uchwałą RM K", oraz § 1 ust. 1, § 7 ust. 1 i § 8 ust. 2 załącznika nr 1 do uchwały RMK w zw. z § 3 zd. 1 załącznika nr 4 do uchwały RMK oraz § 1 pkt 3 załącznika nr 4 do uchwały RMK - Regulaminu określającego tryb wyłonienia najemców lokali w ramach programu "Mieszkanie za remont" (dalej: "Regulamin"), a także art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego poprzez dokonanie błędnych ustaleń w oparciu o zgromadzoną dokumentację i błędne uznanie, że skarżąca nie spełnia kryterium dochodowego, wskutek błędnego nieuwzględnienia dodatkowych dochodów skarżącej (uzyskanych na takich samych zasadach jak dodatkowe dochody męża, które zostały uwzględnione), a także poprzez oparcie rozstrzygnięcia na stwierdzeniu, że skarżąca nie przedstawiła umowy o sprzątanie, które stanowiło źródło dochodu z prac dorywczych i dochód skarżącej jest nieudokumentowany, podczas gdy skarżąca przedstawiła stosowne zaświadczenie, które dowodzi, że umowę zawarto, a które to zaświadczenie obejmuje dane analogiczne do zaświadczeń przedłożonych przez męża skarżącej, na podstawie których uwzględniono jego dochód;
b) § 6 ust. 1 załącznika nr 1 w zw. z § 3 zd. 1 załącznika nr 4 do uchwały RMK oraz art. 8 § 1 i 2 i art. 79a § 1 i 2 k.p.a. poprzez wezwanie przez organ do uzupełnienia braków jedynie w zakresie dochodów z prac dorywczych uzyskiwanych przez męża skarżącej i niewezwanie do uzupełnienia braków (jeżeli według organu występowały) w zakresie do dochodów samej skarżącej, podczas gdy w zaskarżonym akcie jako powód negatywnego rozstrzygnięcia wskazano nieudokumentowanie dochodów skarżącej z prac dorywczych, co stanowi prowadzenie
postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, nierówne traktowanie uczestników, a także różne postępowanie w odniesieniu do dochodów poszczególnych uczestników w takim samym stanie faktycznym i prawnym.
W uzasadnieniu skargi zakwestionowano stanowisko organu w przedmiocie nieuwzględnienia dochodu skarżącej z jej pracy dorywczej w wysokości 600,00 zł miesięcznie. Pełnomocnik wskazał, że zarówno skarżąca, jak i jej mąż uzyskiwali dodatkowe dochody na tych samych zasadach. Oboje przedstawili zaświadczenia na tę okoliczność - skarżąca otrzymała dochód w wysokości 1800 zł, a jej mąż - 3100 zł. Ale tylko dochód męża został uwzględniony. Gdyby bowiem uwzględnić dochód z pracy dorywczej skarżącej z samego roku 2024 (ze stycznia i lutego), który mógł być wykazany tylko i wyłącznie złożonym zaświadczeniem, to skarżąca przekroczyłaby próg przewidziany w uchwale RMK i spełniałaby kryterium dochodowe (dochód na osobę wyniósłby 1785,34 przy progu 1.780,86 zł).
Skarżąca nie rozumie dlaczego organ uwzględnił dochody męża skarżącej z pracy dorywczej, a nie uwzględnił takich dochodów samej skarżącej, w szczególności tych uzyskanych w roku składania wniosku (2024). Jednocześnie negatywnie oceniono brak kierowania wezwań do uzupełnienia dokumentów w zakresie dodatkowych dochodów skarżącej (w przeciwieństwie do wezwań kierowanych do męża), a jednocześnie oparcie negatywnego rozstrzygnięcia na rzekomo niepełnej dokumentacji, podczas gdy tych braków we wcześniejszych pismach organu nie zauważano. Gdyby organ tak samo potraktował dochody skarżącej jak jej męża, rozstrzygnięcie nie mogłoby być negatywne.
Podsumowując wskazano, że organ błędnie stwierdził, że skarżąca nie spełnia kryterium dochodowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Powtórzono w uzasadnieniu, że do wyliczenia dochodu przyjęto wynagrodzenie uzyskane przez M. P. i S. P. z tytułu umów o pracę oraz dochód S. P. z tytułu działalności nierejestrowej. Zgodnie z przedłożonymi zaświadczeniami od pracodawców dochód M. P. z trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku wyniósł 6 624,88 zł, a dochód S. P. 10 500,42 zł, uwzględniono również dochód S. P. z działalności nierejestrowej na kwotę 3 100,00zł.
Po przeliczeniu dochodu skarżącej oraz jej męża średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego wyniósł 1685,44 zł.
Ustosunkowując się do zarzutów skargi powtórzono zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego aktu argumentację, że nieudokumentowany dochód z pracy dorywczej M. P. w wysokości 1800,00 zł nie mógł zostać uznany, gdyż ww. nie przedstawiła umowy zawartej z Panią R. na świadczenie usług sprzątania mieszkania.
Z przedłożonego zaświadczenia wystawionego przez Panią R. wynika, iż od uzyskanego dochodu nie są odprowadzane składki ZUS, nie jest opłacany podatek, co nie pozwala na uznanie otrzymanej zapłaty jako dochodu w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych.
Co więcej przedmiotowe zaświadczenie budziło wątpliwości co do jego wiarygodności. Nie wskazano w nim bowiem ani miejsca świadczenia usług przez Panią P., ani danych osoby podpisującej. Organ nie miał więc możliwości weryfikacji danych zawartych w zaświadczeniu. Z uwagi na treść dokumentu i niewystarczające dane w nim zawarte, wskazany dochód w kwocie 1800 zł nie mógł zostać uwzględniony.
Podsumowując powtórzono, że dochód w gospodarstwie domowym składającym się z 4 osób wyniósł 1 685,44 zł miesięcznie na osobę, co nie spełniało kryterium dochodowego dla wieloosobowego gospodarstwa domowego, które wynosi 1 780,96 zł miesięcznie na osobę. Tym samym wobec niespełnienia kryterium dochodowego wynikającego z § 3 pkt 2 uchwały, wniosek rozpatrzono negatywnie.
Organ nie zgodził z zarzutami zgłoszonymi w treści skargi, w tym w szczególności z twierdzeniem jakoby organ odmiennie traktował współmałżonków, w tych samych okolicznościach sprawy. Wskazano, że S. P. w uzupełnieniu wniosku złożył bowiem dokumenty, zaświadczenie oraz kopię wystawionych faktur co mimo, że wzbudziło pewne wątpliwości organu pozwalało na dokonanie weryfikacji danych. Dlatego organ wezwał męża skarżącej po raz kolejny do uzupełninia wniosku. Tymczasem zaświadczenie złożone przez skarżącą nie zawierało żadnych danych, nie były do niego dołączone ani faktury, ani rachunki nie wskazano miejsca wykonywania prac ani osoby na rzecz której były wykonywane. Oznaczało to w ocenie organu, że dokument został przygotowany na potrzeby postępowania, a dane w nim zawarte nie mogły zostać uznane za wiarygodne. Nie było zatem w ocenie organu podstaw do dalszego wzywania skarżącej do uzupełninia braków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnienia wymaga że, zaskarżone w rozpoznawanej sprawie pismo organu administracji zawierające informację o negatywnym rozpatrzeniu wniosku skarżącej złożonego w ramach programu "Mieszkanie za remont" i skutkujące odmową zakwalifikowania skarżącej do ww. programu stanowi akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., tj. akt organu jednostki samorządu terytorialnego podejmowany w sprawie z zakresu administracji publicznej. Sąd w pełni podziela pogląd wyrażony przez NSA w uchwale 7 sędziów z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08, zgodnie z którym odmowa zakwalifikowania określonej osoby do wynajęcia lokalu oraz umieszczenia na liście osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu nie ma charakteru cywilnoprawnego, lecz stanowi rozstrzygnięcie o tym, że ta osoba nie spełnia warunku do ubiegania się o wynajęcie jej lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy. Ustalanie listy osób zakwalifikowanych nie tworzy stosunku cywilnoprawnego najmu lokalu. Jest natomiast wykonywaniem publicznoprawnych zadań gminy, wyprzedającym podjęcie czynności cywilnoprawnej, tj. zawarcie umowy najmu. Realizując zadania wynikające z art. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego - organ gminy ocenia, czy wnioskodawca (członek wspólnoty samorządowej) może uzyskać pomoc gminy w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych, a przez to zostać zakwalifikowanym do osób, z którymi może być zawarta umowa najmu lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy. Takie działanie jest załatwieniem sprawy z zakresu administracji publicznej, a – jak akcentował NSA – wszelkie wątpliwości w tym przedmiocie powstałe w praktyce co do dopuszczalności drogi sądowej należy interpretować na rzecz ochrony praw obywatelskich i prawa do sądu. We wskazanej wyżej uchwale NSA przyjął, że z analizy przepisów dotyczących trybu udzielania pomocy mieszkaniowej przez gminę wynika, iż postępowanie w tym zakresie ma dwa etapy. W pierwszym etapie wnioskujący o najem lokalu składa wniosek, który podlega przeanalizowaniu i weryfikacji oraz rozstrzygnięciu w kwestii zakwalifikowania i umieszczenia na liście oczekujących na najem lokalu. W drugim natomiast etapie tego postępowania, w razie skierowania przez organ do zawarcia umowy, wnioskodawca zawiera umowę najmu z zarządcą budynku. Rozwiązanie przyjęte w ww. ustawie, które nakłada na gminy obowiązek określenia trybu rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali oraz sposobu poddania tych spraw kontroli społecznej (art. 21 ust. 3 pkt 5) wyraźnie wskazuje, że rozpatrywanie i załatwianie takich wniosków ustawodawca kwalifikuje jako zadanie, które wykracza poza prawa i obowiązki wynajmującego wynikające z przepisów prawa cywilnego. Realizacja tego zadania polega na dokonaniu oceny, czy określona osoba, będąca członkiem wspólnoty samorządowej, może uzyskać pomoc gminy w zaspokojeniu jej potrzeb mieszkaniowych w drodze zakwalifikowania jej do kręgu osób, z którymi może być zawarta umowa najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy. Jak wywiódł NSA, to działanie ma wszelkie cechy załatwiania sprawy z zakresu administracji publicznej, zarówno ze względu na przedmiot sprawy, jak i organ powołany do załatwienia takiej sprawy. Nie jest to przy tym – co słusznie zauważył organ - sprawa rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej, gdyż ustawa nie daje podstaw do przyjęcia takiej prawnej formy załatwienia sprawy. Nie jest to także sprawa załatwiana w drodze aktu lub czynności, o których mowa art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ponieważ nie dotyczy uprawnienia lub obowiązku wynikających wprost z przepisu prawa. Rozstrzygnięcie organu wykonawczego gminy w sprawie zakwalifikowania osoby do zawarcia umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy jest zatem aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. (por. także wyrok WSA w Gdańsku z 10.03.2022 r., sygn. akt III SA/Gd 534/21 oraz z 12.01.2023 r., sygn. akt III SA/Gd 466/22, wyrok WSA w Warszawie z 26.05. 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 3126/21; wyrok WSA w Poznaniu z 23.02. 2022 r., sygn. akt IV SA/Po 890/21).
Zdaniem Sądu, zaskarżony akt nie naruszał prawa.
Zasady gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy uregulowane zostały w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 725; dalej: u.o.p.l.). Zgodnie z art. 4 ust. 1 tej ustawy, tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej należy do zadań własnych gminy. Gmina, na zasadach i w wypadkach przewidzianych w ustawie, zapewnia lokale w ramach najmu socjalnego i lokale zamienne, a także zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw domowych o niskich dochodach (ust. 2). Stosownie do art. 4 ust. 3 ustawy, gmina wykonuje zadania, o których mowa w ust. 1 i 2, wykorzystując mieszkaniowy zasób gminy lub w inny sposób. Z kolei art. 21 ust. 1 pkt 2 u.o.p.l. upoważnił radę gminy do uchwalenia zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, w tym zasad i kryteriów wynajmowania lokali, których najem jest związany ze stosunkiem pracy, jeżeli w mieszkaniowym zasobie gminy wydzielono lokale przeznaczone na ten cel.
Aktem określającym zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków jest uchwała nr XXX/794/10 Rady Miasta Krakowa z 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Miejskiej Kraków (Dz. Urz. Woj. Małop. z 2024 r. poz. 1923 ze zm.), która jako akt prawa miejscowego określa zasady, na jakich wynajmowane są mieszkańcom Krakowa lokale znajdujące się w dyspozycji (zasobie) gminy. Program "Mieszkanie za remont" został wdrożony na podstawie uchwały Rady Miasta Krakowa z dnia 13 kwietnia 2022 r., nr LXXXII/2326/22, (Dz. Urz. Woj. Małop.z 21.04.2022 r. poz. 2980), dalej: uchwała zmieniająca, zmieniającej ww. uchwałę nr XXX/794/19. Regulamin określający tryb wyłonienia najemców lokali w ramach programu "Mieszkanie za remont" (dalej: regulamin) stanowi załącznik Nr 4 do uchwały zmieniającej. Kwestionariusz kwalifikacji punktowej warunków socjalno – mieszkaniowych osób ubiegających się o wynajęcie mieszkania w programie "Mieszkanie za remont" określa załącznik nr 5 do zmienianej uchwały.
§ 3 Regulaminu stanowi, że przy rozpatrywaniu wniosków mają zastosowanie odpowiednie przepisy określone w załączniku nr 1 do uchwały (...).
W załączniku nr 1 do uchwały uregulowano tryb rozpatrywania wniosków o zawarcie umowy najmu lokalu.
Podstawą rozpatrzenia sprawy jest złożony przez osobę zainteresowaną wniosek wraz z pełną dokumentacją, niezbędną do stwierdzenia spełnienia przez wnioskodawcę kryteriów określonych niniejszą uchwałą (§ 1 ust. 1 załącznika nr 1).
W § 5 załącznika nr 1 uchwały wskazano środki służące weryfikacji wniosku:
W przypadku złożenia wniosku, który nie spełnia wymogów formalnych wskazanych w § 4, Wydział wzywa wnioskodawcę do ich uzupełnienia. (ust. 1)
W celu stwierdzenia spełnienia kryteriów określonych niniejszą uchwałą, w toku postępowania Wydział może wezwać wnioskodawcę lub każdą pełnoletnią osobę do (ust. 2):
1) przedłożenia wszelkich niezbędnych dowodów, a w szczególności dokumentów umożliwiających uzyskanie informacji o dochodach osiągniętych przez wnioskodawcę oraz wszystkie osoby pełnoletnie objęte wnioskiem;
2) stawienia się w siedzibie Wydziału w celu złożenia wyjaśnień.
W § 6 załącznika nr 1 uchwały uregulowano kwestię wezwań:
Wezwanie powinno określać przedmiot i termin, liczony od dnia jego doręczenia, wraz z pouczeniem, że nieusunięcie braków formalnych lub niestawiennictwo w zakreślonym terminie bez uzasadnionej przyczyny, spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Wezwanie może zostać dodatkowo przekazane za pośrednictwem innych kanałów komunikacji, a w tym sms lub poczty elektronicznej.(ust. 1) (...)
W § 7 załącznika nr 1 uchwały dotyczącym merytorycznej weryfikacji wskazano:
Weryfikacja wniosku oparta jest o informacje pozostające w dyspozycji Wydziału, dane uzyskane z systemów informatycznych Urzędu Miasta Krakowa lub starostw powiatowych, w szczególności dane dotyczące ewidencji ludności i dane dotyczące właścicieli nieruchomości oraz płatników podatku od nieruchomości (ust.1).
Weryfikacja polega na stwierdzeniu czy wnioskodawca spełnia kryteria określone niniejszą uchwała. (ust. 3).
Złożenie przez wnioskodawcę oświadczeń zawierających nieprawdziwe dane lub zatajanie danych dotyczących własnej sytuacji mieszkaniowej i materialnej, w zakresie wymaganym uchwałą skutkuje odstąpieniem od realizacji jego wniosku. (ust. 4).
W przypadku stwierdzenia przez Wydział braku spełnienia kryteriów udzielenia pomocy mieszkaniowej, wnioskodawca jest o tym pisemnie zawiadamiany. (ust. 5).
O weryfikacji dochodu stanowi § 8 załącznika nr 1 uchwały:
Weryfikacja i rozliczenie dochodu obejmuje dochody wszystkich osób objętych wnioskiem z zastrzeżeniem ust. 3. (ust.1)
Podstawą weryfikacji dochodu są dokumenty dostarczone przez wnioskodawcę, które umożliwiają określenie dochodu wszystkich pełnoletnich osób objętych wnioskiem. Dochody powinny być wykazane ze wszystkich źródeł ich uzyskiwania i udokumentowane w szczególności przez pracodawcę, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Grodzki Urząd Pracy, Urząd Skarbowy, Ośrodki Pomocy Społecznej, Urząd Miasta Krakowa. (ust. 2).
Stosownie do § 1 Regulaminu (załącznik nr 4), w programie "Mieszkanie za remont" mogą uczestniczyć osoby spełniające m.in. kryterium dochodowe (pkt 3), które zostało określone w § 3 ust. 1 pkt 2 uchwały.
Z § 3 ust. 1 pkt 2 Regulaminu wynika, że za niski dochód dla osób ubiegających się o zawarcie umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony w programie "Mieszkanie za remont" uważa się średni miesięczny dochód w przeliczeniu na jednego członka gospodarstwa domowego, który: a) nie przekracza 350% najniższej emerytury i nie jest niższy niż 150% najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym, b) nie przekracza 300% najniższej emerytury i nie jest niższy niż 125% najniższej emerytury w gospodarstwie dwuosobowym, c) nie przekracza 250% najniższej emerytury i nie jest niższy niż 100% najniższej emerytury w gospodarstwie wieloosobowym. Do definicji dochodu z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych odsyłał § 2 pkt 15 uchwały. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, dochód oznacza -po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób – (..) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (...).
Minimalna emerytura od 1 marca 2024 roku do 28 lutego 2025 roku wynosiła 1780,96 zł brutto.
Z powyższych regulacji wynika zatem, iż w przedmiotowym programie mogą uczestniczyć osoby, które osiągnęły określony dochód, odnoszony do okresu trzech miesięcy.
W rozpoznawanej sprawie okolicznością bezsporną było, że skarżąca prowadzi wieloosobowe gospodarstwo domowe. Organ ustalił, że w ostatnich trzech miesiącach poprzedzających złożenie wniosku w gospodarnie domowym skarżącej osiągnięto miesięczny dochód w wysokości 1685,44 zł na jednego członka rodziny. Wyliczenia dokonano w następujący sposób:
- łączny dochód małżonków za 3 miesiące (6 624,88 zł + 10 500,42 zł + 3 100,00 zł) = 20 225,53 zł;
- łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego 20 225,53 zł/ 3/m-ce =6 741,76 zł;
- dochód na jedną osobę miesięcznie 6 741,76 zł/4 osoby = 1685,44 zł.
Zaznaczyć należy, że dochód kwalifikujący do Programu, w przypadku wieloosobowego gospodarstwa domowego wynosi - od 1780 zł do 4.452,40 zł (również bezsporne w tej sprawie).
Organ wydający zaskarżony akt nie uznał za wiarygodne twierdzeń skarżącej o uzyskaniu przez nią dochodu z tytułu pracy dorywczej polegającej na świadczeniu usług sprzątania mieszkania w kwocie 1800 zł (tj. 600 zł miesięcznie).
Zatem kluczowym zagadnieniem spornym wymagającym przesądzenia w tej sprawie było to, czy organ prawidłowo nie uwzględnił ww. dochodu uzyskiwanego rzekomo przez skarżącą z tytułu pracy dorywczej (polegającej na świadczeniu usług sprzątania mieszkania), wynikającego z przedłożonego przez skarżącą zaświadczenia.
Stosownie do § 3 Regulaminu w zw. z § 1 ust. 1 załącznika nr 1 do uchwały - podstawą rozpatrzenia sprawy jest złożony przez osobę zainteresowaną wniosek wraz z pełną dokumentacją, niezbędną do stwierdzenia spełnienia przez wnioskodawcę kryteriów określonych niniejszą uchwałą.
Zgodnie z § 5 ust. 1 załącznika nr 1 do uchwały wezwano pełnomocnika skarżącej pismem z 4 kwietnia 2024 r. (k. 106 a.a.) do uzupełnienia wniosku, który nie spełniał wymogów formalnych o przedłożenie – zaświadczenia o zarobkach osiągniętych przez skarżącą z pracy dorywczej w miesiącu grudniu 2023 r., styczniu i lutym 2024 r. zgodnie z drukiem przesłanym załączeniu.
Jak wynika z ust. 2 § 5 załącznika nr 1 do uchwały – w celu stwierdzenia spełnienia kryteriów określonych niniejszą uchwałą, w toku postępowania Wydział może wezwać wnioskodawcę lub każdą pełnoletnią osobę do: 1) przedłożenia wszelkich niezbędnych dowodów, a w szczególności dokumentów umożliwiających uzyskanie informacji o dochodach osiągniętych przez wnioskodawcę oraz wszystkie osoby pełnoletnie objęte wnioskiem (pkt 1). Z powyższego wynika, że organ nie był zobligowany po raz kolejny wzywać skarżącą o przedłożenie dokumentów wykazujących osiągany przez skarżącą dochód z ww. pracy dorywczej.
Należy zgodzić z organem, że przedłożony dokument (zaświadczenie) nie zawierał danych pozwalających na identyfikację osoby go podpisującej tj. Pani R., nie wskazano w nim również miejsca wykonywanych prac. Z dokumentu tego wynika, że dochód w kwocie 1800 zł jest nieoskładkowany i nieopodatkowany. Skarżąca nie przedłożyła też umowy łączącej ją z P. R., faktur ani rachunków, które mogłoby uwiarygadniać powyższe okoliczności, z którymi skarżąca wiąże skutki prawne, mające istotne znaczenia dla wydanego w tej sprawie rozstrzygnięcia.
W konsekwencji, zdaniem Sądu, organ miał podstawy do tego aby podjąć rozstrzygnięcie o niezakwalifikowaniu skarżącej do udzielenia pomocy mieszkaniowej z zasobu Gminy Miejskiej Kraków, w ramach programu "Mieszkanie za remont".
Powyższej oceny nie podważają zarzuty skargi. Organ nie naruszył powołanych w skardze przepisów uchwały oraz art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3, 8 § 1 i 2, i art. 79a § 1 i 2 k.p.a.
Przeciwnie, podjął niezbędne czynności w celu przeprowadzenia analizy i oceny czy skarżąca spełniła kryterium dochodowe, określone w § 3 ust. 1 pkt 2 lit. c Regulaminu. Stosownie do wyżej powołanego § 5 ust. 1 i § 6 ust. 1 załącznika nr 1 do uchwały wezwano pismem z 4 kwietnia 2024 r. (k. 106 a.a.) profesjonalnego pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia wniosku, który nie spełnia wymogów formalnych o przedłożenie – zaświadczenia o zarobkach osiągniętych przez skarżącą z pracy dorywczej w miesiącu grudniu 2023 r., styczniu i lutym 2024 r. podpisanego przez pracodawcę zgodnie z drukiem przesłanym załączeniu.
W odpowiedzi na powyższe skarżąca przesłała częściowo tylko wypełni one zaświadczenie stanowiące załącznik nr 3 (niewypełnione kolumny w tabeli nr 1-5) k. 198 a.a. Dochód z pracy dorywczej, na który powoływała się skarżąca, nie został wykazany stosownie do § 8 pkt 2 załącznika nr 1 uchwały w zw. z § 3 Regulaminu.
Wobec nieudokumentowania dochodów osiągniętych przez skarżącą z tytułu pracy dorywczej w wysokości 600 zł miesięcznie we wskazanym okresie, organ nie miał możliwości aby dochód ten uwzględnić. Skarżąca zarzuca, że organ nie wezwał jej do uzupełnienia dokumentacji w tym zakresie, jednakże to na skarżącej jako wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że spełnia podstawowe przesłanki warunkujące udzielenie pomocy mieszkaniowej z zasobu Gminy Miejskiej Kraków. Skarżąca nie uczyniła tego ani w toku postępowania przed organem, ani na etapie skargi do tut. Sądu.
Wskazać należy w tym miejscu, mając na uwadze zasady ogólne wyrażone w dziale I rozdział 2 k.p.a., że wprawdzie co do zasady gospodarzem postępowania administracyjnego jest organ administracji publicznej, który powinien je prowadzić zgodnie z zasadą oficjalności, to jednak strona ma prawo czynnego uczestniczenia w postępowaniu wyjaśniającym. W szczególności strona ma prawo inicjatywy dowodowej, z którego powinna korzystać, chcąc wykazać zasadność podnoszonych przez siebie wniosków i twierdzeń, a tym samym uniknąć negatywnych konsekwencji związanych z poczynionymi przez organ ustaleniami w zakresie stanu faktycznego sprawy na podstawie znanych organowi środków dowodowych. Strona nie jest zatem zwolniona od współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych, tym bardziej, że w tej sprawie skarżąca zarówno w postępowaniu administracyjnym jak i sądowoadministracyjnym była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Zatem skarżąca powinna była przedstawić wszystkie informacje niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak również udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu lub które tylko ona może przedstawić, potwierdzające okoliczności wskazane w uzasadnieniu wniosku wszczynającego postępowanie. Jeśli organ administracji publicznej dokonał ustaleń w zakresie stanu faktycznego na podstawie wszystkich wskazanych przez wnioskodawcę dowodów, a strona kwestionuje te dowody i ustalenia, przeciwdowód może być przeprowadzony z jej inicjatywy. Organ nie ma natomiast obowiązku poszukiwania dowodów dla wykazania słuszności stanowiska strony (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2009 r., II OSK 1933/08; wyrok WSA w Krakowie z dnia 31 sierpnia 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 135/23, baza CBOSA).
Podsumowując zatem, w przypadku wniosku o przyznanie pomocy mieszkaniowej to na barkach wnioskodawcy spoczywa obowiązek przedstawienia okoliczności i dowodów uzasadniających taki wniosek, dlatego też nie sposób oczekiwać, że organ będzie wyręczał wnioskodawcę w inicjatywie dowodowej i gromadził za niego wszystkie dowody.
W kontekście powyższego nawet brak wezwania skarżącej, reprezentowanej w postępowaniu administracyjnym i sądowym przez profesjonalnego pełnomocnika do uzupełnienia powyższych braków, nie stanowi, w ocenie Sądu, istotnego naruszenia przepisów postepowania administracyjnego, mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podsumowując stwierdzić należy, że brak jest podstaw do wyeliminowania zaskarżonego aktu z obrotu prawnego. Rozstrzygnięcie o niezakwalifikowaniu skarżącej do udzielenia pomocy mieszkaniowej jest prawidłowe w świetle przedstawionych powyżej okoliczności faktycznych i prawnych.
Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie , na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r., poz.935), orzekł jak w sentencji wyroku.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 ust. 2 p.p.s.a. z uwagi na wniosek Skarżącej zgłoszony w skardze.