III SA/Kr 145/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Krakowie uchylił decyzję odmawiającą przyznania stypendium rektora, uznając, że 6-letni okres uprawniający do świadczeń należy liczyć od momentu spełnienia przesłanek, a nie od rozpoczęcia studiów.
Studentowi odmówiono przyznania stypendium rektora z powodu przekroczenia 6-letniego okresu studiowania. Organy administracji uznały, że okres ten liczy się od momentu posiadania statusu studenta. Sąd administracyjny uchylił decyzję, interpretując przepis jako odnoszący się do okresu, w którym student faktycznie spełniał przesłanki do otrzymania świadczenia i je pobierał, a nie do łącznego czasu studiowania.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania stypendium rektora studentowi A. L., który złożył wniosek na rok akademicki 2019/2020. Organy administracji (Komisja Stypendialna i Odwoławcza Komisja Stypendialna Uniwersytetu Jagiellońskiego) odmówiły przyznania stypendium, powołując się na art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, który stanowi, że świadczenia przysługują nie dłużej niż przez okres 6 lat. Organy zinterpretowały ten przepis jako odnoszący się do łącznego okresu posiadania statusu studenta, który w przypadku skarżącego przekroczył 6 lat. Student odwołał się, argumentując, że okres ten powinien być liczony od momentu, gdy faktycznie mógł ubiegać się o stypendium rektora, co miało miejsce od drugiego roku studiów, a nie od rozpoczęcia nauki. Podkreślił, że rozpoczęcie studiów przed 1 października 2014 r. uniemożliwiało ubieganie się o stypendium rektora dla najlepszych studentów na pierwszym roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przychylił się do argumentacji studenta, uchylając zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że błędna jest wykładnia przepisów przez organy administracji, które wliczyły cały okres studiowania, zamiast okresu, w którym student faktycznie spełniał przesłanki do otrzymania stypendium i je pobierał. Sąd podkreślił, że pojęcie 'świadczenie przysługuje' należy odnosić do świadczenia przyznanego po spełnieniu kryteriów, a nie do samego posiadania statusu studenta.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Okres 6 lat należy odnosić do czasu, w którym student faktycznie spełniał przesłanki do otrzymania świadczenia i je pobierał, a nie do łącznego okresu posiadania statusu studenta.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pojęcie 'świadczenie przysługuje' oznacza, że świadczenie zostało przyznane po spełnieniu kryteriów i zostało pobrane, a nie samo posiadanie statusu studenta. Błędne jest wliczanie całego okresu studiowania, jeśli student nie miał możliwości ubiegania się o dane świadczenie lub go nie pobierał.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (11)
Główne
PSWiN art. 93 § ust. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Świadczenia (w tym stypendium rektora) przysługują studentowi nie dłużej niż przez okres 6 lat, licząc od momentu, gdy student spełniał przesłanki do otrzymania świadczenia i je pobierał, a nie od momentu posiadania statusu studenta.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
PSWiN art. 86 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
PSWiN art. 93 § ust. 4
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
PSW
Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym
Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw art. 181 § ust. 1a
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
6-letni okres uprawniający do świadczeń powinien być liczony od momentu, gdy student faktycznie spełniał przesłanki do ich otrzymania i je pobierał, a nie od momentu posiadania statusu studenta. Student rozpoczynający studia przed 1 października 2014 r. nie miał możliwości ubiegania się o stypendium rektora na pierwszym roku, co powinno być uwzględnione przy liczeniu okresu uprawniającego do świadczeń.
Odrzucone argumenty
Okres 6 lat uprawniający do świadczeń należy liczyć od momentu posiadania statusu studenta, niezależnie od tego, czy student ubiegał się o świadczenie lub je pobierał.
Godne uwagi sformułowania
z art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy w zw. z art. 93 ust. 2 pkt 2 oraz art. 94 ustawy wynika, że świadczenia przysługują studentowi nie dłużej niż przez okres sześciu lat, nie zaś w okresie 6 lat od rozpoczęcia studiów. Sposób obliczania 6-letniego okresu, w którym student może pobierać stypendium, winien być odniesiony do okresu, kiedy studentowi świadczenie rzeczywiście przysługiwało, tj. gdy student stypendium pobierał lub spełniał przesłanki do pobierania danego stypendium. Użyte w art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy pojęcie 'świadczenie przysługuje', należy odczytywać zgodnie z jego znaczeniem w języku potocznym, a 'przysługiwać' to 'należeć się komuś z mocy ustawy, prawa, przywileju' [...] i odnosić do świadczenia, które zostało przyznane studentowi po spełnieniu wszystkich kryteriów.
Skład orzekający
Jakub Makuch
przewodniczący sprawozdawca
Janusz Kasprzycki
członek
Ewelina Dziuban
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce dotycząca sposobu liczenia 6-letniego okresu uprawniającego do świadczeń dla studentów."
Ograniczenia: Dotyczy studentów, którzy rozpoczęli studia przed zmianami w przepisach lub w okresach przejściowych, a także ogólnie interpretacji pojęcia 'przysługiwania świadczenia'.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia dla studentów i pokazuje, jak kluczowa jest precyzyjna interpretacja przepisów, zwłaszcza w kontekście zmian prawnych i indywidualnych sytuacji studentów.
“Czy 6 lat studiów to zawsze 6 lat na stypendium? Sąd wyjaśnia kluczową różnicę.”
Sektor
edukacja
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Kr 145/24 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2024-03-21 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-02-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Ewelina Dziuban Jakub Makuch /przewodniczący sprawozdawca/ Janusz Kasprzycki Symbol z opisem 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów Hasła tematyczne Szkolnictwo wyższe Skarżony organ Inne Treść wyniku uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 85 Art. 93 ust. 2 pkt 1 Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce - t.j, Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Makuch (spr.) Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki Asesor WSA Ewelina Dziuban Protokolant starszy sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2024 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Jagiellońskiego z dnia 14 lutego 2020 r. nr 42.4073.116.2019 w przedmiocie odmowy przyznania stypendium rektora I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Jagiellońskiego na rzecz skarżącego A. L. kwotę 200 ( dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Przedmiotem skargi A. L. (dalej: "skarżący") jest decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie (dalej: "Komisja Odwoławcza" lub "organ II instancji") z 14 lutego 2020 r. (nr 42.4073.116.2019) utrzymująca w mocy decyzję Komisji Stypendialnej dla Studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie (dalej: "Komisja Stypendialna" lub "organ") z 6 grudnia 2019 r. (nr 166.4073.163.2019) w przedmiocie odmowy przyznania stypendium rektora. Decyzja ta zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu 11 października 2019 r. skarżący, będący wówczas studentem V roku na Wydziale [...], złożył do Komisji Stypendialnej wniosek o przyznanie stypendium rektora na rok akademicki 2019/2020 r. W rozpoznaniu tego wniosku Komisja Stypendialna decyzją z 6 grudnia 2019 r. odmówiła przyznania skarżącemu oczekiwanego świadczenia. Wskazała, iż zebranego materiału dowodowego, w tym w szczególności z informacji o podejmowanych lub ukończonych przez skarżącego studiach wynika, że studiuje on dłużej niż 6 lat. Zaznaczyła, że uprawnienia do ww. świadczenia upłynęły skarżącemu 30 września 2019 r. Przytoczyła treść art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy z dna 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (dalej: PSWiN) zgodnie z którym, stypendium rektora przysługuje na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat. Zgodnie natomiast z § 5 ust. 2 zdanie drugie Regulaminu świadczeń dla studentów i doktorantów Uniwersytetu Jagiellońskiego (dalej: Regulamin), okres ten oblicza się w latach, sumując do 6 lat każdy rozpoczęty rok akademicki, w którym wnioskodawca posiadał status studenta. Oznaczało to, zdaniem Komisji Stypendialnej, że po 30 września 2019 r. skarżący nie posiadał już uprawnienia do otrzymania stypendium socjalnego, stypendium rektora, stypendium dla osób niepełnosprawnych oraz zapomogi. W związku z powyższym nie spełniał on warunków niezbędnych do przyznania wnioskowanego świadczenia na rok akademicki 2019/2020. W odwołaniu od tej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 93 ust. 2 pkt 1 PSWiN. Wskazał na stanowisko Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego zawarte w piśmie z 8 lutego 2019 r., z którego wynika, że ww. przepis określa łączny okres, w którym danej osobie "przysługuje możliwość" ubiegania się o świadczenia w ramach studiów. Zdaniem skarżącego dopiero od 1 października 2014 r. studenci pierwszego roku mogli ubiegać się o przyznanie stypendium rektora dla najlepszych studentów na podstawie tytułu laureata w olimpiadzie przedmiotowej o zasięgu ogólnopolskim, a możliwości takiej nie mieli studenci rozpoczynający studia przed 1 października 2014 r. W ocenie skarżącego, błędem jest utożsamianie okresu studiowania (rozumianego jako łączny czas kiedy dana osoba miała status studenta) - z okresem w którym danej osobie przysługuje możliwość ubiegania się o świadczenia w ramach studiów. Takie działanie jest sprzeczne nie tylko z ustawą PSWiN, ale jest także niezgodne z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez odmienne traktowanie studentów tylko ze względu na to kiedy rozpoczynali studia. Skarżący wyjaśnił, że rozpoczął studia w roku akademickim 2013/2014 na Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie. W ustawie z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym obowiązującej w dniu 1 października 2013 r., nie było odpowiednika art. 181 ust. 1a ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw, który uprawniałby do otrzymywania stypendium rektora dla najlepszych studentów, w tym dla studentów pierwszego roku. Skarżący podkreślił, że mógł się ubiegać o stypendium rektora dla najlepszych studentów w następujących latach akademickich: 2014/2015, 2015/2016, 2016/2017, 2017/2018, 2018/2019 – tj. łącznie przez okres 5 lat. Komisja Odwoławcza decyzją z 14 lutego 2020 r. utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. Wskazała, że okolicznością bezsporną było przekroczenie przez skarżącego 6-letniego okresu studiowania. Jak bowiem wynika z systemu POL-on oraz z informacji zgromadzonych w USOS, na AGH w Krakowie skarżący studiował w następujących latach akademickich: 2013/2015, 2014/2015, 2015/2016, 2016/2017, tj. w okresie od 1 października 2013 r. do 26 stycznia 2017 r. Z kolei na kierunku [...] studiował on na Uniwersytecie Jagiellońskim w następujących latach akademickich: 2015/2016; 2016/2017, 2017/2018, 2018/2019, 2019/2020, tj. okresie od 1 października 2015 r. do chwili wydawania decyzji. W ocenie Komisji Odwoławczej, rok akademicki 2019/2020 jest zatem siódmym rokiem, w którym skarżący posiada status studenta. Organ podkreślił, że ustawodawca w art. 93 PSWiN ograniczył studentom do 6 lat okres, przez który przysługuje prawo do świadczeń, o których mowa w art. 86 ustawy (w tym prawa do stypendium rektora). Zatem, Państwo wspiera osobę, która studiuje, jednak nie przez nielimitowany okres, a przez maksymalnie 6 lat. Jednocześnie w przepisach nie przewidziano okresu przejściowego dla art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy, ani nie zastrzeżono, że ma zastosowanie wyłącznie do okresów studiowania po wejściu w życie ustawy. Jednocześnie ustawodawca nie przewidział żadnych wyjątków od wskazanej zasady, poza określoną w art. 93 ust. 4 ustawy, a dotyczącą stypendium dla osób niepełnosprawnych. Oznacza to, że fakt, iż student miał prawo do stypendium, ale z niego nie korzystał nie jest przesłanką do nieuwzględnienia tego okresu przy obliczaniu 6 lat prawa do świadczeń. Osobie posiadającej status studenta przysługują prawa studenta, a świadczenia określone w art. 86 ustawy stanowią jedno z takich praw, o czym świadczy nie tylko sam charakter tego wsparcia, ale także choćby umiejscowienie tego przepisu w Dziale II w rozdziale 3 Ustawy "Prawa i obowiązku studentów". Powyższe oznacza, że termin 6 lat przysługiwania świadczeń należy liczyć w latach, z uwzględnieniem wszystkich okresów, w których student posiadał prawo do świadczeń (co najmniej jednego z nich), o których mowa w art. 86 ustawy, a więc w okresie, w którym posiadał status studenta. Komisja Odwoławcza zaakcentowała, że w art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy nie wskazano, aby okres 6 lat dotyczył wyłącznie okresów studiów, w których student stypendium pobierał lub spełniał przesłanki do pobierania danego stypendium, a uwzględniono wszystkie okresy, kiedy dana osoba miała status studenta, a zatem potencjalnie mogła pobierać świadczenia określone w art. 86 ust. 1 ustawy. Kolejno organ II instancji odniósł się do przywołanego w odwołaniu pisma Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 8 lutego 2019 r. Wskazał, że także i w tym piśmie zaznaczono, że "dla biegu tego terminu nie ma znaczenia, czy student występuje o świadczenia oraz czy je pobiera. W przypadku przerwania studiów i ponownego ich podjęcia, liczenie wskazanego okresu powinno być kontynuowane, a nie rozpoczynać się od nowa (okresy studiowania ustawy należy rozumieć, jako łączny okres studiowania, a nie jedynie potencjalnej możliwości pobierania danego świadczenia" W skardze na opisaną wyżej decyzję skarżący zarzucił naruszenie: – prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie art. 93 ust. 2 pkt 1 PSWiN; – art. 6 k.p.a.; – art. 7a §1 k.p.a. ponieważ sprawa dotyczy odebrania skarżącemu uprawnienia; a w sprawie powstały wątpliwości co do treści normy prawnej i powinny zostać rozstrzygnięte na korzyść strony; – art. 8 §1 k.p.a. poprzez zastosowanie wykładni art. 93 ust. 2 pkt 1 PSWiN, która dyskryminuje skarżącego względem studentów, którzy rozpoczęli naukę rok później. Skarga żądała uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zawierała wniosek o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazano na błędne przyjęcie przez Komisję Odwoławczą, iż termin 6 lat przysługiwania świadczeń należy liczyć w latach, z uwzględnieniem wszystkich okresów, w których student posiadał prawo do świadczeń (co najmniej jednego z nich), o których mowa w art. 86 PSWiN, a więc w okresie, w którym skarżący posiadał status studenta. W ocenie skarżącego możliwość ubiegania się o świadczenia powinna oznaczać, że student w każdym roku akademickim liczonego okresu powinien mieć podstawę prawną do ubiegania się o świadczenia wskazane w art. 86 i 359 ust. 1 PSWiN, przy czym ustawodawca nie zastrzegł, że musi to być co najmniej jedno z tych świadczeń. Podkreślono, że o ile okres posiadania statusu studenta (studiowania) zawsze pokryje się z okresem, w którym student mógł otrzymywać stypendium socjalne, to nie zawsze okres posiadania statusu studenta pokryje się z okresem, w którym student mógł ubiegać się o stypendium rektora dla najlepszych studentów. Zaakcentowano, że okres ten powinien uwzględniać różnice wynikające z charakteru danego świadczenia, a w szczególności Komisja Odwoławcza powinna uwzględnić fakt, że stypendium rektora dla najlepszych studentów, co do zasady przysługuje od drugiego roku studiów. Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym obowiązująca w dniu 1 października 2013 r. nie zawierała podstawy prawnej do ubiegania się o stypendium rektora dla najlepszych studentów przez studentów pierwszego roku studiów. Uprawnienie takie zostało dodane dopiero w roku akademickim 2014/2015 ustawą z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz niektórych innych ustaw. Podkreślono, iż obliczając okres, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n. organ administracji powinien badać wyłącznie świadczenie o jakie student wnioskuje licząc tylko te lata studiów, w których student miał możliwość ubiegania się o dane świadczenie, uwzględniając zwłaszcza zmianę stanu prawnego w toku studiów. Przypomniano, że w roku akademickim 2013/2014 skarżący nie mógł złożyć wniosku o stypendium rektora studiując na AGH w Krakowie, ponieważ świadczenie to było przyznawane wyłącznie od drugiego roku studiów. Natomiast student rozpoczynający studia rok później, przy takich samych pozostałych okolicznościach faktycznych stypendium będzie mógł otrzymać 6 razy w latach: 2014/2015, 2015/2016, 2016/2017, 2017/2018, 2018/2019, 2019/2020. Wskazano również, że decyzją Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 19 grudnia 2019 r. odmówiono przyznania skarżącemu stypendium tegoż Ministra za znaczące osiągnięcia na rok akademicki 2019/2020. Zaznaczono przy tym, że w decyzji tej nie rozpoznano przeszkody w postaci przekroczenia okresu 6 lat studiowania, a zatem wykładnia art. 93 ust. 2 pkt 1 PSWiN nie jest jednolita. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W piśmie procesowym z 23 czerwca 2020 r. skarżący podtrzymał swoją skargę i zawartą tam argumentację. Dodatkowo przedłożył decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 19 grudnia 2019 r., na którą powołał się w skardze. Zaznaczył, że w decyzji tej nie rozpoznano przeszkody w postaci przekroczenia okresu 6 lat studiowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 13 lipca 2020 r. (sygn. akt III SA/Kr 461/20) stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji. Motywem tego rozstrzygnięcia było przyjęcie, że zaskarżona decyzja została wydana przez skład komisji niezgodny z przepisami art. 86 ust. 3 w zw. z § 26 ust. Regulaminu. Spowodowało to w ocenie Sądu, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. W rozpoznaniu skargi kasacyjnej wywiedzionej przez organ od powyżej wskazanego wyżej wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 23 stycznia 2024 r. (sygn. akt III OSK 3586/21) uchylił ten wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. NSA po przedstawieniu wykładni adekwatnych przepisów stwierdził, że Odwoławcza Komisja Stypendialna dla Studentów UJ w składzie sześcioosobowym mogła procedować i rozpoznając odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Przedmiotem kontroli była decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego z 14 lutego 2020 r. o odmowie przyznania skarżącemu stypendium rektora – o które wystąpił on na rok akademicki 2019/2020. Stosownie do par. 24 ust. 1 Zarządzenie nr 78 Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego z 1 października 2019 roku, stypendium rektora przyznawane jest na wniosek przez Rektora UJ lub komisję stypendialną na rok akademicki, a wypłacane przez 9 miesięcy – od października do czerwca. Zgodnie z par. 25 ust. 2 wskazanego Regulaminu, na pisemny wniosek właściwego organu Samorządu Studentów UJ lub Towarzystwa Doktorantów UJ złożony do 14 października, świadczenia przyznaje właściwa komisja stypendialna, a odwołania rozpatruje właściwa odwoławcza komisja stypendialna. Z uwagi na przywołaną regulację, wskazane wyżej organy były właściwe do rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie stypendium rektora i wydania w tym przedmiocie rozstrzygnięć (decyzji). Nadto, wobec stanowiska i oceny wyrażonej przez NSA w wyroku z dnia 23 stycznia 2024 r. (sygn. akt III OSK 3586/21), w sprawie tej nie ulegało aktualnie wątpliwości, że skład powołanej przez Rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego - Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów UJ był właściwy i organ ten mógł procedować rozpoznając odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnych wydawanych przez Komisję Stypendialną dla Studentów UJ. Materialnoprawną podstawę kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowił art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. 2020 r., poz. 85). Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonych aktów stanowił, że świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1 - 4 i art. 359 ust. 1 (tj. m.in. stypendium rektora) przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat. Organ wydając w tej sprawie decyzję dokonał interpretacji przywołanego przepisu w ten sposób, że uznał, iż z perspektywy określonych tą regulacją przesłanek przyznania studentowi oczekiwanej pomocy finansowej (stypendium rektora) – istotne było to, ile lat studiował skarżący (posiadał status studenta). O zaistnieniu negatywnej przesłanki przyznania stypendium zdecydował więc wyłącznie stwierdzony przez organ okres studiowania przez skarżącego (na AGH oraz na UJ) - przez czas dłuższy niż 6 lat akademickich. Spór zatem w kontrolowanej sprawie sprowadzał się do tego, czy wskazany w przywołanym przepisie okres 6 lat - odnosić należało do lat studiowania przez skarżącego (dysponowania statusem studenta), czy też miarodajny w tym względzie był czas 6 lat odnoszony do okoliczności innej niż samo studiowanie, np. czasu pobierania stypendium, czy spełniania przesłanek otrzymania tej pomocy. W ocenie Sądu stanowisko zaprezentowane w tej sprawie przez organy administracji, nie było trafne. Sąd orzekający w sprawie podziela wykładnię art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy przedstawioną w wielu dotychczasowych wyrokach wojewódzkich sądów administracyjnych oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którą - z art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy w zw. z art. 93 ust. 2 pkt 2 oraz art. 94 ustawy wynika, że świadczenia przysługują studentowi nie dłużej niż przez okres sześciu lat, nie zaś w okresie 6 lat od rozpoczęcia studiów. Dlatego sposób obliczania 6-letniego okresu, w którym student może pobierać stypendium, winien być odniesiony do okresu, kiedy studentowi świadczenie rzeczywiście przysługiwało, tj. gdy student stypendium pobierał lub spełniał przesłanki do pobierania danego stypendium. Nie można zatem podzielić poglądu, że dla biegu okresu, w którym student możne otrzymać stypendium nie ma znaczenia to, czy występuje on o świadczenia oraz czy je pobiera. Sam bowiem status studenta nie powoduje jeszcze powstania uprawnienia dla uzyskania danego stypendium. Stypendium to "przysługuje" konkretnej osobie dopiero po spełnieniu określonych warunków, do których zalicza się posiadanie statusu studenta, jak też wyrażenie woli ubiegania się o pomoc oraz spełnienie dodatkowych wymagań przewidzianych dla świadczeń danej kategorii. Zastosowane na gruncie przepisu art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy pojęcie "przysługiwania świadczenia" nie jest tożsame z pojęciem "przysługiwania statusu studenta" (np. wyrok WSA w Krakowie z dnia 24 listopada 2020 r., sygn. akt III SA/Kr 638/20 i wyrok NSA z 3 listopada 2021 r., sygn. akt III OSK 4304/21 oddalający skargę kasacyjną od tego wyroku, oraz wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 września 2021 r. sygn. akt III SA/Kr 366/21, czy też np. wyroki NSA o sygn. akt: III OSK 3913/21, III OSK 3569/21, III OSK 4082/21, III OSK 4741/21, III OSK 4740/21, III OSK 4519/21, jak też wyrok WSA w Krakowie z 18 sierpnia 2022 r., sygn. akt III SA/Kr 395/22). Także w najnowszym orzecznictwie NSA wprost wskazuje się, że 6-letni okres, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy należy odnosić do okresu, w którym student spełnia przesłanki otrzymywania pomocy finansowej określonej w ustawie i jednocześnie jest beneficjentem takiej pomocy (por. wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2023 r., sygn. akt III OSK 238/22 oddalający skargę kasacyjną od wskazanego wyżej wyroku WSA w Krakowie z dnia 28 września 2021 r. III SA/Kr 366/21). Zatem stwierdzić trzeba, że użyte w art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy pojęcie "świadczenie przysługuje", należy odczytywać zgodnie z jego znaczeniem w języku potocznym, a "przysługiwać" to "należeć się komuś z mocy ustawy, prawa, przywileju" (Słownik języka polskiego PWN pod red. W. Doroszewskiego) i odnosić do świadczenia, które zostało przyznane studentowi po spełnieniu wszystkich kryteriów. W związku z tym, dla biegu okresu, o którym mowa w przepisie, ma znaczenie to, że student występował o świadczenie, które zostało mu przyznane i je pobrał. Zwrócić należy także uwagę, że zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy, student może jedynie ubiegać się o przyznanie wskazanego w nim świadczenia (m.in. stypendium rektora), ponieważ sam status studenta nie powoduje jeszcze powstania uprawnienia do uzyskania danego świadczenia. W orzecznictwie wskazuje się, że prezentowana wyżej wykładania przepisu art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy znajduje nadto odzwierciedlenie w treści uzasadnienia rządowego projektu ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (str. 28), w którym podano, iż "realizując cel wynikający z art. 70 ust. 4 Konstytucji RP, w projekcie ustawy zawarto regulacje pozwalające na pobieranie stypendiów i zapomóg do momentu uzyskania wykształcenia wyższego, ale nie dłużej niż przez 6 lat". Sześcioletni okres, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce powiązano zatem bezpośrednio z pobieraniem świadczenia, a nie z posiadaniem statusu studenta przez osobę ubiegającą się o jedną z form pomocy materialnej. Równocześnie, w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce nie zawarto przepisu ograniczającego lub wyłączającego prawo do świadczeń ze względu na posiadanie statusu studenta przez okres dłuższy niż sześć lat. Sytuacje, w których studentowi nie przysługuje prawo do stypendium lub kiedy wygasa decyzja o przyznaniu świadczenia zostały wyczerpująco unormowane w przepisach art. 93 ust. 2 pkt 2 oraz art. 94 ust. 2 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce, przy czym żadna z tych regulacji nie wiąże prawa do stypendium z nadmiernie długim okresem studiowania (por. wskazany wyżej wyrok NSA z 7.06.2023 r., sygn. akt III OSK 238/22). Reasumując, z wykładni językowej art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy wynikało, iż świadczenia w nim wskazane przysługują nie dłużej niż przez okres sześciu lat, a nie - jak przyjęły komisje stypendialne obu instancji - w okresie 6 lat od rozpoczęcia studiów. Orzekające w sprawie organy badając zaistnienie przesłanek przyznania skarżącemu wnioskowanego stypendium, do 6-letniego okresu, o którym stanowi art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy - błędnie więc wliczyły cały okres studiowania, nie biorąc pod uwagę, czy rzeczywiście świadczenie to skarżącemu przysługiwało - w rozumieniu wskazanym wyżej. Wobec powyższego Sąd uznał, że zaskarżone decyzje dotknięte są, mającym wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 93 ust. 2 pkt 1 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce przez błędną wykładnię tegoż przepisu. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni zaprezentowaną wykładnię art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy oraz zbada spełnienie przez skarżącego kryteriów przyznania stypendium rektora. Mając na uwadze przedstawione rozważania Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 r., poz. 1634; dalej p.p.s.a.), w pkt I sentencji orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. O kosztach postępowania (pkt II sentencji) orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty złożyła się kwota uiszczonego przez skarżącego wpisu od skargi (200 zł).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI