III SA/KR 1448/21

III SA/Kr 1448/21 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-02-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-10-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Janusz Kasprzycki
Katarzyna Marasek-Zybura /sprawozdawca/
Tadeusz Kiełkowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne
Ubezpieczenia
Sygn. powiązane
II GSK 1165/22 - Wyrok NSA z 2023-08-01
Skarżony organ
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2167
Art. 1  par. 1  i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
Art. 3  par. 1, art. 11, art. 134 par. 1, art. 145  par. 1  pkt 1  lit. a w zw. z art. 135, art. 145  par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1285
Art. 50 ust. 15,  ust. 17, ust. 18, ust. 18a, ust. 20
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Sędziowie WSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.) WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. P. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 31 sierpnia 2021 r., nr: [...] w przedmiocie ustalenia kosztów świadczenia opieki zdrowotnej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. umarza postępowanie administracyjne.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 31 sierpnia 2021 r. nr [...], Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie art. 50 ust. 18 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 1285 z późn. zm., dalej: ustawa o świadczeniach) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. 2021 r., poz. 735, dalej: k.p.a.), po przeprowadzeniu z urzędu, postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia obowiązku poniesienia przez M. P. (dalej: skarżąca), kosztów świadczeń opieki zdrowotnej, ustalił:
1. obowiązek poniesienia przez skarżącą kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych jej w okresie od 26 sierpnia 2016 r. do 28 sierpnia 2016 r., pomimo braku prawa do świadczeń opieki zdrowotnej, w wysokości: 633, 42 zł;
2. obowiązek zapłaty ww. kosztów w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji, na rachunek bankowy OW NFZ.
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, przed wszczęciem postępowania administracyjnego, w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, na podstawie danych zawartych w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych, w którym gromadzone są elektroniczne dane o zgłoszeniach do ubezpieczenia zdrowotnego, przekazywane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych lub Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, stwierdził że skarżąca, w dniach wskazanych w powyżej, nie posiadała prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Pomimo braku tego prawa świadczenia te zostały jej udzielone, a Narodowy Fundusz Zdrowia poniósł koszty udzielenia tych świadczeń.
We wskazanym powyżej okresie, nie potwierdzono również posiadania przez skarżącą prawa do świadczeń opieki zdrowotnej, o którym mowa w art. 54 ustawy o świadczeniach, tj. potwierdzonego decyzją wójta (burmistrza, prezydenta) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy, ani też uprawnień do świadczeń opieki zdrowotnej w ramach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
Świadczenia wskazane powyżej, zostały udzielone w wyniku złożenia przez skarżącą pisemnego Oświadczenia o przysługującym świadczeniobiorcy prawie do świadczeń opieki zdrowotnej.
Pismem z dnia 4 maja 2021 r., Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia zawiadomił skarżącą, zgodnie z art. 61 § 4 k.p.a., o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu oraz o możliwości złożenia wyjaśnień oraz dodatkowych dokumentów w sprawie, mogących mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie, w szczególności dokumentów potwierdzających posiadanie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w wyżej wskazanym okresie, w którym stwierdzono brak tegoż prawa.
Pismem tym wskazano, iż powodem wszczęcia przedmiotowego postępowania, było złożenie przez skarżącą u świadczeniodawcy oświadczenia o posiadaniu prawa do świadczeń opieki zdrowotnej, podczas gdy w wynik weryfikacji danych zawartych w informatycznych systemach rozliczeniowych Narodowego Funduszu Zdrowia w zakresie udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej oraz elektronicznych danych o zgłoszeniach do ubezpieczenia zdrowotnego nie potwierdził w ww. okresie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
W ww. piśmie przekazano ponadto informację o możliwości dokonania - na podstawie art. 50 ust. 18a ustawy, obowiązującego od dnia 12 stycznia 2017 r. - wstecznego zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego - w terminie 30 dni od dnia udzielenia świadczenia albo 30 dni od dnia poinformowania przez Fundusz o wszczęciu postępowania, jeżeli przyczyną braku prawa do świadczeń opieki zdrowotnej było niezgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego mimo podlegania takiemu zgłoszeniu.
Pismo zostało zwrócone przez operatora pocztowego z adnotacją: "zwrot nie podjęto w terminie".
Sprawdzenie w bazie ŹRÓDŁO wykazało, że adres zameldowania skarżącej na pobyt stały jest tożsamy z adresem wskazanym w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych, natomiast brak jest czasowego adresu zameldowania.
Organ zawiadomił skarżącą o zakończeniu postępowania dowodowego oraz o przysługującym jej, zgodnie z art. 10 k.p.a., prawie do zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Skarżąca, prawidłowo zawiadomiona, nie skorzystała z powyższego uprawnienia w zakreślonym terminie.
Analiza danych zgromadzonych w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych potwierdziła dokonanie wstecznego zgłoszenia skarżącej do ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od dnia 29 września 2014 r. do dnia 31 października 2016 r., tj. w okresie którego dotyczy przedmiotowe postępowanie. Zgłoszenie zostało dokonane w terminie wskazanym w art. 50 ust. 18a ustawy, niemniej skarżąca nie przedstawiła dokumentu potwierdzającego posiadanie statusu ucznia/studenta w ww. okresie. Zatem zgłoszenie to uznano za nieskuteczne, gdyż zgodnie z art. 5 pkt 3 lit a ustawy, członkiem rodziny jest dziecko własne, dziecko małżonka, dziecko przysposobione, wnuk albo dziecko obce, dla którego ustanowiono opiekę, albo dziecko obce w ramach rodziny zastępczej lub rodzinnego domu dziecka, do ukończenia przez nie 18 lat, a jeżeli uczy się dalej w szkole, zakładzie kształcenia nauczycieli, uczelni lub jednostce naukowej prowadzącej studia doktoranckie - do ukończenia 26 lat, natomiast jeżeli posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności lub inne traktowane na równi - bez ograniczenia wieku.
Organ wskazał, że na podstawie zebranego materiału dowodowego oraz dokonanych ustaleń, stwierdzono że skarżąca złożyła pisemne oświadczenie o przysługującym jej prawie do świadczeń opieki zdrowotnej zgodnie z art. 50 ust. 6 ustawy, pomimo że w dniach, w których udzielano świadczeń, tego prawa nie posiadała oraz przywołał treść art. 50 ust. 18 i ust. 19 ustawy.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję wpłynęła skarga M. P. Skarżąca zarzuciła:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
a. art. 50 ust. 16 oraz art. 50 ust. 18 ustawy o świadczeniach, poprzez niewłaściwe ich zastosowanie tj. przyjęcie, że skarżąca nie posiadała prawa do świadczeń opieki zdrowotnej;
2. naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
a. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niezebranie całego materiału dowodowego w sprawie, a w konsekwencji przyjęcie, że skarżąca nie dysponowała prawem do świadczeń opieki zdrowotnej;
b. art. 50 ust. 20 ustawy o świadczeniach, poprzez jego niezastosowanie tj. wydanie decyzji mimo upływu pięciu lat od dnia zakończenia udzielanego świadczenia zdrowotnego.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skarżąca podniosła, że w przedmiotowej sytuacji dyrektor szkoły był zobowiązany ustawą do zgłoszenia ucznia do ubezpieczenia zdrowotnego, co wynika z art. 75 ust. 4 ustawy o świadczeniach. Skarżąca w latach 2014-2019 była uczennicą Technikum [...] nr [...] im. [...] w K. Skarżąca w okresie udzielania jej świadczenia zdrowotnego tj. od 26 sierpnia do 28 sierpnia 2016 r. była niepełnoletnia, a co za tym idzie oczywistym jest, że była uczennicą. Ponadto skarżąca powinna być objęta ubezpieczeniem zdrowotnym jako członek rodziny, gdyż nie ukończyła w tamtym okresie 18 lat. Takiego ubezpieczenia dokonał wówczas ojciec małoletniej, które najprawdopodobniej przez zmianę danych i struktury firmy nie zostało zgłoszone przez pracodawcę.
Skarżąca zarzuciła, że nie wyjaśniono dokładnie sytuacji rodzinnej i osobistej skarżącej pod kątem spełnienia przesłanek określonych w tym ostatnim przepisie. Wydanie decyzji w świetle zgromadzonego materiału dowodowego było przedwczesne. Naruszone zostały przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Niedopełnienie obowiązku nowego zgłoszenia przez pracodawcę po zamianie, nie jest winą rodziców. Dziecko nie powinno ponosić odpowiedzialności braku uzgodnienia zgłoszenia ubezpieczenia pomiędzy pracodawcą a Zakładem Ubezpieczeń Społecznych. Skarżąca była przekonana, że posiada ubezpieczenie zdrowotne - w takim przekonaniu pozostawali również jej rodzice, którzy zapewniali skarżącą, że zgłoszenie było dokonane.
Skarżąca wskazała, że art. 50 ust. 20 ustawy o świadczeniach przewiduje ustawowy brak prawa do ustalenia przez organ obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej przez osobę, która nie posiadała w momencie udzielania jej świadczenia, prawa do takich świadczeń finansowanych ze środków publicznych po upływie pięciu lat od ich udzielenia. Oznacza to, że Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia ma kalendarzowe pięć lat, aby zebrać niezbędne dokumenty i przeprowadzić postępowanie administracyjne w celu wydania decyzji obciążającej pacjenta kosztami udzielonych mu świadczeń zdrowotnych. Termin ten w sprawie jest bezspornym - świadczenie opieki zdrowotnej zostało udzielone skarżącej w dniach 26-28 sierpnia 2016 r. Decyzja o zobowiązaniu skarżącej do poniesienia kosztów opieki zdrowotnej w wysokości 633, 42 zł, została wydana w dniu 31 sierpnia 2021 r., a pięć lat od udzielenia świadczeń upłynęło z dniem 28 sierpnia 2021 r., a więc nie było prawnie dopuszczalne wydanie decyzji, o której mowa w art. 50 ust. 18 ustawy.
Obowiązujące przepisy nie zawierają wyraźnej wypowiedzi ustawodawcy co do wstrzymania lub zawieszenia biegu do wydania decyzji ustalającej obowiązek poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej. Przepisy związane ze stanem pandemii również nie mają znaczenia w przedmiotowej sprawie.
Zdaniem skarżącej w niniejszej sprawie zaszły przesłanki do umorzenia postępowania administracyjnego. Przyczyną konieczności umorzenia postępowania jest niemożność wydania decyzji w przedmiocie ustalenia obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej z powodu upływu pięcioletniego terminu, o którym mowa w art. 50 ust. 20 ustawy o świadczeniach.
W toku postępowania, skarżąca przedłożyła zaświadczenie Technikum [...] nr [...] im. [...] w K, stwierdzające, że w latach 2014-2019 była uczennicą tej szkoły.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko.
W uzasadnieniu organ wskazał, że, jak wynika z numeru PESEL skarżącej oraz danych zawartych w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych (karta 42 akt administracyjnych), skarżąca urodziła się w dniu [...] 1998 r., zaś świadczenia medyczne zostały udzielone jej od 26 sierpnia 2016 roku do 28 sierpnia 2016 r., zatem po ukończeniu przez nią 18. roku życia. W związku z powyższym argumentacja dotycząca obowiązku szkolnego do ukończenia 18. roku życia nie znajduje w niniejszej sprawie zastosowania.
Pomimo dokonania w terminie, wstecznego zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego jako członka rodziny, skarżąca nie przedstawiła w toku postępowania dokumentu potwierdzającego posiadanie, po ukończeniu 18. roku życia, statusu ucznia/studenta w okresie udzielonych jej świadczeń, mimo iż stosowne prośby o przesłanie takiego dowodu były do niej kierowane w toku postępowania. Nie dołączyła także takich dokumentów do skargi.
Odnosząc się do całości materiału dowodowego i zarzutów zawartych w skardze, organ wskazał, że analiza danych zgromadzonych w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych przeprowadzona na dzień wydania decyzji, potwierdziła dokonanie wstecznego zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od dnia 29 września 2014 roku do dnia 31 października 2016 r. Zgłoszenie zostało dokonane w terminie wskazanym w art. 50 ust. 18a ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, jednakże skarżąca nie przedstawiła dokumentu potwierdzającego posiadanie statusu ucznia/studenta w okresie udzielonych jej świadczeń, stąd organ nie mógł wydać decyzji o innej treści.
Odnosząc się do podnoszonej kwestii dotyczącej terminu wydania decyzji, w ocenie organu w sprawie znajduje zastosowanie art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Zgodnie z tym przepisem w okresie obowiązywania zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu C0V1D-19 przewidziane przepisami prawa administracyjnego terminy przedawnienia nie rozpoczęły biegu, a rozpoczęte uległy zawieszeniu.
Z powodu zawieszenia biegu - na podstawie ww. przepisów - nie doszło do przekroczenia pięcioletniego terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 50 ust. 20 ustawy o świadczeniach.
Z terminem przedawnienia mamy do czynienia zarówno w art. 15 ust. 21 ustawy o świadczeniach (termin przedawnienia dochodzenia należności, która została ustalona na mocy decyzji administracyjnej), jak i w art. 50 ust. 20 ustawy o świadczeniach (termin przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej należności).
O kwalifikacji danego terminu, jako terminu przedawnienia, nie może decydować wyłącznie literalne "nazwanie" tak danego terminu przez ustawodawcę. O kwalifikacji danego terminu decyduje jego charakter, który powinien być ustalony przy uwzględnieniu jego funkcji i w kontekście całokształtu treści normatywnej dot. danego zagadnienia. Brak dookreślenia przez ustawodawcę w danym przepisie, że termin jest terminem "przedawnienia" nie rozstrzyga o tym, że dany termin nie ma takiego charakteru.
W ocenie organu, termin określony w art. 50 ust. 20 ustawy o świadczeniach jest terminem przedawnienia o charakterze materialnoprawnym (nie procesowym), do którego znajduje zastosowanie art. 15 ust. 1 pkt 3 zzr ustawy z dnia 2 marca 2020 r. Przepis art. 15 ust. 1 zzr ww. ustawy dotyczy wszelkich terminów prawa administracyjnego, a więc też terminów prawa materialnego. Powyższe wynika z literalnej wykładni tego przepisu.
Organ wskazał również, że nie zastosował w niniejszej sprawie przepisu art. 54 § 3 p.p.s.a., ponieważ również do skargi nie zostały dołączone dokumenty potwierdzające status ucznia/studenta skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., co oznacza, że jeżeli sąd administracyjny dostrzega naruszenie prawa w zaskarżonej decyzji, to niezależnie od argumentów skarżącego, tenże sąd administracyjny uprawniony jest do uwzględnienia skargi.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Z akt postępowania wynika, że skarżącej udzielono świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w dniach 26-28 sierpnia 2016 r. Podstawą świadczeń były złożone przez skarżącą pisemne oświadczenia o prawie do takich świadczeń. Podstawą wydania zaskarżonej decyzji był natomiast art. 50 ust. 18 ustawy o świadczeniach.
Organ słusznie wskazuje, że udzielenie przedmiotowych świadczeń nastąpiło po ukończeniu przez skarżącą 18. roku życia, tym samym niezasadny jest zarzut skarżącej, że w czasie udzielania świadczeń była osobą niepełnoletnią.
Organ jednak pominął okoliczność, że zgodnie z art. 50 ust. 20 ustawy o świadczeniach, obowiązującym od dnia 1 stycznia 2013 r., nie wydaje się decyzji, o której mowa w ust. 18, jeżeli od dnia, w którym zakończono udzielanie świadczenia opieki zdrowotnej, o którym mowa w ust. 15, upłynęło 5 lat. Przepis ten określa maksymalny termin, do którego może być wydana decyzja ustalająca obowiązek poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej, ich wysokość oraz termin płatności.
Skoro więc udzielanie świadczeń skarżącej zakończono w dniu 28 sierpnia 2016 r., to w dniu 31 sierpnia 2021 r., nie było prawnie dopuszczalne wydanie decyzji, o której mowa w art. 50 ust. 18 ustawy o świadczeniach. Art. 50 ust. 20 ustawy o świadczeniach, przewiduje bowiem ustawowy brak prawa do ustalenia przez organ obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej przez osobę, która w momencie udzielania jej świadczenia nie posiadała prawa do takich świadczeń finansowanych ze środków publicznych. Zatem Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia ma 5 lat, aby zebrać niezbędne dokumenty i przeprowadzić postępowanie administracyjne w celu wydania decyzji obciążającej pacjenta kosztami udzielonych mu świadczeń zdrowotnych. (tak np. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 23 czerwca 2021 r., sygn. III SA/Kr 441/21, z dnia 1 grudnia 2021 r., sygn. III SA/Kr 797/21, z dnia 25 stycznia 2022 r., sygn. III SA/Kr 1335/21, z dnia 2 lutego 2022 r., sygn. III SA/Kr 1353/21, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Sąd podziela wyrażony w w/w wyrokach pogląd, iż w sprawie nie ziściły się przesłanki zawieszenia biegu terminu ustawowego do wydania decyzji, o którym to terminie mowa w art. 50 ust. 20 ustawy o świadczeniach. Zgodnie z art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1842 z późn. zm.) w okresie od 14 marca 2020 r. do 24 maja 2020 r. nastąpiło wstrzymanie rozpoczęcia i zawieszenie biegu terminów w postępowaniu administracyjnym. Termin końcowy wstrzymania lub zawieszenia biegu terminów w postępowaniu administracyjnym, związany był z uchyleniem ww. art. 15zzr ust.1 przez art. 46 pkt 20 ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r., poz. 875) i rozpoczęciem biegu wstrzymanych lub zawieszonych terminów po upływie 7 dni od daty wejścia w życie ww. ustawy z dnia 14 maja 2020 r. (art. 68 ww. ustawy z dnia 14 maja 2020 r.).
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie powyższe przepisy nie miały znaczenia. Ustawodawca w sposób wyraźny nie uregulował skutków wstrzymania rozpoczęcia czy też zawieszenia biegu terminów. Jedynie w art. 15zzs ust. 10 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. (przepis ten jednak dotyczył postępowań, a więc były to terminy prawa procesowego, a nie materialnego), ustawodawca wskazał, że w okresie, o którym mowa w ust. 1:
- przepisów o bezczynności organów oraz o obowiązku organu i podmiotu, prowadzących odpowiednio postępowanie lub kontrolę, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się;
- organom lub podmiotom prowadzącym odpowiednio postępowanie lub kontrolę nie wymierza się kar, grzywien ani nie zasądza się od nich sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa.
Są to więc przepisy, które nie dotyczą rozpoznawanej sprawy.
Z kolei zgodnie z art. 15zzs ust. 11 ww. ustawy z dnia 2 marca 2020 r. zaprzestanie czynności przez sąd, organ lub podmiot, prowadzące odpowiednio postępowanie lub kontrolę, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.
Wyraźne uregulowanie skutków wstrzymania rozpoczęcia biegu lub też zawieszenia biegu terminów prawa procesowego w cytowanych powyżej przepisach, powoduje że Sąd nie może domniemywać skutku w postaci automatycznego przedłużenia terminu materialnego na wydanie decyzji przez organ. Organ administracyjny, zgodnie z art. 7 Konstytucji RP i art. 6 k.p.a., ma obowiązek działać na podstawie przepisów prawa. Skoro żaden przepis prawa nie określał skutków przedłużenia terminów prawa materialnego na korzyść organu, to brak jest podstawy prawnej do tego typu interpretacji.
Ustawodawca wprawdzie w art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. zawiesił bieg terminu prawa administracyjnego w zakresie przedawnienia, ale zdaniem Sądu, przedawnienie ustalonych zobowiązań dotyczących obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej, mogło rozpocząć swój bieg dopiero po wydaniu decyzji, o której mowa w art. 50 ust. 21 ustawy o świadczeniach. Tylko w tym przypadku ustawodawca użył określenia "ulegają przedawnieniu" - ("należności, o których mowa w ust. 18, ulegają przedawnieniu z upływem 5 lat, licząc od dnia, w którym decyzja ustalająca te należności stała się ostateczna").
Aby mówić o "przedawnieniu", czyli braku możliwości skutecznego dochodzenia świadczenia, to należność w ogóle musi powstać. W rozpoznawanej sprawie, należność dotycząca obowiązku poniesienia kosztów opieki zdrowotnej, nie powstaje z mocy prawa, ale na podstawie decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Skoro więc należność taka w ogóle nie powstała, to ww. art. 15zzr ust. 1 pkt. 3 nie znajdował do niej zastosowania.
Co do zawieszenia lub wstrzymania terminów procesowych to i ta okoliczność w sprawie nie miała miejsca, ponieważ postępowanie administracyjne formalnie zostało wszczęte z dniem zawiadomienia skarżącej o wszczęciu postępowania administracyjnego tj. z dniem 24 maja 2021 r. (k. 30A akt administracyjnych). W tym czasie biegły już terminy zarówno prawa materialnego jak i procesowego.
Sąd stwierdza także, że w niniejszej sprawie zaszły przesłanki do umorzenia postępowania. Zgodnie z art. 145 § 3 p.p.s.a., w przypadku o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie. W orzecznictwie wskazuje się, że umorzenie postępowania nie zależy od woli sądu, lecz od stwierdzenia istnienia obiektywnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego. Taką przyczyną jest niemożność wydania decyzji w przedmiocie ustalenia obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej z powodu upływu pięcioletniego terminu, o którym mowa w art. 50 ust. 20 ustawy o świadczeniach. Sąd skorzystał więc z uprawnienia umorzenia postępowania administracyjnego, aby zakończyć postępowanie prowadzone wobec skarżącej. Jednocześnie Sąd wskazuje, że także w przypadku przeprowadzenia przez organ dowodu z zaświadczenia Technikum [...] nr [...] im. [...] w K, stwierdzającego że w latach 2014-2019, skarżąca była uczennicą tej szkoły, przedłożonego przez nią w postępowaniu sądowoadministracyjnym, postępowanie administracyjne podlegałoby umorzeniu, wobec skutecznego dokonania, w terminie wskazanym w art. 50 ust. 18a ustawy o świadczeniach, wstecznego zgłoszenia skarżącej do ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od dnia 29 września 2014 r. do dnia 31 października 2016 r., tj. w okresie którego dotyczy przedmiotowe postępowanie.
Z tych przyczyn, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. (pkt I sentencji wyroku). Na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a., Sąd umorzył postępowanie administracyjne (pkt II sentencji).