III SA/KR 1415/21
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, utrzymującą w mocy decyzję o przyznaniu zasiłku celowego na zakup żywności w kwocie 150 zł miesięcznie.
Skarżąca J. K. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza o przyznaniu jej zasiłku celowego na zakup żywności w kwocie 150 zł miesięcznie (5 zł dziennie). Skarżąca domagała się wyższej kwoty, argumentując, że przyznana suma jest niewystarczająca do zaspokojenia jej podstawowych potrzeb życiowych. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że decyzje organów obu instancji były zgodne z prawem, a przyznanie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy i zależy od możliwości finansowych organu oraz potrzeb innych beneficjentów.
Przedmiotem skargi J. K. była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Wieliczka, przyznającą skarżącej zasiłek celowy na zakup żywności w kwocie 150 zł miesięcznie (5 zł dziennie) na okres od listopada do grudnia 2021 r. Skarżąca wniosła o przyznanie wyższej kwoty, zarzucając organom naruszenie przepisów KPA, błąd w ustaleniach faktycznych oraz podanie nieprawdziwych informacji dotyczących wysokości przyznanej pomocy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, wskazując na uznaniowy charakter decyzji oraz możliwości finansowe gminy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, podkreślając, że art. 39 ustawy o pomocy społecznej, stanowiący podstawę prawną decyzji, przyznaje zasiłek celowy w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, ale jego przyznanie i wysokość zależą od uznania administracyjnego organu. Sąd zaznaczył, że celem pomocy społecznej nie jest systematyczne zaspokajanie wszystkich potrzeb beneficjentów, a jedynie pomoc w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych. Sąd uznał, że organy prawidłowo zebrały materiał dowodowy, oceniły sytuację skarżącej, uwzględniły jej dochody i sytuację zdrowotną, a także ograniczone możliwości finansowe organu. Kwota zasiłku została ustalona zgodnie z przyjętą przez organ polityką przyznawania świadczeń w ramach programu "Posiłek w szkole i w domu", która przewiduje dzienną kwotę 5 zł na zakup żywności dla osób samotnie gospodarujących, których dochód nie przekracza 100% kryterium dochodowego. Sąd stwierdził, że decyzje organów nie były arbitralne i zostały podjęte z poszanowaniem przepisów prawa.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, przyznana kwota zasiłku celowego nie musi zaspokajać wszystkich potrzeb skarżącej, a jej wysokość zależy od uznania administracyjnego organu, jego możliwości finansowych oraz potrzeb innych beneficjentów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pomoc społeczna ma charakter doraźny i nie ma na celu systematycznego zaspokajania wszystkich potrzeb beneficjentów. Wysokość zasiłku celowego jest ustalana uznaniowo, z uwzględnieniem sytuacji materialnej strony, możliwości finansowych organu oraz konieczności udzielenia pomocy jak największej liczbie osób.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
u.p.s. art. 39 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
W celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.
u.p.s. art. 8 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
Przyznanie zasiłku celowego uzależnione jest od dochodu uzyskiwanego przez wnioskodawcę.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest podstaw do uwzględnienia jej z innych przyczyn.
p.p.s.a. art. 210 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie orzeka w przedmiocie wynagrodzenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu, jeśli nie złożono wniosku w tym przedmiocie.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy obowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy okoliczności faktyczne uzasadniają przyznanie świadczenia.
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy wyjaśniają stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy powinny działać w sposób budzący zaufanie obywateli do organów państwa.
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
Strony mają prawo brać czynny udział w każdym stadium postępowania.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie podstawy prawnej decyzji, rozważania prawne i faktyczne.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 7, 77, 80 KPA poprzez brak dogłębnego zbadania całokształtu sprawy i uwzględnienia możliwości majątkowych skarżącej. Naruszenie art. 8 KPA poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej. Naruszenie art. 10 KPA poprzez brak informacji o zakończeniu postępowania i uniemożliwienie czynnego udziału w sprawie. Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że zasiłek w przyznanej kwocie będzie wystarczający. Podanie nieprawdziwej informacji co do (zawyżonej) kwoty pomocy. Naruszenie art. 11 KPA poprzez zaniechanie wyjaśnienia zasadności przesłanek. Kwota 5 zł dziennie jest zbyt mała i nie spełnia celu przyznanej pomocy. W poprzednich decyzjach przyznano wyższe kwoty zasiłku (8 zł dziennie).
Godne uwagi sformułowania
Celem pomocy społecznej nie jest systematyczne zaspokajanie wszystkich potrzeb, w tym pełnych, całomiesięcznych wydatków osoby objętej pomocą, lecz ma charakter pomocy doraźnej, ukierunkowanej na konkretny cel. Nawet spełnienie ustawowych kryteriów uzyskania pomocy na dożywianie, nie przesądza jeszcze o tym, że pomoc taka zostanie przyznana, a także że zostanie przyznana w oczekiwanej przez wnioskodawczynię wysokości. Po stronie wnioskodawcy ubiegającego się o wnioskowaną pomoc, nie istnieje bowiem roszczenie o przyznanie tegoż świadczenia, w tym także w żądanej wysokości. Organy pomocy społecznej są upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń z uwagi na ograniczone środki finansowe. Organy dokonały więc ważenia słusznego interesu strony oraz interesu społecznego, w szczególności polegającego na udzielaniu pomocy społecznej jak największej ilości osób uprawnionych do korzystania z pomocy społecznej.
Skład orzekający
Elżbieta Czarny-Drożdżejko
przewodniczący
Jakub Makuch
sprawozdawca
Katarzyna Marasek-Zybura
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uznaniowy charakter decyzji w sprawach świadczeń z pomocy społecznej, ograniczone możliwości finansowe organów pomocy społecznej, cel i zakres pomocy społecznej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów w kontekście programu "Posiłek w szkole i w domu" oraz lokalnych uchwał.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy rutynowej interpretacji przepisów o pomocy społecznej i uznaniowego charakteru decyzji, co jest mało interesujące dla szerokiej publiczności, ale może być istotne dla prawników zajmujących się prawem socjalnym.
Dane finansowe
WPS: 150 PLN
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
III SA/Kr 1415/21 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2022-09-06 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2021-10-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Elżbieta Czarny-Drożdżejko /przewodniczący/ Jakub Makuch /sprawozdawca/ Katarzyna Marasek-Zybura Symbol z opisem 6320 Zasiłki celowe i okresowe Hasła tematyczne Pomoc społeczna Sygn. powiązane I OSK 1308/23 - Wyrok NSA z 2024-06-18 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 2268 Art. 39 Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura Sędzia WSA Jakub Makuch (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 września 2022 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 30 sierpnia 2021 r. nr SKO.PS/4110/573/2021 w przedmiocie zasiłku celowego na zakup żywności w listopadzie 2021 r. oddala skargę. Uzasadnienie Przedmiotem skargi J. K. (dalej: skarżąca) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 30.08.2021 r. (znak SKO.PS/4110/573/2021) utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Wieliczka z dnia 13.07.2021 r. (znak MGOPS-J6/11/290500/004842/2021) orzekającą o przyznaniu skarżącej zasiłku celowego na zakup żywności na przygotowanie jednego posiłku dziennie w jednorazowej kwocie 150 zł, od dnia 1 listopada 2021 r. do 30 listopada 2021 r. Decyzja ta zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: W dniu 5.07.2021 r. skarżąca złożyła do Burmistrza Miasta i Gminy Wieliczka wniosek o przyznanie zasiłku celowego m.in. na zakup żywności. Decyzją z dnia 13.07.2021 r. organ I instancji przyznał skarżącej zasiłek celowy z przeznaczeniem na zakup żywności na przygotowanie jednego posiłku w jednorazowej kwocie 150 zł, od dnia 1 listopada 2021 r. do dnia 30 listopada 2021 r. Podstawę prawną tej decyzji stanowił art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1876, dalej: "u.p.s."), a także uchwała nr 140 Rady Ministrów z dnia 15 października 2018 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego rządowego programu "Posiłek w szkole i w domu" na lata 2019 – 2023 oraz uchwała nr III/19/2018 Rady Miejskiej w Wieliczce z dnia 21 grudnia 2018 r. w sprawie przyjęcia programu osłonowego dotyczącego udzielania mieszkańcom Gminy pomocy w zakresie dożywiania. W toku prowadzonego postępowania organ ustalił, że dochód skarżącej wynosi 673 zł i nie przekracza kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej (tj. kwoty 701 zł.). W związku z tym uznał, że przyznanie świadczenia w formie pieniężnej z przeznaczeniem na zakup artykułów żywnościowych, celem przygotowania gorącego posiłku, uzasadnione jest sytuacją osobistą skarżącej. Organ I instancji akcentował, uznaniowy charakter wydawanej decyzji oraz to, że rodzaj i wysokość świadczenia udzielanego skarżącej została dostosowana do możliwości finansowych pomocy społecznej. Kwota przyznanego zasiłku celowego z programu rządowego współfinansowanego ze środków Wojewody na zakup artykułów żywnościowych niezbędnych do przygotowania gorącego posiłku została określona w oparciu o przyjętą w MGOPS Wieliczka politykę ustalania i przyznawania osobom i rodzinom pomocy z programu rządowego "Posiłek w szkole i w domu". Dla osób samotnie gospodarujących, których miesięczny dochód nie przekracza 701 zł, czyli 100% kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 u.p.s., ustalono dzienną kwotę w wysokości 5 zł na zakup artykułów żywnościowych. Wysokość zasiłku określono jako iloczyn wskazanej ostatnio kwoty i liczby dni w miesiącu. Organ I instancji, analizując w oparciu o przeprowadzony w sprawie wywiad środowiskowy, sytuację finansową skarżącej podał, że - w okresie od stycznia 2020 r. do czerwca 2021 r. - udzielił skarżącej wsparcia finansowego w formie: zasiłku stałego w wysokości 11 610 zł, zasiłku okresowego - 504 zł zasiłku celowego na zakup żywności - 3 278 zł, oraz na zakup leków, opłacenie mediów, na bilety MPK, odzież, buty i pościel - w kwocie 4 624,77 zł. Łączna suma pomocy udzielonej skarżącej we wskazanym wyżej okresie wyniosła 21 027, 52 zł, co miesięcznie dało kwotę wsparcia na poziomie 1 168,19 zł. Burmistrz zwrócił uwagę, że dysponuje ograniczoną wysokością środków finansowych i nie jest w stanie zabezpieczyć wszystkich zgłaszanych potrzeb osób zwracających się o pomoc. W odwołaniu od opisanej wyżej decyzji skarżąca żądała przyznania wyższej kwoty zasiłku celowego, zarzucając naruszenie: - art. 7, 77, 81 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak dogłębnego zbadania całokształtu sprawy; - art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej; - art. 10 k.p.a. poprzez brak informacji o zakończeniu postępowania i uniemożliwienie czynnego udziału w sprawie; - błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że zasiłek w przyznanej kwocie, będzie wystarczający dla zaspokojenia, chociażby częściowo jej potrzeb; - podanie nieprawdziwej informacji, co do (zawyżonej) kwoty pomocy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z 30.08.2020 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji powołał art. 39 ust. 1 u.p.s. Wskazał, że pomoc objęta programem rządowym, a przewidziana w uchwale nr 140 Rady Ministrów z dnia 15 października 2018 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego rządowego programu "Posiłek w szkole i w domu" na lata 2019 – 2023, realizowana jest w trybie przewidzianym w ustawie o pomocy społecznej i należy ją utożsamiać z zasiłkiem celowym wskazanym w art. 39 tej ustawy. Następnie organ powołał uchwałę nr III/19/2018 Rady Miejskiej w Wieliczce z dnia 21 grudnia 2018 r. w sprawie przyjęcia programu osłonowego dotyczącego udzielania mieszkańcom Gminy pomocy w zakresie dożywiania, wskazując na możliwość udzielenia pomocy w formie świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności. SKO w Krakowie zwróciło uwagę, że wydana przez organ I instancji decyzja zapadła w ramach uznania administracyjnego. Zebrany zaś materiał dowodowy wskazuje, że skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji bytowej, co uzasadniało przyznanie przedmiotowego wsparcia, w kwocie 155 zł. Organ podniósł także, iż rozpatrując wniosek o przyznanie pomocy społecznej bierze pod uwagę zarówno cele określone w u.p.s., możliwości finansowe ośrodka w zakresie udzielania pomocy społecznej oraz indywidualną sytuację osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia. SKO w Krakowie podkreśliło, że nawet spełnienie ustawowych kryteriów uzyskania pomocy na dożywianie, nie przesądza, że pomoc taka zostanie przyznana, w tym także w żądanej wysokości. Celem pomocy społecznej nie jest systematyczne zaspokajanie wszystkich potrzeb, w tym pełnych, całomiesięcznych wydatków osoby objętej pomocą, lecz ma charakter pomocy doraźnej, ukierunkowanej na konkretny cel. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji nie przekroczył granic uznania administracyjnego i nie naruszył zarzucanego w odwołaniu art. 10 k.p.a. W aktach znajduje się informacja o prawie strony do czynnego udziału w postępowaniu, w tym do przeglądania akt, a decyzja uwzględnia żądanie przyznania świadczenia. Kolegium nie podzieliło zarzutu, co do wysokości przyznanego skarżącej zasiłku. Wysokość ta dostosowana została do możliwości finansowych organu I instancji i wynikała z przyjętej przez ten organ polityki przyznawania świadczeń w ramach programu "Posiłek w szkole i domu", wg której, osobom samotnie gospodarującym, których miesięczny dochód nie przekracza 100% kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 u.p.s. (tj. 701 zł miesięcznie), ustala się dzienną kwotę 5 zł na zakup artykułów żywnościowych z przeznaczeniem na przygotowanie posiłku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na opisaną wyżej decyzję skarżąca zarzuciła: - naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez brak wyjaśnienia zakresu niezaspokojonych jej potrzeb oraz brak uwzględnienia jej możliwości majątkowych, a także brak odniesienia się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu; - naruszenie art. 11 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy; - błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż organ I instancji zna sytuację majątkowej skarżącej, podczas gdy skarżąca znajduje się w sytuacji niepozwalającej jej na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych przy wykorzystaniu przyznanej jej kwoty zasiłku celowego; - brak rzetelnego zapoznania się z aktami, tj. uwzględnienie jedynie części akt z 2021 r. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu skargi sprowadzała się do twierdzenia, że kwota 5 zł dziennie, przyznana na dofinansowanie zakupu żywności z przeznaczeniem na przygotowanie jednego posiłku, jest zbyt mała, a udzielona pomoc nie spełnia realnie celu, na który została przyznana. Kwota zasiłku – w ocenie skarżącej - powinna dawać możliwość zakupu posiłku albo zakupu produktów na przygotowanie takiego posiłku. W tym aspekcie skarżąca wskazała, że decyzjami, wydanymi przez SKO w Krakowie w dniu 7.11.2019 r. przyznano skarżącej na ten sam cel świadczenie w wysokości 248 zł i 240 zł, tj. w wysokości 8 zł dziennie. Skarżąca powołała się także na swoją trudną sytuację zdrowotną i materialną. W odpowiedzi na skargę SKO w Krakowie domagało się jej oddalenia, podtrzymując dotychczas wyrażone w sprawie stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu. Materialnoprawną podstawę kontrolowanych rozstrzygnięć stanowił art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2021 r., poz. 2268; dalej "u.p.s."). Zgodnie z ustępem 1 tego przepisu, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Ustęp 2 stanowi, że zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Jak natomiast wynika z art. 8 ust. 1 u.p.s. przyznanie zasiłku celowego uzależnione jest od dochodu uzyskiwanego przez wnioskodawcę. Podstawą prawną udzielonej skarżącej w tej sprawie pomocy, stanowiła także uchwała Rady Miejskiej w Wieliczce z dnia 21 grudnia 2018 r. nr III/19/2018 w sprawie przyjęcia programu osłonowego dotyczącego udzielania mieszkańcom Gminy pomocy w zakresie dożywiania. Stosownie do postanowień tej uchwały, podstawową formą udzielanej przez Gminę pomocy jest gorący posiłek, który przyznawany jest osobom, które własnym staraniem nie mogą go sobie zapewnić, w szczególności osobom starszym, niepełnosprawnym, o niskich dochodach (§ 3). Pomoc w formie gorącego posiłku przysługuje bez obowiązku zwrotu jakichkolwiek wydatków na udzielone świadczenie, gdy dochód na osobę lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150% kryterium dochodowego. Zgodnie zaś z § 7 tej uchwały, w przypadku braku możliwości zapewnienia gorącego posiłku lub gdy przyznanie pomocy w tej formie byłoby nieuzasadnione z uwagi na sytuację osobistą lub rodzinną można udzielić pomocy w formie świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności. Prawo do świadczenia w postaci zasiłku celowego w zakresie określonym w ust. 1 przysługuje w sytuacji, gdy dochód na osobę lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150% kryterium dochodowego. Nadmienić należy, że wskazana wyżej uchwała Rady Miejskiej w Wieliczce, stanowi wykonanie uchwały Rady Ministrów Nr 140 z 15 października 2018 r. w sprawie ustanowienia wieloletniego programu rządowego "Posiłek w szkole i w domu" (M.P. 2018 r., poz. 1007), która przewiduje wsparcie finansowe gmin w udzieleniu pomocy w formie posiłku, świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności oraz świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych. Ze środków przekazywanych w ramach Programu, gminy udzielają więc wsparcia w postaci posiłku, świadczenia pieniężnego na zakup posiłku lub żywności, świadczenia rzeczowego w postaci produktów żywnościowych osobom spełniającym warunki otrzymania pomocy wskazane w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz spełniającym kryterium dochodowe, w wysokości 150% kryterium, o którym mowa w art. 8 ww. ustawy, osobom i rodzinom znajdującym się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w szczególności osobom starszym, chorym i niepełnosprawnym. W kontrolowanej sprawie nie było przedmiotem sporu to, że skarżąca spełniała, wynikające ze wskazanego na wstępie przepisu, kryterium dochodowe udzielenia jej żądanej pomocy, gdyż jej dochód w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku wyniósł 673 zł, i nie przekroczył ustawowego kryterium (701 zł). Nadto, w sprawie nie była sporna okoliczność dotycząca trudnej sytuacji finansowej (źródłem utrzymania są jedynie świadczenia z pomocy społecznej, z których systematycznie korzysta), życiowej i zdrowotnej. W istocie spór w kontrolowanej sprawie sprowadzał się do oceny wysokości przyznanego skarżącej zasiłku celowego na dofinansowanie zakupu żywności, na przygotowanie jednego posiłku w kwocie 150 zł miesięcznie, tj. 5 zł dziennie. Jak bowiem wynika ze skargi, zasiłek ten, w ocenie skarżącej, winien zostać przyznany w wyższej wysokości, tj. w kwocie 8 zł dziennie. Poprzedzając dalsze wywody należy podkreślić, że skarżąca we wniosku inicjującym postępowanie, w którym wydana została objęta kontrolą decyzja, domagała się przyznania wyłącznie środków finansowych na zakup żywności. Nie żądała natomiast przyznania jej pomocy w postaci ciepłego posiłku. Wskazana wyżej treść wniosku, miała znaczenie dla przyjętego przez organ sposobu jego załatwienia. Mając na uwadze realia kontrolowanej sprawy należy zauważyć, że decyzja wydawana na podstawie cytowanego na wstępie art. 39 u.p.s. jest decyzją uznaniową, a w konsekwencji kontrola jej legalności dokonywana jest przez Sąd w ograniczonym zakresie. Jak słusznie wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny, polega ona na zbadaniu, czy przed podjęciem decyzji organ dysponował niezbędnym materiałem dowodowym uzasadniającym rozstrzygnięcie sprawy i czy dokonał wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych istotnych dla takiego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 27.10.2020 r., sygn. akt I OSK 1011/20). Kontrolując legalność aktu, Sąd ocenia, czy w sprawie zachodziły warunki materialnoprawne uzasadniające skorzystanie przez organ administracji z przysługujących mu uprawnień oraz czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej (tak: wyrok NSA z 22.06.2016 r., sygn. akt I OSK 2429/14). Nadto, wskazany charakter kontrolowanej decyzji oznacza, że nawet spełnienie przez skarżącą ustawowych kryteriów uzyskania pomocy na dożywianie w ramach programu rządowego, nie przesądza jeszcze o tym, że pomoc taka zostanie przyznana, a także że zostanie przyznana w oczekiwanej przez wnioskodawczynię wysokości. Po stronie wnioskodawcy ubiegającego się o wnioskowaną pomoc, nie istnieje bowiem roszczenie o przyznanie tegoż świadczenia, w tym także w żądanej wysokości (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 20.11.2001 r., sygn. akt SKO 15/01). Celem pomocy społecznej nie jest też stałe dostarczanie środków utrzymania i zaspokajanie wszystkich potrzeb jej beneficjentów (por. wyrok NSA z 9.09.2015 r.; sygn. akt I OSK 2224/15). Oceniając materiał dowodowy zebrany w kontrolowanej sprawie stwierdzić należało, iż czynności organu I instancji poprawnie zostały ukierunkowane na pozyskanie wiedzy o tych wszystkich okolicznościach faktycznych, które były istotne dla tej sprawy (dochody skarżącej, sytuacja zdrowotna, rodzinna – ustalona w ramach wywiadu środowiskowego). W uzasadnieniach kontrolowanych aktów organy wyjaśniły sposób rozumowania i przedstawiły kryteria, którymi się kierowały przy ustalaniu wysokości zasiłku celowego na dofinansowanie skarżącej zakupu żywności, na przygotowanie posiłku. Organ ustalił, że skarżąca systematycznie korzysta z szeregu świadczeń z pomocy społecznej, a także ustalił wysokość tych świadczeń (w okresie od stycznia 2020 do czerwca 2021 r. udzielona skarżącej pomoc wyniosła 21 027, 52 zł, co miesięcznie dało kwotę wsparcia na poziomie 1 168,19 zł). Słusznie również uwypuklono w decyzji fakt ograniczonych możliwości finansowych organu pomocowego, w kontekście ogólnej liczby osób, którym udzielana jest pomoc. Podkreślić bowiem należy, że organy pomocy społecznej są upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń z uwagi na ograniczone środki finansowe. Wielkość tych środków powoduje, że nie jest możliwe zaspokojenie wszystkich, nawet uzasadnionych, potrzeb osób uprawnionych do świadczeń (por. wyrok NSA z 25.05.2016 r., sygn. akt I OSK 698/16). W realiach niniejszej sprawy organy dokonały więc ważenia słusznego interesu strony oraz interesu społecznego, w szczególności polegającego na udzielaniu pomocy społecznej jak największej ilości osób uprawnionych do korzystania z pomocy społecznej. Organ może zatem przyznać świadczenie w wysokości pokrywającej całość lub część kosztów zakupu żywności, wysokość tej pomocy powinna być ustalona w odniesieniu do potrzeb wnioskodawcy, ale również możliwości finansowych organu i pomocy jak największej liczbie osób, które pomocy tej potrzebują. Zatem, może w konkretnej sytuacji zdarzyć się, że aktualnie przyznawana pomoc będzie niższa, niż uzyskana poprzednio przez skarżącą, a przyczyną tego będzie właśnie potrzeba zważenia tych wszystkich elementów, które decydują o wysokości przyznanego zasiłku celowego. Ustalanie przez organ kwoty zasiłku celowego na zakup żywności za pomocą kryteriów uniwersalnych (polityka przyznawania środków – por. niżej), służy takiemu określeniu wysokości udzielanej pomocy, który będzie odpowiadać celom (w szczególności zapewnieniu pomocy jak największej liczbie osób potrzebujących), możliwościom pomocy społecznej oraz potrzebom beneficjentów. W tym aspekcie organ jasno wyjaśnił, że podstawą ustalenia wysokości przyznanego zasiłku celowego z programu rządowego współfinansowanego ze środków Wojewody na zakup artykułów żywnościowych niezbędnych do przygotowania gorącego posiłku - była przyjęta w organie pomocowym polityka przyznawania świadczeń w ramach programu "Posiłek w szkole i w domu", według której, osobom samotnie gospodarującym, których miesięczny dochód nie przekracza 100% kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 ustawy, ustala się dzienną kwotę 5 zł na zakup artykułów żywnościowych z przeznaczeniem na przygotowanie gorącego posiłku. Mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy należało stwierdzić, że decyzje organów obu instancji nie były arbitralne, lecz podjęte zostały z poszanowaniem mających w sprawie zastosowanie przepisów materialnoprawnych oraz przepisów procedury, w tym w szczególności art. 7, art. 77 par. 1 i art. 80 k.p.a. Podkreślenia wymaga, że niewątpliwie obiektywnie trudna sytuacja, w której znajduje się skarżąca została prawidłowo uwzględniona przez organ przy rozstrzyganiu o przyznaniu jej zasiłku celowego na zakup żywności. Zajmując stanowisko względem zarzutów zawartych w skardze, stwierdzić należy, że organy nie mają obowiązku ustalania zakresu niezaspokojonych potrzeb skarżącej, ponieważ celem pomocy społecznej nie jest zaspokajanie wszystkich potrzeb osób wnioskujących o jej udzielenie, lecz pomaganie (poprzez udzielaną pomoc) w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych. Jak trafnie wskazał NSA w wyroku z dnia 8.08.2017 r. (sygn. akt I OSK 948/17) przyznanie zasiłków celowych z pomocy społecznej nie jest prawnym obowiązkiem organu administracji i nie rodzi dla ośrodka pomocy społecznej obowiązku jego przyznania, gdyż celem pomocy społecznej nie jest zapewnienie świadczeniobiorcy pomocy w wysokości przez niego oczekiwanej. Niezasadny był zarzut skarżącej dotyczący braku ustalenia przez organy I i II instancji jej możliwości majątkowych, które wykluczają możliwość zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Ustalenia dotyczące możliwości majątkowej skarżącej poczynione zostały w oparciu o informacje przekazane przez skarżącą, i nie były one kwestionowane w toku postępowania. Jak przy tym wyżej już wyjaśniono, uznaniowy charakter wydawanej decyzji oznacza, że nawet spełnienie przez skarżącą kryteriów uzyskania pomocy na dożywienie, nie przesądza o tym, że pomoc zostanie przyznana, w tym w oczekiwanej przez skarżącą wysokości, a celem pomocy społecznej nie jest zapewnienie wszystkich potrzeb wnioskodawcy. Brak też było podstaw do podzielenia stanowiska skargi akcentującego, iż w innej decyzji wydanej przez SKO w Krakowie w 2019 r., skarżąca uzyskała wsparcie na zakup żywności w wyższej wysokości (8 zł). W zakresie tego zarzutu odesłać należy do poczynionych wyżej rozważań odnoszących się do uznaniowego charakteru wydawanej decyzji i do potrzeby ośrodków pomocy społecznej uwzględnienia wielu elementów i zmiennych okoliczności przy określaniu wysokości przyznawanego zasiłku celowego przez co, może w konkretnych sytuacjach zdarzyć się, że aktualnie przyznawana pomoc będzie niższa, niż uzyskana poprzednio przez skarżącą. Niezależnie nawet od powyższego zaakcentować trzeba, iż w aktualnie kontrolowanej sprawie nie dokonuje się oceny trafności rozstrzygnięć organów administracji podjętych względem skarżącej w innych jej sprawach, a dostrzec należy, iż powoływane przez skarżącą decyzje nie były przedmiotem kontroli sądowej. Wbrew twierdzeniom skargi, uzasadnienie obu kontrolowanych decyzji wskazuje, że orzekające organy nie zaniechały wyjaśnienia skarżącej przesłanek, którymi kierowały się przy załatwianiu tej sprawy. Oba organy podały konkretne motywy i kryteria, którymi kierowały się w ocenianej sprawie, wyjaśniając, przy uwzględnieniu jakich okoliczności i przepisów prawnych, skarżącej został przyznany sporny zasiłek celowy we wskazanej na wstępie wysokości. Analiza natomiast akt sprawy jednoznacznie wskazuje, że kontrolowane decyzje wydane zostały w oparciu o całokształt materiału dowodowego sprawy, który pozyskany został w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania i przy jednoczesnym zaprezentowaniu prawidłowej oceny tego materiału. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2022 r., poz. 329; dalej p.p.s.a.) orzekł jak w sentencji. Sąd nie orzekł w przedmiocie wynagrodzenia pełnomocnika ustanowionego skarżącej z urzędu, z uwagi na brak złożenia wniosku w tym przedmiocie (art. 210 par. 1 p.p.s.a.).
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę