III SA/Kr 14/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2006-02-27
NSAAdministracyjneŚredniawsa
wymeldowaniepobyt stałypobyt czasowyrodzina zastępczaorzeczenie sąduprawo administracyjneewidencja ludnościKodeks postępowania administracyjnego

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę ojca na decyzję odmawiającą wymeldowania jego małoletnich dzieci, uznając, że opuszczenie przez dzieci dotychczasowego miejsca pobytu stałego nastąpiło z przyczyn przymusowych (orzeczenie sądu o umieszczeniu w rodzinie zastępczej) i nie miało charakteru trwałego.

Skarżący P. L. domagał się wymeldowania swoich małoletnich dzieci z lokalu mieszkalnego, argumentując, że nie zamieszkują one z nim od lat i przebywają w rodzinie zastępczej. Organy administracji odmówiły wymeldowania, uznając, że opuszczenie lokalu nie miało charakteru trwałego i dobrowolnego, a wynikało z orzeczenia sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że dzieci nie opuściły miejsca pobytu stałego w sposób trwały i dobrowolny, a ich pobyt u dziadków był wynikiem przymusu związanego z orzeczeniem sądu.

Sprawa dotyczyła wniosku P. L. o wymeldowanie jego małoletnich dzieci, A. L. i K. L., z lokalu mieszkalnego przy ul. C. w O. Dzieci od lat przebywały w rodzinie zastępczej u dziadków, co wynikało z orzeczenia sądu rodzinnego. Skarżący argumentował, że dzieci nie zamieszkują z nim, nie ponoszą opłat, nie utrzymują kontaktu i zamierzają wykupić mieszkanie, co uniemożliwia mu dalsze wspólne zamieszkiwanie. Organy administracji, w tym Prezydent Miasta O. i Wojewoda, odmówiły wymeldowania, powołując się na art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy opuszczenie lokalu przez dzieci miało charakter trwały i dobrowolny. Sąd uznał, że opuszczenie lokalu nastąpiło w wyniku orzeczenia sądu, co wyklucza jego dobrowolność i trwałość, zwłaszcza że dzieci deklarowały chęć powrotu po uzyskaniu pełnoletności. Sąd podkreślił również, że ewidencja ludności ma charakter rejestracyjny i nie jest tożsama z prawem do lokalu, a po wyroku Trybunału Konstytucyjnego zniesiono obowiązek przedkładania potwierdzenia uprawnień do lokalu. W toku postępowania sądowego ujawniono, że jedna z córek została już wymeldowana na podstawie innej decyzji, jednak sąd ocenił zgodność z prawem zaskarżonych decyzji na podstawie stanu faktycznego i prawnego z momentu ich wydania. Ostatecznie sąd oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, opuszczenie lokalu w takiej sytuacji nie ma charakteru dobrowolnego ani trwałego, co wyklucza możliwość wymeldowania na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że opuszczenie lokalu przez małoletnich nastąpiło w wyniku przymusu związanego z orzeczeniem sądu o umieszczeniu w rodzinie zastępczej. Brak jest zatem dobrowolności i trwałości tego opuszczenia, co jest warunkiem wymeldowania. Dodatkowo, pobyt w rodzinie zastępczej jest tymczasowy i ustaje z mocy prawa po osiągnięciu pełnoletności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

u.e.l.i.d.o. art. 15 § ust. 2

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

Pomocnicze

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

u.e.l.i.d.o. art. 6 § ust. 1

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

u.e.l.i.d.o. art. 7 § ust. 1

Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.r.o. art. 170

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opuszczenie lokalu przez małoletnich nastąpiło w wyniku orzeczenia sądu o umieszczeniu w rodzinie zastępczej, co wyklucza dobrowolność i trwałość tego opuszczenia. Pobyt w rodzinie zastępczej jest tymczasowy i ustaje z mocy prawa po osiągnięciu przez dzieci pełnoletności. Ewidencja ludności ma charakter rejestracyjny i nie jest tożsama z prawem do lokalu.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącego dotyczące braku zamieszkiwania dzieci w lokalu, braku kontaktu i chęci wykupu mieszkania nie były wystarczające do wymeldowania w świetle przepisów. Zarzuty dotyczące nieprawidłowości w postępowaniu organu pierwszej instancji nie zostały uznane za zasadne.

Godne uwagi sformułowania

Opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy meldunkowej jest spełnione, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Podstawą, więc opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego przez małoletnich było orzeczenie sądowe. Wykonanie tego orzeczenia nie ma charakteru dobrowolnego a opuszczenie lokalu przy ul. C. [...] w O. nastąpiło w sytuacji przymusowej. Ewidencja ludności ma charakter czysto rejestracyjny i nie może być utożsamiana z prawem do lokalu.

Skład orzekający

Tadeusz Wołek

przewodniczący sprawozdawca

Elżbieta Kremer

sędzia

Dorota Dąbek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wymeldowania w sytuacji, gdy opuszczenie lokalu nastąpiło na skutek orzeczenia sądu (np. umieszczenie w rodzinie zastępczej) oraz znaczenie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego dla postępowania meldunkowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji małoletnich umieszczonych w rodzinie zastępczej na mocy orzeczenia sądu. Zmiany w przepisach dotyczących wymeldowania mogą wpływać na aktualność niektórych argumentów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje złożoność przepisów meldunkowych w kontekście sytuacji rodzinnych i orzeczeń sądowych, co może być interesujące dla prawników procesowych i rodzinnych.

Czy dzieci przebywające w rodzinie zastępczej można wymeldować? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Kr 14/04 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2006-02-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-02-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Dorota Dąbek
Elżbieta Kremer
Tadeusz Wołek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6050 Obowiązek meldunkowy
Sygn. powiązane
II OSK 1865/06 - Wyrok NSA z 2008-01-16
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Wołek (spr.) Sędziowie: WSA Elżbieta Kremer AWSA Dorota Dąbek Protokolant: Monika Musiał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2006 r. sprawy ze skargi P. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia 29 grudnia 2003r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania skargę oddala
Uzasadnienie
Prezydent Miasta O. decyzją z dnia [...].11.2003 r. [...], na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z p. zm.) w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności o dowodach osobistych (Dz. U. 2001 r., Nr 87, poz. 960 z p. zm.) - po przeprowadzeniu na wniosek P. L. postępowania administracyjnego orzekł o odmowie wymeldowania małoletnich – A. L. ur. [...] r. oraz K. L. ur. [...] r. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego nr [...] przy ulicy [...] w O.
W uzasadnieniu swojej decyzji organ meldunkowy stwierdził, że wymeldowanie na wniosek strony lub z urzędu następuje wówczas, gdy spełnione zostaną przesłanki określone w przepisie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, gdy osoba bez wymeldowania się opuści dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo, gdy osoba bez wymeldowania się opuści dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim, co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić. Uzasadniając wniosek o wymeldowanie P. L. podał, że dzieci A. i K. L. nie zamieszkują w nim od około sześciu lat, nie przychodzą do mieszkania, nie ponoszą opłat z nim związanych, nie utrzymują kontaktów z ojcem i przebywają w rodzinie zastępczej. Wnioskodawca wskazał na swoją trudną sytuację finansową (korzystanie z opieki społecznej) i konflikt w rodzinie, który spowodował, iż z obecną żoną J. i dzieckiem zamieszkują w oddzielnych pokojach. Zamierza zamienić mieszkanie na dwa mniejsze i nie widzi możliwości wspólnego zamieszkiwania z dziećmi A. i K., które bez jego zgody usiłują wykupić sporne mieszkanie. Zeznania żony J. L. potwierdziły informacje P. L.
P. L. jest najemcą przedmiotowego mieszkania na podstawie decyzji Urzędu Miejskiego w O. z dnia [...].02.1989r. znak: [...]. W tej decyzji A. i K. L. zostali wymienieni jako osoby uprawnione do zamieszkiwania wspólnie z rodzicami – E. L. i P. L. Wyrokiem z dnia [...].02.1999 r. sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w B. rozwiązał małżeństwo rodziców dzieci pozbawiając przy tym ojca – P. L. władzy rodzicielskiej a matce – E. L. ograniczając władzę poprzez ustanowienie rodziny zastępczej. E. L. wyprowadziła się ze spornego lokalu dopełniając obowiązku meldunkowego.
Sąd Rejonowy w O. postanowieniem z dnia [...].07.1999 r. sygn. akt [...] obowiązki rodziny zastępczej małoletnich A. L. i K. L. powierzył dziadkom – I. i T. L. oraz ustalił, iż miejscem zamieszkania dzieci jest miejsce zamieszkania rodziny zastępczej.
I. i T. L. stwierdzili, że od kilku lat utrzymują i wychowują A. i K. zamieszkujących wraz z nimi przy ul. Z. [...] w O. i jest to zameldowane na pobyt czasowy. Muszą wrócić do domu rodzinnego przy ul. C. [...] po uzyskaniu pełnoletności, ponieważ oni jako rodzina zastępcza nie mają obowiązku ani możliwości zapewnienia im mieszkania. Nie mają zamiaru zameldować wnuków u siebie na pobyt stały, ponieważ ich dom nie jest miejscem pobytu stałego dzieci. Wskazali, że A. L. zwróciła się do ojca z propozycją zawarcia ugody w sprawie przedmiotowego lokalu mając na względzie wprowadzenie się do mieszkania bądź uzyskanie środków z jego sprzedaży na samodzielny lokal mieszkalny. Małoletni A. i K. L. przyznali, że pobyt w domu dziadków traktują jako czasowy i po osiągnięciu pełnoletności powrócą do mieszkania przy ul. C. w O.
Specjalista pracy z rodziną z Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w O. w piśmie z dnia [...].10.2003 r. przekazała, że małoletni od grudnia 1998 r. przebywają zgodnie z postanowieniem Sądu w rodzinie zastępczej macierzystych dziadków i miejscem ich pobytu jest miejsce zamieszkania rodziny zastępczej, która jest zobowiązana do bezpośredniej opieki i wychowania do czasu uzyskania przez dzieci pełnoletności.
Oceniając zgromadzony materiał dowodowy organ meldunkowy uznał, że nie nastąpiła realizacja przesłanki wymeldowania określonej w pierwszym stanie faktycznym art. 15 ust. 2 ustawy meldunkowej. Bezspornym jest fakt, iż małoletni A. i K. L. od kilku lat nie mieszkają w lokalu przy ul. C. [...] w O. Jednakże przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy meldunkowej jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Uznano, że małoletni nie opuścili mieszkania będącego przedmiotem sporu z własnej woli a ich przebywanie w domu dziadków I. i T. L. wynika z przyczyn obiektywnych dlatego, że podstawą opuszczenia mieszkania jest orzeczenie sądowe. W tym orzeczeniu Sąd nie ustalił charakteru pobytu dzieci w miejscu zamieszkania dziadków. Z wyjaśnień opiekunów prawnych dzieci wynika, że decydując się na ich wychowanie nie mieli i dalej nie mają zamiaru przyjąć do siebie wnuków na stałe, bo jak stwierdzili brak jest takiej możliwości. Wnuki zamieszkują w domu przy ul. Z. [...] w O. jedynie czasowo, zameldowane na pobyt czasowy, do chwili uzyskania pełnoletności. Małoletni także traktują pobyt u dziadków jako czasowy i zamierzają po wrócić do lokalu, w którym mieszkały do chwili umieszczenia w rodzinie zastępczej.
Według organu meldunkowego zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości, pod oznaczonym adresem, z zamiarem stałego przebywania. Z wyjaśnień opiekunów I. i T. L. oraz małoletnich wynika, że uważają oni mieszkanie nr [...] przy ulicy C. [...] w O. za miejsce pobytu stałego małoletnich. Nie przebywają w nim jedynie czasowo w następstwie ustanowienia dziadków rodziną zastępczą. Zgodnie zaś z art. 7 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych pobytem czasowym jest także przebywanie w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego. Dlatego organ meldunkowy uznał, że małoletni nie opuścili dotychczasowego miejsca pobytu stałego w takim znaczeniu jak wymaga tego ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył P. L. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucił, iż małoletni A. i K. L. opuścili miejsce pobytu stałego i nie zamierzają tam powrócić, o czym świadczy treść zaproponowanej przez małoletnich ugody, w której chodzi o uzyskanie i podział pieniędzy ze sprzedaży lokalu przy ul. C. [...] w O., a nie o powrót do tego lokalu. Ponadto zarzucił, iż postępowanie przed organem pierwszej instancji przeprowadzone zostało w sposób nieobiektywny, bez jego udziału oraz z pominięciem zawnioskowanych świadków. Domagał się zwrócenia do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. o wywiad na temat jego sytuacji rodzinnej i materialnej. Stwierdził także, że obawia się, iż w przypadku wspólnego zamieszkania z córką będzie pomówiony o molestowanie seksualne jak to już miało miejsce w przeszłości zwłaszcza, że pozostaje z żoną w separacji i mieszka tylko w jednym z dwóch pokoi w lokalu przy ul. C. [...] w O., drugi zajmuje żona z dzieckiem.
Wojewoda [...] decyzją z dnia 29.12.2003 r. [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez P. L. od decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...].11.2003 r., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji odmówił wymeldowania małoletnich A. i K. L. z miejsca pobytu stałego, ze spornego lokalu z uwagi na to, iż nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające ich wymeldowanie. W związku ze stwierdzeniem przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27.05.2002 r. (Dz. U. z 2002 r., Nr 78, poz. 716) niekonstytucyjności art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zniesiony został obowiązek przedłożenia organom meldunkowym potwierdzenia uprawnień do przebywania w lokalu dla celów meldunkowych. Dlatego ewidencja ludności ma charakter czysto rejestracyjny i nie może być utożsamiana z prawem do lokalu. Oznacza to, że organ administracyjny wydając decyzję w przedmiocie wymeldowania pomija w aktualnym stanie prawnym kwestię uprawnień do lokalu. Zgodnie z treścią przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jedyną przesłanką wymeldowania osoby z miejsca pobytu stałego, na wniosek lub z urzędu, jest opuszczenie przez nią lokalu w sposób trwały i dobrowolny. Nie ulega wątpliwości, że małoletni A. i K. L. przebywają u swoich dziadków I. i T. L. w O. przy ul. Z. [...], którzy postanowieniem Sądu Rejonowego w O. z dnia [...].07.1999 r. ustanowieni zostali dla nich rodziną zastępczą. Jednocześnie Sąd ustalił, że miejscem zamieszkania dzieci jest miejsce zamieszkania ich rodziny zastępczej. Podstawą, więc opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego przez małoletnich było orzeczenie sądowe. Wykonanie tego orzeczenia nie ma charakteru dobrowolnego a opuszczenie lokalu przy ul. C. [...] w O. nastąpiło w sytuacji przymusowej. Ponadto, aby wymeldowanie nastąpić mogło w drodze decyzji administracyjnej w oparciu o przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, opuszczenie lokalu, powinno być nie tylko dobrowolne, ale i trwałe. Dziadkowie małoletnich twierdzą, że pobyt u nich wnuków A. i K. ma charakter pobytu czasowego i jest ściśle związany z powierzeniem im obowiązków rodziny zastępczej i po ustaniu obowiązków z tym związanych A. i K. L. powrócą do miejsca ich stałego pobytu. Wyjaśnienia te organ pierwszej instancji uznał za wiarygodne. Skoro więc przebywanie małoletnich poza miejscem stałego zamieszkania związane jest ze sprawowaniem nad nimi opieki, która ustaje z mocy prawa, gdy osiągną oni pełnoletność - o czym stanowi przepis art. 170 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, to trudno twierdzić, iż opuścili oni miejsce pobytu stałego w sposób trwały, zwłaszcza, gdy sami małoletni deklarują chęć tam powrotu po uzyskaniu pełnoletności, gdy będą mogli samodzielnie decydować o miejscu swego zamieszkania.
Zdaniem organu odwoławczego organ meldunkowy rozpatrując sprawę prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy podając równocześnie przepisy prawne stanowiące podstawę do wydania decyzji w przedmiocie odmowy wymeldowania małoletnich A. i K. L. z dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Nie są natomiast zasadne zarzuty skarżącego dotyczące nieprawidłowości w postępowaniu prowadzonym przez organ pierwszej instancji. Postępowanie przed organem meldunkowym przeprowadzono zgodnie z wymogami zawartymi w Kodeksie postępowania administracyjnego, zapewniając skarżącemu możliwość udziału w każdym jego stadium oraz możliwość wypowiadania się i ustosunkowania do materiału dowodowego w sprawie. Organ pierwszej instancji słusznie zrezygnował z przesłuchania świadków z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. i Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w O., bowiem pomoc społeczna udzielana skarżącemu nie stanowi przedmiotu niniejszego postępowania
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożył P. L. Zarzucił w niej, że decyzja godzi w jego godność i wolność osobistą, ponieważ chce uniknąć następnych oskarżeń o molestowanie seksualne dzieci, na co są dowody w aktach prokuratorskich. Stwierdził, że nie widzi możliwości zamieszkiwania pod wspólnym dachem z dziećmi, ponieważ dzieci nie chcą z nim mieszkać, lecz domagają się spłaty. Jest osobą schorowaną i może dojść do tragedii.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie wskazując na motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wydział Spraw Obywatelskich i Migracji [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. zwracając wypożyczone akta sprawy administracyjnej wszczętej na wniosek P. L. z dnia [...].09.2003 r. dotyczącej wymeldowania A. i K. L. przedłożył kopię decyzji Wojewody [...] z dnia 25.04.2005 r. znak [...]. Decyzją tą Wojewoda Małopolski po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez P. L. od decyzji Prezydenta Miasta O. z dnia [...].10.2000 r., znak [...] orzekającej o odmowie wymeldowania z pobytu stałego A. i K. L., z lokalu przy ul. C. w O., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że Prezydent Miasta O. uchyloną decyzją odmówił wymeldowania z pobytu stałego małoletnich A. i K. L., z przedmiotowego lokalu uznając, iż wymienione osoby nie kwalifikują się do wymeldowania ze względu na brak spełnienia przesłanek do wymeldowania określonych w przepisie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych tj. utraty uprawnień do przebywania w lokalu oraz jego opuszczenie bez wymeldowania. Decyzję tę zaskarżył P. L. składając odwołanie do organu drugiej instancji, którym wówczas było Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. żądając wymeldowania swoich dzieci z uwagi na fakt, iż przebywają one w rodzinie zastępczej u swoich dziadków.
Decyzją z dnia 24.11.2000 r. Nr: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zaskarżoną decyzję w całości uchyliło, a sprawę przekazało do ponownego rozpoznania, uznając, że sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona.
Prawomocnym wyrokiem z dnia 29.06.2004 r. sygn. akt II SA/Kr 140/01 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu sprawy ze skargi I. i T. L. na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 24.11.2000 r. uchylił zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że przedmiotowa decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest decyzją kasacyjną wydaną w oparciu o art. 138 § 2 kpa i nie rozstrzyga istoty sprawy administracyjnej a jedynie powoduje, że sprawa wraca do organu I instancji, który prowadzi postępowanie administracyjne od początku. W ocenie Sądu, Kolegium Odwoławcze wydając decyzję o uchyleniu zaskarżonej decyzji do ponownego rozpatrzenia, naruszyło art. 138 § 1 i art.138 § 2 kpa, zgodnie z którym organ odwoławczy rozpatrując odwołanie ponownie rozstrzyga sprawę administracyjną w jej całokształcie. Organ odwoławczy mając wątpliwości, co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie, powinien przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe nie naruszając przy tym zasady dwuinstancyjności.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia [...].12.2004 r. przekazało akta sprawy Wojewodzie [...], który wydał decyzję z dnia 25.04.2005 r. [...] powyżej omówioną. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] stwierdził, iż biorąc pod uwagę długi okres czasu, który upłynął zarówno od złożenia przez P. L. wniosku o wymeldowanie jak i od wydania decyzji organu pierwszej instancji - co nastąpiło w 2000 roku, zmianę przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, oraz fakt, iż A. L. z dniem [...].02.2005 r. osiągnęła pełnoletność i samodzielnie decyduje o swoich sprawach oraz samodzielnie reprezentuje swoje interesy - zarówno stan faktyczny jak i prawny sprawy uległ zasadniczej zmianie. W tej sytuacji rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części i na podstawie art. 138 § 2 Kpa zachodzi potrzeba przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do dalszego prowadzenia.
W toku rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, Sąd uzupełnił materiał dowodowy o akta tego Sądu do sygn. II SA/Kr 140/01, a także o przedłożone przez skarżącego zaświadczenie Urzędu Miasta O. z dnia [...].07.2005 r., z którego to zaświadczenia wynika, że A. L. została wymeldowana z dotychczasowego miejsca pobytu stałego w O., ul. C. [...]. Według oświadczenia skarżącego wymeldowanie to nastąpiło w wyniku wydania kolejnej niezaskarżonej decyzji przez Prezydenta Miasta O. już po wyroku powyżej opisanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, niezależnie od tego, że wobec A. L. wyrokiem Sądu Rejonowego w O. orzeczona została eksmisja bez prawa do lokalu zastępczego.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny - zgodnie z ustawowymi kompetencjami - bada, czy treść zaskarżonej decyzji jest zgodna z prawem i czy postępowanie prowadzące do jej wydania było niewadliwe i rzetelne, przy czym w sprawowaniu tej kontroli zgodnie z przepisem art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Rację ma organ odwoławczy wskazując w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że zasadnie organ pierwszej instancji odmówił wymeldowania małoletnich A. L. i K. L. z miejsca pobytu stałego, z lokalu nr [...] przy ul. C. w O., z uwagi na to, iż nie zostały spełnione ustawowe przesłanki uzasadniające ich wymeldowanie. W związku ze stwierdzeniem przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27.05.2002 r. (Dz. U. z 2002 r., Nr 78, poz. 716) niekonstytucyjności art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, z dniem 19.06.2002 r. zniesiony został obowiązek przedłożenia organom meldunkowym potwierdzenia uprawnień do przebywania w lokalu dla celów meldunkowych. W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał Konstytucyjny wskazał, że ewidencja ludności ma charakter czysto rejestracyjny i nie może być utożsamiana z prawem do lokalu. Oznacza to, że organ administracyjny wydając decyzję w przedmiocie wymeldowania pomija w aktualnym stanie prawnym kwestię uprawnień do lokalu. Zgodnie z treścią przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jedyną przesłanką wymeldowania osoby z miejsca pobytu stałego, na wniosek lub z urzędu, jest opuszczenie przez nią lokalu w sposób trwały i dobrowolny. Nie ulega wątpliwości, że A. L. i K. L. przebywają u swoich dziadków I. i T. L. w O. przy ul. Z. którzy postanowieniem Sądu Rejonowego w O. z dnia [...].07.1999 r. ustanowieni zostali dla nich rodziną zastępczą i jednocześnie sąd ustalił, że miejscem zamieszkania dzieci jest miejsce zamieszkania ich rodziny zastępczej. Podstawą, więc opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego przez A. i K. L. było orzeczenie sądowe. Wykonanie tego orzeczenia nie ma charakteru dobrowolnego a opuszczenie lokalu przy ul. C. [...] w O. nastąpiło w sytuacji przymusowej.
Ponadto, aby wymeldowanie nastąpić mogło w drodze decyzji administracyjnej w oparciu o przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, opuszczenie lokalu powinno być nie tylko dobrowolne, ale i trwałe. Skoro jednak przebywanie A. i K. L. poza miejscem stałego zamieszkania związane jest ze sprawowaniem nad nimi opieki przez rodzinę zastępczą, która ustaje z mocy prawa, gdy osiągną oni pełnoletność - o czym stanowi przepis art. 170 ustawy z dnia 25.02.1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz.59 z p. zm.), to nie można przyjąć, iż opuścili oni miejsce pobytu stałego w sposób trwały, zwłaszcza, gdy sami deklarują chęć powrotu do miejsca stałego zameldowania po uzyskaniu pełnoletniości i możliwości samodzielnego decydowania o miejscu swego zamieszkania. Dlatego też zasadnie organ odwoławczy przyjął, że organ meldunkowy rozpatrując sprawę prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy podając równocześnie przepisy prawne stanowiące podstawę do wydania decyzji w przedmiocie odmowy wymeldowania A. L. i K. L. z dotychczasowego miejsca pobytu stałego.
Należy nadto wskazać, że Sąd rozważał czy nie została spełniona przesłanka z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zgodnie z którym, Sąd uwzględniając skargę na decyzję stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazany przepis art.156 § 1 pkt 3 Kpa określa, że nieważna jest decyzja, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W ocenie Sądu w sprawie poddanej kontroli Sądu na skutek skargi złożonej przez P. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia 29.12.2003 r. [...] nie została spełniona dyspozycja wskazanego przepisu ponieważ zaskarżona w niniejszej sprawie powyższa ostateczna decyzja a także poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zapadły, gdy sprawa wymeldowania z pobytu stałego małoletnich A. i K. L., z lokalu przy ul. C. [...] w O. wcześniej wszczęta w 2000 r., nie była rozstrzygnięta decyzją ostateczną. W szczególności bowiem decyzja Prezydenta Miasta O. z dnia [...].10.2000 r., nr [...], w której organ meldunkowy odmówił wymeldowania z pobytu stałego małoletnich A. i K. L., z lokalu przy ul. C. [...] w O., została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 24.11.2000 r. Nr [...]. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 24.11.2000 r. jako decyzja kasatoryjna nie była więc decyzją ostateczną rozstrzygającą przedmiot wymeldowania A. i K. L. ze spornego lokalu.
Dlatego decyzje objęte niniejszą sprawą poddaną kontroli Sądu na skutek skargi P. L. nie są dotknięte wadą nieważności ponieważ w chwili ich wydawania, we wcześniej wszczętym postępowaniu mimo tożsamości przedmiotu postępowania i podmiotów w niej występujących nie była wydana ostateczna decyzja rozstrzygająca.
Takie stanowisko potwierdza także to, że wyrokiem z dnia 29 czerwca 2004 r. sygn. akt II SA/Kr 140/01 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 24.11.2000 r. Nr: [...] uchylił jak również to, że w konsekwencji tego wyroku Wojewoda [...] decyzją z dnia 25.04.2005 r. [...], decyzję Prezydenta Miasta O. z dnia [...].10.2000 r. [...] orzekającą o odmowie wymeldowania z pobytu stałego A. i K. L. ze spornego lokalu uchylił i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Nie zmienia tej oceny także wynikająca z zaświadczenia Urzędu Miasta O. z dnia [...].07.2005 r. okoliczność, że A. L. została wymeldowana z dotychczasowego miejsca pobytu stałego w O., ul. C. [...] i według oświadczenia skarżącego wymeldowanie to nastąpiło już po wydaniu powyżej opisanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w wyniku wydania niezaskarżonej kolejnej decyzji przez Prezydenta Miasta O. Sąd w niniejszej sprawie kontroli poddał zaskarżone decyzje z punktu widzenia ich zgodności z prawem i ustalonym stanem faktycznym w momencie ich wydawania, natomiast wskazane nowe okoliczności dla wyników tej kontroli nie mają znaczenia
Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, a tylko taka okoliczność mogłaby stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji, zgodnie z art. 145 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270). Organy meldunkowy i odwoławczy nie naruszyły przepisów dotyczących zasad prowadzenia postępowania jak również przepisów prawa materialnego skutkujących wadliwością rozstrzygnięć. Dlatego też, Sąd na podstawie art. 151 w/w ustawy, orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI