III SA/KR 1375/22

III SA/Kr 1375/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-01-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-09-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Mariusz Kotulski /przewodniczący/
Marta Kisielowska
Tadeusz Kiełkowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 1060/24 - Wyrok NSA z 2024-10-24
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1212
Art. 103  ust. 1  pkt 4
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Mariusz Kotulski Sędziowie : SWSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) ASR WSA Marta Kisielowska po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 23 czerwca 2022 r. znak SKO.UP/4121/65/2022 w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 23 czerwca 2022 r., znak SKO.UP/4121/65/2022, działając na podstawie art. 182 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks kamy wykonawczy (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 53 ze zm.), art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1212) oraz art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 oraz 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735), po rozpatrzeniu odwołania B. S. od decyzji wydanej w ramach wznowionego postępowania z upoważnienia Starosty Krakowskiego z dnia 28 marca 2022 r., znak [...], na podstawie której uchylono decyzję Starosty Krakowskiego z dnia 14 lipca 2021 r. nr [...] dotyczącą cofnięcia uprawnień do kierowania wszelkimi pojazdami mechanicznymi wydaną w związku z orzeczonym sądowym zakazem prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat – od dnia 20 marca 2019 r. do dnia 19 marca 2022 r. włącznie i orzeczono o cofnięciu B. S. uprawnień do kierowania wszelkimi pojazdami mechanicznymi kategorii A i B - dokument nr: [...] seria [...] wydany przez Starostę Krakowskiego – od dnia 20 marca 2019 r. do dnia 14 grudnia 2021 r. oraz o cofnięciu B. S. uprawnień do kierowania wszelkimi pojazdami mechanicznymi niewyposażonymi w blokadę alkoholową od dnia 15 grudnia 2021 r. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
Powyższa decyzja, która jest przedmiotem skargi, zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Starosta Krakowski decyzją z dnia 14 lipca 2021 r., znak [...], orzekł o cofnięciu B. S. uprawnień do kierowania wszelkimi pojazdami mechanicznymi w związku z orzeczonym sądowym zakazem prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat – od dnia 20 marca 2019 r. do dnia 19 marca 2022 r. włącznie. Decyzja ta, wobec jej niezaskarżenia, stała się ostateczna. W dniu 3 marca 2022 r. do organu wpłynęło postanowienie Sądu Rejonowego w W. z dnia 15 grudnia 2021 r., sygn. akt [...], w którym Sąd orzekł, iż zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym orzeczony wyrokiem Sądu Rejonowego w W. II Wydział Kamy z dnia 13 stycznia 2020 r. sygn. akt [...], utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w K. IV Wydział Kamy Odwoławczy, sygn. akt [...], z dnia 10 maja 2021 r. ma być wykonywany w dalszej części w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych niewyposażonych w blokadę alkoholową. Mając na uwadze powyższe, organ pierwszej instancji, postanowieniem z dnia 7 marca 2022 r. wznowił postępowanie w przedmiotowej sprawie. Jak bowiem ustalono, decyzja z dnia 14 lipca 2021 r. kończąca postępowanie w przedmiotowej sprawie została wydana w oparciu o wyrok, który został następnie zmieniony, co wyczerpuje przesłankę wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Działając w ramach wznowionego postępowania, organ pierwszej instancji uznał, że w związku z orzeczoną ww. postanowieniem Sądu zmianą sposobu wykonywania środka karnego, zmianie musi ulec także wydana decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Została ona bowiem wydana w oparciu o treść wyroku orzekającego ów środek kamy, a więc jej treść stała się nieaktualna. W związku z tym uchylono ostateczną decyzję z dnia 14 lipca 2021 r. i wydano nową decyzję, w której uwzględniono, iż od dnia 15 grudnia 2021 r. orzeczony środek kamy w postaci trzyletniego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych jest wykonywany w formie zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych niewyposażonych w blokadę alkoholową.
Na skutek odwołania B. S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wydało opisaną na wstępie decyzję z dnia 23 czerwca 2022 r., którą utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy zreferował przebieg postępowania, przytoczył art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, art. 182 § 1 i 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy, a także wyjaśnił istotę wznowienia postępowania. Następnie organ odwoławczy wskazał, że podstawą wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie był przepis art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Na gruncie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy nie ma wątpliwości, że przesłanka ta została spełniona. W dniu 3 marca 2022 r. do organu wpłynęło postanowienie Sądu Rejonowego w W. z dnia 15 grudnia 2021 r., sygn. akt [...], w którym Sąd orzekł, iż zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym orzeczony wyrokiem Sądu Rejonowego w W. II Wydział Kamy z dnia 13 stycznia 2020 r., sygn. akt [...], utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w K. IV Wydział Kamy Odwoławczy, sygn. akt [...], z dnia 10 maja 2021 r. ma być wykonywany w dalszej części w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych niewyposażonych w blokadę alkoholową. Decyzja z dnia 14 lipca 2021 r. nr [...] była wydana w oparciu o wyrok Sądu Okręgowego w K. IV Wydział Kamy Odwoławczy, sygn. akt [...], z dnia 10 maja 2021 r.. Skoro zatem wyrok ten został zmieniony w zakresie sposobu wykonywania orzeczonego środka karnego, należało uznać , że przesłanka wznowienia jest spełniona. W tej sytuacji należało ponownie rozpatrzyć sprawę cofnięcia B. S. uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii A i B – dokument nr: [...] seria [...] wydany przez Starostę Krakowskiego.
Organ odwoławczy stwierdził dalej, że w niniejszej sprawie na B. S. prawomocnym i wykonalnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Krakowie, IV Wydział Kamy Odwoławczy sygn. akt [...] z dnia 10 maja 2021 r. orzeczono środek kamy w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych od 20 marca 2019 r. (zaliczając na poczet orzeczonego środka okres zatrzymania prawa jazdy) na okres trzech lat. Z akt sprawy wynika również, że powyższy wyrok Sądu Okręgowego został zgodnie z dyspozycją przepisu art. 182 § 1 Kodeksu karnego wykonawczego, przesłany do organu I instancji pismem Sądu Rejonowego w W., II Wydział Kamy, z dnia 14 czerwca 2021 r. celem wykonania zakazu prowadzenia pojazdów. Wobec nadesłania do organu administracji prawomocnego wyroku orzekającego wobec B. S. środek kamy w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, orzekający w sprawie organ administracyjny nie posiada swobody w decydowaniu, czy i na jaki okres cofnąć stronie uprawnienia do kierowania pojazdami, gdyż w tym zakresie związany jest prawomocnym wyrokiem Sądu. W związku z tym prawidłowo organ I instancji cofnął stronie uprawnienia do kierowania pojazdami, w sposób właściwy precyzując w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że orzeczony przez sąd środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych biegnie od dnia 20 marca 2019 r. Prawidłowo także organ ustalił – na podstawie uzasadnienia wyroku Sądu I instancji, iż końcową datą obowiązywania środka jest data 19 marca 2022 r.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy wyjaśnił, że kwestionowana decyzja w żaden sposób nie zmienia wcześniejszych ustaleń co do okresu i terminu obowiązywania środka. W dalszym ciągu uprawnienia zostały cofnięte na okres trzech lat, w podanych wyżej datach. Decyzja ta dotyczy tylko i wyłącznie kwestii zmiany sposobu wykonywania środka, orzeczonej w postanowieniu Sądu Rejonowego w W. z dnia 14 grudnia 2021 r. Prawidłowo organ ustalił, że postanowienie to wpływa na treść wydanej w niniejszej sprawie decyzji, w związku z czym w ramach prowadzonego wznowionego postępowania należy wydać nową decyzję, o treści dostosowanej do zmienionego wyroku Sądu. Stąd też ustalono, iż przedmiotowy zakaz, od dnia 15 grudnia 2021 r. do końca okresu, na który został orzeczony, tj. do dnia 19 marca 2022 r. włącznie, będzie polegał na zakazie prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych niewyposażonych w blokadę alkoholową. Odnosząc się do podnoszonej w odwołaniu kwestii przywrócenia cofniętych uprawnień, organ odwoławczy wyjaśnił, że stanowi ona odrębną od niniejszej sprawę administracyjną, która zostanie rozstrzygnięta przez Starostę Krakowskiego po otrzymaniu akt przedmiotowej sprawy. Organ odwoławczy nie ma podstaw, aby w ramach niniejszego postępowania wypowiadać się co do przesłanek i sposobu załatwienia złożonego wniosku o przywrócenie uprawnień.
Pismem z dnia 5 sierpnia 2022 r. B. S. wniósł skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie. Skarżący zakwestionował rozstrzygnięcia zawarte w pkt 2 i 3 decyzji organu pierwszej instancji, utrzymane w mocy przez organ odwoławczy. Skarżący zarzucił, że w tym zakresie decyzja została wydana bez podstawy prawnej wynikającej z art.182 § 2 ustawy Kodeks karny wykonawczy. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł w szczególności, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana w dniu 28 marca 2022 r., a więc po upływie okresu orzeczonego środka karnego, który zakończył się z dniem 19 marca 2022 r. Została więc wydana bez podstawy prawnej, wynikającej z art.182 § 2 ustawy Kodeks karny wykonawczy. Środek karny, o którym mowa w ustawie, został wyczerpany z dniem 19 marca 2022 r. Skarżący rozwinął argumentację w piśmie z dnia 21 września 2022 r., w którym wskazał m. in., że decyzja o treści "cofam przysługujące uprawnienia" nosi atrybut teraźniejszości i powoduje skutki na przyszłość. Jest tym samym w pełni zrozumiała. Decyzja o treści "cofam przysługujące w przeszłości uprawnienia" nosząca też atrybut teraźniejszości, budzi zaś poważne wątpliwości i podważa zaufanie do systemu prawnego. Wątpliwości są tym większe gdy weźmie się pod uwagę, że podstawa wydania decyzji przestała być aktualna.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z prawem.
Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że odpowiada ona prawu i nie ma podstaw do pozbawienia jej mocy wiążącej. Skarga okazała się niezasadna.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji, podjętej w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami jest przede wszystkim art. 103 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1212 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów. Zgodnie z art. 182 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (obecnie t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 127 ze zm.) w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów, sąd przesyła odpis wyroku odpowiedniemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwemu dla miejsca zamieszkania skazanego. Jeżeli skazany wykonuje zawodowo czynności związane z prowadzeniem pojazdów, o orzeczeniu sąd zawiadamia ponadto bezzwłocznie pracodawcę, u którego skazany jest zatrudniony. Z kolei § 2 powołanego przepisu stanowi, że organ, do którego przesłano orzeczenie zawierające zakaz prowadzenia pojazdów, zobowiązany jest cofnąć uprawnienia do ich prowadzenia w orzeczonym zakresie oraz nie może wydać tych uprawnień w okresie obowiązywania zakazu. W ocenie Sądu, organ prawidłowo zidentyfikował i zinterpretował tę podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia.
Przedmiotowa sprawa cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi została po raz pierwszy rozstrzygnięta decyzją Starosty Krakowskiego z dnia 14 lipca 2021 r., znak [...] – organ orzekł o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania wszelkimi pojazdami mechanicznymi w związku z orzeczonym sądowym zakazem prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat – od dnia 20 marca 2019 r. do dnia 19 marca 2022 r. włącznie. Decyzja ta, wobec jej niezaskarżenia, stała się ostateczna. Została ona wydana w oparciu o orzeczenie sądu – wyrok Sądu Okręgowego w K., IV Wydział Kamy Odwoławczy, z dnia 10 maja 2021 r., sygn. akt [...], którym utrzymano w mocy wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia 13 stycznia 2020 r., sygn. akt [....].
Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2021 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w W. orzekł, iż zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym orzeczony wyrokiem Sądu Rejonowego w W. II Wydział Kamy z dnia 13 stycznia 2020 r., sygn. akt [...], utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w K. IV Wydział Kamy Odwoławczy, sygn. akt [...], z dnia 10 maja 2021 r. – ma być wykonywany w dalszej części w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych niewyposażonych w blokadę alkoholową. W tym stanie rzeczy ziściła się przyczyna wznowienia postępowania administracyjnego opisana art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Starosta Krakowski prawidłowo zatem postanowił o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.). Postanowienie to stanowiło podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Na tym etapie organ prawidłowo skonstatował przyczynę wznowienia (tę z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.), zasadnie przystąpił do ponownego rozstrzygnięcia istoty sprawy i rozstrzygnięciu temu nadał prawidłową treść na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ uwzględnił nową treść prejudycjalnego orzeczenia sądu karnego i prawidłowo transponował treść tego orzeczenia do swojej decyzji. W świetle postanowienia Sądu Rejonowego w W. z dnia 15 grudnia 2021 r., sygn. akt [...], istniały podstawy do cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami właśnie w taki sposób, w jaki uczynił to Starosta Krakowski w decyzji z dnia 28 marca 2022 r. (cofnięcie uprawnień do kierowania wszelkimi pojazdami mechanicznymi od dnia 20 marca 2019 r. do dnia 14 grudnia 2021 r. i cofnięcie uprawnień do kierowania wszelkimi pojazdami mechanicznymi niewyposażonymi w blokadę alkoholową od dnia 15 grudnia 2021 r. do dnia 19 marca 2022 r.).
Analiza stanowiska prezentowanego przez skarżącego prowadzi do wniosku, że skarżący nie kwestionuje samego wznowienia postępowania ani uchylenia decyzji dotychczasowej. Zdaniem skarżącego, uchylenie decyzji dotychczasowej powinno jednak być połączone z umorzeniem postępowania (a nie z nowym rozstrzygnięciem co do istoty sprawy), ponieważ środek karny, o którym mowa w ustawie, został wyczerpany z dniem 19 marca 2022 r. Po tej dacie postępowanie, zdaniem skarżącego, stało się bezprzedmiotowe. Sąd stanowiska skarżącego nie podzielił. W tym kontekście zauważyć należy, że konstytutywny lub deklaratywny charakter decyzji – wbrew pozorom – nie przesądza o jej działaniu ze skutkiem ex tunc (wstecznym) lub ze skutkiem ex nunc (na przyszłość). W szczególności – co nie budzi już wątpliwości ani w doktrynie, ani w orzecznictwie – decyzje konstytutywne mogą działać ze skutkiem ex tunc, ilekroć wynika to z istoty danej regulacji bądź okoliczności sprawy. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie istniała potrzeba następczego skonkretyzowania wobec skarżącego normy stanowiącej o utracie uprawnień do kierowania pojazdami w określonym okresie (nawet jeżeli okres ten już minął), ponieważ może to być istotne na przykład dla kwalifikacji prawnej zdarzeń, które w tym okresie miały miejsce. Skarżący nie miał uprawnień do kierowania pojazdami w okresie wskazanym w zaskarżonej decyzji (w zróżnicowanym przedmiotowo zakresie) – i zaskarżona decyzja prawidłowo o tym stanowi. Należy też zauważyć, że w zaskarżonej decyzji, wydanej w postępowaniu wznowionym, konkretyzacja normy nastąpiła w sposób wtórny – ta sama norma indywidualna, w bardziej rygorystycznym brzmieniu, istniała już w obrocie prawnym wcześniej (wynikała z ostatecznej decyzji Starosty Krakowskiego z dnia 14 lipca 2021 r.). Odstąpienie od orzekania merytorycznego w postępowaniu wznowionym w istocie skutkowałoby naruszeniem prawa, bowiem obiektywnie istniejąca i obowiązująca w swoim czasie norma indywidulana nie miałaby odzwierciedlenia w stosownej decyzji.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.