III SA/Kr 1364/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKrakowie2026-02-13
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
rodzinny kapitał opiekuńczyZUSprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiwyczerpanie środków zaskarżenianiedopuszczalność skargidecyzja administracyjnaświadczenia rodzinne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę A. K. na decyzję ZUS dotyczącą rodzinnego kapitału opiekuńczego z powodu niewyczerpania środków zaskarżenia.

Skarżąca A. K. wniosła skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 lutego 2025 r. uchylającą prawo do rodzinnego kapitału opiekuńczego. Sąd wezwał ją do wyjaśnienia przedmiotu zaskarżenia, wskazując na możliwość zaskarżenia decyzji organu I lub II instancji. Skarżąca potwierdziła, że wnosi skargę na decyzję organu I instancji. Sąd uznał skargę za niedopuszczalną, ponieważ nie wyczerpano środków zaskarżenia, gdyż strona powinna była zaskarżyć decyzję organu odwoławczego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę A. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 lutego 2025 r. dotyczącą zwrotu wypłaconego świadczenia z tytułu rodzinnego kapitału opiekuńczego. Z uwagi na wątpliwości co do przedmiotu zaskarżenia, sąd wezwał skarżącą do usunięcia braków formalnych, prosząc o wyjaśnienie, czy skarga dotyczy decyzji organu pierwszej instancji, czy też decyzji organu drugiej instancji. Skarżąca podała, że wnosi skargę na decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał jednak, że skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia. W tej sprawie skarżącej przysługiwało odwołanie do Prezesa ZUS od decyzji organu pierwszej instancji, z czego skorzystała. Następnie Prezes ZUS wydał decyzję z 5 sierpnia 2025 r. utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Zamiast zaskarżyć decyzję organu odwoławczego, skarżąca wniosła skargę na decyzję organu pierwszej instancji, co czyni skargę niedopuszczalną. Wobec powyższego, sąd orzekł o odrzuceniu skargi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga taka jest niedopuszczalna.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 52 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia. W przypadku decyzji organu pierwszej instancji, środkiem zaskarżenia jest odwołanie do organu drugiej instancji. Dopiero po wyczerpaniu tej drogi można zaskarżyć decyzję organu odwoławczego. Wniesienie skargi na decyzję organu pierwszej instancji, od której przysługiwało odwołanie, narusza wymóg wyczerpania środków zaskarżenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 52 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 52 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie.

Dz.U. 2024 poz 935

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga wniesiona na decyzję organu pierwszej instancji, podczas gdy strona powinna była zaskarżyć decyzję organu odwoławczego po wyczerpaniu środków zaskarżenia.

Godne uwagi sformułowania

Obowiązek wyczerpania toku kontroli instancyjnej oznacza, że w każdym przypadku, gdy stronie przysługuje prawo wniesienia środka zaskarżenia (odwołania, zażalenia) od rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, kontrola sądowa rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji jest dopuszczalna tylko łącznie z kontrolą rozstrzygnięcia wydanego przez organ drugiej instancji, a więc tylko wówczas, gdy przedmiotem skargi do sądu administracyjnego jest decyzja organu odwoławczego.

Skład orzekający

Urszula Zięba

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność skargi wniesionej na decyzję organu pierwszej instancji bez wyczerpania środków zaskarżenia."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy strona ma prawo do odwołania od decyzji organu pierwszej instancji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z dopuszczalnością skargi administracyjnej, co jest ważne dla prawników procesowych, ale niekoniecznie dla szerszej publiczności.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Kr 1364/25 - Postanowienie WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2026-02-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-10-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Urszula Zięba /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Urszula Zięba po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 lutego 2025 r., nr 010070/680/6109926/2024 w przedmiocie uchylenia prawa do rodzinnego kapitału opiekuńczego postanawia: - odrzucić skargę -
Uzasadnienie
A. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na "Zakład Ubezpieczeń Społecznych w sprawie zwrotu wypłaconego świadczenia z kategorii Rodzinny Kapitał Opiekuńczy". W jej uzasadnieniu podała, że nie zgadza się z decyzją ZUS z 4 lutego 2025 r., oznaczonej symbolem 010070/680/6109926/2024.
Z uwagi na wątpliwości co jest przedmiotem zaskarżenia, Przewodnicząca Wydziału III w WSA w Krakowie zarządzeniem z 3 października 2025 r. wezwała Skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, przez wyjaśnienie czy skarga z 4 września 2025 r. stanowi skargę na decyzję ZUS z 4 lutego 2025 r. znak: 010070/680/6109926/2024 (decyzja organu I instancji), czy też decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 5 sierpnia 2025 r. znak: 010070/680/6109926/2024 (decyzja organu II instancji).
W odpowiedzi na wezwanie Skarżącą podała, że wnosi skargę na decyzję ZUS z 4 lutego 2025 r., znak: 010070/680/6109926/2024, w związku z nakazem zwrotu świadczenia z tytułu rodzinnego kapitału opiekuńczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz.143), dalej: "p.p.s.a.", skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Natomiast stosownie do art. 52 § 2 p.p.s.a., przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie.
Obowiązek wyczerpania toku kontroli instancyjnej oznacza, że w każdym przypadku, gdy stronie przysługuje prawo wniesienia środka zaskarżenia (odwołania, zażalenia) od rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, kontrola sądowa rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji jest dopuszczalna tylko łącznie z kontrolą rozstrzygnięcia wydanego przez organ drugiej instancji, a więc tylko wówczas, gdy przedmiotem skargi do sądu administracyjnego jest decyzja organu odwoławczego.
Wniesienie skargi musi być więc poprzedzone wyczerpaniem środków zaskarżenia.
W niniejszej sprawie Skarżąca wniosła skargę na decyzję organu I instancji, tj. decyzję ZUS z 4 lutego 2025 r., nr 010070/680/6109926/2024, którą uchylono przyznane Jej prawo do rodzinnego kapitału opiekuńczego. Od decyzji tej przysługiwało Stronie odwołanie do organu wyższego stopnia, tj. Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, o czym Skarżąca została pouczona w decyzji organu I instancji. Skarżąca zresztą z tego prawa skorzystała, w następstwie czego Prezes ZUS wydał decyzję z 5 sierpnia 2025 r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. Zamiast jednak zaskarżyć decyzję organu odwoławczego, tj. decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 5 sierpnia 2025 r. (zawierającą prawidłowe pouczenie o przysługującej od niej skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego), Skarżąca wniosła do Sądu skargę na decyzję organu I instancji z 4 lutego 2025 r. W związku z tym skarga ta podlega odrzuceniu.
Wobec powyższego stwierdzić należy, że skarga na decyzję organu I instancji jest niedopuszczalna i dlatego Sąd orzekł o jej odrzuceniu, działając na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI