III SA/Kr 1361/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi Z. M. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie, utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe i dodatkowe. Skarżący, zwolniony ze służby w 2015 r., domagał się wyrównania w oparciu o wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2018 r. (sygn. akt K 7/15), który uznał za niekonstytucyjny przepis art. 115a ustawy o Policji w zakresie ustalania ekwiwalentu w wysokości 1/30 miesięcznego uposażenia. Organy policji odmówiły, argumentując, że ekwiwalent został wypłacony zgodnie z przepisami obowiązującymi w dniu zwolnienia (przelicznik 1/30) i podnosząc zarzut przedawnienia roszczenia. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd wskazał na naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym nieprawidłową wykładnię art. 115a ustawy o Policji w związku z przepisami przejściowymi ustawy z 2020 r. oraz wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Podkreślono, że niekonstytucyjny przepis nie może stanowić podstawy orzekania, a przepisy przejściowe nie mogą ograniczać skutków wyroku TK. Ponadto, sąd stwierdził naruszenie przepisów proceduralnych, w szczególności art. 7, 77 § 1 k.p.a. (brak należytego wyjaśnienia sprawy) oraz art. 79a § 1 k.p.a. (niepoinformowanie strony o przesłankach mogących skutkować negatywnym rozstrzygnięciem, w tym o kwestii przedawnienia). Sąd zwrócił uwagę, że organy nie rozważyły należycie zarzutu przedawnienia, nie analizując czynności przerywających bieg terminu ani możliwości nieuwzględnienia przedawnienia z uwagi na wyjątkowe okoliczności. Sąd nakazał organom ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem wskazanej wykładni prawa materialnego i proceduralnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów przejściowych dotyczących ekwiwalentu za niewykorzystany urlop po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, zasady rozpatrywania zarzutu przedawnienia w sprawach administracyjnych, stosowanie art. 79a k.p.a.
Dotyczy specyficznej sytuacji policjantów zwolnionych ze służby przed określonymi datami i zastosowania przepisów po wyroku TK. Kwestia przedawnienia wymaga indywidualnej analizy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy policjantowi zwolnionemu ze służby przed dniem 6 listopada 2018 r. przysługuje wyrównanie ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy, obliczone według zasad obowiązujących po wejściu w życie nowelizacji art. 115a ustawy o Policji, uwzględniającej wyrok Trybunału Konstytucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, policjantowi zwolnionemu ze służby przed dniem 6 listopada 2018 r. przysługuje prawo do ponownego rozpatrzenia sprawy i ustalenia ekwiwalentu według zasad wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r., jednak z wyłączeniem niekonstytucyjnego współczynnika 1/30, który powinien być zastąpiony przez właściwą interpretację zgodną z wyrokiem TK (np. 1/21 lub inną równowartość).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nieprawidłowo zinterpretowały przepisy przejściowe ustawy z 2020 r. i wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Niekonstytucyjny przepis nie może być podstawą orzekania, a przepisy przejściowe nie mogą ograniczać skutków wyroku TK. Należy stosować zasady obowiązujące przed 6 listopada 2018 r., ale z uwzględnieniem eliminacji niekonstytucyjnego przelicznika.
Czy zarzut przedawnienia roszczenia o wypłatę wyrównania ekwiwalentu pieniężnego został prawidłowo rozpatrzony przez organy administracji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy nie rozpatrzyły prawidłowo zarzutu przedawnienia, nie analizując czynności przerywających bieg terminu ani możliwości nieuwzględnienia przedawnienia z uwagi na wyjątkowe okoliczności (np. stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu).
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy nie rozważyły istotnych okoliczności dotyczących przedawnienia, nie analizując czynności przerywających bieg terminu ani nie badając, czy opóźnienie w dochodzeniu roszczenia było usprawiedliwione. Brak takiej analizy stanowi naruszenie przepisów k.p.a.
Czy organy administracji prawidłowo poinformowały stronę o przesłankach mogących skutkować negatywnym rozstrzygnięciem sprawy, zgodnie z art. 79a § 1 k.p.a.?
Odpowiedź sądu
Nie, organy nie poinformowały skarżącego o okolicznościach, które nie zostały wykazane, w szczególności w kwestiach przedawnienia roszczenia i przerwania jego biegu.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że naruszono art. 79a § 1 k.p.a., ponieważ strona nie została poinformowana o przesłankach zależnych od niej, które mogłyby wpłynąć na negatywne rozstrzygnięcie, co naraziło ją na ryzyko zaskoczenia.
Przepisy (14)
Główne
Dz.U. 2020 poz 1610 art. 9 § ust. 1
Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw
Przepis ten reguluje zasady stosowania znowelizowanego art. 115a ustawy o Policji, wskazując, że stosuje się go do spraw wszczętych i niezakończonych przed 6 listopada 2018 r. oraz do spraw policjantów zwolnionych po tej dacie. Jednocześnie stanowi, że ekwiwalent za okres przed 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed tą datą.
u.o.P. art. 115a
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Pierwotnie ustalał wysokość ekwiwalentu za 1 dzień niewykorzystanego urlopu w wysokości 1/30 miesięcznego uposażenia. Po wyroku TK z 30.10.2018 r. (sygn. akt K 7/15) jego część dotycząca współczynnika 1/30 została uznana za niekonstytucyjną. Nowelizacja z 2020 r. nadała mu nowe brzmienie (1/21), ale przepisy przejściowe regulują jego stosowanie.
Pomocnicze
u.o.P. art. 107 § ust. 1
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.
u.o.P. art. 107 § ust. 2
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Organ właściwy do rozpatrywania roszczeń może nie uwzględnić przedawnienia, jeżeli opóźnienie w dochodzeniu roszczenia jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami.
u.o.P. art. 114 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Policjant zwalniany ze służby otrzymuje ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej obowiązane są do należytego i wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej obowiązany jest do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 79a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej jest obowiązany poinformować stronę o okolicznościach, które nie zostały wykazane, a które mogą skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 listopada 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 listopada 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga sprawę co do istoty, jeżeli pozwala na to zebrany materiał dowodowy.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 listopada 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.
Konstytucja RP art. 190 § ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego typu postępowania.
Konstytucja RP art. 66 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do corocznego, nieprzerwanego, płatnego urlopu wypoczynkowego jest zagwarantowane.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3 zdanie drugie
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nieprawidłowa wykładnia art. 115a ustawy o Policji w związku z przepisami przejściowymi i wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. • Niewłaściwe rozpatrzenie zarzutu przedawnienia roszczenia. • Naruszenie art. 79a k.p.a. poprzez niepoinformowanie strony o przesłankach mogących skutkować negatywnym rozstrzygnięciem.
Odrzucone argumenty
Organy policji argumentowały, że ekwiwalent został wypłacony zgodnie z przepisami obowiązującymi w dniu zwolnienia (przelicznik 1/30) i że roszczenie uległo przedawnieniu.
Godne uwagi sformułowania
niekonstytucyjny przepis stracił moc obowiązującą i nie może być podstawą orzekania w procesie stosowania prawa niezależnie od tego, czy rozstrzygnięcie dotyczy stanu faktycznego sprzed ogłoszenia orzeczenia Trybunału czy też zaistniałego po tej dacie. • nie można nazwać rekompensatą ekwiwalentną, co prowadzi do naruszenia "istoty" corocznego płatnego urlopu chronionego przez art. 66 ust. 2 Konstytucji. • nie jest rolą Sądu zastępowanie organów w powyższym zakresie, ponieważ sądy administracyjne kontrolują zgodność z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, jednak nie rozstrzygają spraw administracyjnych za organy. • nie należy zaskakiwać strony negatywnym rozstrzygnięciem sprawy.
Skład orzekający
Urszula Zięba
przewodniczący sprawozdawca
Michał Niedźwiedź
członek
Jakub Makuch
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących ekwiwalentu za niewykorzystany urlop po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, zasady rozpatrywania zarzutu przedawnienia w sprawach administracyjnych, stosowanie art. 79a k.p.a."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji policjantów zwolnionych ze służby przed określonymi datami i zastosowania przepisów po wyroku TK. Kwestia przedawnienia wymaga indywidualnej analizy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami funkcjonariuszy służb mundurowych i interpretacją wyroków Trybunału Konstytucyjnego, co jest istotne dla prawników i potencjalnie dla samych funkcjonariuszy.
“Policjant walczy o wyrównanie ekwiwalentu za urlop po wyroku TK – sąd po stronie funkcjonariusza?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.