III SA/KR 1351/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres od lutego 2021 r. do lutego 2022 r., uznając, że skarżąca nie mogła pobierać jednocześnie zasiłku stałego i świadczenia pielęgnacyjnego.
Skarżąca domagała się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres od lutego 2021 r. do lutego 2022 r. w związku z opieką nad matką. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia za ten okres, wskazując na pobieranie przez skarżącą zasiłku stałego, ale przyznał świadczenie od marca 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, stwierdzając, że zgodnie z przepisami i orzecznictwem, nie można pobierać jednocześnie świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku stałego, a skarżąca mogła otrzymać świadczenie pielęgnacyjne dopiero od momentu rezygnacji z zasiłku stałego.
Sprawa dotyczyła skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy M. odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 lutego 2021 r. do 28 lutego 2022 r. w związku z opieką nad matką legitymującą się znacznym stopniem niepełnosprawności. Organ I instancji przyznał świadczenie pielęgnacyjne od 1 marca 2022 r. do 31 października 2022 r., wskazując, że skarżąca w poprzednim okresie pobierała zasiłek stały, co zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych (u.ś.r.) wykluczało przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, mimo uwzględnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego art. 17 ust. 1b u.ś.r. (różnicowanie prawa do świadczenia ze względu na moment powstania niepełnosprawności), podtrzymało decyzję organu I instancji. Kolegium powołało się również na wyrok WSA w Krakowie z 22 listopada 2021 r., który wskazywał na konieczność ponownego zebrania dowodów w zakresie możliwości sprawowania opieki przez męża matki skarżącej oraz zaznaczył, że pobieranie zasiłku stałego nie jest przeszkodą, jeśli skarżąca dokona wyboru jednego świadczenia. Ostatecznie, organ odwoławczy uznał, że przyznanie świadczenia od marca 2022 r. było zasadne, ponieważ skarżąca zrezygnowała z zasiłku stałego. Skarżąca wniosła skargę do WSA, domagając się przyznania świadczenia od daty złożenia wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne przysługuje m.in. innym osobom zobowiązanym do alimentacji, pod warunkiem rezygnacji z zatrudnienia. Sąd powołał się na uchwałę NSA z 14 listopada 2022 r. (I OPS 2/22), która przesądziła, że warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie innej niż współmałżonek, sprawującej opiekę nad osobą pozostającą w związku małżeńskim, jest legitymowanie się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W tej sprawie mąż matki skarżącej nie posiadał takiego orzeczenia. Sąd potwierdził również, że pobieranie zasiłku stałego jest przesłanką negatywną, a możliwość wyboru jednego świadczenia (pielęgnacyjnego lub zasiłku stałego) jest zgodna z orzecznictwem, ale świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane dopiero od momentu rezygnacji z zasiłku stałego. Ponieważ zasiłek stały został uchylony od 1 marca 2022 r., świadczenie pielęgnacyjne mogło być przyznane od tej daty, a odmowa za okres wcześniejszy była zasadna.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do zasiłku stałego. Świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane dopiero od momentu rezygnacji z pobierania zasiłku stałego.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz uchwałę NSA I OPS 2/22, zgodnie z którymi pobieranie zasiłku stałego jest przesłanką negatywną do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Możliwa jest rezygnacja z jednego świadczenia na rzecz drugiego, ale świadczenie pielęgnacyjne przysługuje od daty uchylenia zasiłku stałego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
u.ś.r. art. 17 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 17 § ust. 5 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Pomocnicze
u.ś.r. art. 17 § ust. 1b
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 24 § ust. 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 24 § ust. 4
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 145
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.r.o.
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
u.w.s.r.i.s.p.z.
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pobieranie zasiłku stałego przez skarżącą w okresie od 1.02.2021 r. do 28.02.2022 r. stanowiło przesłankę negatywną do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za ten okres. Mąż matki skarżącej nie legitymował się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, co zgodnie z uchwałą NSA I OPS 2/22 wykluczało przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobie sprawującej opiekę nad zamężną córką.
Odrzucone argumenty
Skarżąca argumentowała, że powinna otrzymać świadczenie pielęgnacyjne od dnia złożenia wniosku (1.02.2021 r.) lub świadczenie pielęgnacyjne w różnicy między przyznanym zasiłkiem a świadczeniem pielęgnacyjnym. Skarżąca podtrzymała zarzuty i wnioski podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji, kwestionując zasadność rozstrzygnięcia organu odwoławczego.
Godne uwagi sformułowania
sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną Warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego [...] osobom wskazanym w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, jest legitymowanie się przez rodziców osoby wymagającej opieki, osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności Warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego [...] z tytułu sprawowania opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim osobie wskazanej w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innej niż współmałżonek, jest legitymowanie się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności
Skład orzekający
Hanna Knysiak-Sudyka
sprawozdawca
Janusz Kasprzycki
członek
Tadeusz Kiełkowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadczenia pielęgnacyjnego w kontekście pobierania innych świadczeń (zasiłek stały) oraz wymogów dotyczących stopnia niepełnosprawności opiekuna prawnego."
Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na konkretnej uchwale NSA (I OPS 2/22), która wiąże sąd orzekający. Interpretacja przepisów dotyczących kolizji świadczeń może być przedmiotem dalszych sporów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia socjalnego i problemu kolizji z innymi świadczeniami, co jest istotne dla wielu obywateli. Wyjaśnia złożone kwestie prawne związane z prawem do świadczeń.
“Czy można pobierać świadczenie pielęgnacyjne i zasiłek stały jednocześnie? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Kr 1351/22 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2023-02-07 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-08-31 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Hanna Knysiak-Sudyka /sprawozdawca/ Janusz Kasprzycki Tadeusz Kiełkowski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Pomoc społeczna Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 615 Art. 17 Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Sędziowie: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 lutego 2023 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 15 czerwca 2022 r. Nr SKO.ŚR/4111/527/2022 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 15 czerwca 2022 r., znak: SKO.ŚR/4111/527/2022, wydaną na podstawie art. 17, art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 615; dalej powoływanej jako "u.ś.r."), rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1466) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm.; powoływanej dalej jako "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania M. W. (dalej jako "skarżąca") od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy M. z dnia 24 marca 2022 r., nr [...], orzekającej o odmowie przyznania M. W. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką M. W.1 legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności za okres od dnia 1.02.2021 r. do dnia 28.02.2022 r. i o przyznaniu M. W. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką M. W.1 legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności za okres od dnia 1.03.2022 r. do dnia 31.10.2022 r. utrzymało w całości w mocy decyzję organu I instancji. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Opisaną wyżej decyzją organ I instancji odmówił przyznania M. W. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką M. W.1 legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności za okres od dnia 1.02.2021 r. do dnia 28.02.2022 r. i przyznał M. W. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką M. W.1 legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności za okres od dnia 1.03.2022 r. do dnia 31.10.2022 r. W uzasadnieniu ww. decyzji wskazano, iż w przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 22 listopada 2021 r. uchylił poprzednią decyzję organu I instancji i decyzję organu odwoławczego. Zaznaczono przy tym, że w ponownie prowadzonym postępowaniu realizowanym zgodnie z wytycznymi wskazanymi przez Sąd, organ I instancji ustalił, iż zachodzą przesłanki do przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia od miesiąca marca 2022 r., natomiast z uwagi na fakt, iż skarżąca w okresie od dnia 1.02.2021 r. do dnia 28.02.2022 r. pobierała zasiłek stały, organ I instancji był zobligowany odmówić przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za ten okres, z uwagi na brzmienie art. 17 ust. 5 pkt 1a u.ś.r., tj. wobec niemożności pobierania jednocześnie świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji przysługiwania prawa do zasiłku stałego. Odwołanie od ww. decyzji wniosła M. W., która podniosła, że w związku z wydanym orzeczeniem sądowym powinna albo otrzymać świadczenie pielęgnacyjne od 1 lutego 2021 r., czyli od dnia złożenia wniosku albo jeżeli nie może pobierać jednocześnie dwóch świadczeń, to świadczenie pielęgnacyjne winno być jej wypłacone w różnicy między przyznanym zasiłkiem a świadczeniem pielęgnacyjnym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie po rozpatrzeniu odwołania utrzymało w całości w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że kwestionowana decyzja wydana została po przeprowadzeniu przez organ I instancji – stosownie do zaleceń Sądu – postępowania wyjaśniającego na skutek uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie poprzedniej decyzji organu I instancji z dnia 2 marca 2021 r. i decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 9 kwietnia 2021 r., na którą skarżąca wniosła skargę. Następnie organ II instancji przytoczył treść art. 17 ust. 1 u.ś.r., zwracając przy tym uwagę na przesłanki i cel przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oraz wskazał, że w jego ocenie w przedmiotowej sprawie będzie miał zastosowanie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., gdyż wniosek został złożony przez córkę osoby wymagającej opieki – M. W. Organ odwoławczy zaznaczył przy tym, że z akt sprawy wynika, iż M. W.1 na podstawie orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 23 października 2020 r. została zaliczona do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, a orzeczenie wydano do dnia 31.10.2022 r., wskazując, że daty powstania niepełnosprawności nie da się ustalić, zaś ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od dnia 22.09.2020 r., czyli od 68 roku życia, co – jak podniósł organ II instancji – oznacza, iż nie została spełniona okoliczność wymieniona w art. 17 ust. 1b u.ś.r., którego treść następnie przytoczył. Organ odwoławczy podkreślił jednak, że w odniesieniu do ww. kwestii wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 stwierdził, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. W tym zakresie organ II instancji powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że pomimo niezmienionego stanu prawnego (tj. art. 17 ust. 1b u.ś.r.) sądy te – wprost i bezpośrednio, a organy administracji publicznej pośrednio, w pełni powinny stosować się do kierunku trybunalskiej wykładni przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie przyznawania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego określonych w art. 17 u.ś.r. Tym samym organ odwoławczy podkreślił, że data ustalenia niepełnosprawności M. W.1 nie stanowi negatywnej przesłanki w przedmiocie wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. W dalszej kolejności organ II instancji powołując się na zapadły w sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 listopada 2021 r. wskazał, że Sąd ten zwrócił uwagę, iż w poprzednio wydanych decyzjach nie był kwestionowany bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy potrzebą opieki nad niepełnosprawną oraz niemożnością podjęcia zatrudnienia, gdyż obie instancje oparły się zasadniczo na przesłance wykluczającej przyznanie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na to, że osoba niepełnosprawna jest zamężna, a jej mąż nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Dodano przy tym, że Sąd w ww. wyroku wskazał zarazem, iż w toku prowadzonego przed sądem postępowania skarżąca złożyła dokumenty świadczące o chorobach jej ojca, a męża matki skarżącej, które mogą uniemożliwiać mu obiektywnie sprawowanie opieki nad swoją żoną. Dlatego też w ramach wskazań nakazano, aby organ ponownie prowadząc postępowanie zebrał i ocenił materiał dowodowy w zakresie czy faktycznie istnieją obiektywne przyczyny uniemożliwiające sprawowanie opieki przez męża M. W1. Jednocześnie zaznaczono, że Sąd nadmienił, iż pobieranie przez skarżącą zasiłku stałego nie jest przeszkodą w otrzymaniu świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż możliwy jest wybór przez osobę uprawnioną jednego ze świadczeń i skarżąca w niniejszej sprawie dokonała jednoznacznie wyboru świadczenia, które chciałaby otrzymać (oświadczenie w aktach administracyjnych), a w związku z tym pobieranie przez nią zasiłku stałego nie powinno stanowić przeszkody do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego. Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy wskazał, że w wyniku uwzględnienia zaleceń sądowych organ I instancji wezwał wnioskodawczynię o przedłożenie dokumentów potwierdzających niemożność sprawowania opieki nad żoną przez J. W. i w oparciu o nie uznał, że przesłanka sprawowania stałej opieki nad matką przy niemożności podjęcia z tego powodu zatrudnienia została spełniona przez osobę uprawnioną do alimentacji w dalszym stopniu. Ponadto podkreślono, że decyzją z dnia 17 marca 2022 r. uchylono od 1 marca 2022 r. prawo do zasiłku stałego przyznanego M. W. w związku ze złożonym przez nią wnioskiem w dniu 17 marca 2022 r., a w konsekwencji tego organ I instancji przyznał M. W. świadczenie pielęgnacyjne od dnia 1.03.2022 r. do dnia 31.10.2022 r. i odmówił wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od dnia 1.02.2021 r. do dnia 28.02.2022 r. ze względu na brzmienie przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 u.ś.r. Organ odwoławczy nadmienił przy tym, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt SK 2/17, uznał art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, za niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. W tym zaś zakresie organ II instancji powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym rzeczą organów władzy publicznej jest dokonywanie prokonstytucyjnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. pozwalającej na realizację przede wszystkim zasady równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP) i dlatego też powinno się przyjmować, że osoba, która spełnia warunki do przyznania wyższego świadczenia pielęgnacyjnego i chce je otrzymać, a pobiera emeryturę lub inne ze wskazanych w tym przepisie świadczeń winna móc dokonać wyboru jednego z tych świadczeń przez rezygnację z pobierania świadczenia niższego, tj. w przedmiotowej sprawie zasiłku stałego. Dlatego też organ odwoławczy podkreślił, że badając akta przedmiotowej sprawy i konfrontując stan faktyczny z odnośnymi przepisami prawa oraz wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego i linią orzeczniczą sądów administracyjnych, należało uznać za zasadne przyznanie przez organ I instancji skarżącej wnioskowanego świadczenia w związku z opieką nad niepełnosprawna matką, gdyż spełnione zostały przesłanki pozwalające na przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Podniesiono bowiem, że wnioskodawczyni zrezygnowała z zatrudnienia, w związku z koniecznością opieki nad matką, która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i jednocześnie złożyła wniosek o uchylenie zasiłku stałego, który został uchylony ostateczną decyzją organu I instancji. W tym zakresie organ II instancji powołując się na treść art. 24 ust. 2 u.ś.r. wskazał, że jak wynika z akt sprawy wnioskodawczyni przedmiotowy wniosek złożyła w dniu 1 lutego 2021 r., jednakże w związku z tym, że do końca lutego 2022 r. pobierała zasiłek stały, co jest przesłanką negatywną uniemożliwiająca przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, organ I instancji zasadnie odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia 1 lutego 2021 r. do dnia 28 lutego 2022 r. Organ odwoławczy zaznaczył również, że w przedmiotowej sprawie M. W.1 legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 23 października 2020 r., z którego wynika, iż została zaliczona do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności do dnia 31.10.2022 r. w związku z czym zasadność przyznania świadczenia na podstawie art. 24 ust. 2 i art. 17 ust. 5 pkt 1a u.ś.r. nastąpiła począwszy od miesiąca uchylenia zasiłku stałego, tj. od miesiąca marca 2022 r. do 31 października 2022 r., gdyż – stosownie do treści art. 24 ust. 4 u.ś.r. – opisane wyżej orzeczenie stwierdza o niepełnosprawności orzeczonej do tego czasu. Dodano przy tym, że wysokość świadczenia została ustalona w oparciu o ustawę z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych oraz obwieszczenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 października 2021 r. w sprawie wysokości świadczenia pielęgnacyjnego w roku 2022 (M.P.2021.1021). Jednocześnie organ II instancji odnosząc się do zarzutów odwołania wskazał, iż w jego ocenie są one nieuzasadnione. Podniesiono bowiem, że w wydanym w przedmiotowej sprawie orzeczeniu sąd administracyjny nie wskazał, iż świadczenie pielęgnacyjne jest należne od miesiąca złożenia wniosku, nie przesądził nawet, że jest ono należne, a jedynie wskazał, iż konieczne jest uzupełnienie materiału dowodowego w zakresie możliwości sprawowania opieki nad żoną przez ojca skarżącej. Dodatkowo zaznaczono, że Sąd przywołał dwie linie orzecznicze, w których jedna z nich opierała się na poglądzie wskazującym możliwość wyrównania świadczenia pielęgnacyjnego w rozliczeniu z emeryturą i zarazem jednoznacznie przychylił się do drugiej z prezentowanych linii orzeczniczych wskazujących na konieczność rezygnacji ze świadczenia kolidującego ze świadczeniem pielęgnacyjnym. Skargę na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie wniosła skarżąca – M. W., domagając się przyznania świadczenia od dnia złożenia wniosku, tj. od dnia 1 lutego 2021 r. Skarżąca zakwestionowała twierdzenia organu i zasadność wydanego przez ten organ rozstrzygnięcia, przytaczając argumentację mającą zdaniem skarżącej przemawiać za jego wadliwością, a nadto podtrzymała zarzuty i wnioski podniesione uprzednio w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w tym zakresie stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329; zwanej dalej "p.p.s.a."). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli Sądu było rozstrzygnięcie dotyczące odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką M. W.1 za okres od dnia 1.02.2021 r. do dnia 28.02.2022 r. W pozostałym zakresie skarżąca nie kwestionowała decyzji o przyznaniu jej świadczenia pielęgnacyjnego. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 615, powoływanej dalej jako "u.ś.r."), a w szczególności art. 17 tej ustawy. Instytucję świadczenia pielęgnacyjnego reguluje art. 17 u.ś.r., w którym szczegółowo określono przesłanki, od spełnienia których uzależnione jest pozytywne rozpatrzenie wniosku opiekuna osoby niepełnosprawnej o przyznanie świadczenia mającego choć w niewielkim stopniu rekompensować brak możliwości świadczenia pracy w związku z opieką, jaką sprawuje nad osobą niepełnosprawną. Wskazane przez ustawę przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie. Wskazany przepis jednocześnie bezpośrednio wskazuje przesłanki negatywne przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce lub ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom na których zgodnie z przepisami ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W celu uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego należy wykazać, że osoba ubiegająca się o nie stale i osobiście opiekuje się bliską osobą niepełnosprawną. Fundamentalną jest tu kwestia, czy taka opieka stanowi przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej, a tym samym musi zachodzić bezpośredni związek pomiędzy rezygnacją czy niepodejmowaniem zatrudnienia a sprawowaną opieką. Innymi słowy rezygnacja z pracy zawodowej musi nastąpić w celu sprawowania opieki. W przedmiotowej sprawie zachodzą dwie okoliczności wskazujące na konieczność odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Przede wszystkim w postępowaniu administracyjnym ustalono, że M. W.1 jest mężatką, a jej mąż nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W aktach administracyjnych brak takiego orzeczenia. W uchwale składu 7 sędziów NSA z 14.11.2022 r., I OPS 2/22, Sąd ten przesądził, że "1. Warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615 ze zm., dalej: u.ś.r.) osobom wskazanym w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, jest legitymowanie się przez rodziców osoby wymagającej opieki, osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 1a u.ś.r.); 2. Warunkiem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., z tytułu sprawowania opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim osobie wskazanej w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., innej niż współmałżonek, jest legitymowanie się przez współmałżonka osoby wymagającej opieki orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r.)". Powyższa uchwała wiąże Sąd orzekający w sprawie niniejszej. Nadto należy podnieść, że (jak już podnosił Sąd w wyroku z 22 listopada 2021 r. sygn. akt III SA/Kr 793/21) pobieranie przez skarżącą zasiłku stałego nie jest przeszkodą w otrzymaniu świadczenia pielęgnacyjnego. Na podstawie ust. 5 art. 17 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje między innymi jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego. Należy jednak zauważyć, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 26 czerwca 2019 r. (sygn. akt SK 2/17), uznał art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, za niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Należy przy tym zauważyć, że zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 maja 2020 r. sygn. akt 2375/19 oraz z dnia 24 sierpnia 2020r., I OSK 650/20, wyrok WSA w Poznaniu z 13 stycznia 202 r. sygn. akt IV SA/Po 824/19 oraz wyrok WSA w Rzeszowie z 20 lutego 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 1265/19) przyjęto rozwiązanie polegające na umożliwieniu osobie uprawnionej wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalno-rentowego. Wypłata świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy ustawową wysokością tego świadczenia i wysokością emerytury (netto), pozostawałaby bowiem w sprzeczności z treścią art. 17 ust. 3 u.ś.r., który wysokość świadczenia pielęgnacyjnego określa jednoznacznie kwotowo i nie pozwala na samodzielne określanie jego wysokości przez organ administracji w oparciu o jakiekolwiek przesłanki. Słusznie podnosi się w orzecznictwie niektórych wojewódzkich sądów administracyjnych, że praktyka taka, niezależnie od trudności co do ustalenia jej podstawy prawnej, spowodowałaby dalsze wątpliwości, co do zachowania zasady równości oraz komplikacje w zakresie ustalania przez organ wysokości należnej wypłaty świadczenia w sytuacji otrzymania np. trzynastej emerytury, czy też w zakresie odprowadzanych składek na ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie emerytalno-rentowe (wyrok NSA z dnia 24 sierpnia 2020r., I OSK 650/20). Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie orzekającego w niniejszej sprawie należy podzielić ten pogląd, który jest obecnie również reprezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. wyrok NSA z dnia 27 maja 2021 r. sygn. akt I OSK 303/21, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 16 marca 2021 r. sygn. akt IV SA/Wr 109/21, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 25 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Sz 1027/20 czy wyrok WSA z dnia 21 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SA/Sz 168/21, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 10 czerwca 2021 r., II SA/Sz 255/21, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 10 czerwca 2021 r., II SA/Ol 381/21). Co więcej te same zasady należy stosować do sytuacji, gdy osoba wnioskująca o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego jest uprawniona do pobierania zasiłku stałego. Osoba spełniająca przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego może je zatem otrzymać od momentu, w którym w wyniku zrzeczenia się prawa do innego świadczenia zaprzestanie jego pobierania. W niniejszej sprawie decyzja przyznająca skarżącej zasiłek stały z dnia 16 kwietnia 2007 r. została uchylona decyzją Burmistrza Miasta i Gminy M. z dnia 17 marca 2022 r. Nr [...] od dnia 1 marca 2022 r., zgodnie z wnioskiem skarżącej (k. 59 akt administracyjnych). Decyzja w części zaskarżonej jest zatem prawidłowa, a zarzuty skargi okazały się nieuzasadnione. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI