III SA/Kr 1350/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę spółki A Sp. z o.o. na decyzję Inspektora Pracy nakazującą uzupełnienie tabeli norm środków ochrony indywidualnej oraz aktualizację oceny ryzyka zawodowego w związku z pandemią COVID-19.
Spółka A Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Inspektora Pracy nakazującą uzupełnienie tabeli norm środków ochrony indywidualnej o środki zabezpieczające przed SARS-CoV-2 oraz aktualizację oceny ryzyka zawodowego. Spółka argumentowała, że środki te nie są środkami ochrony indywidualnej w rozumieniu prawa pracy, a zagrożenie COVID-19 nie ma charakteru zawodowego. Sąd uznał jednak, że środki te mieszczą się w definicji środków ochrony indywidualnej, a ocena ryzyka zawodowego musi uwzględniać nowe zagrożenia, takie jak pandemia, ze względu na transmisyjność wirusa i potencjalne narażenie pracowników.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę A Sp. z o.o. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy, która utrzymała w mocy nakaz inspektora pracy dotyczący uzupełnienia tabeli norm środków ochrony indywidualnej o środki zabezpieczające przed wirusem SARS-CoV-2 oraz aktualizacji oceny ryzyka zawodowego o zagrożenia związane z epidemią COVID-19. Spółka kwestionowała te nakazy, twierdząc, że środki ochrony osobistej nie są tożsame ze środkami ochrony indywidualnej w rozumieniu przepisów prawa pracy, a zagrożenie wirusem nie ma charakteru zawodowego. Sąd oddalił skargę, uznając, że środki ochrony osobistej, takie jak rękawiczki jednorazowe i maseczki, mieszczą się w definicji środków ochrony indywidualnej. Podkreślono, że pracodawca ma obowiązek dostarczać pracownikom nieodpłatnie środki ochrony indywidualnej i ustalać ich rodzaje, a tabela norm przydziału powinna odzwierciedlać aktualne zasady. Sąd uznał również, że ocena ryzyka zawodowego musi być aktualizowana o nowe zagrożenia, takie jak pandemia COVID-19, ze względu na transmisyjność wirusa i potencjalne narażenie pracowników w środowisku pracy, nawet jeśli nie jest to praca bezpośrednio związana z czynnikiem biologicznym. Zgodnie z przepisami, pracodawca jest zobowiązany do oceny ryzyka zawodowego i stosowania środków profilaktycznych, a wirus SARS-CoV-2, zakwalifikowany do 3 grupy zagrożenia, wymaga szczególnej uwagi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, środki te mieszczą się w definicji środków ochrony indywidualnej zawartej w przepisach prawa pracy.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że definicja środków ochrony indywidualnej obejmuje wszelkie środki noszone lub trzymane przez pracownika w celu ochrony przed zagrożeniami, w tym rękawiczki i maseczki. Tabela norm przydziału powinna odzwierciedlać faktycznie zapewniane środki.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (30)
Główne
k.p. art. 237 § § 1
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
k.p. art. 237 § § 2
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
k.p. art. 237 § § 8
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
k.p. art. 226
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
Pomocnicze
k.p. art. 237
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
k.p. art. 222 § § 1
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
k.p. art. 222 § § 3
Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy
k.p.a. art. 138 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 108 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.PIP art. 19 § ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy
u.PIP art. 11 § pkt 1
Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy
u.PIP art. 31 § ust. 2 pkt 7
Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy
ustawa COVID-19 art. 15 § zs4 ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
rozp. czynniki biologiczne art. 7 § pkt 5
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki
rozp. czynniki biologiczne art. 3
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki
rozp. czynniki biologiczne art. 5 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki
rozp. czynniki biologiczne art. 7 § pkt 2
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki
rozp. czynniki biologiczne art. 7 § pkt 8
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki
rozp. czynniki biologiczne art. 13
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki
rozp. czynniki biologiczne art. 12 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki
rozp. ogólne BHP art. 2 § pkt 9
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy
rozp. ogólne BHP art. 2 § pkt 7
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy
rozp. ogólne BHP art. 39a
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy
rozp. epidemia art. 9 § ust. 3 pkt 3
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii
rozp. epidemia art. 24 § ust. 1 pkt 2 c i d
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii
rozp. epidemia art. 24 § ust. 3 pkt 4
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii
rozp. choroby zawodowe
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Środki ochrony osobistej (maseczki, rękawiczki, środki dezynfekujące) są środkami ochrony indywidualnej w rozumieniu prawa pracy. Pracodawca ma obowiązek aktualizacji oceny ryzyka zawodowego o nowe zagrożenia, w tym związane z pandemią COVID-19. Transmisyjność wirusa SARS-CoV-2 uzasadnia konieczność stosowania środków ochrony indywidualnej i aktualizacji oceny ryzyka zawodowego w środowisku pracy.
Odrzucone argumenty
Środki ochrony osobistej nie są środkami ochrony indywidualnej w rozumieniu prawa pracy. Zagrożenie COVID-19 nie ma charakteru zawodowego, a wynika z ogólnej sytuacji epidemicznej. Brak potwierdzonego narażenia na czynnik biologiczny uzasadnia brak obowiązku aktualizacji oceny ryzyka zawodowego i tabeli norm środków ochrony indywidualnej.
Godne uwagi sformułowania
środki ochrony osobistej nie są tożsame ze środkami ochrony indywidualnej w rozumieniu przepisów prawa pracy zagrożenie zakażeniem wirusem SARS-Cov-2 nie ma charakteru zawodowego, tylko jest związane z ogólną sytuacją epidemiczną na obszarze kraju środki ochrony indywidualnej powinny być stosowane w sytuacjach kiedy nie można uniknąć zagrożeń lub nie można ich wystarczająco ograniczyć za pomocą środków ochrony zbiorowej albo odpowiedniej organizacji pracy nie trzeba być wirusologiem ani epidemiologiem, by stwierdzić z doświadczenia życiowego i ogólnej wiedzy, że bez wprowadzenia tego rodzaju środków ochrony indywidulanej, z uwagi na niezwykłą transmisyjność koronawirusa nie da się inaczej zapobiec przed jego szkodliwym oddziaływaniem pojęcie "potwierdzonego narażenia" należy rozumieć jako potencjalne narażenie, które może wystąpić podczas wykonywania czynności na danym stanowisku pracy
Skład orzekający
Renata Czeluśniak
przewodniczący
Janusz Kasprzycki
sprawozdawca
Ewa Michna
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących środków ochrony indywidualnej i oceny ryzyka zawodowego w kontekście pandemii COVID-19, obowiązki pracodawcy w zakresie BHP w sytuacji zagrożenia epidemicznego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji pandemii COVID-19, ale jego argumentacja może być stosowana do innych zagrożeń biologicznych w środowisku pracy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnie znanego zagrożenia (COVID-19) i jego wpływu na obowiązki pracodawców, co czyni ją interesującą dla szerokiego grona odbiorców.
“Czy maseczki i rękawiczki to już środki ochrony indywidualnej? WSA rozstrzyga obowiązki pracodawców w pandemii.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Kr 1350/20 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2021-07-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-12-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Ewa Michna Janusz Kasprzycki /sprawozdawca/ Renata Czeluśniak /przewodniczący/ Symbol z opisem 6198 Inspekcja pracy Hasła tematyczne Inspekcja pracy Sygn. powiązane III OSK 242/22 - Wyrok NSA z 2025-03-21 Skarżony organ Inspektor Pracy Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 1320 Art. 237 Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. Dz.U. 2019 poz 2325 Art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2021 poz 735 Art. 7, 77 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie: WSA Janusz Kasprzycki (spr.) WSA Ewa Michna po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w W na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy z dnia 29 września 2020 r., nr rej. [...], w przedmiocie nakazu z zakresu inspekcji pracy skargę oddala. Uzasadnienie Uzasadnienie: Zaskarżoną przez Spółkę – A Polska Sp. z o.o. w W (zwaną dalej skarżącą Spółką) - decyzją z dnia 29 września 2020 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096, zwanej dalej jako k.p.a.), art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. z 2019 r., poz. 1251, zwanej dalej ustawą o PIP), Okręgowy Inspektor Pracy utrzymał w mocy nakaz inspektora pracy z dnia [...] 2020 r. nr rej. [...] w zakresie decyzji zawartych w pkt 2 i 3 nakazu. Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Inspektorzy pracy, po przeprowadzeniu kontroli w Spółce - A Polska Sp. z o.o. A N, ul. W, zakończonej protokołem kontroli nr rej. [...], wydali nakaz w dniu 25 sierpnia 2020 r., nr rej. [...] obejmujący 6 decyzji z zakresu BHP. Decyzje zawarte w pkt nr 2 i 3 nakazu z dnia 25 sierpnia 2020 r., nr rej. [...], dotyczyły odpowiednio uzupełnienia tabeli norm przydziału środków ochrony indywidualnej o wymagane i odpowiednie środki ochrony indywidualnej zabezpieczające przed wirusem SARS-CoV-2 oraz aktualizacji oceny ryzyka zawodowego o zagrożenia związane z epidemią COVID-19. Decyzje te wydano na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy o PIP, który uprawnia organy PIP do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie w przypadku, gdy naruszenie dotyczy przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Ze względu na ochronę zdrowia pracowników, na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. zaskarżonym decyzjom nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W zakresie szczegółowej podstawy prawnej w decyzji zawartej w pkt 2 nakazu wskazano art. 2378 ustawy z dnia 26 czerwca 1964 r. Kodeks pracy (Dz. U, z 2020 r., poz. 1320 ze zm., zwanej dalej Kodeksem pracy) oraz § 7 pkt 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz. U. z 2005 r., Nr 81, poz. 716, zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki). Podstawą prawną decyzji zawartej w pkt nr 3 nakazu był art. 2211 § 1, art. 226 Kodeksu pracy oraz § 6 rozporządzenia w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki. W odwołaniu od powyższego nakazu skarżąca Spółka wniosła o uchylenie decyzji zawartych w pkt 2 i 3 nakazu. Wskazała, że w ww. nakazie podstawa prawna w postaci rozporządzenia w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki nie dotyczy pracowników Spółki A. Środki ochrony osobistej o których mowa w § 9 pkt 3 ppkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r., poz. 1356 ze zm.) nie są bowiem tożsame ze środkami ochrony indywidualnej w rozumieniu przepisów § 2 pkt 9 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (t. jedn., Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy). Wyjaśniła, że pracodawca - skarżąca Spółka - udostępnia wszystkim pracownikom środki do dezynfekcji rąk, rękawiczki jednorazowe oraz maseczki w ilościach nieograniczonych, co w ocenie spółki wyczerpuje realizację obowiązków nałożonych przez przepisy wydane w związku ze stanem epidemii. Dodatkowo podniosła, że określenie w tabeli norm przydziału środków ochrony indywidualnej zabezpieczających przed wirusem SARS-CoV-2 spowoduje ograniczenie dla pracowników uprawnień wynikających z obowiązujących przepisów. Opisaną na wstępie decyzją Okręgowy Inspektor Pracy utrzymał w mocy nakaz inspektora pracy z dnia [...] 2020 r., nr rej. [...] w zakresie decyzji zawartych w pkt 2 i 3 nakazu. W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że przedmiotowy nakaz z dnia 25 sierpnia 2020 r., nr rej. [...] został wydany w związku z ustaleniami kontroli, zawartymi w protokole kontroli nr rej. [...]. Pracodawca złożył zastrzeżenia do treści protokołu, w których postulował m.in. zamieszczenie w części dotyczącej odzieży, obuwia roboczego oraz środków ochrony indywidualnej, zapisu o tym, że pracodawca na bieżąco wydaje środki ochrony sanitarnej zabezpieczające przed wirusem Sars-CoV-2, a także o wykreślenie, w części dotyczącej oceny ryzyka zawodowego, zapisu o nie opracowaniu planu działań obejmującego właściwe środki bezpieczeństwa i kontroli, pozwalające normalnie pracować i jednocześnie zapobiegać możliwości rozprzestrzeniania się ww. wirusa. Powyższe zastrzeżenia pracodawca motywował tym, że na potrzeby przeciwdziałania ww. wirusowi dostarcza bez ograniczeń płyn do dezynfekcji, maseczki i rękawiczki, na bieżąco informuje pracowników o zaleceniach inspekcji sanitarnej i Ministerstwa Zdrowia, a także udostępnia tablicę informacyjną poświęconą temu tematowi. Zastrzeżeń tych inspektorzy pracy nie uwzględnili. Organ odwoławczy dodał, że kwestionowane zapisy w decyzjach zawartych w pkt 2 i 3 nakazu dotyczą zmodyfikowania instrumentów ochrony BHP w związku z ogłoszonym stanem epidemii. Organy PIP nie zakwestionowały realizacji przez pracodawcę obowiązków związanych z ochroną zdrowia pracowników w trakcie stanu epidemii. Zaskarżone decyzje mają jedynie na celu uaktualnienie istniejących już dokumentów z zakresu BHP o podejmowane przez pracodawcę dodatkowe działania związane z przeciwdziałaniem wirusowi SARS-CoV-2. Decyzja zawarta w pkt nr 2 nakazu dotyczy uzupełnienia prowadzonej przez pracodawcę tabeli norm przydziału środków ochrony indywidualnej o m.in. wymagane przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r., poz. 1356 ze zm.) rękawiczki jednorazowe lub środki do dezynfekcji rąk, które, zgodnie z oświadczeniami pracodawcy, są obecnie zapewniane pracownikom. Zgodnie bowiem z art. 2376 Kodeksu pracy pracodawca jest obowiązany dostarczyć pracownikowi nieodpłatnie środki ochrony indywidualnej zabezpieczające przed działaniem niebezpiecznych i szkodliwych dla zdrowia czynników występujących w środowisku pracy oraz informować go o sposobach posługiwania się tymi środkami. Pracodawca ustala rodzaje środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego, których stosowanie na określonych stanowiskach jest niezbędne (art. 2378 § 1 Kodeksu pracy). Strona skarżąca realizuje ten obowiązek poprzez wydane zarządzenie w sprawie ustalania zasad gospodarowania odzieżą, obuwiem roboczym oraz środkami ochrony indywidualnej, a także poprzez prowadzenie m.in. tabeli norm przydziału. Skarżąca Spółka nie zaprzeczyła, że tabela ta nie została zmodyfikowana od czasu wprowadzenia stanu epidemii i obowiązku zapewnienia rękawiczek jednorazowych lub środków do dezynfekcji rąk. Organ drugiej instancji nie podzielił prezentowanego w odwołaniu poglądu, aby nakazane przez przepisy wydane w związku ze stanem epidemii środki ochrony osobistej nie stanowiły środków ochrony indywidualnej w rozumieniu przepisów prawa pracy. Definicja środków ochrony indywidualnej zawarta jest w § 2 pkt 9 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Przez środki ochrony indywidualnej rozumie się wszelkie środki noszone lub trzymane przez pracownika w celu jego ochrony przed jednym lub większą liczbą zagrożeń związanych z występowaniem niebezpiecznych lub szkodliwych czynników w środowisku pracy, w tym również wszelkie akcesoria i dodatki do tego celu. W zakresie pojęciowym tego terminu mieszczą się więc np. rękawiczki jednorazowe i maseczki. Od czasu wydania obowiązującej obecnie u pracodawcy tabeli, zaszły zmiany w zasadach przydziału takich środków. Sam pracodawca przyznał, że dostarcza rękawiczki wszystkim swoim pracownikom w nieograniczonym zakresie. Odpowiednie zapisy odnoszące się do obecnie panującej w zakładzie pracy sytuacji, powinny więc znaleźć się w przepisach wewnątrzzakładowych. Jednocześnie organ odwoławczy nie zgodził się z argumentem, że wprowadzenie odpowiednich zapisów do tabeli norm przydziału środków ochronny indywidualnej spowoduje pogorszenie sytuacji pracowników. Tabela taka powinna odzwierciedlać stosowane przez pracodawcę zasady w tym zakresie. Jeśli więc środki takie wydawane są bez ograniczeń, takie zapisy powinny znaleźć się w obowiązującym dokumencie. Ułatwi to, w ocenie organu II instancji, pracownikom zapoznanie się ze swoimi uprawnieniami i poprawi w efekcie stan bezpieczeństwa w zakładzie pracy. Co do zarzutu błędnie wskazanej podstawy prawnej, organ wyjaśnił, że wskazany § 7 pkt 5 rozporządzenia w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki dotyczy zapewniania pracownikom środków ochrony zbiorowej lub w przypadku gdy w inny sposób nie można uniknąć narażenia, środków ochrony indywidualnej, odpowiednich do rodzaju i poziomu narażenia. Rozporządzenie to w załączniku nr 2 określa wykaz prac narażających pracowników na działanie czynników biologicznych. Katalog takich prac nie jest zamknięty i zawiera również prace w innych okolicznościach niż wprost wymienione, podczas których jest potwierdzone narażenie na działanie czynników biologicznych. Nie mniej jednak, w ocenie organu drugiej instancji, obowiązek ujęty w decyzji zawartej w pkt 2 zaskarżonego nakazu wynika już z przepisów art. 2376 § 1 i 2378 §1 Kodeksu pracy. Odnośnie decyzji zawartej w pkt nr 3 nakazu organ wyjaśnił, że dotyczy ona obowiązku zaktualizowania oceny ryzyka zawodowego o zagrożenia związane z trwającą epidemią. Art. 226 Kodeksu pracy zobowiązuje pracodawcę do: oceny i dokumentowania ryzyka zawodowego, stosowania środków profilaktycznych zmniejszających ryzyko oraz informowania pracowników o ryzyku zawodowym, które wiąże się z wykonywaną pracą oraz zasadach ochrony przed zagrożeniami. Pojęcie ryzyka zawodowego zostało zdefiniowane w § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, który stanowi, że jest to prawdopodobieństwo wystąpienia niepożądanych zdarzeń związanych z wykonywaną pracą, powodujących straty, w szczególności wystąpienie u pracowników niekorzystnych skutków zdrowotnych w wyniku zagrożeń zawodowych powstających w środowisku pracy lub sposobu wykonywania pracy. Z kolei § 39a ww. rozporządzenia stanowi, że pracodawca ocenia ryzyko zawodowe występujące przy wykonywanych pracach, w szczególności przy doborze wyposażenia stanowisk i miejsc pracy, stosowanych substancji i preparatów (...) oraz zmianie organizacji pracy. Podczas oceny ryzyka zawodowego uwzględnia się wszystkie czynniki środowiska pracy występujące przy wykonywanych pracach oraz sposoby wykonywania prac. Ocena ryzyka zawodowego nie jest więc czynnością jednorazową. Konieczne jest dokonywanie jej przeglądów w celu zapewnienia, że jej wyniki pozostają aktualne i że uwzględnia ona nowopowstające zagrożenia, a także nowe rozwiązania opracowane w celu eliminowania i ograniczania ryzyka zawodowego. Nie ulega wątpliwości, że panujący stan epidemii wpływa na warunki pracy i zagrożenia z tym związane, szczególnie w zakładach pracy z sektora handlowego. Sam pracodawca przyznaje, że obecnie panująca szczególna sytuacja wymusiła na nim podjęcie nowych działań (zapewnienie środków ochrony oraz działań informacyjnych). Zmiany takie powinny znaleźć swoje odbicie w aktualizacji ryzyka zawodowego, aby możliwe było spełnienie roli tej instytucji. Organ wskazał, że ww. argumentacja odnosi się również do wskazania podstawy prawnej w postaci rozporządzenia w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki. W podstawie prawnej decyzji zawartej w pkt 3 zaskarżonego nakazu błędnie wymieniono jednak art. 2211 § 1 Kodeksu pracy. Intencją inspektorów pracy było zapewne powołanie się na przepis art. 2221 § 1 Kodeksu pracy. odnoszący się do zatrudniania pracowników w warunkach narażenia na działanie szkodliwych czynników biologicznych. Nie wpływa to jednak na ważność wydanej decyzji. W ocenie organu drugiej instancji wystarczającą podstawą prawną dla przedmiotowego nakazu jest już sam przepis art. 226 Kodeksu pracy. Ponadto zgodnie z poglądami orzecznictwa i doktryny prawa administracyjnego, przesłanka braku podstawy prawnej jest spełniona tylko wtedy, gdy przepisy powszechnie obowiązującego prawa nie zawierają podstawy do wydania danej decyzji (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 kwietnia 2018 r., sygn. II GSK 1800/16). Nawet więc w razie wskazania w podstawie prawnej decyzji niewłaściwego przepisu nie mamy do czynienia ani z rażącym naruszeniem prawa ani z brakiem podstawy prawnej (wyrok NSA z 27 kwietnia 2018 r., sygn. II OSK 2827/17). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, na powyższą decyzję, utrzymującą w mocy decyzje nr 2 i 3 nakazu inspektora pracy, skarżąca Spółka zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie przepisów: 1. art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 12 ustawy o PIP w zw. z art. 31 ust. 2 pkt. 7 Ustawy o PIP oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ wszystkich niezbędnych czynności wymaganych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, nieprzeprowadzenie przez organ analizy charakteru pracy na poszczególnych stanowiskach, rodzaju wykonywanych zadań, sposobu ich wykonywania oraz zasad świadczenia pracy, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2. art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 12 Ustawy o PIP w zw. z art. 31 ust. 2 pkt. 7 Ustawy o PIP oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ wszystkich niezbędnych czynności wymaganych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, polegające na braku zebrania i analizy informacji na temat tego, jakie działania podejmuje skarżąca w celu zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, w związku z ochroną i zapobieganiem przed zarażeniem COVID-19, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 3. art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonych decyzji organu l instancji zawartych w pkt 2 i 3 nakazu, w sytuacji, w której powinny one podlegać uchyleniu; 4. art. 2221 § 1 Kodeksu pracy i art. 2221 § 3 Kodeksu pracy. w zw. z § 3, § 7 i załącznika 2 rozporządzenia w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki poprzez jego błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że pracownicy skarżącej są zatrudnieni w warunkach narażenia na działanie szkodliwych czynników biologicznych, podczas gdy w wypadku tych pracowników nie ma potwierdzonego narażenia na działanie czynników biologicznych, a zagrożenie zakażenia wirusem SARS-Cov-2 nie ma charakteru zawodowego, tylko jest związane z ogólną sytuacją epidemiczną na obszarze kraju, co miało wpływ na ustalenia obowiązków skarżącej w zakresie aktualizacji tabeli przydziału i aktualizacji oceny ryzyka zawodowego; 5. art. 226 Kodeksu pracy poprzez nakazanie skarżącej zaktualizowanie oceny ryzyka zawodowego na stanowiskach pracownik fizyczny i proces implementacji o zagrożenia związane z COVID-19, w sytuacji, w której nie można uznać, że ryzyko zakażenia się COVID-19 na tych stanowiskach jest związane z wykonywaną pracą (pracownicy nie wykonują zawodu, który ze swej istoty byłby związany z takim zagrożeniem), a interpretacja odmienna prowadziłaby do daleko idących skutków związanych z uznaniem pracy tych pracowników za szczególnie niebezpieczną lub szczególnie szkodliwą ze względu na możliwy kontakt z czynnikiem biologicznym z trzeciej grupy zagrożenia biologicznymi czynnikami szkodliwymi w miejscu pracy (wirus SARS); 6. art. 2378 § 1 Kodeksu pracy i 2376 § 1 Kodeksu pracy poprzez uznanie, że sytuacja epidemiczna związana z pandemią COVID-19 wymaga uzupełnienia przez skarżącą prowadzonej przez nią tabeli przydziału o ŚOI zabezpieczające przed wirusem SARS-Cov-2, podczas gdy: - żaden z pracowników skarżącej nie jest zatrudniony na stanowisku, na którym w środowisku pracy występuje czynnik biologiczny w postaci wirusa SARS-CoV-19, a ewentualna ekspozycja pracowników na wirusa SARS-CoV-19 wynika z ogólnego stanu rozprzestrzenia się tego wirusa w populacji; - przepisy wykonawcze do Ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, wprowadzane w związku pandemią COVID-19, ustanawiają odrębną podstawę prawną do ochrony pracowników przed zakażeniem SARS-CoV-2 (osłona twarzy, płyny dezynfekujące, rękawiczki) i ustalają zakres tej ochrony, ochrona ta nie przewiduje wyposażenia wszystkich pracowników w dodatkowe ŚOI; - dodatkowe określanie ŚOI w przepisach zakładowych nie jest w tej sytuacji konieczne, skoro zabezpieczenie pracownika przed zakażeniem SARS-CoV-2 zapewniają przepisy powszechnie obowiązujące (przepisy wykonawcze wydane w związku z pandemią CON/ID-19); 7. art. 2378 § 1 Kodeksu pracy w zw. z art. 46a ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz w zw. z § 9 ust. 3 pkt. 3, § 24 ust. 1 pkt. 2 c i d, § 24 ust. 3 pkt. 4 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii z dnia 7 sierpnia 2020 r. (Dz. U. z 2020 r., poz. 1356), poprzez ich błędne zastosowanie i uznanie, że ograniczenia i nakazy wprowadzane w związku pandemią COVID-19 w przepisach wykonawczych, na podstawie Ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, nakładają na skarżąca jako na pracodawcę obowiązek uzupełnienia prowadzonej przez nią tabeli przydziału ŚOI o środki wymagane w tej ustawie (osłona twarzy, rękawiczki), podczas gdy taki obowiązek nie wynika z żadnego przepisu ustawowego ani przepisu wykonawczego; 8. § 7 pkt. 5 rozporządzenia w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki w zw. z art. art. 2221 § 3 Kodeksu pracy poprzez jego zastosowanie, w sytuacji, w której nie było takich podstaw, co doprowadziło do nakazania skarżącej zaktualizowania tabeli przydziału ŚOI; 9. art. 2221 Kodeksu pracy poprzez jego zastosowanie w sytuacji, w której nie było do tego podstaw z uwagi na brak zatrudnienia pracownika w warunkach narażenia na działanie szkodliwych czynników biologicznych, co doprowadziło do nakazania pracodawcy przeprowadzania aktualizacji oceny ryzyka zawodowego. Mając na uwadze powyższe skarżąca Spółka wniosła o: - uchylenie w całości zaskarżonej oraz uchylenie decyzji zawartych w pkt 2 i 3 nakazu; - dopuszczenie dowodu z wydruku wybranych publikacji z czasopisma branżowego: Atest - Ochrona Pracy, numer 10/2020, zawierających stanowisko specjalistów oraz GIS i GIP w zakresie SOI oraz ryzyka zawodowego w kontekście epidemii COVID-19 na wykazanie treści tych stanowisk, braku konieczności aktualizacji ryzyka zawodowego dla stanowisk zajmowanych przez pracowników skarżącej, braku podstaw do zastosowania dodatkowych ŚOI; - zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów pełnomocnika według norm przepisanych. Ww. skarga została uzupełniona pismem procesowym z dnia 5 listopada 2020 r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o częściowe oddalenie skargi poprzez: - oddalenie jej w części dotyczącej utrzymania w mocy decyzji zawartej w pkt 3 nakazu ; - uwzględnienie skargi w części dotyczącej utrzymania w mocy decyzji zawartej w pkt nr 2 nakazu.. Zdaniem organu odwoławczego zobowiązanie pracodawcy do zaktualizowania oceny ryzyka zawodowego było w pełni zasadne. Dlatego też organ wniósł o oddalenie skargi w tym zakresie. Jednocześnie organ odwoławczy przyznał rację skarżącej spółce i podzielił jej stanowisko w tym zakresie, że środki ochrony osobistej nie są środkami ochrony indywidualnej, mającymi chronić pracownika przed zakażeniem SARS-CoV-2, lecz środkami mającymi chronić otoczenie przed rozpowszechnianiem się wirusa. Zarówno bowiem środki ochrony osobistej, jak i środki ochrony indywidualnej winny być dostarczane przez pracodawcę, co w niniejszej sprawie miało miejsce. Natomiast, dopiero, gdy z oceny ryzyka zawodowego (np. tej zaktualizowanej) wyniknie, że dana praca została zakwalifikowana jako praca w narażeniu na czynnik biologiczny SARS-CoV-2, to wówczas pracodawca będzie miał obowiązek zapewnić pracownikom środki ochrony indywidualnej, bo ich stosowanie jest niezbędne. Z powyższych względów organ wniósł o częściowe uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji Okręgowego Inspektora Pracy z dnia 29 września 2020 r. znak [...]; [...] w części utrzymującej nakaz z dnia 25 sierpnia 2020 r. nr rej. [...] w zakresie decyzji zawartej w pkt 2 oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, zwanej dalej: "P.p.s.a.") sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej w skrócie – k.p.a.). Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją, sąd rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji, sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach tej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji według kryterium legalności, wykazała, że jest ona zgodna z prawem. Podkreślić należy, że przedmiot zaskarżenia w rozpatrywanej sprawie obejmował decyzje nr 2 i 3 nakazu inspektora pracy, gdyż skarżąca Spółka zaskarżyła w całości decyzję Okręgowego Inspektora Pacy z dnia 29 września 2020 r., ale w zakresie w jakim utrzymał on w mocy wskazane decyzje nr 2 i 3 nakazu inspektora pracy, tj. nakaz uzupełnienia prowadzonej przez pracodawcę tabeli norm przydziału środków ochrony indywidualnej o środki zabezpieczające przed wirusem SARS-CoV-2 oraz nakaz zaktualizowania oceny ryzyka zawodowego na stanowisku pracownik fizyczny z datą czerwiec 2013 oraz proces implementacji z dnia 31 maja 2020 r. o zagrożenia związane z trwającą epidemią choroby zakaźnej COVID-19 wywołanej przez koronawirusa SARS-CoV-2. Zdaniem Sądu Okręgowy Inspektor Pracy wydał prawidłowe rozstrzygnięcie nie uchybiając przy tym ani przepisom prawa materialnego, ani przepisom postępowania w stopniu, który by skutkował uchyleniem decyzji w zakresie obejmującym decyzje nr 2 i 3 nakazu inspektora pracy. Zgodnie bowiem z art. 2376 ustawy z dnia 27 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2020 r., poz. 1320 ze zm., zwanej dalej Kodeksem pracy) pracodawca jest obowiązany dostarczyć pracownikowi nieodpłatnie środki ochrony indywidualnej zabezpieczające przed działaniem niebezpiecznych i szkodliwych dla zdrowia czynników występujących w środowisku pracy oraz informować go o sposobach posługiwania się tymi środkami. Trafnie podniósł zatem organ odwoławczy, że to pracodawca ustala rodzaje środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego, których stosowanie na określonych stanowiskach jest niezbędne, o czym stanowi wprost art. 2378 § 1 Kodeksu pracy. Pracodawca, w tym wypadku skarżąca Spółka, realizuje ten obowiązek poprzez wydanie zarządzenia w sprawie ustalania zasad gospodarowania odzieżą, obuwiem roboczym oraz środkami ochrony indywidualnej, a także poprzez prowadzenie m.in. tabeli norm przydziału. Zasadna jest wobec tego argumentacja organu odwoławczego, że skoro skarżąca Spółka nie zaprzeczyła, że tabela norm przydziału nie została zmodyfikowana od czasu wprowadzenia stanu epidemii i obowiązku zapewnienia rękawiczek jednorazowych lub środków do dezynfekcji rąk, to winna zostać przez skarżącą Spółkę zaktualizowana w tym zakresie. Rację ma też organ odwoławczy, że środki ochrony osobistej są także środkami ochrony indywidualnej w rozumieniu przepisów prawa pracy. Definicja środków ochrony indywidualnej zawarta jest w § 2 pkt 9 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (t. jedn., Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy). Przepis ten stanowi, że przez środki ochrony indywidualnej rozumie się wszelkie środki noszone lub trzymane przez pracownika w celu jego ochrony przed jednym lub większą liczbą zagrożeń związanych z występowaniem niebezpiecznych lub szkodliwych czynników w środowisku pracy, w tym również wszelkie akcesoria i dodatki do tego celu. W zakresie pojęciowym tego terminu mieszczą się więc np. rękawiczki jednorazowe i maseczki. Od czasu wydania obowiązującej obecnie u pracodawcy tabeli, zaszły zmiany w zasadach przydziału takich środków. Sama też skarżąca Spółka przyznała, że dostarcza rękawiczki wszystkim swoim pracownikom w nieograniczonym zakresie. Odpowiednie zapisy odnoszące się do obecnie panującej w zakładzie pracy sytuacji, powinny więc znaleźć się, jak trafnie zauważył inspektor pracy, w przepisach wewnątrzzakładowych, adresowanych do wszystkich pracowników. Również Sąd jest zdania, że tego rodzaju zapisy w tabeli norm przydziału środków ochronny indywidualnej z pewnością nie spowodują pogorszenia się sytuacji pracowników. Tabela taka powinna odzwierciedlać stosowane przez pracodawcę zasady w tym zakresie. Jeśli więc środki takie wydawane są bez ograniczeń, to adekwatne do tego zapisy powinny znaleźć się w obowiązującym dokumencie. Ułatwia to nie tylko zapoznanie się pracowników ze swoimi uprawnieniami, ale i przyczynia się do poprawy ogólnego stanu bezpieczeństwa w zakładzie pracy. W ocenie Sądu nie jest trafna argumentacja skarżącej Spółki, że brak było przesłanek do nakazania na podstawie art. 2378 § 1 i 2376 § 1 Kodeksu pracy uzupełnienia prowadzonej przez pracodawcę tabeli norm przydziału środków ochrony indywidualnej o środki zabezpieczające przed wirusem SARS-CoV-2, skoro żaden z pracowników nie jest zatrudniony na stanowisku, na którym w środowisku pracy występuje czynnik biologiczny w postaci wirusa SARS-CoV-19, a ewentualna ekspozycja pracowników na wirusa SARS-CoV-19 wynika z ogólnego stanu rozprzestrzenia się tego wirusa w populacji. Zdaniem Sądu zwrócić należy bowiem w tym zakresie uwagę na następujące kwestie, które są decydujące w odniesieniu do zaktualizowania się tego obowiązku i konieczności jego konkretyzacji w drodze stosownego nakazu. Mianowicie chodzi tu o kwestie transmisyjności wirusa SARS-CoV-2. Jak powszechnie wiadomo wirus ten rozprzestrzenia się w niewielkich kropelkach przez usta lub nos zakażonej osoby, gdy taka osoba kaszle, kicha, mówi, śpiewa czy oddycha. Do zakażenia poprzez wdychanie wirusa może dojść podczas kontaktu z osobą chorującą na COVID-19 lub przez dotknięcie skażonej powierzchni, a następnie oczu, nosa lub ust. Wirus rozprzestrzenia się łatwiej w pomieszczeniach oraz zatłoczonych miejscach. Przez środowisko pracy rozumieć należy więc nie tylko bezpośrednie stanowisko pracy, na którym dany pracownik świadczy pracę, lecz całą powierzchnię zakładu, gdzie praca jest bezpośrednio świadczona oraz pomieszczenia związane z zakładem. Biorąc zatem pod uwagę szczególną transmisyjność tego rodzaju koronawirusa, błędne jest twierdzenie skarżącej Spółki, jakoby żaden z jej pracowników nie był zatrudniony na stanowisku pracy, gdzie występuje ten wirus. Przecież u celu wprowadzenia przedmiotowego obowiązku leży nie co innego, jak zapobieżenie pracowników przed potencjalnym szkodliwym skutkiem wystąpienia tego wirusa. Środki ochrony indywidualnej powinny być zaś stosowane w sytuacjach kiedy nie można uniknąć zagrożeń lub nie można ich wystarczająco ograniczyć za pomocą środków ochrony zbiorowej albo odpowiedniej organizacji pracy. Zdaniem Sądu nie trzeba być wirusologiem ani epidemiologiem, by stwierdzić z doświadczenia życiowego i ogólnej wiedzy, że bez wprowadzenia tego rodzaju środków ochrony indywidulanej, z uwagi na niezwykłą transmisyjność koronawirusa nie da się inaczej zapobiec przed jego szkodliwym oddziaływaniem. Wirus ten może być potencjalnie zatem w środowisku pracy, bo może się w nim rozprzestrzenić na każdym stanowisku i w każdym pomieszczeniu zakładu pracy z uwagi na swą specyfiką rozprzestrzeniania się. Z tą szczególną cechą koronawirusa również wiąże się i prawidłowość drugiego z orzeczonych nakazów – dokonania zaktualizowania oceny ryzyka zawodowego na stanowisku pracownik fizyczny z datą czerwiec 2013 oraz proces implementacji z dnia 31 maja 2020 r. o zagrożenia związane z trwającą epidemią choroby zakaźnej COVID-19 wywołanej przez koronawirusa SARS-CoV-2 o zagrożenia związane z trwającą epidemią. Nie ulega bowiem wątpliwości, że obowiązek ochrony zdrowia i życia pracujących przez zapewnienie im bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki, spoczywa, zgodnie z postanowieniami art. 207 § 2 oraz 304 Kodeksu pracy na pracodawcy w stosunku do pracowników zatrudnionych na podstawie stosunku pracy, a także w stosunku do osób fizycznym wykonującym pracę na innej podstawie niż stosunek pracy w zakładzie pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę, a także osobom prowadzącym w zakładzie pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę na własny rachunek działalność gospodarczą. Działaniem kluczowym pracodawcy, stanowiącym punkt wyjścia dla działań zmierzających do zapewnienia bezpieczeństwa i zdrowia pracujących, jest więc dokonanie przez niego oceny ryzyka zawodowego oraz zastosowanie niezbędnych środków profilaktycznych zmniejszających to ryzyko. Zgodnie bowiem z art. 226 pkt 1 Kodeksu pracy pracodawca ocenia właśnie i dokumentuje ryzyko zawodowe związane z wykonywaną pracą oraz stosuje niezbędne środki profilaktyczne zmniejszające ryzyko. Definicję pojęcia ryzyka zawodowego zawiera § 2 pkt 7 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny. Zgodnie z powołanym przepisem, ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o "ryzyku zawodowym" rozumie się przez to prawdopodobieństwo wystąpienia niepożądanych zdarzeń związanych z wykonywaną pracą, powodujących straty, w szczególności wystąpienia u pracowników niekorzystnych skutków zdrowotnych w wyniku zagrożeń zawodowych występujących w środowisku pracy lub sposobu wykonywania pracy. Z kolei, stosownie do § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz. U. z 2005 r., nr 81, poz. 716 ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowa narażonych na te czynniki, przed wyborem środka zapobiegawczego pracodawca dokonuje oceny ryzyka zawodowego, na jakie jest lub może być narażony pracownik, uwzględniając w szczególności: 1) klasyfikację i wykaz szkodliwych czynników biologicznych; 2) rodzaj, stopień oraz czas trwania narażenia na działanie szkodliwego czynnika biologicznego; 3) informację na temat: a) potencjalnego działania alergizującego lub toksycznego szkodliwego czynnika biologicznego, b) choroby, która może wystąpić w następstwie wykonywanej pracy, c) stwierdzonej choroby, która ma bezpośredni związek z wykonywaną pracą; 4) wskazówki organów właściwej inspekcji sanitarnej, Państwowej Inspekcji Pracy oraz jednostek służby medycyny pracy. Załącznik nr 1 do ww. zarządzenia określa klasyfikację szkodliwych czynników biologicznych, dzieląc je na cztery grupy zagrożenia. Podział ten opiera się na potencjalnym niebezpieczeństwie wywołania chorób u ludzi, przy czym grupa 1 dotyczy czynników, które w najmniejszym stopniu powodują niebezpieczeństwo wywołania chorób, a grupa 4 - czynników niebezpiecznych, wywołujących ciężkie choroby u ludzi. Zidentyfikowanie danego czynnika biologicznego w miejscu pracy, zależnie od jego przynależności do jednej z grup, wpływa na zakres i rodzaj obowiązków pracodawcy. Z załącznika nr 1 Klasyfikacja i wykaz szkodliwych czynników biologicznych wynika, że koronawirus SARS -CoV-2 został zakwalifikowany do 3 grupy zagrożenia, która obejmuje czynniki, które mogą wywoływać u ludzi ciężkie choroby, które są niebezpieczne dla pracowników, a rozprzestrzenianie ich w populacji ludzkiej jest bardzo prawdopodobne. Zazwyczaj istnieją w stosunku do nich skuteczne metody profilaktyki lub leczenia. Postanowienia § 7 pkt 2 i 14 rozporządzenia w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki stanowią, że stosowanie środków zapobiegawczych nie zwalnia pracodawcy od obowiązku prowadzenia rejestrów prac i pracowników narażonych na działanie szkodliwych czynników biologicznych zakwalifikowanych do grupy 3 lub 4 zagrożenia, w formie elektronicznej lub księgi rejestrowej, § 7 pkt 8 tego rozporządzenia zobowiązuje pracodawcę do sporządzenia planu postępowania na wypadek awarii z udziałem szkodliwego czynnika biologicznego zakwalifikowanego do grupy 3 lub 4 zagrożenia czy § 13 rozporządzenia, zgodnie z którym do procesów przemysłowych, w trakcie których stosowane są szkodliwe czynniki biologiczne zakwalifikowane do grupy 2-4 zagrożenia, stosuje się odpowiednio § 12 ust. 2, z uwzględnieniem stopni hermetyczności i środków hermetyczności. Zgodnie zaś z § 12 ust. 2 rozporządzenia w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki, w miejscach wymienionych w ust. 1 czynności związane z narażeniem na szkodliwe czynniki biologiczne są prowadzone na stanowiskach pracy do tego wyznaczonych odpowiadających przynajmniej: 1) 2. stopniowi hermetyczności, dla szkodliwego czynnika biologicznego zakwalifikowanego do grupy 2 zagrożenia; 2) 3. stopniowi hermetyczności, dla szkodliwego czynnika biologicznego zakwalifikowanego do grupy 3 zagrożenia; 3) 4. stopniowi hermetyczności, dla szkodliwego czynnika biologicznego zakwalifikowanego do grupy 4 zagrożenia. Z powyższego wynika, że zakwalifikowanie szkodliwego czynnika biologicznego do konkretnej grupy zagrożenia jest bardzo istotne z uwagi na to, jakie obowiązki w zakresie BHP rodzi po stronie pracodawcy. Natomiast w sytuacji, gdy pracodawca, co prawda zidentyfikował ryzyko wpisując w Karcie oceny narażenia zawodowego "czynniki biologiczne - wirusy, bakterie, bioterroryzm", ale nie ocenił stopnia tego ryzyka, nie jest możliwe ustalenie zakresu obowiązków pracodawcy uzależnionych od klasyfikacji czynnika szkodliwego do określonej grupy narażenia ani tym bardziej wyegzekwowanie realizacji tych obowiązków. Załącznik Nr 2 do rozporządzenia w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki określa wykaz prac narażających pracowników na działanie czynników biologicznych. Zawarto w nim siedem konkretnych rodzajów prac, którymi są: praca w zakładach produkujących żywność, praca w rolnictwie, praca, podczas której dochodzi do kontaktu ze zwierzętami lub produktami pochodzenia zwierzęcego, praca w jednostkach ochrony zdrowia, praca w laboratoriach klinicznych, weterynaryjnych lub diagnostycznych, praca w zakładach gospodarki odpadami oraz praca przy oczyszczaniu ścieków. Powyższe wyliczanie nie jest zamknięte - pod poz. 8 wskazano, że na działanie takich czynników naraża także praca w innych okolicznościach niż wymieniono pod poz. 1-7, podczas której jest potwierdzone narażenie na działanie czynników biologicznych. Zdaniem Sądu pod pojęciem "potwierdzonego narażenia" należy rozumieć sytuację, gdy zostało ustalone, że podczas wykonywania pracy istnieje możliwość wystawienia pracownika na działanie czynnika szkodliwego. Takie znaczenie wynika z użycia słowa "narażenie" wskazujące, że dla zaistnienia tej przesłanki nie jest konieczne "wystąpienia" jakiegoś skutku (zarażenia, choroby), a jedynie potencjalna możliwość takich skutków. Sąd podziela wobec tego pogląd wyrażony przez WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 13 sierpnia 2009 r., sygn. akt II SA/Bk 224/09, że pojęcie "potwierdzonego narażenia" należy rozumieć jako potencjalne narażenie, które może wystąpić podczas wykonywania czynności na danym stanowisku pracy, niezależnie od tego czy wystąpiło dotychczas w kontrolowanym zakładzie, czy też w statystykach w obrębie większego obszaru. Wystarczy zatem, że rodzaj wykonywanych czynności powoduje kontakt z czynnikiem biologicznym, będącym zagrożeniem dla zdrowia pracownika, aby zaktualizowały się obowiązki pracodawcy określone przepisami rozporządzenia. Podobnie wypowiedział się też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 3485/18, stwierdzając, że "obowiązki pracodawcy związane z prowadzeniem odpowiedniej dokumentacji (rejestru: prac i pracowników narażonych na działanie szkodliwych czynników biologicznych) odnoszą się do wszystkich pracodawców, którzy zatrudniają pracowników "w warunkach narażenia na działanie szkodliwych czynników biologicznych" (art. 2221 § 1 k.p.). Przepis ten nie uzależnia nałożenia tego obowiązku od faktycznego wystąpienia w zakładzie pracy działania takich czynników." W wyroku tym NSA potwierdził także, że "pojęcie "potwierdzonego narażenia" należy rozumieć jako potencjalne narażenie, które może wystąpić podczas wykonywania czynności na danym stanowisku pracy, niezależnie od tego czy wystąpiło dotychczas w kontrolowanym zakładzie, czy też w statystykach w obrębie większego obszaru. Wystarczy zatem, że rodzaj wykonywanych czynności powoduje kontakt z czynnikiem biologicznym, będącym zagrożeniem dla zdrowia pracownika, aby zaktualizował się obowiązek prowadzenia odpowiedniego rejestru przez pracodawcę." (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 28 lipca 2020 r., sygn. akt III SA/Gl 85/20; LEX nr 3064509). Z § 39a rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy wynika, że pracodawca ocenia ryzyko zawodowe występujące przy wykonywanych pracach, w szczególności przy doborze wyposażenia stanowisk i miejsc pracy, stosowanych substancji i preparatów (...) oraz zmianie organizacji pracy. Podczas oceny ryzyka zawodowego uwzględnia się wszystkie czynniki środowiska pracy występujące przy wykonywanych pracach oraz sposoby wykonywania prac. Ocena ryzyka zawodowego nie jest więc czynnością jednorazową. Konieczne jest dokonywanie jej przeglądów w celu zapewnienia, że jej wyniki pozostają aktualne i że uwzględnia ona nowopowstające zagrożenia, a także nowe rozwiązania opracowane w celu eliminowania i ograniczania ryzyka zawodowego. Nie ulega więc wątpliwości, że panujący stan epidemii wpływa na warunki pracy i zagrożenia z tym związane, szczególnie w zakładach pracy z sektora handlowego. Trafnie wyeksponował zatem organ odwoławczy, że sama skarżącą Spółka przyznała, iż obecnie panująca szczególna sytuacja wymusiła na niej podjęcie nowych działań (zapewnienie środków ochrony oraz działań informacyjnych). Zmiany takie powinny znaleźć swoje odbicie w aktualizacji ryzyka zawodowego, aby możliwe było spełnienie roli tej instytucji. Wobec powyższego Sąd uznał za prawidłowe wydanie także nakazu skarżącej Spółce dokonania analizy ryzyka zawodowego na stanowisku pracownik fizyczny z datą czerwiec 2013 oraz proces implementacji z dnia 31 maja 2020 r. o zagrożenia związane z trwającą epidemią choroby zakaźnej COVID-19 wywołanej przez koronawirusa SARS-CoV-2 o zagrożenia związane z trwającą epidemią, skoro prawdopodobieństwo kontaktu z osobą potencjalnie zarażoną wirusem SARS-CoV-2 pomiędzy pracownikami fizycznymi, pracownikami a klientami lub skażonymi nim przedmiotami i pomieszczeniami w środowisku pracy w określonym miejscu i czasie jest potencjalnie możliwe. Nie bez znaczenia jest też fakt, że choroby zakaźne, a do takich należy choroba COVID-19 wywołana wirusem SARS-CoV-2, zostały ujęte w pozycji 26 wykazu chorób zawodowych, będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1367). Wobec powyższego trudno skutecznie zarzucić Okręgowemu Inspektorowi Pracy, że wydał arbitralne i naruszające postanowienia art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. rozstrzygnięcie poprzez brak poczynienia ustaleń, czy działanie czynników biologicznych zostało potwierdzone, braku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz nieprzedstawienia w uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stanu faktycznego, jak i prawnego sprawy. Prawidłowo też zostały ustalone mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego – artykuły: 2376 ,2378 § 1, 226 Kodeksu pracy oraz wskazanych przepisów wykonawczych, które zostały właściwe zinterpretowane i zastosowane. Nie mógł być uwzględniony wniosek przeprowadzenie dowodu ze wskazanych publikacji, o którym mowa w pkt 5 wniosków skargi. Zgodnie bowiem z postanowieniami art. 106 § 3 P.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Po pierwsze, Sąd czyni to ewentualnie na rozprawie, bądź poza rozprawą, a nie na posiedzeniu niejawnym, a poza tym, czyni to w stosunku do dowodów z dokumentu i w wyjątkowych sytuacjach, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Poza tym treść tych publikacji została przedłożona do akt postępowania sądowego, więc Sąd się z nimi zapoznał. Skarga nie mogła zatem wywrzeć zamierzonego skutku. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) oraz art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobiegniem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), orzekł, jak sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI