III SA/Kr 1336/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2024-01-24
NSAAdministracyjneWysokawsa
diagnostabadania techniczne pojazdówuprawnienia diagnostyprawo o ruchu drogowymdecyzja administracyjnacofnięcie uprawnieńWSAKrakówtransport drogowy

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o cofnięciu uprawnień diagnosty, uznając, że posiadane przez niego uprawnienia były wystarczające do przeprowadzenia badań technicznych pojazdów ciężarowych i przyczep.

Skarżący, diagnosta R. D., stracił uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów na mocy decyzji Starosty D., utrzymanej w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Powodem było przeprowadzenie badań technicznych pojazdów ciężarowych i przyczep, które według organów wykraczały poza zakres jego uprawnień. Sąd uchylił obie decyzje, stwierdzając, że organy nieprawidłowo zinterpretowały przepisy dotyczące uprawnień diagnostów i nie uwzględniły trwałości decyzji administracyjnej nadającej uprawnienia.

Sprawa dotyczyła cofnięcia uprawnień diagnosty R. D. z powodu przeprowadzenia badań technicznych pojazdów ciężarowych i przyczep, które zdaniem organów administracji wykraczały poza zakres jego uprawnień. Organy opierały się na interpretacji przepisów międzyczasowych dotyczących uprawnień diagnostów, wskazując, że skarżący nie uzupełnił swoich kwalifikacji po zmianach przepisów. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że organy administracji nie przeprowadziły kompleksowej analizy przepisów prawnych obowiązujących w dacie uzyskania przez skarżącego uprawnień (2001 r. i 2010 r.). Sąd podkreślił, że decyzja Starosty D. z 2010 r. nadająca uprawnienia do wykonywania okresowych badań technicznych w zakresie podstawowym oraz badań pojazdów przystosowanych do zasilania gazem, korzysta z przymiotu trwałości i wyznacza zakres uprawnień skarżącego. Sąd stwierdził, że organy niezasadnie podważyły moc wiążącą tej decyzji, naruszając tym samym art. 84 ust. 3 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym w zw. z art. 16 § 1 k.p.a. W konsekwencji, Sąd uchylił decyzje organów i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, diagnosta posiadający uprawnienia do wykonywania okresowych badań technicznych w zakresie podstawowym może przeprowadzać badania techniczne pojazdów ciężarowych i przyczep, o ile nie są to pojazdy wymagające szkoleń specjalistycznych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji nieprawidłowo zinterpretowały przepisy dotyczące uprawnień diagnostów. Analiza przepisów z 2001 r. i 2010 r. wskazuje, że szkolenie podstawowe obejmowało badania okresowe wszelkich pojazdów, które nie wymagały szkoleń specjalistycznych. Ponadto, decyzja nadająca uprawnienia jest ostateczna i wiążąca.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (8)

Główne

u.p.r.d. art. 84 § ust. 3 pkt 2

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Sąd uznał, że organy nie wykazały w sposób ewidentny naruszenia przepisów przez diagnostę.

u.p.r.d. art. 84 § ust. 3 pkt 2

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym

Podstawa prawna cofnięcia uprawnień diagnosty.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga sprawę co do istoty.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd związany swoją oceną prawną w ponownym postępowaniu.

k.p.a. art. 16 § par. 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzja ostateczna, na mocy której nadano uprawnienia, korzysta z przymiotu trwałości.

Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej § par. 2 ust. 3, par. 3 ust. 2

Przepisy dotyczące szkoleń diagnostów i zakresu ich uprawnień w 2001 r.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury

Przepisy dotyczące szkoleń diagnostów obowiązujące w 2010 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji nieprawidłowo zinterpretowały przepisy dotyczące zakresu uprawnień diagnosty. Decyzja nadająca uprawnienia diagnoście jest ostateczna i wiążąca, a jej moc nie może być podważana w postępowaniu o cofnięcie uprawnień. Skarżący posiadał uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów ciężarowych i przyczep w ramach badań okresowych w zakresie podstawowym.

Odrzucone argumenty

Skarżący przeprowadził badania techniczne pojazdów wykraczających poza zakres posiadanych uprawnień. Skarżący nie uzupełnił swoich uprawnień zgodnie ze zmianami przepisów.

Godne uwagi sformułowania

konieczne jest niezwykle wnikliwe i staranne badanie przez organy administracji publicznej każdej tego rodzaju sprawy, z uwzględnieniem wszelkich jej okoliczności, w tym uwarunkowań prawnych. zastosowanie sankcji z art. 84 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, powinno nastąpić w sytuacji ewidentnego, niebudzącego wątpliwości zaistnienia jednej z przesłanek ustawowych, a regulacja ta nie powinna być stosowana rozszerzająco. ostateczna decyzja o nadaniu diagnoście uprawnień korzysta z przymiotu trwałości (art. 16 k.p.a.).

Skład orzekający

Jakub Makuch

sprawozdawca

Magdalena Gawlikowska

członek

Renata Czeluśniak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uprawnień diagnostów, trwałość decyzji administracyjnych oraz zasady prowadzenia postępowań w sprawach cofania uprawnień zawodowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej diagnosty i interpretacji przepisów z lat 2001-2010. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do obecnych przepisów, ale zasady interpretacyjne pozostają aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe rozumienie przepisów dotyczących uprawnień zawodowych i jak istotna jest trwałość decyzji administracyjnych. Może być ciekawa dla diagnostów i prawników zajmujących się prawem administracyjnym.

Diagnosta wygrał z urzędem: Sąd przywrócił uprawnienia cofnięte przez starostę.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Kr 1336/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-01-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jakub Makuch /sprawozdawca/
Magdalena Gawlikowska
Renata Czeluśniak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6038 Inne uprawnienia  do  wykonywania czynności  i zajęć w sprawach objętych symbolem 603
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 1997 nr 98 poz 602
Art. 84  ust. 3  pkt 2
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie Sędzia WSA Jakub Makuch (spr.) Asesor WSA Magdalena Gawlikowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi R. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 12 czerwca 2023 r. nr SKO.RD/4120/81/2023 w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie na rzecz skarżącego R. D. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi R. D. (dalej: "skarżący") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z 12 czerwca 2023 r. (znak SKO.RD/4120/81/2023), którą utrzymano w mocy decyzję Starosty D. z 9 lutego 2023 r. (znak KT.5422.8.2022) orzekającą o cofnięciu uprawnień diagnosty.
Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawiał się następująco:
Wydana w tej sprawie decyzja Starosty D. z 9 lutego 2023 r. (znak KT.5422.8.2022) pozbawiająca skarżącego uprawnień diagnosty poprzedzona była dwoma decyzjami tego organu, tj. z 10 maja 2022 r. oraz z 2 września 2022 r. uchylanymi przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie, odpowiednio decyzjami z 20 czerwca 2022 r. i z 13 grudnia 2022 r. Finalnie, motywem przyjętego przez organ I instancji rozstrzygnięcia było ustalenie, iż w wyniku kontroli przeprowadzonej w okręgowej stacji kontroli pojazdów, w której zatrudniony był skarżący stwierdzono, że nie dysponując stosownymi uprawnieniami, wykonał on badania techniczne pojazdów marki:
• SFA 050, D 50 - przyczepa specjalna, nr rej. [...] (badanie nr [...] z 14 czerwca 2021 r.);
• Mercedes Benz Atego — samochód ciężarowy, nr rej. [...] (badanie nr [...] z 27 sierpnia 2021 r.);
• MAN 24 — samochód ciężarowy, nr rej. [...] (badanie nr [...] z 2 września 2021 r.);
• Prontar T653/2 — przyczepa ciężarowa rolnicza, nr rej. [...] (badanie nr [...] z 25 listopada 2021 r.).
Organ I instancji przyjmując brak uprawnień skarżącego do przeprowadzenia badań technicznych wymienionych wyżej pojazdów akcentował, że zgodnie z imiennymi uprawnieniami diagnosty z 22 stycznia 2001 r. (nr [...]), skarżący nabył uprawnienia do wykonywania badań technicznych w zakresie badań okresowych pojazdów kategorii:
• B – pojazdy samochodowe o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony;
• T – ciągniki rolnicze oraz
• E – przyczepy przeznaczone do łączenia z pojazdami silnikowymi, do których badania jest upoważniona stacja kontroli pojazdów.
Następnie, z uwagi na złożenie przez skarżącego egzaminu w zakresie przeprowadzenia dodatkowych badań technicznych pojazdów przystosowanych do zasilania gazem, wyżej wymienione uprawnienia utraciły moc, a w ich miejsce organ wydał skarżącemu w dniu 11 grudnia 2001 r. imienne uprawnienie diagnosty nr [...], które – poza badaniami technicznymi pojazdów wskazanych wyżej kategorii – obejmowały również kategorię c tj. właśnie pojazdy przystosowane do zasilania gazem. Organ I instancji wskazywał, że z uwagi na potrzebę ujednolicenia uprawnień posiadanych przez skarżącego w sposób uwzględniający obowiązujące rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 4 listopada 2004 r. w sprawie szczegółowych wymagań w stosunku do diagnostów, w dniu 18 marca 2010 r. wydane zostały skarżącemu kolejne uprawnienia o numerze [...]. Treść tego dokumentu wskazuje, że uprawnienia te dawały możliwość wykonywania:
1) okresowych badań technicznych pojazdów w zakresie podstawowym,
2) badań technicznych pojazdów przystosowanych do zasilania gazem.
Organ I instancji wyjaśnił, że pierwsze oraz drugie uprawnienia skarżącego (z 2001 r.) zostały wydane w okresie, kiedy obowiązywało rozporządzenie Ministra Transportu Gospodarki Morskiej z 7 września 1999 r. w sprawie szczegółowych wymagań w stosunku do diagnostów (Dz. U. Nr 81, poz. 919). Rozporządzenie to utraciło moc w wyniku wejścia w życie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 listopada 2002 roku w sprawie szczegółowych wymagań w stosunku do diagnostów (Dz. U. z 2002 r. Nr 208. poz. 1769). W § 7 tego ostatnio wskazanego aktu przewidziano regulację, że osoby, które uzyskały uprawnienia do przeprowadzania badań technicznych pojazdów na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują te uprawnienia w zakresie na jaki zostały one wydane. Organ wywodził, że przywołane ostatnio rozporządzenie zostało uchylone z dniem 26 listopada 2004 roku, w którym weszło w życie kolejne rozporządzenie Ministra Infrastruktury tj. z 4 listopada 2004 roku w sprawie szczegółowych wymagań w stosunku do diagnostów (Dz. U. z 2004 r. Nr 246. poz. 2469). Paragraf 12 tego aktu stanowił, iż osoby, o których mowa w art. 77 ust. 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1808), nieposiadające uprawnienia do przeprowadzania wszystkich rodzajów badań technicznych pojazdów mogą uzupełnić te uprawnienia, z zastrzeżeniem ust. 2, stosownie do którego, osoby, o których mowa w ust. 1, mogą uzupełnić uprawnienia w przypadku ukończenia odpowiedniej części szkolenia i zdania egzaminu kwalifikacyjnego. Organ I instancji podkreślił, że rozporządzenie to obowiązywało w momencie uzyskania przez skarżącego imiennych uprawnień wydanych w dniu 18 marca 2010 r. Stwierdził, że po 11 grudnia 2001 r., skarżący nie uzupełnił zakresu posiadanych dotychczas uprawnień i tym samym zachował jedynie uprawnienia w dotychczas posiadanym kształcie. Organ powołał się także na treść pisma Polskiej Izby Stacji Kontroli Pojazdów z 11 lutego 2020 r. (znak [...]). Z pisma tego wynikało, że przepisy regulujące funkcjonowanie stacji kontroli pojazdów nie zawierają takich zapisów, które nakazują, aby zatrudniony diagnosta był uprawniony do wykonywania co najmniej takich badań do których przeprowadzenia jest uprawniona stacja kontroli pojazdów, ale oczywiście diagnosta nie może wykonywać tych badań, do których nie posiada uprawnień. Starosta przytoczył także fragment pisma Departamentu Transportu Drogowego Ministerstwa Infrastruktury z 20 lutego 2020 r. (znak: [...]) w którym wskazano, że określenie "uprawniony diagnosta" zawarte w art. 84 ust. 1 Prawo o ruchu drogowym, podkreśla uprawnienie diagnosty udzielone przez starostę na podstawie posiadanych kwalifikacji do przeprowadzenia określonego badania technicznego.
Następnie organ I instancji akcentował, że badane przez skarżącego, wskazane wyżej pojazdy, nie stanowią pojazdów objętych jego uprawnieniami, tj. pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony, ciągników rolniczych, przyczep przeznaczonych dołączenia z pojazdami silnikowymi, do których badania uprawniona jest stacja kontroli pojazdów, ani też pojazdów przystosowanych do zasilania gazem. W konsekwencji, w ocenie organu, skarżący nie miał prawa do wydania zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym tych pojazdów.
Zdaniem organu I instancji, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci pozyskanych dowodów rejestracyjnych oraz zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym potwierdza, że skarżący wydał zaświadczenie oraz dokonał wpisu do dowodów rejestracyjnych niezgodnie z przepisami prawa. Tym samym, naruszył on art. 84 ust. 3 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku dokonania wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnego ze stanem faktycznym lub przepisami, starosta cofa diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych.
W odwołaniu skarżący zarzucił naruszenie:
– art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów, co skutkowało uznaniem, iż wydał on zaświadczenie albo dokonał wpisu do dowodu rejestracyjnego niezgodnie z przepisami, przez co naruszył art. 83 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym;
– art. 7 k.p.a. i art. 7a k.p.a. w zw. z art. 8 ust. 1 k.p.a., w zw. z art. 11 k.p.a., w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. - poprzez brak uwzględnienia słusznego interesu obywatela i obowiązku organu rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony, jak też z naruszeniem zasad zaufania do władzy publicznej i przekonywania w sytuacji, gdy przedstawione przez skarżącego twierdzenia w przedmiocie zakresu uprawnień jakie stwarza diagnoście, zatrudnionemu na Okręgowej Stacji Kontroli Pojazdów - decyzja Starosty D. z 18 marca 2010 roku (nr [...]) stwierdzająca uprawnienia skarżącego do wykonywania okresowych badań technicznych pojazdów w zakresie podstawowym, jak też badań technicznych pojazdów przystosowanych do zasilania gazem, brak rozważania podnoszonych przez skarżącego twierdzeń, co skutkowało zaniechaniem zwrócenia się Starosty do organizacji branżowej diagnostów oraz do Ministerstwa, celem ustalenia zakresu uprawnień do badań podstawowych;
– art. 10 § 1 k.p.a. – poprzez wydanie decyzji przed upływem wyznaczonego pełnomocnikowi skarżącego terminu na zapoznanie się z materiałami postępowania, jak też wypowiedzenia się o treści zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego;
– art. 16 k.p.a. w zw. z art. 80 i art. 6 k.p.a. poprzez poczynienie ustaleń w przedmiocie posiadanych przez skarżącego uprawnień w sposób sprzeczny z ostateczną decyzją z 18 marca 2010 r. na mocy której Starosta D., która stwarza możliwość przeprowadzenia badań technicznych pojazdów w zakresie podstawowym, a przez to wydawania stosownych zaświadczeń i wpisów do dowodów rejestracyjnych zgodnie z przepisami;
– art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym w zw. z § 6 ust 1 pkt 1 i 2 w zw. z § 8 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 26 czerwca 2012 roku w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzenia badań technicznych pojazdów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych badaniach (Dz. U. z 2012 roku, poz. 996), co skutkowało cofnięciem skarżącemu uprawnień diagnosty w trybie art. 84 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym - w sytuacji gdy skarżący nie naruszył przepisów, bo żaden z przywołanych w uzasadnieniu decyzji pojazdów nie wymagał przeprowadzenia badań specjalistycznych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie decyzją z 12 czerwca 2023 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium przytoczyło treść uzyskanych w przez skarżącego w 2001 r oraz 2010 r. - imiennych uprawnień diagnosty oraz przywołało przepisy rozporządzeń dotyczących wymagań wobec diagnostów obowiązujących w czasie wydawania każdego z tych uprawnień. Podkreśliło przy tym, że każda zmiana przepisów odnoszących się do uprawnień diagnostów, uzupełniana była przepisami intertemporalnymi. Przepisy te stanowiły natomiast, że uprawnienia diagnostów do wykonywania badań technicznych, uzyskane na podstawie obowiązujących przepisów, zachowują swoją ważność. Tym samym, ustawodawca nie rozszerzył zakresu uprawnień, albowiem gdyby miał taki zamiar, to nie zawarłby w przepisach warunku ukończenia odpowiedniej części szkolenia specjalistycznego. Organ odwoławczy zaznaczył, że skarżący po uzyskaniu imiennego uprawnienia z 11 grudnia 2001 r., nie uzupełniał zakresu dotychczas posiadanych uprawnień (te zaś obejmowały kategorię: B – pojazdy samochodowe o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony, kategorię T – ciągniki rolnicze, kategorię E – przyczepy przeznaczone do łączenia z pojazdami silnikowymi, do których badania jest upoważniona stacja kontroli pojazdów, kategorię c –pojazdy przystosowane do zasilania gazem – przypis Sądu). Nie przedłożył bowiem dokumentu potwierdzającego zdanie egzaminu kwalifikacyjnego w zakresie uzupełniającym i w konsekwencji zachował uprawnienia w dotychczas posiadanym kształcie. Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że skarżący wydał zaświadczenie oraz dokonał wpisów do dowodów rejestracyjnych jako diagnosta nieuprawniony. Nie posiadał on bowiem uprawnień do przeprowadzania badań technicznych pojazdów ciężarowych, przyczepy ciężarowej rolniczej oraz przyczepy specjalnej.
W skardze na opisaną wyżej decyzję, skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego w sposób zasadniczo zbieżny z zarzutami sformułowanymi w odwołaniu od decyzji organu odwoławczego (por. wyżej). Akcentował fakt posiadania uprawnień do przeprowadzania okresowych badań technicznych pojazdów w zakresie podstawowym, jak też badań technicznych pojazdów przystosowanych do zasilania gazem, a wynikających z decyzji Starosty D. z 18 marca 2010 r. (nr [...]). Z uwagi na powyższe, mógł on przeprowadzić kwestionowane przez Starostę badania techniczne pojazdów ciężarowych i wskazanych przyczep.
Skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę SKO w Tarnowie domagało się o jej oddalenia, podtrzymując dotychczas wyrażone w sprawie stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga była zasadna i skutkowała uchyleniem obu kontrolowanych decyzji.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy z 20.06.1997 r. Prawo o ruchu drogowym (aktualny publikator Dz. U. 2023 r., poz. 1047). Przepis ten mówi, że starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83b ust. 2 pkt 1, stwierdzono wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Regulacja ta kategorycznie zatem przewiduje, że w przypadku potwierdzenia w postępowaniu takiego działania diagnosty, które niezgodnie z przepisami lub stanem faktycznym doprowadziło do wydania zaświadczenia lub dokonania wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu – starosta nie ma wyboru w zakresie rodzaju możliwej do zastosowania sankcji, gdyż zobowiązany jest wyłącznie do cofnięcia diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych pojazdów. Uwzględniając zatem przytoczoną wyżej regulację, w tym mając na uwadze dotkliwe konsekwencje przewidziane przez ustawodawcę wobec diagnosty, któremu zostanie wykazane naruszenie przepisów lub prowadzenie czynności kontrolnych pojazdów z naruszeniem przyjętych zasad - konieczne jest niezwykle wnikliwe i staranne badanie przez organy administracji publicznej każdej tego rodzaju sprawy, z uwzględnieniem wszelkich jej okoliczności, w tym uwarunkowań prawnych. Jak wskazuje się przy tym w piśmiennictwie, zastosowanie sankcji z art. 84 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, powinno nastąpić w sytuacji ewidentnego, niebudzącego wątpliwości zaistnienia jednej z przesłanek ustawowych, a regulacja ta nie powinna być stosowana rozszerzająco (por. P. Lipiński glosa do wyroku WSA w Łodzi z 1.04.2014 r., sygn. akt III SA/Łd 1196/13; OwSS 2015/2.).
W kontrolowanej sprawie orzekające organy administracji publicznej uznały, że zakres posiadanych przez skarżącego uprawnień diagnosty – nie był wystarczający do wykonania badań technicznych (zakończonych wpisami do dowodu rejestracyjnego) – pojazdów ciężarowych oraz dwóch przyczep (specjalnej i ciężarowej rolniczej). Organy administracji wywodziły bowiem, że zakres uprawnień skarżącego do przeprowadzania badań technicznych pojazdów określony był uprawnieniami uzyskanymi przez niego w 2001 r., a te odnosiły się wyłącznie do pojazdów kategorii B (pojazdy samochodowe do 3,5 tony), kategorii T (ciągniki rolnicze), kategorii E (przyczepy przeznaczone do łączenia z pojazdami silnikowymi) oraz kategorii c (pojazdy przystosowane do zasilania gazem). Stanowisko to wywiedzione zostało w oparciu o reguły wynikające z przepisów międzyczasowych zawartych w kolejnych aktach prawnych normujących wymagania względem diagnostów. Reguły te zasadniczo określały, że osoby, które uzyskały uprawnienia do przeprowadzania badań technicznych pojazdów na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują te uprawnienia w zakresie, na jaki zostały one wydane, a nadto – w sytuacji, gdy diagności nie dysponują uprawnieniami do przeprowadzania wszystkich rodzajów badań technicznych pojazdów, mogą uprawnienia te uzupełnić. Skoro więc uprawnienia skarżącego, pierwotnie określone były poprzez wskazanie konkretnych kategorii pojazdów których mógł wykonywać badania, to zrealizowanie badań technicznych pojazdów wykraczających poza te kategorie – w ocenie organów administracji – świadczyć miało o przeprowadzeniu tych badań w warunkach braku posiadania odpowiednich uprawnień, a to z kolei, miało stanowić o naruszeniu przepisów w rozumieniu art. 84 ust. 3 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym. Zasadniczy zatem spór w kontrolowanej sprawie sprowadzał się do oceny, czy uprawnienia, którymi dysponował skarżący w dacie przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz dokonywania wpisów do odpowiednich dokumentów określającego wynik tych badań – uprawniały go do wykonania, wskazanych w decyzjach badań pojazdów ciężarowych oraz przyczep. Ocena trafności tego stanowiska wymagała jednak dokonania w pierwszej kolejności kompleksowej analizy adekwatnych regulacji prawnych obowiązujących zarówno w dacie, w której skarżący nabył pierwsze uprawnienia diagnosty (2001 r.), jak i w okresie, w którym uzyskał uprawnienia kolejne (2010 r.). Analiz takich, orzekające w tej sprawie organy administracji jednak nie przeprowadziły. Dostrzec zaś trzeba, że w dacie uzyskania przez skarżącego, tak uprawnień nr [...] (z 22.01.2001 r.), jak i oznaczonych tym samym numerem uprawnień z 11.12.2001 r., obowiązywało rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 7 września 1999 r. w sprawie szczegółowych wymagań w stosunku do diagnostów (Dz. U. Nr 81, poz. 919). Analiza tych przepisów wskazuje, że ukończenie przez diagnostę odpowiedniego szkolenia (por. niżej) stanowiło warunek wyznaczający zakres uprawnień diagnosty do przeprowadzania określonych badań technicznych pojazdów. Stosownie bowiem do par. 2 ust. 3 oraz par. 3 ust. 2 tego rozporządzenia, uprawnieni diagności (prowadzący badanie odpowiednio w stancji kontroli pojazdów o podstawowym zakresie badań oraz w okręgowej stacji kontroli pojazdów), przeprowadzający badania techniczne pojazdów powinni - poza odpowiednim wykształceniem i praktyką - ponadto ukończyć z wynikiem pozytywnym szkolenie w zakresie przeprowadzania okresowych badań technicznych pojazdów. Jak przy tym wynika ze wskazanych wyżej przepisów, ukończenie szkolenia specjalistycznego w stosownym zakresie było nieodzowne celem uzyskania (dysponowania) uprawnieniem do przeprowadzania badań technicznych dodatkowych (stacja o zakresie podstawowym) lub badań technicznych o rozszerzonym zakresie (stacja okręgowa). Treść przepisów przywołanego rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymagań w stosunku do diagnostów wskazuje przy tym, iż w załączniku nr 1 do tego aktu określono program, wskazanego wyżej, szkolenia podstawowego w zakresie przeprowadzania okresowych badań technicznych pojazdów. Dostrzec należy, iż szkolenie to obejmowało uzyskanie przez jego absolwenta wiedzy z zakresu różnych obszarów kontroli pojazdów, bez wskazywania konkretnej ich kategorii. Z kolei następne załączniki do wskazanego aktu, przewidują już program szkoleń specjalistycznych. I tak:
- załącznik nr 2 określa program szkolenia specjalistycznego w zakresie dodatkowych badań technicznych pojazdów przeznaczonych do przewozu towarów niebezpiecznych;
- załącznik nr 3 określa program szkolenia specjalistycznego w zakresie dodatkowych badań technicznych pojazdów przystosowanych do zasilania gazem;
- załącznik nr 4 określa program szkolenia specjalistycznego w zakresie badań technicznych związanych z pierwszym badaniem pojazdów zarejestrowanych po raz pierwszy za granicą, skierowanych przez właściwy organ w razie uzasadnionego przypuszczenia, że zagrażają bezpieczeństwu ruchu lub naruszają wymagania ochrony środowiska, pojazdów "SAM" oraz pojazdów zabytkowych;
- załącznik nr 5 określa program szkolenia specjalistycznego w zakresie badania technicznego autobusu, którego dopuszczalna prędkość na autostradzie i drodze ekspresowej wynosi 100 km/h.
Analiza regulacji przywołanego wyżej rozporządzenia prowadzi do wniosku, że w dacie uzyskania przez skarżącego pierwszych uprawnień diagnosty (2001 r.) przepisy wówczas obowiązujące przewidywały podział szkoleń (których ukończenie warunkowało określony zakres uprawnień diagnosty) na szkolenia: podstawowe (załącznik 1) i specjalistyczne (załączniki 2-5). Szkolenia, które nie zostały objęte przedmiotem szkoleń specjalistycznych diagnostów, wchodziły zatem w zakres szkolenia podstawowego, a to obejmowało przeprowadzanie okresowych badań technicznych pojazdów bez dookreślania (wyróżniania) konkretnej ich kategorii. Ukończenie więc szkolenia podstawowego z zakresu przeprowadzania okresowych badań technicznych pojazdów, po spełnieniu innych wymagań i warunków określonych w przepisach – dawało diagnoście uprawnienia do wykonywania badań technicznych wszelkich pojazdów, które nie były warunkowane potrzebą ukończenia przez niego szkolenia specjalistycznego (por. załączniki nr 2-5 do rozporządzenia). Wniosek ten potwierdza treść załącznika nr 8 do przywoływanego rozporządzenia, gdzie określono wzór imiennego uprawnienia diagnosty. Analiza tego wzoru wskazuje, że starosta nadając diagnoście imienne uprawnienia winien wskazać ich zakres podając, że obejmują one "dokonywanie badań technicznych pojazdów w zakresie badań okresowych", lub także "badań dodatkowych" – odpowiadających szkoleniom określonym w załącznikach nr 2-5 rozporządzenia. Przepisy rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymagań w stosunku do diagnostów obowiązujące w dacie nabywania przez skarżącego uprawnień diagnosty nie odwoływały się więc do jakichkolwiek kategorii pojazdów (np. B, T, E, c). Mając na uwadze przywoływane regulacje, w tym zawarty w załączniku nr 8 do rozporządzenia wzór imiennego uprawnienia diagnosty, którym winien kierować się starosta – stwierdzić trzeba, że udzielne skarżącemu w 2001 r. uprawnienia diagnosty określono niezgodnie z ówcześnie obowiązującymi przepisami. W tym więc zakresie należy stwierdzić, że rozważania organów administracji odnośnie do tego, jakimi uprawnieniami dysponować miał skarżący w 2001 r. nie były pełne, skoro rozważania te i oceny pomijały treść regulacji obowiązujących w dacie uzyskiwania tych uprawnień. Wniosek zatem organów administracji, iż skarżący mógł zachować uprawnienia w takim zakresie w jakim je nabył, był zasadniczo trafny, tyle że nie uwzględniał pełnych uwarunkowań faktycznych i prawnych ocenianego przypadku.
Niezależnie jednak od przedstawionych rozważań i zaprezentowanych ocen odnoszących się do zakresu uprawnień skarżącego uzyskanych w 2001 r., dostrzec i podkreślić należy, że oceniając zasadniczą kwestię sporną występującą w tej sprawie nie można pominąć tego, że kolejne (po 2001 r.) uprawnienia, skarżący uzyskał w 18.03.2010 r., a ich treść jasno wskazuje, że obejmowały one możliwość "wykonywania okresowych badań technicznych pojazdów w zakresie podstawowym", jak też "badań technicznych pojazdów przystosowanych do zasilania gazem". W związku z powyższym należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia:
1. w dacie wydawania tych uprawnień obowiązywało rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 4 listopada 2004 r. w sprawie szczegółowych wymagań w stosunku do diagnostów (Dz. U. Nr 246, poz. 2469). Ten z kolei akt, podobnie jak wcześniej opisane rozporządzenie, przewidywał szkolenie diagnostów z zakresu okresowych badań technicznych pojazdów (część I szkolenia) oraz z zakresu szkoleń specjalistycznych (część II – V). Skoro więc ostatnio nadane skarżącemu uprawnienia obejmowały możliwość wykonywania okresowych badań technicznych w zakresie podstawowym, to – jak już wyżej wskazano – powyższe uprawniało do przeprowadzania badań tych wszelkich pojazdów, których badanie nie wiązało się z potrzebą odbycia przez diagnostę szkoleń specjalistycznych. W ramach zaś szkoleń specjalistycznych wymienione natomiast zostały badania techniczne określonych tylko pojazdów (autobusów o dopuszczalnej prędkości 100 km/h, pojazdów przeznaczonych do przewozu towarów niebezpiecznych, pojazdów przystosowanych do zasilania gazem, pojazdów "SAM", pojazdów zarejestrowanych po raz pierwszy za granicą (...) i skierowanych na badania przez właściwy organ). Skoro tak, to uznać należało, że zakres podstawowy okresowych badań technicznych pojazdów mógł obejmować także pojazdy ciężarowe i przyczepy – o ile nie stanowiły one pojazdów, których badania techniczne warunkowane były ukończeniem przez diagnostę określonych szkoleń specjalistycznych.
2. w podstawie prawnej uzyskanych przez skarżącego w 2010 r. uprawnień przywołano art. 84 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Przepis ten stanowił, że starosta wydaje uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli osoba ubiegająca się o jego wydanie posiada wymagane wykształcenie techniczne i praktykę, odbyła wymagane szkolenie oraz zdała z wynikiem pozytywnym egzamin kwalifikacyjny. Nadanie diagnoście uprawnień odbywa się zatem w formie decyzji administracyjnej (por. Ł. Malinowski [w:] Prawo o ruchu drogowym. Komentarz, Warszawa 2012, uwaga 8 do art. 84). W związku z powyższym stwierdzić należy, że trafnie akcentowano w skardze, iż ostateczna decyzja o nadaniu diagnoście uprawnień korzysta z przymiotu trwałości (art. 16 k.p.a.). Decyzja więc Starosty D. z 18.03.2010 r. (nr [...]) skoro we właściwym trybie nie została pozbawiona mocy wiążącej, to funkcjonuje w obrocie prawnym i wywołuje wszelkie skutki prawne, a przywołana wyżej jej treść – wyznacza zakres uprawnień skarżącego do przeprowadzania badań technicznych pojazdów (por. wyżej). Zakres ten winien zatem determinować oceny odnośnie do tego, jakiego rodzaju pojazdy mogły być poddawane badaniu przez skarżącego. Wywiedzione przez orzekające w sprawie organy administracji stanowisko, w istocie sprowadzało się do nieuprawnionego podważenia – w trybie art. 84 ust. 3 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym – mocy wiążącej ostatecznej decyzji administracyjnej, która kształtuje zakres uprawnień skarżącego. Powyższe świadczy o naruszeniu wskazanej ostatnio regulacji materialnoprawnej, jak też art. 16 par. 1 k.p.a.
Mając zatem na uwadze przedstawione rozważania, Sąd w punkcie 1 sentencji uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję organu I instancji, za podstawę przyjmując przepis art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 r., poz. 1634; dalej p.p.s.a.) uznając, iż organy naruszyły przepis art. 84 ust. 3 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym w zw. z art. 16 par. 1 k.p.a. Zarzuty skargi, zasadniczo zbieżne z zaprezentowanymi rozważaniami, Sąd uznał za trafne. W ponownie prowadzonym postępowaniu organy uwzględnią przedstawioną ocenę prawną tej sprawy (art. 153 p.p.s.a.)
O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 w zw. z art. 205 par. 2 p.p.s.a. Przepisy te stanowią, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt (...) zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, co obejmuje również wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika, które ustalone zostało w oparciu o par. 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2023 r., poz. 1964).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI