I SA/Wa 2481/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, przyznając prawo do świadczenia pielęgnacyjnego obywatelce Ukrainy od daty wydania orzeczenia o niepełnosprawności, a nie od daty złożenia wniosku.
Sprawa dotyczyła obywatelki Ukrainy ubiegającej się o świadczenie pielęgnacyjne na syna. Organy administracji przyznały świadczenie od daty złożenia wniosku, powołując się na przepisy dotyczące pomocy obywatelom Ukrainy. Skarżąca domagała się przyznania świadczenia od daty wydania orzeczenia o niepełnosprawności, które zostało zmienione wyrokiem sądu. WSA uchylił decyzję SKO, uznając, że należy zastosować przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, w tym wyjątek dotyczący przyznawania świadczeń wstecz od daty orzeczenia o niepełnosprawności, jeśli wniosek został złożony w terminie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę obywatelki Ukrainy na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego na syna. Kluczową kwestią sporną była data początkowa przyznania świadczenia. Organy administracji przyznały świadczenie od daty złożenia wniosku (wrzesień 2023 r.), powołując się na przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, które w art. 26 ust. 3 nakazują ustalenie prawa do świadczeń począwszy od miesiąca wpływu wniosku, nie wcześniej niż od miesiąca wpisu do rejestru. Skarżąca domagała się przyznania świadczenia od sierpnia 2022 r., czyli od daty wydania pierwotnego orzeczenia o niepełnosprawności jej syna, które zostało zmienione wyrokiem Sądu Rejonowego w lipcu 2023 r. Sąd Rejonowy ustalił, że dziecko wymaga stałej lub długotrwałej opieki. Skarżąca argumentowała, że zgodnie z art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, jeśli wniosek o świadczenie zostanie złożony w ciągu trzech miesięcy od wydania orzeczenia o niepełnosprawności, prawo do świadczenia ustala się od miesiąca złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności. WSA uznał skargę za uzasadnioną. Sąd stwierdził, że skoro art. 26 ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy odsyła do zasad i trybu określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych, to należy zastosować również szczególne uregulowania tej ustawy, w tym art. 24 ust. 2a. Sąd podkreślił, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego jest uzależnione od niepełnosprawności wymagającej stałej lub długotrwałej opieki, co często wymaga dodatkowego procedowania. W ocenie Sądu, skarżąca mogła złożyć wniosek o świadczenie pielęgnacyjne dopiero po uprawomocnieniu się wyroku Sądu Rejonowego, który ustalił potrzebę stałej opieki. Odmienna interpretacja prowadziłaby do sytuacji gorszej niż dla innych obywateli Ukrainy i byłaby sprzeczna z celem ustawy. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i nakazał organowi ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem powyższej oceny prawnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje od miesiąca złożenia wniosku o świadczenie, ale nie wcześniej niż od miesiąca wpisu do rejestru, z uwzględnieniem szczególnej regulacji art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, która pozwala na przyznanie świadczenia wstecz od daty wydania orzeczenia o niepełnosprawności, jeśli wniosek został złożony w terminie trzech miesięcy od tego orzeczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy odsyłają do zasad i trybu ustawy o świadczeniach rodzinnych, w tym do art. 24 ust. 2a, który pozwala na przyznanie świadczenia wstecz od daty orzeczenia o niepełnosprawności, jeśli spełnione są warunki. Skarżąca mogła złożyć wniosek o świadczenie dopiero po uprawomocnieniu się wyroku Sądu Rejonowego, który ustalił potrzebę stałej opieki.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (10)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub postępowania.
u.p.o.u. art. 26 § 3
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Określa datę początkową przyznania świadczeń obywatelom Ukrainy (od miesiąca wpływu wniosku, nie wcześniej niż od miesiąca wpisu do rejestru).
u.ś.r. art. 17 § 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Definiuje przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
u.ś.r. art. 24 § 2a
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Wyjątek od zasady z ust. 2, pozwalający na przyznanie świadczenia wstecz od miesiąca złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności, jeśli wniosek o świadczenie złożono w ciągu 3 miesięcy od wydania orzeczenia o niepełnosprawności.
Pomocnicze
u.p.o.u. art. 2 § 1
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Określa legalność pobytu obywateli Ukrainy na terytorium RP.
u.p.o.u. art. 26 § 1
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Przyznaje obywatelom Ukrainy prawo do świadczeń rodzinnych na zasadach i w trybie określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych.
u.ś.r. art. 24 § 2
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Określa ogólną zasadę ustalania prawa do świadczeń rodzinnych (od miesiąca wpływu wniosku).
k.p.a. art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ dokonał ponownej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy.
k.p.a. art. 81
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut naruszenia poprzez brak możliwości wypowiedzenia się skarżącej co do przeprowadzonych dowodów.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zarzut naruszenia poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, który pozwala na przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wstecz od daty wydania orzeczenia o niepełnosprawności, jeśli wniosek został złożony w terminie trzech miesięcy od tego orzeczenia, mimo przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów administracji, że art. 26 ust. 3 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy wyłącza stosowanie art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych i świadczenie przysługuje od daty złożenia wniosku.
Godne uwagi sformułowania
Sąd uznał, że skoro art. 26 ust 1 odsyła do zasad i trybu określonych w przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych to odsyła również do określonych w tych przepisie uregulowań szczególnych. Nie można zatem uznać, że art. 26 ust 3 zawiera kompletną regulację w zakresie ustalenia daty początkowej prawa do świadczenia. Odmienna ocena powodowałaby, że skarżąca znalazła się w sytuacji gorszej niż inni obywatele Ukrainy korzystający z pomocy państwa polskiego, których orzeczenia nie wymagały dodatkowego procedowania i byłaby sprzeczna z celem ustawy z 12 marca 2022 r.
Skład orzekający
Małgorzata Boniecka-Płaczkowska
przewodniczący
Monika Sawa
sprawozdawca
Kamil Kowalewski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania świadczeń rodzinnych obywatelom Ukrainy, w szczególności w kontekście daty początkowej świadczenia i wpływu orzeczeń o niepełnosprawności."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji obywateli Ukrainy, gdzie orzeczenie o niepełnosprawności wymagało dodatkowego procedowania sądowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego świadczenia socjalnego i pokazuje, jak przepisy dotyczące obywateli Ukrainy mogą być interpretowane w kontekście istniejących przepisów o świadczeniach rodzinnych, z uwzględnieniem orzeczeń sądowych.
“Obywatel Ukrainy otrzyma świadczenie pielęgnacyjne wstecz – sąd wyjaśnia kluczowe zasady przyznawania pomocy.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyI SA/Wa 2481/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2024-03-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-12-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Kamil Kowalewski Małgorzata Boniecka-Płaczkowska /przewodniczący/ Monika Sawa /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Pomoc społeczna Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 145 par. 1 pkt 1a Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska sędzia WSA Monika Sawa (spr.) asesor WSA Kamil Kowalewski Protokolant referent Magdalena Murawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2024 r. sprawy ze skargi V. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Siedlcach z dnia 26 października 2023 r. nr SKO.4000-2055/2023 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję. Uzasadnienie Decyzją z [...] października 2023r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (SKO/organ) po rozpoznaniu odwołania [...] utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z [...] września 2023r. nr [...] sprostowanej postanowieniem nr [...] z [...] października 2023 r., mocą której przyznano [...] świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1 na D. P. ur. [...] lipca 2010 r. od [...] września 2023 do [...] lutego 2024 r. w wysokości [...] zł miesięcznie oraz od [...] marca 2024 r. do [...] marca 2024 r. w wysokości [...] zł. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu [...] września 2023r. do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] wpłynął wniosek [...] o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem D. P. ur. [...].07.2010r. Organ wskazał, że orzeczeniem Powiatowego Zespołu Ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] sierpnia 2022r. nr [...] D. P. został zaliczony do osób niepełnosprawnych ze wskazaniem, że wymaga stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, natomiast nie wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Orzeczeniem Wojewódzkiego Zespołu Ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] listopada 2022r. nr [...] utrzymano w mocy powyższe orzeczenie Powiatowego Zespołu Ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...]. Na skutek odwołania skarżącej Sąd Rejonowy w [...] wyrokiem z dnia [...] lipca 2023r. sygn. akt [...] zmienił orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu Ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] listopada 2022r. nr [...] w ten sposób, że ustalił, że D. P. wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Skarżąca złożyła także powiadomienie z dnia [...] marca 2022r. o nadaniu jej numeru PESEL oraz powiadomienie z dnia [...] marca 2022r. o nadaniu numeru PESEL D. P. Decyzją z dnia [...] września 2023r. nr [...] sprostowaną postanowieniem nr [...] z dnia [...] października 2023 r. Wójt Gminy [...] przyznał [...] świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1 na syna D. P. ur. [...] lipca 2010 r. za okres od [...] września 2023 r. do [...] lutego 2024 r. w wysokości [...] zł miesięcznie i od [...] marca 2024 r. do [...] marca 2024 r. w wysokości [...] zł. Z decyzją powyższą nie zgodziła się skarżąca, wniosła odwołanie, w którym zakwestionowała okres na jaki przyznano jej świadczenie. Podała, że w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lipca 2023r. sygn. akt [...] jest uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia [...] sierpnia 2022r. Zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj. art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy z okoliczności sprawy oraz zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że zgodnie z ww. przepisem skarżąca nabyła prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej od dnia wydania pierwotnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności tj. od [...] sierpnia 2022r., która została zmieniona wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lipca 2023r. sygn. akt [...]. Wniosła jednocześnie o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lipca 2023 r. sygn. akt [...]. SKO po rozpoznaniu odwołania wskazało, że stosownie do postanowień art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2023r. poz. 775 ze zm. - dalej k.p.a.) dokonało ponownie oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy i uznało, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Organ wskazał, że ze stanu faktycznego sprawy wynika, że [...] i jej syn D. P. są obywatelami Ukrainy, którzy przybyli do Polski w związku z konfliktem zbrojnym, co potwierdzają przedłożone dokumenty. Organ wskazał następnie, że zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2022r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (t. j. Dz. U. z 2023r., poz. 103 ze zm.) obywatelowi Ukrainy przebywającemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest uznawany za legalny na podstawie art. 2 ust. 1, przysługuje prawo do świadczeń rodzinnych, o których mowa w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, jeżeli zamieszkuje z dziećmi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, - odpowiednio na zasadach i w trybie określonych w tych przepisach, z wyłączeniem warunku posiadania karty pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy". Ustawowe warunki przyznawania poszczególnych świadczeń rodzinnych są takie same dla osób ubiegających się - obywateli Ukrainy, jak i pozostałych osób. Oznacza to, że obywatel Ukrainy wnioskujący o dane świadczenia rodzinne musi spełnić określone ustawą warunki/przesłanki do jego przyznania. Dotyczy to również sposobu dokumentowania spełnienia ustawowych warunków dla poszczególnych świadczeń rodzinnych. Zdaniem organu bezspornym jest w sprawie, że w dniu [...] września 2023r. do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] wpłynął wniosek [...] o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem D. P. Stosownie do treści art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023r., poz. 390 ze zm.) świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 ro wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zdaniem organu nie ulega wątpliwości, że odwołująca spełnia przesłanki do otrzymania wnioskowanego świadczenia, ponieważ syn D. P. został zaliczony do osób niepełnosprawnych wraz ze wskazaniami: wymaga stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji oraz wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji na podstawie orzeczenia Powiatowego Zespołu Ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] sierpnia 2022r. nr [...] w związku z wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lipca 2023r. sygn. akt [...]. SKO wskazało, że w związku z powyższym organ pierwszej instancji przyznał [...] świadczenie pielęgnacyjne na okres od [...] września 2023r. do [...] marca 2024r. Podniósł, że kwestię sporną w przedmiotowej sprawie stanowi data, od której zostało przyznane świadczenie pielęgnacyjne. Zdaniem odwołującej świadczenie przysługuje od dnia [...] sierpnia 2022r. tj. od dnia wydania orzeczenia przez Powiatowy Zespół Ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...], stosownie do treści art. 24 ust. 2a ustawy. Zgodnie z tym przepisem jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Jak wynika natomiast z art. 24 ust. 4 ustawy prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W przypadku wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na czas określony prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia. Mając na uwadze powyższe SKO wyjaśniło, że w stosunku do odwołującej zastosowanie mają przepisy cytowanej wyżej ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa i uwzględniło uregulowania szczegółowe wynikające z art. 2 ust. 1 i art. 26 ust. 3 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy (...). Zgodnie z art. 2 ust. 1 w/w ustawy jeżeli obywatel Ukrainy, o którym mowa w art. 1 ust. 1, przybył legalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. do dnia określonego w przepisach wydanych na podstawie ust. 4 i deklaruje zamiar pozostania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jego pobyt na tym terytorium uznaje się za legalny do dnia 4 marca 2024 r. Za legalny uznaje się także pobyt dziecka urodzonego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez matkę, która jest osobą określoną w zdaniu pierwszym, w okresie dotyczącym matki. Jak wynika z art. 26 ust. 3 cytowanej wyżej ustawy obywatelowi Ukrainy przebywającemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest uznawany za legalny na podstawie art. 2 ust. 1. prawo do świadczeń, o których mowa w ust. 1, ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, nie wcześniej niż od miesiąca, w którym obywatel ten został wpisany do rejestru, o którym mowa w art. 3 ust. 3, a w przypadku świadczeń przysługujących na dziecko - również dziecko zostało wpisane do tego rejestru. Wniosek o przyznanie świadczeń, o których mowa w ust 1, zawiera numer PESEL wnioskodawcy oraz, jeżeli występuje, rodzaj, serię i numer dokumentu stanowiącego podstawę przekroczenia granicy, a w przypadku świadczeń przysługujących na dziecko - numer PESEL dziecka oraz, jeżeli występuje, rodzaj, serię i numer dokumentu stanowiącego podstawę przekroczenia granicy. Uwzględniając powyższe SKO stwierdziło, że skoro wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wpłynął do GOPS w [...] w dniu [...] września 2023r., wnioskowane świadczenie przysługuje od miesiąca, w którym wpłynął przedmiotowy wniosek tj. od dnia 1 września 2023r. Powyższe oznacza, zdaniem SKO, że organ pierwszej instancji prawidłowo przyznał świadczenie pielęgnacyjne od dnia 1 września 2023r. Ustosunkowując się do treści odwołania Kolegium wskazało, że wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lipca 2023r. sygn. akt [...] pozostaje bez wpływu na ustalenie daty początkowej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Organ wskazał, że jest związany treścią art. 26 ust. 3 o pomocy obywatelom Ukrainy (...), który to przepis jest uregulowaniem szczegółowym i wyłącza stosowanie art. 24 ust. 2a ustawy. Odnośnie wniosku o zwrot kosztów postępowania Kolegium wyjaśnia, że ustawodawca nie przewidział możliwości przyznania stronie od organu kosztów postępowania. Przepisy art. 262, art. 263 i art. 264 k.p.a. nie stanowią podstawy prawnej do zgłoszenia przez stronę żądania zwrotu kosztów poniesionych przez stronę postępowania, ani też orzekania przez organ administracji publicznej o zwrocie na rzecz strony postępowania. Jak również nie stanowią podstawy w sytuacji, gdy strona ponosi koszty na skutek podjęcia czynności, które mają jej zapewnić skuteczną obronę jej interesów prawnych i nie ma w tym przypadku znaczenia, czy strona ponosi koszty w wyniku zawarcia umowy cywilnoprawnej. Powołane regulacje zawarte w Kodeksie postępowania administracyjnego odnoszą się do kosztów związanych z prowadzeniem przez organ postępowania, a nie stanowią pokrycia kosztów ponoszonych przez strony tego postępowania, w związku z ich uczestnictwem. Skargę na powyższa decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła [...] (skarżąca), zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: - naruszenie prawa materialnego tj. art. 24 ust 2a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 390 z póżn. zm.), które miało wpływ na wynik sprawy poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy z okoliczności sprawy oraz zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że zgodnie z ww. przepisem skarżąca nabyła prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej od dnia wydania pierwotnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności tj. [...] sierpnia 2022 r., która została zmieniona wyrokiem Sądu Rejonowego w [...], IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2023 r. sygn. akt [...], - naruszenie przepisów postępowania tj. art. 81 k.p.a. poprzez brak możliwości wypowiedzenia się skarżącej co do przeprowadzonych dowodów - naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 390 z późn. zm.), na D. P. ur. [...] lipca 2010 r. od dnia wydania decyzji Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności tj. [...] sierpnia 2022 r. do dnia [...] sierpnia 2024 r. lub uchylenie w całości decyzji organu I instancji. - względnie uchylenie skarżonej decyzji i przekazanie sprawy do organu I instancji celem ponownego rozpoznania. Wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z następujących dokumentów: - kopii wyroku Sądu Rejonowego w [...] [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2023 r. sygn. akt [...] - na wykazanie faktu zmiany orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] poprzez ustalenie, że D. P. wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Ponadto wniosła o zasądzenie na rzecz skarżącej od organu zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga jest uzasadniona W rozpatrywanej sprawie organy nie kwestionując prawa skarżącej do przyznania je prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na małoletniego syna odmówiły przyznania tego prawa wstecz tj. za okres od [...] sierpnia 2022 r. do [...] sierpnia 2023 przyznając je od [...] września 2023 r. tj od miesiąca, w którym złożono wniosek do dnia [...] marca 2024 r. odwołując się do przepisów ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Przedmiotem skargi objęto zatem ostatecznie rozstrzygnięcie dotyczące początkowej daty przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. W pozostałym zakresie, także za okres po 4 marca 2024 r. decyzje organu oby instancji nie były kwestionowane. Skarżąca przyznała, że uzyskała świadczenia również za okres po 4 marca 2024 r. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 1 powołanej wyżej ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa obywatelowi Ukrainy przebywającemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest uznawany za legalny na podstawie art. 2 ust. 1, przysługuje prawo do świadczeń rodzinnych, o których mowa w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, jeżeli zamieszkuje z dziećmi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej odpowiednio na zasadach i w trybie określonych w tych przepisach. W myśl ust. 3 art. 26 obywatelowi Ukrainy przebywającemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest uznawany za legalny na podstawie art. 2 ust. 1, prawo do świadczeń, o których mowa w ust. 1, ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, nie wcześniej niż od miesiąca, w którym obywatel ten został wpisany do rejestru, o którym mowa w art. 3 ust. 3, a w przypadku świadczeń przysługujących na dziecko - również dziecko zostało wpisane do tego rejestru. Wniosek o przyznanie świadczeń, o których mowa w ust. 1, zawiera numer PESEL wnioskodawcy oraz, jeżeli występuje, rodzaj, serię i numer dokumentu stanowiącego podstawę przekroczenia granicy, a w przypadku świadczeń przysługujących na dziecko - numer PESEL dziecka oraz, jeżeli występuje, rodzaj, serię i numer dokumentu stanowiącego podstawę przekroczenia granicy. Świadczeniem rodzinnym, o którym wyżej mowa, jest m.in. świadczenie pielęgnacyjne określone w art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji) zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału, na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zgodnie natomiast z treścią art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Natomiast art. 24 ust. 2a zawiera wyjątek od ustalonej w ust 2 reguły wskazując, że jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Przepis ten stanowi zatem, wyjątkową regulację prawną, przełamującą zasadę wyrażoną w art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, która wskazuje, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Ma to szczególne znaczenie jeżeli weźmie się pod uwagę, że rozwiązanie przewidziane w art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych umożliwia nabycie prawa do świadczenia za okres wsteczny związany m.in. z procedowaniem przez właściwe do tego organy w sprawie orzekania o niepełnosprawności lub o jej stopniu, mającym charakter prejudycjalny dla przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Skorzystanie z dobrodziejstwa tego unormowania jest obwarowane wystąpieniem przez osobę ubiegającą się o świadczenie ze stosownym wnioskiem do organu pomocowego o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności - w ściśle określonym terminie - tj. w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności i spełnianie przesłanek do przyznania świadczenia z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Nie ulega wątpliwości w niniejszej sprawie, że wyrok Sądu Rejonowego w [...] z [...] lipca 2023 r. miał charakter prejudycjalny dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem, które wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji tj. dla spełnienia przesłanek art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych warunkujących przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. W ocenie Sądu, biorąc w szczególności pod uwagę treść powołanych regulacji, skoro przepis art. 26 ust 1 odsyła do zasad i trybu określonych w przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych to odsyła również do określonych w tych przepisie uregulowań szczególnych. Nie można zatem uznać, że art. 26 ust 3 zawiera kompletną regulację w zakresie ustalenia daty początkowej prawa do świadczenia. Przepis ten odpowiada treści art. 24 ust 2 bowiem zawiera ogólną zasadę przyjmując, ze decyduje data złożenia wniosku, która nie może być wcześniejsza niż data wpisu obywatela Ukrainy do rejestru o którym mowa art. 3 ust 3. Już ten zapis wskazuje, że dopuszcza możliwość przyznania danego świadczenia za okres wsteczny ale nie wcześniejszy niż data rejestracji we wskazanym wyżej rejestrze. Skoro zatem ust 1 odsyła do zasad i reguł określonych ustawą o świadczeniach rodzinnych w tym także do szczególnej regulacji wynikającej z art. 24 ust 2a zwłaszcza, że jak wskazano wyżej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego uzależnione jest od niepełnosprawności a co więcej związanej z koniecznością stałej lub długotrwałej opieki i niezdolności do samodzielnej egzystencji co często wymaga dodatkowego procedowania. Jak już wskazano w niniejszej sprawie nie jest kwestionowane, że prawo do tego świadczenia powstało po wyroku Sądu Rejonowego w [...] z [...] lipca 2023 r., którym ustalono, że niepełnosprawny syn skarżącej wymaga stałej i długotrwałej opieki czym zmodyfikowano orzeczenie o niepełnosprawności wydane przez Powiatowy i Wojewódzki Zespół do spraw orzekania o Niepełnosprawności. Gdyby bowiem orzeczenie to było kompletne skarżąca byłaby uprawniona do złożenia wniosku w sierpniu 2022 r. Tymczasem dopiero po uprawomocnieniu się wyroku Sądu Rejonowego skarżąca była uprawniona do złożenia wniosku i nabyła prawo do świadczenia pielęgnacyjnego bo dopiero wówczas spełniła warunki do jego przyznania. Odmienna ocena powodowałaby, że skarżąca znalazła się w sytuacji gorszej niż inni obywatele Ukrainy korzystający z pomocy państwa polskiego, których orzeczenia nie wymagały dodatkowego procedowania i byłaby sprzeczna z celem ustawy z 12 marca 2022 r.. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni powyższą ocenę prawną Sądu i rozstrzygnie co do wniosku za sporny okres. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt a ppsa.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI