III SA/Kr 1326/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę M. C. na uchwałę Rady Gminy Siepraw z dnia 26 lutego 2019 r. nr IV/37/19 w sprawie obywatelskiej inicjatywy uchwałodawczej. Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności uchwały w zakresie § 3 ust. 1 pkt 4, który nakazywał podanie imienia i nazwiska, adresu zamieszkania, numeru PESEL oraz podpisu mieszkańca popierającego projekt uchwały. Zdaniem skarżącego, wymóg podania adresu zamieszkania był nadmierny, naruszał prywatność i utrudniał realizację konstytucyjnego prawa do inicjatywy uchwałodawczej, zwłaszcza że weryfikacja uprawnień mogła odbywać się na podstawie innych danych, a podobne wymogi zostały wykreślone w innych gminach. Rada Gminy Siepraw oraz Wójt Gminy Siepraw wnieśli o oddalenie skargi. Organ argumentował, że wymóg podania adresu zamieszkania był niezbędny do weryfikacji uprawnień mieszkańców, zgodny z analogicznymi wzorami i przepisami, a także służył minimalizacji ryzyka poparcia inicjatywy przez osoby nieuprawnione. Sąd oddalił skargę, uznając, że wymóg podania adresu zamieszkania jest uzasadniony potrzebą weryfikacji prawidłowości zebranych podpisów pod inicjatywą uchwałodawczą. Sąd podkreślił, że przepisy ustawy o samorządzie gminnym oraz Kodeksu wyborczego (w tym dotyczące Centralnego Rejestru Wyborców) pozwalają na takie wymagania, a dane te są niezbędne do zapewnienia zgodności z prawem inicjatywy uchwałodawczej. Sąd odrzucił argumenty skarżącego dotyczące naruszenia RODO i Konstytucji RP, wskazując na obowiązek prawny administratora danych oraz możliwość ograniczenia praw w celu ochrony porządku publicznego i praw innych osób. Sąd zaznaczył również, że wymóg podania adresu zamieszkania jest uzasadniony w kontekście tradycyjnego zbierania podpisów, a dane te powinny być znane wspólnocie samorządowej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie wymogu podawania adresu zamieszkania w inicjatywach obywatelskich, interpretacja przepisów RODO i Konstytucji RP w kontekście samorządowym.
Dotyczy specyficznej sytuacji uchwały rady gminy dotyczącej inicjatywy uchwałodawczej; argumentacja opiera się na przepisach obowiązujących w dacie wydania uchwały i orzekania.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wymóg podania adresu zamieszkania w wykazie osób popierających obywatelską inicjatywę uchwałodawczą stanowi nadmierne naruszenie prywatności i utrudnia realizację prawa do inicjatywy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wymóg podania adresu zamieszkania jest uzasadniony potrzebą weryfikacji uprawnień mieszkańców do poparcia inicjatywy i jest zgodny z przepisami prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wymóg podania adresu zamieszkania jest niezbędny do prawidłowej weryfikacji podpisów pod inicjatywą uchwałodawczą, zgodny z ustawą o samorządzie gminnym i Kodeksem wyborczym, a także umożliwia prawidłowe funkcjonowanie Centralnego Rejestru Wyborców. Nie narusza to RODO ani Konstytucji RP, gdyż jest to niezbędne do wypełnienia obowiązku prawnego i ochrony praw innych osób.
Czy uchwała rady gminy określająca wymóg podania adresu zamieszkania w wykazie popierających inicjatywę uchwałodawczą narusza przepisy RODO?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przetwarzanie danych osobowych w postaci adresu zamieszkania jest niezbędne do wypełnienia obowiązku prawnego administratora w celu zapewnienia prawidłowego wykonywania art. 41a ustawy o samorządzie gminnym.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że zbieranie adresów zamieszkania jest niezbędne do realizacji obowiązku prawnego administratora danych w celu zapewnienia prawidłowego wykonywania art. 41a ustawy o samorządzie gminnym, co jest zgodne z art. 6 ust. 1 pkt c RODO.
Czy wymóg podania adresu zamieszkania w wykazie popierających inicjatywę uchwałodawczą narusza Konstytucję RP, w szczególności zasady demokracji bezpośredniej i prawo do prywatności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wymóg ten jest zgodny z Konstytucją RP, ponieważ jest niezbędny do realizacji prawa do zgłaszania inicjatywy obywatelskiej i mieści się w zakresie upoważnienia ustawowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wymóg podania adresu zamieszkania jest uzasadniony celami ustawowymi, nie narusza istoty wolności i praw, a także jest zgodny z art. 51 ust. 2 Konstytucji RP, który pozwala na zbieranie danych osobowych w niezbędnym zakresie.
Przepisy (9)
Główne
u.s.g. art. 41a § ust. 1 i 5
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Umożliwia radzie gminy określenie formalnych wymogów dla projektów uchwałodawczych, w tym wykazu mieszkańców popierających inicjatywę.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 4 § ust. 1 i 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Zasada suwerenności Narodu i demokracji bezpośredniej.
Konstytucja RP art. 31 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Możliwość ograniczenia praw i wolności tylko w ustawie i gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie.
Konstytucja RP art. 51 § ust. 2 i 5
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.
Zasady i tryb gromadzenia oraz udostępniania informacji, możliwość zbierania danych osobowych w niezbędnym zakresie.
RODO art. 5 § ust. 1 lit. b i c
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE
Zasady minimalizacji danych i celów przetwarzania.
RODO art. 6 § ust. 1 pkt c
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE
Przetwarzanie danych jest zgodne z prawem, gdy jest niezbędne do wypełnienia obowiązku prawnego.
k.w. art. 18 § § 3 pkt 4
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks Wyborczy
Centralny Rejestr Wyborców służy do weryfikacji podpisów złożonych w związku ze zgłoszeniem obywatelskiej inicjatywy uchwałodawczej.
k.w. art. 18a
Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks Wyborczy
Centralny Rejestr Wyborców zawiera dane o adresie zamieszkania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wymóg podania adresu zamieszkania jest niezbędny do weryfikacji uprawnień mieszkańców do poparcia inicjatywy. • Wymóg jest zgodny z przepisami ustawy o samorządzie gminnym i Kodeksem wyborczym. • Wymóg umożliwia prawidłowe funkcjonowanie Centralnego Rejestru Wyborców. • Dane o adresie zamieszkania powinny być znane wspólnocie samorządowej.
Odrzucone argumenty
Wymóg podania adresu zamieszkania jest nadmierny i narusza prywatność. • Wymóg utrudnia realizację prawa do inicjatywy uchwałodawczej. • Podobne wymogi zostały wykreślone w innych gminach (np. Kraków). • Weryfikacja uprawnień mogła odbywać się na podstawie innych danych (PESEL).
Godne uwagi sformułowania
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna (spr.) Sędziowie WSA Bogusław Wolas Asesor WSA Ewelina Dziuban • oddala skargę. • Zaskarżonej uchwale zarzucił istotne naruszenie art. 41a ust. 1 i 5 ustawy o samorządzie gminnym, art. 4 ust. 1 i 2, art. 47 i art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej RP oraz art. 5 ust. 1 lit. b i c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz.U.UE.L. 2016.119.1), dalej jako: "RODO". • W ocenie Sądu, wymóg wskazania w wykazie adresów zamieszkania osób popierających obywatelską inicjatywę uchwałodawczą nie narusza prawa ponieważ zgodnie z art. 41 ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym rada gminy posiadała upoważnienie ustawowe do określenia w drodze uchwały formalnych wymogów, jakim musiały odpowiadać składane projekty, z zastrzeżeniem przepisów niniejszej ustawy. • Skoro popierający inicjatywę uchwałodawczą mieszkańcy gminy podpisują się pod projektem zmian prawa miejscowego, to tym samym ich dane jako osób inicjujących zmiany prawa w sferze obowiązków publicznoprawnych, powinny być znane pozostałym członkom wspólnoty samorządowej.
Skład orzekający
Ewa Michna
przewodniczący sprawozdawca
Bogusław Wolas
sędzia
Ewelina Dziuban
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wymogu podawania adresu zamieszkania w inicjatywach obywatelskich, interpretacja przepisów RODO i Konstytucji RP w kontekście samorządowym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchwały rady gminy dotyczącej inicjatywy uchwałodawczej; argumentacja opiera się na przepisach obowiązujących w dacie wydania uchwały i orzekania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu demokracji lokalnej – inicjatywy uchwałodawczej – oraz konfliktu między prawem obywateli do inicjatywy a ochroną danych osobowych. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i ochrony danych.
“Czy adres zamieszkania to za dużo dla obywatelskiej inicjatywy uchwałodawczej? Sąd rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.