III SA/Kr 1323/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa odmawiającą przyznania specjalnego zasiłku celowego na odgrzybianie ścian w kuchni. Skarżąca argumentowała, że jest w trudnej sytuacji zdrowotnej i materialnej, niezdolna do samodzielnego pokrycia kosztów napraw. Organy administracji obu instancji uznały, że dochód skarżącej, uwzględniający również dochód z gospodarstwa rolnego (ustalany na podstawie przepisów, niezależnie od faktycznego użytkowania), przekracza ustawowe kryterium dochodowe. Ponadto, organy wskazały na posiadane przez skarżącą zasoby, takie jak własnościowe mieszkanie i gospodarstwo rolne, które powinny zostać wykorzystane do poprawy jej sytuacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, podkreślając subsydiarny charakter pomocy społecznej i uznając, że sytuacja skarżącej nie spełnia przesłanek "szczególnie uzasadnionego przypadku" do przyznania specjalnego zasiłku celowego. Sąd podzielił ustalenia organów dotyczące dochodu, w tym fikcję prawną dochodu z gospodarstwa rolnego, oraz uznał, że skarżąca ma możliwość wykorzystania posiadanych nieruchomości do poprawy swojej sytuacji finansowej. Sąd zaznaczył, że pomoc społeczna ma na celu wspieranie w przezwyciężaniu trudności, a nie systematyczne zaspokajanie wszystkich potrzeb.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących przyznawania zasiłków celowych i specjalnych w pomocy społecznej, w szczególności w kontekście kryterium dochodowego, posiadania własnych zasobów oraz fikcji prawnej dochodu z gospodarstwa rolnego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, a jego zastosowanie wymaga analizy indywidualnych okoliczności każdej sprawy. Nacisk na subsydiarny charakter pomocy społecznej i obowiązek wykorzystania własnych zasobów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przekroczenie kryterium dochodowego samo w sobie wyklucza możliwość przyznania specjalnego zasiłku celowego na zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej, takiej jak odgrzybianie ścian?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przekroczenie kryterium dochodowego nie wyklucza możliwości przyznania specjalnego zasiłku celowego w "szczególnie uzasadnionych przypadkach", jednakże sytuacja skarżącej nie została uznana za taką.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy prawidłowo rozważyły możliwość przyznania specjalnego zasiłku celowego na podstawie art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, ale stwierdziły brak przesłanek "szczególnie uzasadnionego przypadku". Podkreślono subsydiarny charakter pomocy społecznej i konieczność wykorzystania własnych zasobów.
Jak należy traktować dochód z gospodarstwa rolnego przy ustalaniu prawa do świadczeń z pomocy społecznej, w szczególności gdy osoba nie uprawia ziemi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Dochód z gospodarstwa rolnego ustala się na podstawie przepisów (art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej), przyjmując fikcję prawną dochodu z hektara przeliczeniowego, niezależnie od faktycznego użytkowania gruntu.
Uzasadnienie
Sąd potwierdził, że organy prawidłowo zastosowały przepisy dotyczące ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego, uwzględniając fikcję prawną dochodu z hektara przeliczeniowego, nawet jeśli skarżąca twierdziła, że nie osiąga z tego tytułu faktycznych dochodów. Decydujący jest tytuł własności lub posiadania i klasyfikacja gruntu.
Czy posiadanie przez osobę ubiegającą się o pomoc społeczną własnych zasobów (mieszkanie, gospodarstwo rolne) może stanowić podstawę do odmowy przyznania zasiłku celowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, posiadanie własnych zasobów, które mogą zostać wykorzystane do poprawy sytuacji życiowej, jest istotnym czynnikiem przy ocenie wniosku o zasiłek celowy, zwłaszcza w kontekście subsydiarnego charakteru pomocy społecznej.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organów, że skarżąca dysponuje zasobami (mieszkanie własnościowe, gospodarstwo rolne), które powinna wykorzystać do rozwiązania problemów, takich jak odgrzybianie ścian. Podkreślono, że pomoc społeczna nie jest przeznaczona do systematycznego zaspokajania wszystkich potrzeb.
Przepisy (9)
Główne
u.p.s. art. 2 § 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Wymaga łącznego spełnienia przesłanek trudnej sytuacji życiowej i niemożności jej samodzielnego przezwyciężenia.
u.p.s. art. 8 § 9
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 345,00 zł. Jest to fikcja prawna stosowana do ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego na potrzeby świadczeń z pomocy społecznej.
u.p.s. art. 39 § 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.
u.p.s. art. 41 § 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
W szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie przekraczającej kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją.
Pomocnicze
u.p.s. art. 3 § 4
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.
u.p.s. art. 7
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Określa najczęstsze powody powstania trudnych sytuacji życiowych uzasadniających udzielenie pomocy społecznej.
u.p.s. art. 39 § 2
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Przyznanie zasiłku celowego nie ma charakteru obligatoryjnego i jest świadczeniem fakultatywnym.
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 i innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § 3
Przepis dotyczący postępowania w czasie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy prawidłowo ustaliły dochód skarżącej, uwzględniając fikcję prawną dochodu z gospodarstwa rolnego. • Sytuacja skarżącej nie stanowi "szczególnie uzasadnionego przypadku" uzasadniającego przyznanie specjalnego zasiłku celowego. • Skarżąca posiada własne zasoby (mieszkanie, gospodarstwo rolne), które powinna wykorzystać do poprawy swojej sytuacji. • Pomoc społeczna ma charakter subsydiarny i nie służy systematycznemu zaspokajaniu wszystkich potrzeb.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącej o braku dochodów z gospodarstwa rolnego i nieposiadaniu tytułu prawnego do lokalu. • Argumentacja skarżącej o konieczności przyznania zasiłku na odgrzybianie ścian ze względu na trudną sytuację zdrowotną i materialną.
Godne uwagi sformułowania
Pomoc społeczna nie jest w stanie zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób o nią się ubiegających, jak również udzielać wszelkich świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. • Uprawnienia wynikające z przepisów ustawy o pomocy społecznej mają bowiem charakter jedynie subsydiarny, co oznacza, że uzupełniają środki, możliwości i uprawnienia własne osoby objętej systemem świadczeń z pomocy społecznej. • Pomoc ta nie może być traktowana, jako stałe źródło dochodu służące zaspokajaniu najbardziej nawet uzasadnionych potrzeb bytowych. • Przesłanka "w szczególnie uzasadnionych przypadkach" występuje wówczas, gdy sytuacja życiowa osoby lub rodziny, ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że jest nadzwyczajna, dotkliwa w skutkach i głęboko ingerująca w plany życiowe, a wynika ze zdarzeń nienależących do zdarzeń codziennych.
Skład orzekający
Maria Zawadzka
przewodniczący sprawozdawca
Renata Czeluśniak
sędzia
Ewa Michna
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania zasiłków celowych i specjalnych w pomocy społecznej, w szczególności w kontekście kryterium dochodowego, posiadania własnych zasobów oraz fikcji prawnej dochodu z gospodarstwa rolnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej, a jego zastosowanie wymaga analizy indywidualnych okoliczności każdej sprawy. Nacisk na subsydiarny charakter pomocy społecznej i obowiązek wykorzystania własnych zasobów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje złożoność przepisów dotyczących pomocy społecznej i konflikt między potrzebami obywateli a ograniczeniami budżetowymi państwa. Pokazuje, jak interpretowane są przepisy dotyczące dochodu i własnych zasobów.
“Czy posiadanie ziemi i mieszkania oznacza brak prawa do pomocy społecznej?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.