III SA/Kr 1319/22

III SA/Kr 1319/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-02-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Hanna Knysiak-Sudyka /sprawozdawca/
Janusz Kasprzycki
Tadeusz Kiełkowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 615
Art. 17
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
Dz.U. 2022 poz 329
Art. 134, art. 135, art. 145, art. 200, art. 205
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
Art. 6, art. 7, art. 10, art. 77, art. 78, art. 79, art. 80, art. 81
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
Art. 32  ust. 1, art. 190 ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Sentencja
|Sygn. akt III SA/Kr 1319/22 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 lutego 2023 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Tadeusz Kiełkowski, Sędziowie: WSA Janusz Kasprzycki, WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.), , Protokolant: Specjalista Agata Zaręba-Piotrowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2023 r., sprawy ze skargi K. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 31 maja 2022 r. nr SKO-NP-4115-123/22 w sprawie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu na rzecz skarżącego K. C. kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. zwraca skarżącemu K. C. kwotę 100 zł (słownie sto złotych) tytułem nienależnie uiszczonego wpisu od skargi.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu decyzją z dnia 31 maja 2022 r., znak: SKO-NP-4115-123/22, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; powoływanej dalej jako "k.p.a.") oraz art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 615; powoływanej dalej jako "u.ś.r."), po rozpatrzeniu odwołania K. C. (dalej jako: skarżący lub wnioskodawca) od decyzji Wójta Gminy N. z dnia 21 lutego 2022 r., znak: [...], odmawiającej K. C. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, o które ubiega się w związku z opieką nad żoną – M. C., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Opisaną wyżej decyzją organ I instancji po rozpatrzeniu wniosku K. C. z dnia 17 stycznia 2022 r. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad żoną, która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, odmówił wnioskowanego świadczenia.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ I instancji przytoczył treść art. 17 u.ś.r. oraz wskazał, że żona wnioskodawcy legitymuje się orzeczeniem, z którego wynika, iż niepełnosprawność powstała u niej w wieku 37 lat, zatem nie został spełniony warunek przewidziany w art. 17 ust. 1b u.ś.r. Nadto wskazano, że został przeprowadzony wywiad środowiskowy, który potwierdzał sprawowanie opieki przez wnioskodawcę nad żoną chorą na stwardnienie rozsiane, która obecnie ma problemy z poruszeniem się (korzysta z wózka inwalidzkiego) i wymaga pomocy w codziennym funkcjonowaniu. Ponadto zaznaczono, że organ ustalił, iż wraz z wnioskodawcą i wymagającą opieki jego żoną mieszka dwóch dorosłych synów, którzy pracują zawodowo, a wnioskodawca do końca 2021 r. prowadził działalność gospodarczą, którą zamknął, aby podjąć opiekę nad żoną, która pomimo, że część czynności samoobsługowych wykonuje sama, to ze względu na charakter choroby i wynikające z niej ograniczenia samodzielności wymaga pomocy i stałego nadzoru ze strony opiekuna. Mając na uwadze powyższe organ I instancji stwierdził, że w stanie faktycznym sprawy wnioskodawca spełnia przesłanki przewidziane w art. 17 ust. 1 u.ś.r., jednakże z uwagi na fakt, że niepełnoprawność żony wnioskodawcy nie powstała w okresie przewidzianym w art. 17 ust. 1b u.ś.r. odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego.
Odwołanie od ww. decyzji wniósł K. C. podnosząc, że choroba jego żony postępuje, nie cofa się, a jedynym powodem, dla którego organ odmówił mu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest to, że nie spełnia wymogu stawianego przez art.17 ust 1b u.ś.r., który to przepis został w 2014 r. uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niekonstytucyjny w zakresie, w jakim różnicuje on prawo do świadczenia pielęgnacyjnego opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej ze względu na moment powstania u niej niepełnosprawności.
Po zapoznaniu się z materiałem dowodowym zgromadzonym w przedmiotowej sprawie i rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Na wstępie organ odwoławczy, powołując się na treść art. 17 u.ś.r., będącego materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji wskazał, że w dniu 17 stycznia 2022 r. do organu I instancji wpłynął wniosek K. C. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad żoną M. C. Podniesiono przy tym, że z przedłożonego Orzeczenia o Stopniu Niepełnosprawności z dnia 14 sierpnia 2019 r., znak: [...] wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w N. wynika, iż żona wnioskodawcy legitymuje się znacznym stopniem niepełnosprawności na okres do 30 listopada 2023 r., niepełnosprawność u niej istnieje od 37 roku życia, a ustalony stopień istnieje od 16 kwietnia 2019 r. Podano też, iż organ I instancji odmówił wnioskowanego świadczenia, bowiem stwierdził, że w sprawie nie spełniona została przesłanka z art. 17 ust. 1b u.ś.r., gdyż dokumenty zebrane w aktach sprawy dowodzą, iż niepełnosprawność żony wnioskodawcy nie powstała w okresie wskazanym w tym przepisie.
W ocenie organu odwoławczego, takie stanowisko organu I instancji należało uznać za nieprawidłowe, albowiem wynikało z błędnie przeprowadzonej wykładni przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, w tym w szczególności art. 17 ust. 1b u.ś.r. Organ II instancji podkreślił bowiem, że ww. przepis stanowił przedmiot oceny Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 21 października 2014 r., sygn. K 38/13 (Dz.U. z 23 października 2014 r., poz. 1443) stwierdził, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Zaznaczono przy tym, że wyrok ten jest tzw. wyrokiem zakresowym, na co wskazuje użycie zwrotu "w zakresie, w jakim różnicuje", którego skutkiem jest zmiana zastosowania art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie treści w nim ujętej, a w związku z tym skutkiem ww. orzeczenia jest stwierdzenie niekonstytucyjności art. 17 ust. 1b u.ś.r. w ww. zakresie, począwszy od dnia jego ogłoszenia, tj. od dnia 23 października 2014 r. i ukształtowanie w tym zakresie nowego stanu prawnego. Dlatego też organ odwoławczy wskazał, że podzielając ugruntowane w tej materii stanowisko orzecznictwa przyjąć należało, iż w istniejącym stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy organ rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożony przez opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej miał obowiązek zbadać, czy skarżący jako wnioskodawca spełniał warunki do przyznania tego świadczenia, określone w art. 17 u.ś.r., z wyłączeniem tej części tego przepisu, która z dniem 23 października 2014 r. została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną, a więc art. 17 ust. 1b u.ś.r.
Mając na uwadze powyższe, organ II instancji wskazał, że okoliczność, iż niepełnosprawność w stopniu znacznym osoby wymagającej opieki, tj. M. C. powstała w wieku 37 lat, jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie, nie może stanowić samoistnej przesłanki do uznania, iż osobie sprawującej opiekę nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Dodano jednak, że w przedmiotowej sprawie podlega także ustaleniu to, czy spełnione zostały pozostałe przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i nie występują przesłanki negatywne, które uniemożliwiałyby jego przyznanie. W tym zakresie organ odwoławczy powołując się na istotę świadczenia pielęgnacyjnego oraz orzecznictwo sądów administracyjnych zaznaczył, że podstawową przesłanką, jaką musi spełnić osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne jest rezygnacja z pracy zarobkowej, spowodowana koniecznością sprawowania permanentnej opieki nad osobą bliską o określonym stopniu niepełnosprawności, przy czym na równi z rezygnacją z zatrudnienia należy traktować niepodejmowanie pracy.
Organ odwoławczy podniósł również, że organ I instancji ograniczył się jedynie do odniesienia się do przesłanki wynikającej z art. 17 ust. 1b u.ś.r., natomiast nie dokonał analizy i oceny czy spełnione zostały w sprawie pozostałe przesłanki z art. 17 u.ś.r., od wystąpienia których ustawodawca uzależnił przyznanie wnioskowanego świadczenia. Tymczasem zaznaczono, że jak wynikało z ustaleń wywiadu środowiskowego osoba wymagająca opieki – żona wnioskodawcy została zakwalifikowana orzeczeniem z dnia 14 sierpnia 2019 r. okresowo do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności od dnia 16 kwietnia 2019 r. do dnia 30 listopada 2023 r. z przyczyn oznaczonych symbolem 10-N choroby neurologicznej – stwardnienia rozsianego. Ponadto wskazano, że żona wnioskodawcy ma problemy z poruszaniem się – jak podano w wywiadzie – do tej pory poruszała się za pomocą balkonika, a od kilku miesięcy korzysta tylko z wózka, ze względu na niewładne nogi nie jest w stanie ustać. Dodano przy tym, że z uwagi na to, iż dom, w którym mieszka, nie jest dostosowany do potrzeb osoby niepełnosprawnej poruszającej się na wózku, wymaga pomocy przy skorzystaniu z toalety, musi być wyniesiona na piętro domu gdzie mieści się sypialnia, także aby skorzystać z wanny. Wyjaśniono też, że ze względu na stan zdrowia wymaga ona pomocy w codziennym funkcjonowaniu, której udziela jej mąż – wnioskodawca, który w oświadczeniu z dnia 7 lutego 2022 r. podał, iż z tego powodu zrezygnował w dniu 30 grudnia 2021 r. z prowadzenia działalności gospodarczej. Organ odwoławczy wskazał, że zarówno w wywiadzie środowiskowym, jak i w oświadczeniu wnioskodawcy zostało podane, że świadczona przez wnioskodawcę na rzecz jego żony pomoc sprowadza się do: przenoszenia jej z pierwszego piętra domu z sypialni na poziom parteru, gdzie ma wózek inwalidzki, którym może poruszać się po kuchni oraz do przenoszenia jej do łazienki, by mogła skorzystać z toalety (ponieważ dom nie jest dostosowany do potrzeb osoby niepełnosprawnej), jak i przenoszenia na materac w celu wykonania ćwiczeń rehabilitacyjnych, przygotowania posiłków, prowadzenia gospodarstwa domowego.
W ocenie organu II instancji, mając na uwadze ustalenia stanu faktycznego oraz pozostałe dokumenty zalegające w aktach sprawy (w tym ww. oświadczenie), jak też zasady doświadczenia życiowego, nie można wnioskować, aby faktycznie zakres opieki jakiej wymaga żona skarżącego (i jaki faktycznie wykonuje skarżący) był tego rodzaju, że uniemożliwiałoby to mu podjęcie jakiejkolwiek aktywności zawodowej, choćby w ograniczonym zakresie godzinowym, przy udziale pozostałych osób zobowiązanych do pomocy i alimentacji względem żony wnioskodawcy, czy współudziale i pomocy ze strony państwa w ramach świadczonych usług opiekuńczych. Podniesiono bowiem, że z akt sprawy nie wynika, żeby osoba wymagająca opieki była osobą obłożnie chorą, leżącą, nie kontaktową, czy też niezdolną do samodzielnego spożywania posiłków, wymagającą ciągłego nadzoru ze strony opiekuna, zaś czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego i pokonywaniem barier architektonicznych budynku, w którym mieszka mogą być wykonywane przez wnioskodawcę z pomocą wspólnie z nim zamieszkujących dwóch synów.
Organ ustalił krąg osób zobowiązanych do alimentacji względem osoby wymagającej opieki i z ustaleń tych wynika, iż ze względu na obowiązki zawodowe nie mogą oni sprawować opieki nad matką i odciążyć ojca w świadczonej pomocy, co nie oznacza jednak, że prowadzi to do "anulowania" obowiązku alimentacyjnego, który nie musi polegać na osobistym staraniu, lecz może ograniczać się do łożenia środków finansowych na osobę uprawnioną. Zdaniem organu odwoławczego istotne znacznie ma zatem fakt, że dzieci M. C. zamieszkują wraz z nią, nie mają na utrzymaniu swoich rodzin, a jedno prowadzi gospodarstwo rolne, w którym praca nie odbywa się w sztywnych godzinach, zaś zakres tej pracy jest zróżnicowany i uzależniony od pór roku, wobec czego mają oni możliwość, by współuczestniczyć w opiece nad matką i zorganizować ją tak, aby skarżący nie musiał rezygnować z podejmowania pracy zarobkowej, choćby w ograniczonym zakresie lub w gospodarstwie rolnym. Wobec powyższego, w ocenie organu II instancji, przyznanie skarżącemu w tym stanie faktycznym świadczenia byłoby niezgodne nie tylko z przepisami prawa, ale także z zasadami współżycia społecznego, ponieważ przerzucałoby na wszystkich podatników realizację obowiązku alimentacyjnego, który – z mocy prawa – w pierwszej kolejności ciąży na dzieciach. Dlatego też zdaniem organu odwoławczego, należało przyjąć, że organ I instancji – pomimo częściowo błędnego uzasadnienia i błędnej wykładni przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r. – postąpił prawidłowo odmawiając przyznania świadczenia. Jednocześnie odnosząc się do argumentacji zawartej w odwołaniu podniesiono, iż fakt posiadania przez żonę skarżącego orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności i fakt sprawowania przez niego opieki niejako automatycznie nie powodują powstania uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego.
Skargę na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu wniósł skarżący – K. C., domagając się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., poprzez błędną wykładnię tego przepisu w zw. z art. 128, art. 129 i art. 130 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego i uznanie przez organ II instancji, że obowiązek alimentacyjny z mocy prawa w pierwszej kolejności ciąży na dzieciach skarżącego, tj. dwóch synach, co nie ma umocowania w obowiązujących przepisach, ponieważ zgodnie z przywołanymi przepisami ww. Kodeksu w pierwszej kolejności obowiązek alimentacyjny ciąży na współmałżonku,
- art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., poprzez błędną wykładnię tego przepisu i niezastosowanie go wobec skarżącego pomimo, iż spełnił ustawowe przesłanki otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, tj. zrezygnował z prowadzenia działalności gospodarczej, aby móc opiekować się chorą żoną na nieuleczalną chorobę, jaką jest stwardnienie rozsiane, natomiast jego żona posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia 14 sierpnia 2019 r., które w punkcie 7 zawiera informację, że wymaga ona konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji,
- art. 17 ust. 1b pkt 1 u.ś.r., przez organ I instancji w przypadku kiedy w wyniku wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 (Dz.U. poz. 1443) w zakresie w jakim różnicuje prawo do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego;
2. naruszenie przepisów postępowania, tj.:
- art. 7, art. 75, art. 76, art. 77 § 1 oraz art. 80 i art. 84 § 1 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy okoliczności faktycznych oraz dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego polegającego na ustaleniu, że w pierwszej kolejności obowiązek alimentacyjny ciąży na synach skarżącego, ustalenie, zakwestionowanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności żony skarżącego, w którym znajduje się adnotacja, że wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Organ II instancji na podstawie zebranego materiału dowodowego doszedł do innych wniosków wskazując, że żona skarżącego nie jest osobą obłożnie chorą, zaś jej choroba nie dyskwalifikuje skarżącego do podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej, przez co podjął odmienne ustalenia odnośnie stanu zdrowia żony skarżącego, czym naruszył art. 76 § 1 k.p.a.,
- art. 107 § 3 k.p.a. przez organ I instancji w zakresie błędnego uzasadnienia decyzji, a także błędnego uzasadnienia decyzji organu II instancji, bowiem uzasadnienie nie zawiera wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
W uzasadnieniu skargi skarżący przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie szczegółowo rozwinął podniesione zarzuty, przywołując na poparcie swojej argumentacji liczne orzeczenia sądów administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w tym zakresie stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a."). Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli Sądu było rozstrzygnięcie dotyczące odmowy przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną żoną M. C.
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 111, powoływanej dalej jako "u.ś.r."), a w szczególności art. 17 tej ustawy.
W postępowaniu administracyjnym zostało ustalone, że żona skarżącego M. C. urodzona 30 października [...] r. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym na okres do 30 listopada 2023 r., a niepełnosprawność istnieje od 37 roku życia, zaś ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 16 kwietnia 2019 r. w drodze wywiadu środowiskowego w postępowaniu administracyjnym ustalono, że żona skarżącego choruje na stwardnienie rozsiane, a choroba postępuje gwałtownie. M. C. wymaga całodobowej opieki pielęgnacji. Do 2021 r. poruszała się przy pomocy balkonika, obecnie porusza się jedynie przy pomocy wózka inwalidzkiego. Dom nie jest dostosowany do potrzeb osoby niepełnosprawnej. Skarżący wielokrotnie w ciągu dnia musi na rękach przenosić żonę do łazienki, wc oraz wanny. Również przemieszczenie się na piętro, do sypialni, wymaga wyniesienia jej na rękach. M. C. nie może przez cały dzień siedzieć w wózku, konieczne jest przekładanie jej na materac. Skarżący wykonuje z nią ćwiczenia rehabilitacyjne, gdyż ma niewładne nogi i przykurcze. Również spożywanie posiłków nie jest w pełni samodzielne z uwagi na drętwienie i przykurcz prawej ręki. Skarżący do końca 2021 r. prowadził działalność gospodarczą, z której zrezygnował z uwagi na pogarszający się stan zdrowia żony. Organy nie kwestionowały, że wszelkie czynności opiekuńcze wykonuje skarżący.
Przede wszystkim należy rozstrzygnąć, czy na gruncie obowiązujących przepisów opiekunowi (skarżącemu) może przysługiwać świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 u.ś.r., pomimo że niepełnosprawność dorosłej osoby niepełnosprawnej (jego żony), nad którą sprawowana jest opieka, nie powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia czy też ukończenia 25. roku życia w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej (stosownie do treści art. 17 ust. 1b u.ś.r.). Pozytywne stanowisko w tej kwestii zaprezentował organ odwoławczy, natomiast negatywne – organ I instancji.
Przy rozważaniu powyższej kwestii konieczne jest wzięcie pod uwagę treści i skutków płynących z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13, Dz. U. z 2014 r. poz. 1443; OTK-A 2014/9/104) dla określenia ich wpływu na sytuację prawną skarżącej.
Jak wynika z treści art. 17 ust. 1b u.ś.r. warunkiem przyznania wnioskowanego świadczenia jest powstanie niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Natomiast Trybunał Konstytucyjny w punkcie 2. sentencji wyroku z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13) orzekł, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.
Skoro w powołanym wyroku Trybunału została stwierdzona niezgodność we wskazanym zakresie przepisu ustawy o świadczeniach rodzinnych z Konstytucją, to sąd administracyjny nie może tej okoliczności nie brać pod uwagę lub ją pomijać.
Przedmiotowy wyrok Trybunału Konstytucyjnego jest wyrokiem zakresowym, czyli takim, w którym Trybunał stwierdza zgodność albo niezgodność z Konstytucją przepisu prawnego w określonym (podmiotowym, przedmiotowym lub czasowym) zakresie jego zastosowania. W konsekwencji atrybut konstytucyjności albo niekonstytucyjności nie jest przypisywany całemu aktowi prawnemu albo jego jednostce redakcyjnej (przepisowi), lecz jego fragmentowi, a ściślej rzecz biorąc jakiejś normie (normom) wywiedzionej z tego przepisu. Wyrok zakresowy rozstrzyga o przepisie, którego rozumienie nie jest sporne, lecz zarzut niekonstytucyjności odnosi się do wyraźnego zakresu zastosowania tego przepisu (por.: M. Florczak-Wątor, Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego i ich skutki prawne, Poznań 2006, s. 104).
Przywołany wyrok odnosi się do negatywnego zakresu przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., na co wskazuje zwrot "w zakresie, w jakim różnicuje". Istotą tego rozstrzygnięcia jest uznanie za niezgodne z konstytucyjną zasadą równości pominięcia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego innych osób, niż wskazanych w tym przepisie, przy czym niekonstytucyjności takiego ograniczenia Trybunał upatruje w zróżnicowaniu prawa podmiotowego opiekunów osób niepełnosprawnych ze względu na wiek powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Skutkiem tego wyroku jest zmiana zakresu zastosowania przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie treści w nim ujętej, będącego przepisem szczególnym w odniesieniu do art. 17 ust. 1 tej ustawy, który określa ogólne przesłanki prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zakresowe wyeliminowanie ograniczeń o charakterze podmiotowym (wieku powstania niepełnosprawności podopiecznych) nie powoduje dysfunkcjonalności ustawy, gdyż - jak zasadnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 1 czerwca 2015 r. (sygn. akt II SA/Bd 366/15) - możliwe jest odnalezienie w treści art. 17 u.ś.r. i przepisów z nim skorelowanych wszystkich elementów podmiotowych, przedmiotowych i czasowych koniecznych dla zrekonstruowania normy (norm) prawnej określającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Nie jest to zatem przypadek tzw. pominięcia prawodawczego, które polega na wskazaniu przez Trybunał braku pewnych treści normatywnych w kontrolowanym przepisie (por. A. Kustra, Wyroki zakresowe Trybunału Konstytucyjnego, Przegląd Sejmowy, nr 4/2011, s. 60). Trybunał Konstytucyjny derogował bowiem fragment pełnego i jednoznacznego pod względem zakresowym przepisu, realizując tym samym klasyczną i nie budzącą kontrowersji funkcję "negatywnego prawodawcy" (por. S. Wronkowska, Kilka uwag o "prawodawcy negatywnym", Państwo i Prawo nr 10/2008). Takie stanowisko zaprezentował m.in. WSA w Gdańsku w wyroku z 9 lipca 2020 r., III SA/Gd 475/20, LEX nr 3032716. Stanowisko to Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela.
Trybunał Konstytucyjny derogując w powołanym wyżej zakresie przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie odroczył utraty jego mocy obowiązującej (art. 190 ust. 3 Konstytucji RP). Oznacza to, że bezpośrednim skutkiem orzeczenia jest utrata przez ten przepis we wskazanym w wyroku zakresie domniemania konstytucyjności. Innymi słowy, skutkiem wydanego orzeczenia jest stwierdzenie niekonstytucyjności art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, i to począwszy od dnia ogłoszenia wyroku.
Przedmiotowy wyrok został ogłoszony w Dzienniku Ustaw RP z dnia 23 października 2014 r. pod poz. 1443 i z tym dniem orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego weszło w życie. Omawiany przepis ustawy, tj. art. 17 ust. 1b jako niekonstytucyjny w określonym przez wyrok zakresie, nie powinien mieć od tego momentu zastosowania, gdyż Trybunał Konstytucyjny wprost stwierdził jego niekonstytucyjność.
Stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu przekłada się na ukształtowanie nowego stanu prawnego. Zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji posiadają uprawnienie do działania jedynie na mocy obowiązujących przepisów.
Zauważyć należy, że Trybunał Konstytucyjny nie może uzasadnieniem swego wyroku przesądzić o tym, że jednoznaczna sentencja wyroku może obowiązywać w innym zakresie, niż wynika to z jej brzmienia lub z zasad prawa konstytucyjnego (art. 190 Konstytucji RP), które obowiązują także Trybunał, stojący na straży ich przestrzegania. Ani treść uzasadnienia wyroku, ani tym bardziej interpretacja fragmentu uzasadnienia nie może modyfikować treści sentencji wyroku, ani też zmieniać wynikających z przepisów prawa skutków orzeczeń wydawanych przez Trybunał Konstytucyjny. Zgodnie z dominującym poglądem doktryny uzasadnienia orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego nie wiążą sądów (poza ewentualnie sądem pytającym w przypadku tzw. pytania prawnego), brak jest bowiem przesłanek warunkujących uznanie takiej kompetencji (por. J. Mikołajewicz, Zasady orzecznicze Trybunału Konstytucyjnego. Zagadnienia teoretyczne, Poznań 2008, s. 84).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 1 czerwca 2015 r. (sygn. akt II SA/Bd 366/15) stwierdził, że w uzasadnieniu wyroku Trybunał, m.in. po rozważeniu braku przesłanek do zróżnicowania sytuacji prawnej opiekunów osób niepełnosprawnych ze względu na czas (wiek) powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki wskazał, że skutkiem wyroku jest stwierdzenie w punkcie 8., iż opiekunowie dorosłych osób niepełnosprawnych muszą być traktowani przez ustawodawcę jako podmioty należące do tej samej klasy. Stwierdzenie to, podobnie jak następne dwa akapity, odnosi się bezpośrednio do ustawodawcy (tzw. sygnalizacja).
Natomiast w akapicie czwartym punktu 8. uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego znajdują się rozważania dotyczące skutku wyroku dla stanu prawnego i sytuacji prawnej adresatów przepisu art. 17 ust. 1b ustawy – "skutkiem wejścia w życie wyroku nie jest ani uchylenie art. 17 ust. 1b u.ś.r., ani uchylenie decyzji przyznających świadczenia, ani wykreowanie "prawa" do żądania świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność podopiecznych nie powstała w okresie dzieciństwa. Trybunał Konstytucyjny orzekł ostatecznie o niekonstytucyjności jedynie części normy wynikającej z art. 17 ust. 1b u.ś.r. Poprawienie stanu prawnego w tym zakresie należy w ocenie Trybunału wyłącznie do ustawodawcy, który - biorąc pod uwagę skutki społeczne rozstrzygnięć podejmowanych w badanej materii - powinien dokonać tego bez zbędnej zwłoki".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wskazuje dalej, że fragment ten potwierdza charakterystykę zakresowego typu wyroku. Jeśli zaś chodzi o fragmenty odnoszące się do "uchylenia decyzji przyznających świadczenia" oraz "wykreowania prawa do żądania świadczenia dla opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych" to dosłownie pojmując treść tego zapisu brak byłoby podstaw do stosowania przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresowo derogowanym brzmieniu, bez ingerencji ustawodawcy. Takie stwierdzenie przeczy natomiast sentencji wyroku i możliwości zrekonstruowania wszystkich konstytutywnych elementów prawa do świadczenia pielęgnacyjnego po wyłączeniu norm wynikających z derogowanego zakresu przepisu. Zapis zawarty w punkcie 8. uzasadnienia wyroku należy zatem potraktować jako wskazówkę interpretacyjną, nie zaś element rozstrzygający o zakresie derogacji i jej skutku dla obowiązywania prawa.
Podzielając powyższe stanowisko stwierdzić należy, że skoro wyrok Trybunału Konstytucyjnego odniósł bezpośredni skutek, to zadaniem sądu administracyjnego - realizującego ustrojową funkcję gwaranta praw i wolności obywatelskich - jest ustalenie możliwości jego zastosowania zgodnie z wzorcem konstytucyjnym. Zawarta w sentencji wyroku Trybunału derogacja nie powoduje bowiem powstania luki konstrukcyjnej, a zmodyfikowany przepis 17 ust. 1b u.ś.r., w dopełnieniu z ust. 1 tego artykułu, może być stosowany.
W świetle poczynionych rozważań nie można więc uznać, że wydany przez Trybunał Konstytucyjny wyrok nie zmienił sytuacji prawnej strony. Przeciwnie, wynika z niego, że organy - rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożony przez opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej, w obecnym stanie prawnym (dopóki w tej materii nie zostaną wprowadzone nowe rozwiązania ustawowe) - mają obowiązek zbadać, czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania tego świadczenia określone w art. 17 u.ś.r., jednakże z wyłączeniem tej części tego przepisu, która z dniem 23 października 2014 r. została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną.
Jak już podniesiono, wyroki Trybunału Konstytucyjnego są wiążące co do swojej sentencji, ta zaś w przedmiotowej sprawie jednoznacznie stanowi o niekonstytucyjności przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności.
Trafne jest zatem w powyższym zakresie stanowisko organu odwoławczego i to stanowisko należy uwzględnić przy ponownym rozpoznaniu sprawy.
Zdaniem Sądu skarga jest jednak uzasadniona. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
1) matce albo ojcu,
2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności
- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Nie budzi wątpliwości, że zarówno skarżący jak i jego żona spełniają przesłanki o jakich mowa w ust. 1 pkt 4 tego artykułu, tj. na skarżącym jako mężu ciąży obowiązek alimentacyjny, nie podejmuje on zatrudnienia ani innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad żoną, zaś M. C. jest osobą niepełnosprawną, która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ani organ pierwszej instancji ani organ odwoławczy nie zakwestionowały bowiem przytoczonych przez skarżącego we wniosku o przyznanie świadczenia okoliczności dotyczących sprawowania przez niego stałej opieki nad niepełnosprawną żoną, czy też zakresu tej opieki.
Organ odwoławczy uznał jednak, że w sprawie brak jest podstaw do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż brak jest związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaniem przez skarżącego opieki nad żoną, gdyż M. C. ma dwóch synów, mieszkających wspólnie z rodzicami, a nadto nie jest osobą leżącą, nie kontaktową.
Stanowisko organów, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, jest błędne.
Przede wszystkim organy nie zrealizowały zasady prawdy obiektywnej, która została skonstruowana w art. 7 k.p.a., zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Powyższa zasada ogólna odnosi się nie tylko do sposobu prowadzenia postępowania administracyjnego, lecz jest także wskazówką interpretacyjną prawa materialnego, gdyż organy administracji publicznej mają obowiązek uwzględniania jej przy "załatwieniu sprawy" (por. wyroki NSA z 4.06.1982 r., I SA 258/82, ONSA 1982/1, poz. 54, oraz z 28.11.2012 r., I OSK 641/12, LEX nr 1291400; wyrok WSA w Gdańsku z 14.09.2011 r., I SA/Gd 502/11, LEX nr 898927).
Organ administracji publicznej ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Zasada prawdy obiektywnej została skonkretyzowana w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Biorąc pod uwagę treść przytoczonych wyżej przepisów, należy uznać, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności postępowania dowodowego. Okoliczność, w której strona również ma prawo wykazywania inicjatywy dowodowej, nie zwalnia organu administracji publicznej z obowiązku podejmowania z urzędu czynności zmierzających do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Organ administracji publicznej jest obowiązany z urzędu: 1. ustalić, jakie okoliczności faktyczne mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy; 2. ustalić, jakie dowody powinny zostać przeprowadzone w celu ustalenia powyższych okoliczności (por. wyrok z 20.09.2012 r., IV SA/Wa 663/12, LEX nr 1347629, w którym WSA w Warszawie stwierdził, że "organ administracji jako gospodarz postępowania administracyjnego określa zakres postępowania wyjaśniającego oraz dobór środków dowodowych potrzebnych do należytego ustalenia stanu sprawy", przy czym "aktywna rola organu administracji publicznej w procesie poszukiwania i gromadzenia materiału dowodowego może przejawiać się zarówno podejmowaniem czynności dowodowych z urzędu, a także gromadzeniem w aktach sprawy dowodów wskazanych lub dostarczonych przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy" – tak WSA we Wrocławiu w wyroku z 15.02.2012 r., IV SA/Wr 711/11, LEX nr 1139681); 3. przeprowadzić dowody, które uznał za niezbędne dla dokonania prawidłowych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy; 4. dokonać oceny przeprowadzonych dowodów zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (por. wyrok NSA z 23.02.2012 r., II GSK 118/12, LEX nr 1125454).
Realizacja przez organ administracji publicznej powyższych obowiązków nie pozbawia oczywiście strony prawa do czynnego udziału w czynnościach postępowania dowodowego związanych z realizacją zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Prawo strony do czynnego udziału w każdym stadium postępowania jest realizowane w szczególności przez prawo do inicjatywy dowodowej, ukształtowane w art. 78 k.p.a., prawo do brania czynnego udziału w czynnościach postępowania dowodowego (art. 79 k.p.a.), jak również prawo do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, wynikające z art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a. W wyroku z 4.07.2013 r., II SA/Kr 455/13, LEX nr 1343018, WSA w Krakowie trafnie przyjął, że "aktywna postawa podczas całego postępowania wyjaśniającego winna być rozumiana jako obowiązek organu wykorzystania w sprawie wszystkich dowodów znanych mu z urzędu, poszukiwania innych dowodów na potwierdzenie określonych faktów z wykorzystaniem dostępnych źródeł dowodowych, a także dopuszczenia wszystkich środków dowodowych zgłaszanych przez stronę lub innych uczestników postępowania, o ile mają one istotne znaczenie dla sprawy" (por. też wyrok WSA w Warszawie z 27.01.2010 r., I SA/Wa 1433/09, LEX nr 600029).
Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organy z wyżej opisanych obowiązków, związanych z realizacją zasady prawdy obiektywnej, nie wywiązały się prawidłowo.
Przede wszystkim należy podnieść, że organy nie dokonały nie budzących wątpliwości ustaleń w zakresie koniecznych czynności opiekuńczych, a z już poczynionych ustaleń nie wyciągnęły właściwych wniosków. Należy podkreślić, że w zasadzie jedynym ustaleniem organów jest, że M. C. choruje na stwardnienie rozsiane. Faktem powszechnie znanym jest, że stwardnienie rozsiane jest stale postępującą chorobą układu nerwowego, która może prowadzić do niepełnosprawności. Z wywiadu środowiskowego wynika, że M. C. choruje od 2007 r., zatem od 16 lat. Jest to zatem późna faza choroby, a wraz z jej progresją u chorego mogą pojawić się niedowłady jednej bądź obu nóg lub nóg i rąk. Równie często w trakcie rzutu pacjenci uskarżają się na zaburzenia czucia powierzchniowego, zaburzenia płynności ruchów oraz zamiarowe drżenie kończyn, czyli drżenie, które pojawia się w trakcie zamierzonego ruchu ręką lub nogą. Powszechnymi objawami są także oczopląs i zaburzenia ruchu gałek ocznych, jak również problemy z utrzymaniem równowagi i zawroty głowy (por. https://www.medicover.pl/o-zdrowiu/stwardnienie-rozsiane-objawy-przyczyny-i-leczenie,6619,n,192). Choroby przewlekłe charakteryzują się długim czasem trwania i wolnym postępem zmian chorobowych. Z informacji uzyskanych w trakcie wywiadu środowiskowego wynika, że M. C. potrzebuje pomocy przy wykonywaniu podstawowych czynności takich jak korzystanie z toalety, jak również spożywanie posiłków. Organ odwoławczy zupełnie pominął powyższe informacje i nie przypisał im należytego znaczenia. Na rozprawie w dniu 7 lutego 2023 r. pełnomocnik skarżącego podkreślił, że M. C. nie jest w stanie samodzielnie przemieścić się na wózek inwalidzki, jak również z wózka inwalidzkiego gdziekolwiek indziej. Ta okoliczność w postępowaniu administracyjnym nie została w pełni zweryfikowana, choć twierdzenie to znalazło się w aktach administracyjnych, a pośrednio wynika z twierdzeń skarżącego, iż musi przenosić żonę na rękach, np. do toalety.
Trzeba również podkreślić, że przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie zostało powiązane z niepełnosprawnością polegającą na tym, że osoba wymagającą opieki jest osobą leżącą czy też niekontaktową. Wystarczy, że osoba niepełnosprawna wymaga pomocy przy zaspokajaniu podstawowych czynności życiowych, w omawianym przypadku w szczególności czynności fizjologicznych.
Nadto należy podkreślić, że to na skarżącym ciąży w pierwszej kolejności obowiązek alimentacyjny. Gdyby nawet przyjąć – co zdaniem Sądu nie jest właściwe – że obowiązek ten spoczywa w równym stopniu na małżonku i dzieciach osoby niepełnosprawnej, to należy zauważyć, że organy nie ustaliły w sposób precyzyjny sytuacji synów M. C. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym pełnomocnik skarżącego wskazał, że jeden z synów ma problem [...], nie może zatem udzielać wsparcia matce, zaś drugi nie tylko pracuje zawodowo, lecz również prowadzi gospodarstwo. Nie ustalono, jak jest sytuacja materialna synów M. C., zatem w niniejszej sprawie brak stosownych ustaleń pozwalających na przyjęcie, że synowie mogą w jakiś sposób partycypować w opiece nad nią.
Ponownie prowadząc postępowanie z wniosku skarżącego o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego organ pierwszej instancji przeprowadzi postępowanie z uwzględnieniem wyrażonej w niniejszym wyroku oceny prawnej. Organ ustali, jaki jest zakres koniecznych czynności opiekuna M. C. z uwzględnieniem specyfiki choroby, na którą ona cierpi. Dopiero po dokonaniu powyższych ustaleń możliwe będzie dokonanie oceny, czy istotnie niepodejmowanie zatrudnienia przez skarżącego jest uwarunkowane koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną żoną.
Sąd wskazuje również, że organ I instancji orzekając w sprawie niniejszej przyjął, iż zostały spełnione przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł w wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a., o uchyleniu zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Rozstrzygając sprawę ponownie, organy zastosują się do oceny prawnej, wyrażonej w uzasadnieniu niniejszego wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik postępowania, zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.
Ponieważ w niniejszej sprawie skarga podlega ustawowemu zwolnieniu od wpisu, Sąd zarządził zwrot nienależnie uiszczonej opłaty tytułem wpisu od skargi.