III SA/Kr 1312/25

III SA/Kr 1312/25 - Postanowienie WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2026-01-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-09-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewa Michna /przewodniczący sprawozdawca/
Janusz Kasprzycki
Marta Kisielowska
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Prawo miejscowe
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
Art. 58 par. 1  pkt 5a i art. 232  par. 1  pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna (spr.) Sędziowie: WSA Janusz Kasprzycki WSA Marta Kisielowska Protokolant: specjalista Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi A. A. na uchwałę Rady Miasta Krakowa z dnia 12 czerwca 2025 r. nr XXXII/619/25 w sprawie ustanowienia Strefy Czystego Transportu w Krakowie postawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącemu A. A. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem nienależnie uiszczonego wpisu sądowego.
Uzasadnienie
Skargą z 27 sierpnia 2025 r. wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A. A. (dalej: "skarżący") zaskarżył uchwałę Rady Miasta Krakowa Nr XXX/619/25 z dnia 12 czerwca 2025 r. w sprawie ustanowienia Strefy Czystego Transportu w Krakowie opublikowanej w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego z 18 czerwca 2025 r., numer 3829 (dalej: "uchwała SCT").
Wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały wyłączając § 10 (uchylający poprzednio podjętą uchwałę Nr C/2707/22 z dnia 23 listopada 2022 r. zmienioną uchwałą Nr V/74/24) i § 11(powierzającego wykonanie uchwały Prezydentowi Miasta Krakowa).
W odpowiedzi na skargę Rada Miasta Krakowa wniosła o jej odrzucenie z uwagi na brak wykazania interesu prawnego, ewentualnie o oddalenie skargi.
Skarżący został wezwany zarządzeniem z 5 listopada 2025 r. o wykazanie interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały pod rygorem odrzucenia skargi w trybie art. 58 §1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) – dalej ".p.p.s.a.".
Wezwanie zostało skierowane na wskazany przez skarżącego adres, ale po dwukrotnym awizowaniu (12 listopada i 20 listopada 2025 r.) przesyłka została zwrócona 27 listopada 2025 r. jako nieodebrana w terminie.
Na rozprawie w dniu 14 stycznia 2026 r. skarżący, odnosząc się do uwag strony przeciwnej o braku wykazania interesu prawnego (zawartych w otrzymanej odpowiedzi na skargę), złożył odrębne pismo, w którym wskazał, że jako mieszkaniec Gminy Krzeszowice będący właścicielem samochodu [...] o numerze rejestracyjnym wskazanym w ww. piśmie z dnia 13 stycznia 2026 r., posiada interes prawny w zaskarżeniu ww. uchwały. Skarżący wskazał dodatkowo, że jako poseł aktywnie realizuje swoje obowiązki poprzez prowadzenie biur poselskich na terenie Krakowa i uczestniczenie w sesjach Sejmiku Województwa Małopolskiego, Rady Powiatu Krakowskiego oraz Rady Miasta Krakowa, a więc w części Krakowa obejmującej Strefę Czystego Transportu. W konsekwencji, zdaniem skarżącego, gwarantowane mu art. 21 i 23 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907) wykonywanie mandatu posła i senatora, prawo do utrzymywania kontaktów z wyborcami, zostało ograniczone. Skarżący podkreślił też, że jako poseł składał przysięgę, w której zobowiązał się strzec dobra obywateli, przestrzegać porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie skarżącego, to zobowiązanie było źródłem interesu prawnego do występowania wszędzie tam, gdzie dobro obywateli było zagrożone lub został naruszony porządek prawny. Przeciwne stanowisko doprowadziłoby do ograniczenia roli posła jako przedstawiciela narodu działającego w interesie obywateli ich reprezentującego. Do pisma została dołączona kserokopia dowodu rejestracyjnego samochodu, z którego to dowodu rejestracyjnego wynikało, że samochód został wyprodukowany w 2013 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Skarga została odrzucona ponieważ skarżący nie wykazał interesu prawnego w zaskarżeniu ww. uchwały.
Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2025 r., poz. 1153 ze zm., dalej: "u.s.g.") każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Posiadanie legitymacji skargowej zależy zatem od wykazania naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia zaskarżoną uchwałą.
W ocenie Sądu, ani fakt posiadania przez skarżącego samochodu osobowego nie spełniającego norm, o których mowa w zaskarżonej uchwale, ani okoliczność, że skarżący interesu prawnego upatrywał w wykonywaniu funkcji poselskich – nie stanowią o posiadaniu prawa do zaskarżenia uchwały podjętej przez radę gminy (tu: Radę Miasta Krakowa). W istocie bowiem, skarżący nie wskazał ani pośrednich, ani bezpośrednich skutków prawnych dotyczących sfery jego praw i obowiązków, a związanych z zaskarżoną uchwałą.
Skarga wnoszona na podstawie art. 101 u.s.g. jest środkiem ochrony realnego, własnego interesu prawnego lub uprawnienia przed rzeczywistym, nielegalnym wkroczeniem w te interesy i uprawnienia przez organ gminy wydający akt generalny (por. wyrok NSA z 24 sierpnia 2007 r., II OSK 1033/07). Interes prawny powinien wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną osoby wnoszącej skargę, a zaskarżana uchwała powinna naruszać sferę praw lub obowiązków skarżącego.
W konsekwencji, skarżący powinien wykazać związek pomiędzy zaskarżonym aktem a jego konkretną, indywidualną sytuacją prawną, polegający na tym, że akt wpływa na jego sferę prawnomaterialną, wynikającą z konkretnie wskazanego przepisu prawa materialnego, pozbawiając go pewnych uprawnień albo uniemożliwiając ich realizację (por. wyrok NSA z 12 marca 2013 r., I OSK 1761/12). Sąd zobowiązany jest natomiast do zbadania, czy będąca przedmiotem skargi uchwała, narusza chroniony interes prawny lub uprawnienie skarżącego, a nie interesy innych osób. Dopiero wykazanie takiego naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia przez wnoszącego skargę na uchwałę organu, otwiera drogę do merytorycznego jej rozpoznania, przy czym naruszenie to nie może mieć charakteru przyszłego, niepewnego, ale powinno być realne i aktualne (por. wyrok NSA z 20 kwietnia 2007 r., II OSK 2019/06).
Należy podkreślić, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, skarga na podstawie art. 101 u.s.g. nie może być wnoszona w interesie publicznym. Ochrona interesu publicznego realizowana jest natomiast w trybie postępowania nadzorczego przez organ nadzoru – w odniesieniu do aktu zaskarżonego przez skarżącego – przez Wojewodę Małopolskiego w sprawie toczącej się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie pod sygnaturą III SA/Kr 1167/25 .
Zdaniem Sądu, ani z treści skargi, ani wyjaśnień skarżącego nie wynikało, aby zaskarżona uchwała naruszała jego interes prawny. Sąd nie dostrzega również takiego naruszenia z urzędu.
Należy wskazać, że podobne argumenty (dotyczące wprawdzie innych skarżących – właścicieli samochodów i motocykla nie spełniających norm przewidzianych w poprzednio podjętej uchwale dotyczącej strefy czystego transportu) nie zostały uwzględnione i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 11 stycznia 2024 r., III SA/Kr 484/23 odrzucił skargi w tej części. Następnie, wyrokiem z 27 listopada 2025 r. II GSK 1217/24 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargi kasacyjne tym zakresie, akceptując pogląd prawny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Dodatkowo, Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że "związek pomiędzy własną, indywidualną sytuacją prawną Skarżącego a zaskarżoną uchwałą musi więc w dacie wniesienia skargi, a nie w przyszłości, powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia danego podmiotu konkretnych uprawnień lub nałożenia na niego obowiązków" Orzekający w niniejszej sprawie Sąd podziela stanowisko i pogląd wyrażony w powołanych wyrokach, a dotyczący braku naruszenia poprzednio uchwaloną uchwałą interesu prawnego skarżącego.
Zaznaczyć należy, że do wniesienia skargi nie legitymuje stan zagrożenia naruszeniem, w skardze należy zatem wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę (por. wyroki NSA: z 4 lutego 2005 r., OSK 1563/04; z 22 lutego 2006 r., II OSK 1127/05; z 7 maja 2008 r., II OSK 84/08).
Interes prawny powinien być bezpośredni i realny, musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę (por. wyrok NSA z 23 listopada 2005 r., I OSK 715/05; wyrok NSA z 4 września 2001 r., II SA 1410/01; wyrok WSA w Białymstoku z 4 maja 2006 r., II SA/Bk 764/06).
W orzecznictwie i doktrynie eksponuje się przede wszystkim bezpośredniość, konkretność, aktualność i realny charakter interesu prawnego strony kształtowanego aktem stosowania prawa materialnego czy też aktem normatywnym. Przy takim związku należy eliminować sytuacje, w których dopiero kolejne skutki wcześniejszej konkretyzacji normy prawnej w odniesieniu do jednego podmiotu pośrednio wpływają na sytuację prawną drugiego podmiotu, wynikającą z zastosowania w stosunku do niego innej już normy prawnej (wyrok NSA z dnia 18 września 2003 r., II SA/2637/02). Jak podkreśla Naczelny Sąd Administracyjny, "przymiot strony w postępowaniu sądowym mającym na celu ocenę zgodności z prawem danej uchwały organu gminy przysługuje wyłącznie podmiotowi, którego interes prawny lub uprawnienie zostały tym aktem naruszone przed wniesieniem skargi. Przepis art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym nie przyznaje bowiem takiej legitymacji podmiotom, których interesy prawne lub uprawnienia są dopiero zagrożone naruszeniem w wyniku wejścia w życie postanowień aktu prawa miejscowego. Związek pomiędzy własną, indywidualną sytuacją prawną skarżącego a zaskarżoną uchwałą musi więc w dacie wniesienia skargi, a nie w przyszłości, powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia danego podmiotu konkretnych uprawnień lub nałożenia na niego obowiązków" (wyrok NSA z 7 maja 2008 r., II OSK 84/08).
Podkreślić należy, że zasady konstytucyjne ani żadne inne normy-zasady nie mogą być źródłem interesu prawnego w rozumieniu art. 101 u.s.g. (por. W. Jakimowicz, O bezpośredniości interesu prawnego w prawie administracyjnym, Studia Prawa Publicznego 2022, nr. 3 (39). Norma mająca charakter zasady prawnej nie stanowi normy prawa materialnego kształtującej w sposób bezpośredni sytuację prawną osoby wnoszącej skargę. Wywodzona z normy-zasady kategoria interesu nie odpowiadałaby cechom interesu prawnego (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 24 października 2013 r., III SA/Kr 178/13). Interes oparty, przykładowo, na możliwości korzystania z dróg publicznych, statuowanej w art. 1 ustawy z dnia 25 marca 1985 t. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 645) i łączonej niekiedy z wolnością zadeklarowaną w art. 52 ust. 1 Konstytucji RP – dawałby każdej osobie potencjalnie zainteresowanej w przyszłości skorzystaniem z tej możliwości prawo do kwestionowania uchwał odnoszących się do tej materii. Skarga z art. 101 u.s.g. stawałaby się, wbrew przyjmowanym założeniom, skargą powszechną (por. wyrok WSA w Krakowie z 11 stycznia 2024 r., III SA/Kr 484/23).
Skarżący - mieszkaniec gminy Krzeszowice, poseł na Sejm, w celu wykazania legitymacji skargowej powołał się na fakt posiadania samochodu osobowego, który nie będzie spełniać wymogów Strefy Czystego Transportu i utrudnienia, których będzie doświadczał podczas uczestniczenia w ramach wykonywania funkcji społecznych i politycznych – podroży do Krakowa.
Zdaniem Sądu podniesione przez skarżącego okoliczności świadczyły, że w dacie wnoszenia skargi istniał po jego stronie wyłącznie interes faktyczny – nie znajdujący poparcia w normie prawnej. Podkreślić należy, że interes prawny we wniesieniu skargi przysługuje wyłącznie podmiotowi, którego interes prawny lub uprawnienie zostały tym aktem naruszone przed wniesieniem skargi (por. wyrok NSA z 27 listopada 2025 r., II GSK 1217/24). Skarżący nie wykazał, aby zaskarżona uchwała przed wniesieniem skargi ograniczyła lub pozbawiła skarżącego uprawnień, a powołał się jedynie na potencjalne i przyszłe zdarzenia.
Powołane natomiast przez skarżącego art. 21 i 23 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora w żaden sposób nie zobowiązują władz publicznych (a więc Rady Miasta Krakowa) do tworzenia szczególnych warunków, ułatwień w prowadzeniu biura poselskiego, czy też wykonywaniu mandatu poselskiego. Takim przepisem jest natomiast art. 24 powołanej ustawy, zgodnie z którym organy administracji rządowej i samorządu terytorialnego są obowiązane udzielać posłom i senatorom wszechstronnej pomocy w wykonywaniu ich funkcji (art. 24 ust.1). Organy administracji rządowej i samorządu terytorialnego są obowiązane udostępnić posłowi lub senatorowi lokal na czas odbycia doraźnego dyżuru poselskiego lub senatorskiego w miejscowości, w której poseł lub senator nie otworzył biura określonego w art. 23 ust. 1 (art. 24 ust.2). Z przytoczonego przepisu wynika więc, że nawet i w tym przypadku, ustawa o wykonywaniu mandatu posła i senatora, nie gwarantuje posłowi szczególnego prawa do zaskarżania uchwał organów samorządu terytorialnego. Co więcej, ustawa ta w Rozdziale 5 Warunki wykonywania mandatu, oprócz zasad dotyczących uposażenia, zasad udzielania urlopu bezpłatnego w czasie sprawowania mandatu, zasad powrotu na stanowisko po zakończeniu wykonywania mandatu – praktycznie w art. 43 ust. 1 powołanej ustawy gwarantuje jedynie posłowi prawo do bezpłatnego przejazdu środkami publicznego transportu zbiorowego oraz przelotów w krajowym przewozie lotniczym, a także do bezpłatnych przejazdów środkami publicznej komunikacji miejskiej. Co więcej, zgodnie z art. 47 powołanej ustawy, wydatki wynikające z uprawnień posłów i senatorów pokrywa się z budżetu państwa, w części dotyczącej odpowiednio Kancelarii Sejmu lub Kancelarii Senatu.
W tym kontekście argumenty skarżącego wywodzące interes prawny z charakteru wykonywania mandatu posła, nie mają oparcia w przepisach prawa. Skarżący nie posiada również prawa do zaskarżania uchwały rady gminy (tu. Rady Miasta Krakowa) jako reprezentant władzy publicznej. Zgodnie bowiem z art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Zasadą jest więc, że aby przedstawiciel władzy publicznej mógł działać, musi istnieć wyraźny przepis prawa dający mu takie uprawnienie. Takimi przepisami są m.in. przepisy dotyczące wojewody jako organu nadzoru (art. 93 ust. 1 u.s.g.) czy też art. 51 ust. 1 p.p.s.a. (uprawniający do wniesienia skarg do sądu administracyjnego przez prokuratora, Rzecznika Praw Obywatelskich, Rzecznika Praw Dziecka oraz organizację społeczną w zakresie jej statutowej działalności) a także art. 9 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców - t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1668 z późn.) stanowiący wyraźną podstawę do wniesienia skargi przez ten organ.
Z tych to powodów i w tym zakresie argumentacja skarżącego nie została uwzględniona przy badaniu interesu prawnego do wniesienia skargi.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.
Mając na względzie powyższe, Sąd stwierdził niedopuszczalność skargi i odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. Odrzucenie skargi powoduje, że uiszczony wpis podlega zwrotowi zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.