III SA/Kr 1300/23

III SA/Kr 1300/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-12-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewa Michna /przewodniczący/
Jakub Makuch
Magdalena Gawlikowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Kara administracyjna
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2201
Art. 92a, art. 74
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie Sędzia WSA Jakub Makuch Asesor WSA Magdalena Gawlikowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 26 czerwca 2023 r. nr BP.501.2453.2022.1284.ML6.426352 w przedmiocie kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. umarza postępowanie administracyjne, III. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego J. S. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z 26 czerwca 2023 r., nr BP.501.2453.2022.1284.ML6.426352 Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 21 listopada 2022 r. o nr [...] o nałożeniu na skarżącego J. S. kary pieniężnej w wysokości 500 zł.
Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
W dniu 23 września 2022 r. o godzinie 14:45 w miejscowości K. miała miejsce kontrola drogowa autobusu marki Mercedes o nr rej. [...] przeprowadzona przez funkcjonariuszy Policji. Kierowca okazał do kontroli m.in. wypis z zezwolenia nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym na linii Z. – K. wraz z rozkładem jazdy wydany skarżącemu prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą J. S. B. w Z. Kierowca wykonywał przewóz osób w imieniu i na rzecz skarżącego. Podczas kontroli stwierdzono, że kierowca jadąc na trasie Z. – K. naruszył warunki określone w zezwoleniu dotyczącym godzin odjazdu i przyjazdu, co wypełnia znamiona naruszenia określonego w lp. 2.2.2. zał. nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Przebieg i wyniki kontroli opisano w protokole kontroli i notatce urzędowej. Protokół został podpisany przez kierowcę. W rubryce dotyczącej uwag do protokołu wskazano, że pojazd zatrzymany został na przystanku W. Z.1 o godzinie 14:00.
W następstwie powyższego Małopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z 21 listopada 2022 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 500 zł.
W odwołaniu od ww. decyzji skarżący zarzucił nieprawidłowe działanie Policji kontrolującej pojazd. Zdaniem skarżącego pojazd został zatrzymany na przystanku w miejscowości W. (Z.1) o godzinie 14:00, a w K. też w określonym czasie. Skarżący nie zgodził się z karą i wskazał na wielokrotnie karanie przedsiębiorcy. W załączeniu przesłał rozkład jazdy.
Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy orzekł jak na wstępie. W motywach rozstrzygnięcia przywołał min. treść art. 18b ust. 1 pkt 1, 92a ust. 1, ust. 3 i ust. 7 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 2.2.2. załącznika nr 3 do ww. ustawy.
Organ odwoławczy wskazał, że z notatki urzędowej policjanta wynikało, że kontrolę podjęto w związku ze zgłoszeniem do KPP W. o godzinie 13:30 wykonywania przez stronę regularnego transportu osób przez przedsiębiorstwo skarżącego niezgodnie z rozkładem. Pojazd należący do firmy skarżącego zauważono na przystanku W. ul. L. o godzinie 13:53. Udano się za ww. pojazdem i następnie poddano częściowej kontroli na przystanku W. – Z.1 o godzinie 14:00. W czasie kontroli sprawdzono rozkład jazdy, który obowiązuje na trasie Z. – K. Zebrzydowska i stwierdzono, że wg rozkładu numeru linii komunikacyjnej [...] bus na przystanku W. L. powinien być o godzinie 13:57, czyli odjechał o 4 minuty za wcześnie. Ponadto, poinformowano kierowcę, że kontrola zostanie przeprowadzona na końcowym przystanku w K. ze względu na ujawnienie naruszenia Ip. 2.2.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Dodatkowo, kontrolujący wskazali, że w czasie przeprowadzenia kontroli na desce rozdzielczej ww. autobusu widnieje zegar, który wskazuje czas o 5 minut późniejszy niż w rzeczywistości. Kierujący tłumaczył się, że jechał zgodnie z tym czasem. Przedmiotowa kontrola drogowa została rozpoczęta w dniu 23.09.2021 r. o godzinie 14:35.
Organ odwoławczy stwierdził, że to na przedsiębiorcy spoczywa obowiązek realizowania przejazdu na danej linii regularnej zgodnie z rozkładem jazdy. Przedsiębiorca starając się o zezwolenie na linię regularną zobowiązany jest przedstawić proponowany rozkład jazdy danej linii, określający przystanek początkowy, końcowy i przystanki pośrednie, długość linii komunikacyjnej podanej w kilometrach i odległości między przystankami, dni, godziny, minuty odjazdu i przyjazdu środków transportu, a także dokładne wskazanie miejsca tego odjazdu i przyjazdu i kursy oraz liczbę pojazdów niezbędnych do wykonywania codziennych przewozów zgodnie z rozkładem jazdy. Do rozkładu jazdy przewoźnik załącza schemat połączeń komunikacyjnych z zaznaczoną linią komunikacyjną i przystankami. Przewoźnik otrzymując zezwolenie zobowiązuje się do bezwzględnego przestrzegania zgłoszonego przez siebie i zatwierdzonego przez organ samorządu terytorialnego rozkładu jazdy. Kwestie związane z transportem publicznym mają istotne znaczenie z punktu widzenia społecznego. Transport ten służy bowiem zaspokojeniu potrzeb komunikacyjnych mieszkańców danej miejscowości, w tym związanych z koniecznością dotarcia do wyznaczonego miejsca. Zatem zdaniem organu odwoławczego przestrzeganie warunków określonych w zezwoleniu i rozkładzie jazdy, w tym trasy przejazdu jest bardzo istotne z punktu widzenia osób korzystających z przewozów. O tym jak jest to ważne, wskazuje chociażby art. 24 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym naruszenie warunków zezwolenia jest jedną z obligatoryjnych przesłanek cofnięcia zezwolenia.
Ponadto podniesiono, że nie stwierdzono podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.
Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie. W skardze podniósł, że decyzja powinna ulec uchyleniu bo kierowca podczas kontroli na przystanku W. Z.1 był prawidłowo o godzinie 14:00. Podniósł, że rozstrzygnięcie zostało oparte jedynie o stwierdzenie policjantów, że widzieli pojazd na ul. L. jednak nie podjęli oni wtedy czynności kontrolnych. Skarżący zarzucił, że równie dobrze Policjanci mogli widzieć inny pojazd bo jest ich w Polsce tysiące. Nawet jeżeli, to ze względu na zmienność natężenia ruchu po przejechaniu z Z. do W. z różnicą 2-4 minut w jedną lub drugą stronę jest zdaniem skarżącego bardzo małym wykroczeniem.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.); powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z przepisami prawa.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tak określonych granicach Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
|Materialnoprawną podstawę wydania decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2022 r. |
|poz. 2201) - dalej u.t.d. |
|Zgodnie z art. 92a ust. 1 ustawy, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem |
|obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z |
|tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega |
|karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, |
|nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych (ust. 3). |
|Stosownie do art. 92a ust. 7 pkt 1 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości|
|kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w |
|załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa Ip. 1-9 załącznika |
|nr 3 do ustawy. |
|Naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu regularnego lub przewozu regularnego specjalnego z naruszeniem warunków określonych w |
|zezwoleniu, zaświadczeniu na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzeniu zgłoszenia przewozu w publicznym |
|transporcie zbiorowym dotyczących godzin odjazdu i przyjazdu sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 500 (pięćset) złotych, |
|zgodnie z Ip. 2.2.2 załącznika nr 3 do u.t.d. |
|Jak stanowi natomiast § 3 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 10 kwietnia 2012 r.|
|w sprawie rozkładów jazdy (Dz. U. z 2018 r., poz. 202 ze zm.) w rozkładzie jazdy wskazuje się godziny przyjazdu lub odjazdu środka |
|komunikacyjnego z przystanku lub dworca. |
|W okolicznościach przedmiotowej sprawy, jak stwierdził organ I i II instancji sankcja w wysokości 500 zł została nałożona za |
|wykonywanie przewozu regularnego niezgodnie z zezwoleniem, a zatem oparta jest o przepisy u.t.d. - zał. 3 lp. 2.2.2. |
|Przedmiotem oceny przez Sąd była zatem ocena legalności nałożenia na skarżącego kary za wykonywanie przewozu z naruszeniem warunków |
|określonych w zezwoleniu. |
|W pierwszej kolejności Sąd zauważa, że w protokole kontroli nie zostały zawarte jakiekolwiek ustalenia co do okoliczności faktycznych |
|naruszenia. W załączniku do protokołu wskazano jedynie naruszony przepis, a w opisie stwierdzonego naruszenia wskazano, że kierowca |
|naruszył warunki określone w zezwoleniu odnośnie godzin odjazdu i przyjazdu. Sąd zwraca jednak uwagę, że zarówno podczas częściowej |
|kontroli dokonanej o godz. 14.00 na przystanku W. – Z.1, jak i kontroli na końcowym przystanku K., na którym został sporządzony |
|protokół nie stwierdzono żadnego naruszenia w zakresie przestrzegania rozkładu jazdy. W istocie zatem protokół nie zawiera |
|okoliczności, które dawałyby podstawę do wymierzenia kary pieniężnej. |
|Sąd zaznacza, że dowód z dokumentu urzędowego - jakim jest prawidłowo sporządzony protokół kontroli ma znaczenie szczególne, bowiem |
|zostaje w nim utrwalony stan rzeczy, jaki kontrolerzy zastali podczas kontroli. Protokół ten podpisany przez osoby uczestniczące w |
|kontroli, to jest inspektorów i kierowcę, stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone (vide wyrok NSA z 7 grudnia 2010 r. sygn. |
|akt II GSK 1062/09, wyrok z 16 kwietnia 2015 r. sygn. akt II GSK 440/14 niepublikowane). Będąc w zasadzie jedynym dokumentem |
|stanowiącym materiał dowodowy w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie może zawierać żadnych wątpliwości co do rzeczywistych |
|faktycznych okoliczności sprawy (por. wyrok NSA z dnia 11 października 2011 r., II GSK 1003/10). |
|W realiach niniejszej sprawy z powodu wskazanej wyżej wadliwości (braku okoliczności faktycznych naruszenia w przypadku gdy kontrole są|
|przeprowadzane w momencie braku jakiegokolwiek naruszenia) protokół z 23 września 2022 r. nie posiada ww. waloru. |
|Całość okoliczności faktycznych sprawy została zawarta dopiero w notatce urzędowej z 23 września 2022 r. Przede wszystkim Sąd |
|stwierdza, że notatka urzędowa nie może być uznana za wystarczający środek dowodowy w obliczu tego, że ustawa o transporcie drogowym w |
|art. 74 w sposób jednoznaczny określa sposób dokumentacji kontroli w formie protokołu nadając mu stosowny walor. Protokół pełni |
|niewątpliwie funkcję gwarancyjną dla skarżącego, który zapoznaje się z jego treścią składa podpis lub odmawia podpisania protokołu, |
|może też złożyć zastrzeżenia. Nie wiadomo w jakich okolicznościach została sporządzona notatka urzędowa (k.7),nie ma też śladu |
|obecności kierowcy przy jej sporządzaniu i jego stanowiska wobec zawartej w niej treści. Jednocześnie w toku postępowania skarżący |
|konsekwentnie kwestionował dokonanie jakiegokolwiek naruszenia (k. 19., k. 28). |
|Co więcej treść notatki nie jest jednoznaczna odnośnie odjazdu kierowcy z przystanku W. – L. niezgodnie z rozkładem jazdy. Policjant |
|stwierdza w niej, że pojazd należący do firmy skarżącego "zauważono" na przystanku W. L. o godz. 13:53. Dalej stwierdza, że zgodnie z |
|rozkładem "powinien być o godz. 13:57, czyli odjechał o 4 minuty za wcześnie". W ocenie Sądu takie stwierdzenia i logika wypowiedzi nie|
|wskazuje w sposób nie budzący wątpliwości, że kierowca odjechał z ww. przystanku przed czasem. Z notatki wynika bez wątpienia, że |
|pojazd skarżącego znajdował się 4 minuty za wcześnie na przystanku W. L. Tak też zrozumiał to organ I instancji, który stwierdził w |
|swej decyzji, że naruszenie rozkładu jazdy nastąpiło w związku z nieprawidłowym przyjazdem na przystanek W. L., a nie odjazdem. Organ |
|odwoławczy utrzymując decyzję organu pierwszej instancji w mocy uznał z kolei, że kierowca odjechał 4 minuty za wcześnie, nie |
|popierając tego głębszą analizą. |
|W tym miejscu Sąd zauważa, że z załącznika do zezwolenia Nr [...], tj. rozkładu jazdy (k. 10 a.a.) nie wynika godzina przyjazdu, a |
|godzina odjazdu. Ponadto w ocenie Sądu przyjazd na przystanek z wyprzedzeniem czterech minut względem rozkładu jazdy, nie daje podstaw |
|do ukarania skarżącego za wykonywanie przewozu z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, w zakresie godzin odjazdu i przyjazdu. |
|Z punktu widzenia ochrony pasażera, funkcja gwarancyjna rozkładu jazdy wiązana jest z momentem odjazdu z przystanku, a nie z przyjazdem|
|autobusu na ten przystanek. Potwierdza to brzmienie art. 22 ust. 1 pkt 1 u.t.d., zgodnie z którym do wniosku o wydanie zezwolenia na |
|wykonywanie przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym dołącza się proponowany rozkład jazdy, uwzględniający przystanki oraz|
|godziny odjazdów środków transportowych. Dla możliwości bowiem skorzystania przez pasażera z usługi przewozowej, kluczowe jest w |
|istocie to, kiedy autobus z przystanku odjedzie, a nie zaś to, kiedy na ten przystanek dotrze. |
|Zatem w realiach niniejszej sprawy brak jest podstaw aby nałożyć na skarżącego karę za naruszenie godzin przyjazdu, a jednocześnie |
|materiał dowodowy zebrany z uchybieniem art. 74 u.t.d. nie wskazuje w sposób niewątpliwy, że doszło do naruszenia warunków zezwolenia |
|w zakresie godziny odjazdu z przystanku zgodnie z rozkładem jazdy. Tymczasem w postępowaniu, którego przedmiotem jest nałożenie kary |
|administracyjnej, naruszenie przepisów prawa przez osobę, na którą ma zostać nałożona kara powinno zostać ustalone przez organy w |
|sposób niebudzący wątpliwości. |
|W konsekwencji powyższego, w ocenie Sądu, organy naruszyły przepisy prawa procesowego tj. art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. oraz |
|przepisy prawa materialnego - art. 74, art. 92a ust. 1 i ust. 7 u.t.d. w zw. w związku z Ip. 2.2.2 załącznika nr 3 do u.t.d., karząc |
|przedsiębiorcę za naruszenie warunków zezwolenia w zakresie odjazdu i przyjazdu określonych w rozkładzie jazdy, stanowiącym załącznik |
|do ww. zezwolenia. |
|W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. |
|orzekł, jak w punkcie I sentencji wyroku. O umorzeniu postępowania administracyjnego w punkcie II sentencji wyroku Sąd orzekł na |
|podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. – umorzył postępowanie administracyjne wobec przyjęcia, że w niniejszej sprawie nie było podstaw do |
|nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za zarzucone mu naruszenie. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., jak w punkcie|
|III sentencji wyroku. |