III SA/KR 1466/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Krakowie uchylił decyzję o odmowie przyznania dodatku węglowego, uznając, że brak formalnych kroków do wyodrębnienia lokalu nie wyklucza prawa do świadczenia, jeśli istnieją odrębne lokale i gospodarstwa domowe.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania dodatku węglowego D. K., który zamieszkuje wraz z rodziną w jednym budynku z inną rodziną, która otrzymała już dodatek. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, argumentując, że wnioskodawca nie podjął formalnych kroków w celu wyodrębnienia lokalu i nadania mu odrębnego adresu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił te decyzje, stwierdzając, że taka interpretacja przepisów jest błędna. Sąd uznał, że brak formalnych kroków do nadania odrębnego adresu nie wyklucza prawa do dodatku, jeśli istnieją odrębne lokale i gospodarstwa domowe, a wnioskodawca złożył oświadczenie o niemożności ustalenia odrębnego adresu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy B. o odmowie przyznania D. K. dodatku węglowego. Problem prawny dotyczył interpretacji przepisów ustawy o dodatku węglowym, w szczególności art. 2 ust. 3c i 3d, w sytuacji gdy pod jednym adresem zamieszkują dwa odrębne gospodarstwa domowe, a jedno z nich ubiega się o dodatek węglowy. Organy administracji uznały, że do przyznania dodatku konieczne jest podjęcie formalnych kroków w celu wyodrębnienia lokalu i nadania mu odrębnego adresu, co w tej sprawie nie nastąpiło. Skarżący argumentował, że budynek jest w trakcie przebudowy, co uniemożliwia formalne wyodrębnienie lokali i nadanie odrębnego adresu przed zakończeniem prac. Sąd administracyjny nie podzielił stanowiska organów, wskazując na dominującą linię orzeczniczą, zgodnie z którą brak formalnych kroków do nadania odrębnego adresu nie wyklucza prawa do dodatku węglowego. Sąd podkreślił, że wystarczające jest oświadczenie strony o niemożności ustalenia odrębnego adresu do 30 listopada 2022 r., jeśli faktycznie istnieją odrębne lokale i gospodarstwa domowe, a także współdzielone lub oddzielne źródło ogrzewania. Sąd uznał, że organy dokonały błędnej wykładni przepisów, naruszając zasady postępowania administracyjnego, i nakazał ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem przedstawionej wykładni.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, brak formalnych kroków w celu nadania odrębnego adresu lokalowi nie wyklucza możliwości przyznania dodatku węglowego, jeśli istnieją odrębne lokale i gospodarstwa domowe, a wnioskodawca złożył oświadczenie o niemożności ustalenia odrębnego adresu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy ustawy o dodatku węglowym nie uzależniają przyznania świadczenia od podjęcia formalnych kroków do nadania odrębnego adresu. Wystarczające jest oświadczenie strony o niemożności ustalenia odrębnego adresu do 30 listopada 2022 r., jeśli faktycznie istnieją odrębne lokale i gospodarstwa domowe.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (12)
Główne
u.d.w. art. 2 § ust. 3a
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
u.d.w. art. 2 § ust. 3c
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
u.d.w. art. 2 § ust. 3d
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
Pomocnicze
u.d.w. art. 2 § ust. 1
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
u.d.w. art. 2 § ust. 3b
Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa o własności lokali art. 7
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak formalnych kroków do nadania odrębnego adresu nie wyklucza prawa do dodatku węglowego, jeśli istnieją odrębne lokale i gospodarstwa domowe. Wystarczające jest oświadczenie strony o niemożności ustalenia odrębnego adresu do 30 listopada 2022 r. Organy administracji posiadają z urzędu wiedzę o możliwości ustalenia odrębnego adresu.
Odrzucone argumenty
Konieczność podjęcia formalnych kroków w celu wyodrębnienia lokalu i nadania mu odrębnego adresu. Prace budowlane uniemożliwiające formalne wyodrębnienie lokalu nie zwalniają z obowiązku podjęcia formalnych kroków.
Godne uwagi sformułowania
nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach nie uzależniają udzielenia wsparcia finansowego w zakupie paliwa stałego od podjęcia kroków formalnych o nadanie dodatkowego (nowego) numeru porządkowego dla nieruchomości nie może być uzależniona od spełnienia warunku samodzielności lokalu mieszkalnego w kontekście ustawy o własności lokali organy administracyjne obu instancji dokonały błędnej wykładni art. 2 ust. 3c-3d ustawy o dodatku węglowym
Skład orzekający
Elżbieta Czarny-Drożdżejko
przewodniczący
Ewelina Dziuban
sprawozdawca
Katarzyna Marasek-Zybura
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania dodatku węglowego w sytuacji zamieszkiwania kilku gospodarstw domowych pod jednym adresem, w szczególności w kontekście wymogu formalnego wyodrębnienia lokali."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji regulowanej przez ustawę o dodatku węglowym, która może ulec zmianie. Orzeczenie opiera się na wykładni przepisów obowiązujących w dacie jego wydania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia socjalnego i pokazuje, jak interpretacja przepisów przez sądy może wpływać na prawa obywateli, zwłaszcza w sytuacjach niejednoznacznych prawnie.
“Dodatek węglowy: Czy brak formalności zamyka drogę do świadczenia?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Kr 1466/23 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2024-03-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-09-21 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Elżbieta Czarny-Drożdżejko /przewodniczący/ Ewelina Dziuban /sprawozdawca/ Katarzyna Marasek-Zybura Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Pomoc społeczna Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 141 Art. 2 ust. 3c, art. 2 ust. 3d Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura Asesor WSA Ewelina Dziuban (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2024 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 6 lipca 2023 r., nr SKO.Soc/4116/1130/2023 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 6 lipca 2023 r. nr SKO.Soc/4116/1130/2023 utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy B. z dnia 13 lutego 2023 r. o odmowie przyznania D. K. dodatku węglowego. W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 roku o dodatku węglowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 141 ze zm.). Decyzja ta zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Odmowę przyznania ww. dodatku organ I instancji w ww. decyzji uzasadnił tym, że w budynku położonym w Z. przy ul. K. [...] zamieszkuje wnioskodawca – D. K. wraz z żoną i dwójką dzieci oraz - zajmująca piętro w tym budynku – A. B., której wypłacono już dodatek węglowy. Wskazano przy tym, że koszty za media w tym budynku pokrywają wszyscy mieszkańcy łącznie, a dla budynku złożono jedną wspólna deklarację dotyczącą gospodarowania odpadami komunalnymi. D. K. złożył oświadczenie w dniu 12 grudnia 2022 r. Dalej wskazano, że wnioskodawca nie odniósł się pozytywnie do żądania organu wzywającego go o przedłożenie dokumentów wskazujących zakres prowadzonych robót budowlanych w budynku położonym w Z. przy ul. K. [...]. W odwołaniu strona podkreśliła, że podczas wywiadu środowiskowego zostało udowodnione, że niemożliwe było ustalenie odrębnych adresów, budynek posiada dwa niezależne lokale i zamieszkują je dwie osobne rodziny, a w związku z tym spełnia przesłanki- do otrzymania wnioskowanego dodatku. Wskazał nadto, że przedkładając kopię pozwolenia na budowę nie mógł przed 30.11.2022 r. dokonać wyodrębnienia lokali w budynku położonym w Z. przy ul. K. [...]. Kolegium uzasadniając opisane na wstępie rozstrzygnięcie stwierdziło, że w sytuacji, w której nie podjęto działań zmierzających do wyodrębnienia lokalu i nadania odrębnego adresu, nie istnieje możliwość przyznania kolejnego dodatku węglowego. W art. 3c ustawy o dodatku węglowym wyraźnie wskazano na zamieszkiwanie w odrębnych lokalach poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tożsamym adresem, przy czym - zdaniem organu odwoławczego - nie jest wystarczające oświadczenie strony, że w budynku znajdują się dwa odrębne lokale. Przyjęcie odmiennej interpretacji (czyli przyjęcie, że wystarczające jest oświadczenie strony czy dokonanie ustaleń w toku wywiadu środowiskowego) powodowałoby, że wskazanie przez ustawodawcę, iż "w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach" nie miałoby żadnego znaczenia, czyli byłoby zbędne. Tymczasem wykładnia językowa nakazuje rozumienie przepisu w taki sposób, aby żaden jego fragment nie stał się zbędny. Tak więc, w ocenie Kolegium, z art. 2 ust. 3c i 3d ustawy o dodatku węglowym wynika, że do przyznania kolejnego dodatku węglowego dla gospodarstwa domowego zamieszkującego pod adresem, dla którego przyznany został już dodatek węglowy nie jest wystarczające ustalenie w toku wywiadu środowiskowego, czy złożenie oświadczenia przez osobę ubiegającą się o dodatek, że w budynku znajdują się dwa odrębne lokale. Konieczne jest wykazanie przez osobę ubiegającą się o przedmiotowy dodatek, że w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. podjęto realne starania mające na celu wydzielenie odrębnego lokalu, ale z przyczyn obiektywnych, czyli niezależnych od strony, nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu zamieszkania dla zajmowanego lokalu. Następnie organ odwoławczy podkreślił, że nawet po zmianie ustawy o dodatku węglowym, która weszła w życie 3 listopada 2022 r., tj. po dodaniu do ustawy art. 2 ust. 3c i 3d, zasadą jest, iż na jeden adres zamieszkania przysługuje jeden dodatek węglowy. Nowelizacja ustawy nie uchyliła bowiem art. 2 ust. 3a, zgodnie z którym w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem. Od tej reguły przewidziany został wyjątek, niemniej jednak odstąpienie od podstawowej zasady ustalonej w art. 2 ust. 3a ustawy możliwe jest tylko w przypadku podjęcia kroków formalnych, prowadzących do nadania odrębnego adresu. Wnioskodawca składający wniosek o wypłatę dodatku węglowego powinien przedstawić dokumentację potwierdzającą podjęcie kroków formalnych, prowadzących do wydzielenia odrębnego adresu, np. zaświadczenie o samodzielności lokalu lub kopię złożonego wniosku o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu, czy też kopię wniosku o nadanie numeru porządkowego. Tymczasem w przedmiotowej sprawie nie zostały podjęte żadne kroki w celu ustalenia odrębnego adresu w budynku zamieszkiwanym przez wnioskodawcę. Uzasadnienia dla powyższej bierności nie uzasadnia prowadzenie robót budowlanych, gdyż na potrzeby ustalenia w niniejszej sprawie prawa do dodatku węglowego istotna jest liczba lokali w budynku przed ich podjęciem, względnie - po ich legalnym zakończeniu. Nadto samo wydanie pozwolenia na budowę nie oznacza wykonywania robót budowlanych, a takie nie zostały odnotowane w trakcie wywiadu środowiskowego. Na ww. decyzję Kolegium skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożył D. K., zarzucając naruszenie przepisów ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym, tj. art. 2 ust. 3c ustawy. Skarżący po raz kolejny wyjaśnił, że pod ww. adresem są dwa odrębne lokale dla których nie można ustalić odrębnych adresów z uwagi na prowadzone roboty budowlane. Każdy z nich - jak wskazał skarżący- posiada odrębną kuchnię, łazienkę oraz pokoje mieszkalne. Ponadto skarżący podniósł, że nie występował o zaświadczenie o samodzielności lokalu, gdyż według jego wiedzy otrzymałby odpowiedź negatywną z uwagi na trwające roboty budowlane w budynku. Wskazał przy tym, że organy nie wzięły "pod uwagę (...) podstawowego argumentu tzn. nie da się wydzielić lokalu w budynku podczas trwania jego przebudowy, można to zrobić dopiero po zakończeniu formalnym budowy". Zdaniem skarżącego, kwestionowana decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów prawa, a to art. 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym, poprzez przyjęcie, że skarżącemu nie przysługuje dodatek węglowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Organ II instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie ustalono, co potwierdzono również w skardze na przedmiotową decyzję Kolegium, że nie zostały podjęte żadne kroki w celu ustalenia odrębnego adresu w budynku zamieszkiwanym przez skarżącego. Uzasadnienia dla powyższej bierności nie uzasadnia prowadzenie robót budowlanych, gdyż na potrzeby ustalenia w niniejszej sprawie prawa do dodatku węglowego istotna jest liczba lokali w budynku przed ich podjęciem, a jeśli w istocie już wówczas były to dwa odrębne lokale w rozumieniu ustawy o własności lokali to nie ma przeszkód do wydania zaświadczenia o ich odrębności. Jeśli natomiast wydzielenie dwóch odrębnych lokali wiąże się z koniecznością przeprowadzenia robót budowlanych wskazanych przez skarżącego, to, zdaniem Kolegium, konieczne jest uprzednie ich zakończenie poprzez zgłoszenie tej okoliczności do właściwego organu, co - jak wynika z treści skargi - nie nastąpiło. Mając powyższe na uwadze, SKO uznało, że organ I instancji zasadnie odmówił przyznania skarżącemu dodatku węglowego, dlatego też utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu dodatku węglowego. Powodem odmowy przyznania tego dodatku było niepodjęcie kroków w celu ustalenia odrębnego adresu w budynku zamieszkiwanym przez wnioskodawcę. W ocenie SKO, wnioskodawca składający wniosek o wypłatę dodatku węglowego powinien bowiem przedstawić dokumentację potwierdzającą podjęcie kroków formalnych, prowadzących do wydzielenia odrębnego adresu, np. zaświadczenie o samodzielności lokalu lub kopię złożonego wniosku o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu, czy też kopię wniosku o nadanie numeru porządkowego. Sąd nie podziela zastosowanej przez organ odwoławczy wykładni dotyczącej art. 2 ust. 3c i 3d u.d.w., której rezultatem była odmowa przyznania dodatku węglowego, z uwagi na nie podjęcie kroków formalnych w celu ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania. Zgodnie z poglądem organu II instancji zaprezentowanym w zaskarżonej decyzji, z art. 2 ust. 3c i 3d ustawy o dodatku węglowym wynika, że do przyznania kolejnego dodatku węglowego dla gospodarstwa domowego zamieszkującego pod adresem, dla którego przyznany został już dodatek węglowy nie jest wystarczające ustalenie w toku wywiadu środowiskowego, czy złożenie oświadczenia przez osobę ubiegającą się o dodatek, że w budynku znajdują się dwa odrębne lokale. Konieczne jest wykazanie przez osobę ubiegającą się o przedmiotowy dodatek, że w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. podjęto realne starania mające na celu wydzielenie odrębnego lokalu, ale z przyczyn obiektywnych, czyli niezależnych od strony, nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu zamieszkania dla zajmowanego lokalu. Regulacja dotycząca uprawnienia do dodatku węglowego osób zamieszkujących pod jednym adresem w kilku odrębnych gospodarstwach domowych zawarta jest w art. 2 ust. 3a – 3d przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 141 ze zm., dalej jako: "u.d.w."). W oparciu o wykładnię wskazanych przepisów należało więc poszukiwać rozstrzygnięcia zarysowanego w tej sprawie problemu. Zatem jak już wyżej zasygnalizowano – prawidłowa wykładnia determinowała odpowiedź na pytanie czy skarżącemu przysługiwało prawo do przedmiotowego dodatku. W przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem (art. 2 ust. 3a u.d.w.). W przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania (art. 2 ust. 3b u.d.w.). W przypadku, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła (art. 2 ust. 3c u.d.w.). W przypadku, o którym mowa w ust. 3c, gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową ( art. 2 ust. 3d u.d.w.). Analiza przywołanych przepisów, jak i pozostałych uregulowań ustawy, prowadzi do wniosku, że co do zasady dodatek węglowy przyznawany jest na gospodarstwo domowe. Wyjątek od tej reguły przewidziany został w art. 2 ust. 3a u.d.w., gdzie wskazuje się, że w przypadku gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem. Ustawodawca zastrzegł jednakże, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła. W kwestionariuszu wywiadu środowiskowego w rubryce dot. ustaleń odnośnie zamieszkiwania pod jednym adresem w odrębnych lokalach (...) wskazano, że pod adresem wskazanym we wniosku znajdują się odrębne lokale. Każdy z lokali znajduje się na osobnym piętrze, posiada osobne: kuchnię, łazienkę, pokoje mieszkalne oraz wejście do budynku. Lokale są użytkowane przez osobne rodziny. W budynku funkcjonuje jedno współdzielone źródło ciepła dla dwóch gospodarstw domowych (k. 22, 23 akt administracyjnych). Szczególnego zaakcentowania w tym miejscu wymaga, że zgodnie z dominującą, aktualną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, aprobowany jest pogląd, że przepisy ustawy o dodatku węglowym nie uzależniają udzielenia wsparcia finansowego w zakupie paliwa stałego od podjęcia kroków formalnych o nadanie dodatkowego (nowego) numeru porządkowego dla nieruchomości, tudzież od wszczęcia procedury o wydzielenie odrębnego lokalu (por. np. wyrok WSA w Krakowie z 11 lipca 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 673/23), a brak złożenia wniosku w tym przedmiocie pozostaje bez wpływu na prawo do uzyskania dodatku węglowego (tak np. WSA w Krakowie w wyroku z dnia 11 lipca 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 383/23; WSA w Gliwicach w wyroku z: 7 września 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 653/23; 14 września 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 766/23, WSA w Bydgoszczy w wyroku z 5 września 2023 r., sygn. akt II SA/Bd 391/23; opubl. CBOSA). Zatem brak podjęcia przez skarżącego kroków formalnych prowadzących do nadania odrębnego adresu lokalowi, który zajmuje, nie wykluczał uprawnienia do uzyskania dodatku węglowego. Wbrew lansowanemu przez organy w tej sprawie stanowisku, nie było niezbędne, aby skarżący podjął formalne kroki do wyodrębnienia lokalu i nadania dodatkowego numeru porządkowego, bowiem dla spełnienia przesłanki z art. 2 ust. 3d w zw. z ust. 3c ustawy (tj. braku możliwości ustalenia do 30.11.2022 r. odrębnego adresu dla jego gospodarstwa) wystarczyło jedynie jego oświadczenie złożone w tym przedmiocie. Za takim rozwiązaniem opowiedziało się już orzecznictwo sądowoadministracyjne - por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach: z dnia 11 maja 2023 r. sygn. II SA/Gl 355/23, z dnia 8 maja 2023 r. sygn. II SAB/Gl 24/23, z dnia 15 czerwca 2023 r., sygn. akt II SAB/Gl 32/23, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 maja 2023 r. sygn. II SA/Łd 299/23, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 11 lipca 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 673/23, 19 stycznia 2024 r., sygn. III SA/Kr 1297/23), które jednocześnie akcentuje potrzebę dokonania oceny tegoż oświadczenia w kontekście zaistnienia wszystkich warunków zastosowania art. 2 ust. 3d w zw. z ust. 3c ustawy o dodatku węglowym. Skarżący na wezwanie organu w piśmie z 12 grudnia 2022 r. (k. 11 a.a.) wskazał, że nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, ponieważ budynek jest w przebudowie (kopia 1 strony decyzji o pozowaniu na budowę nr [...] z 27 marca 2019 r., k. 10 a.a.), nie można wydzielić lokali dopóki trwa przebudowa. Podkreślenia też wymaga, że kolejne nowelizacje ustawy o dodatku węglowym wskazują, że ich ratio legis sprowadza się do objęcia wsparciem w formie tego świadczenia jak największej liczby gospodarstw domowych, poprzez odformalizowanie procedury, przy jednoczesnym zobowiązaniu organów administracji publicznej do dokładnego i wszechstronnego zbadania okoliczności faktycznych dotyczących osoby ubiegającej się o to świadczenie (por. wyrok WSA w Gliwicach z 5 maja 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 210/23). W konsekwencji stwierdzić należy, że organ odwoławczy uzależnił przyznanie stronie dodatku węglowego od warunków, które nie wynikają z przepisów prawa i tym samym naruszył art. 2 ust. 3c i ust. 3d u.d.w. Podsumowując, nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu II instancji zawartym w zaskarżonej decyzji, że skoro nie zostały podjęte żadne kroki w celu ustalenia odrębnego adresu w budynku zamieszkiwanym przez skarżącego to należało odmówić przyznania ww. dodatku. W ocenie Sądu z powyższym wnioskiem nie można się zgodzić, ponieważ jest on wynikiem błędnej wykładni przepisów prawa materialnego i pozostaje w sprzeczności z zaprezentowanym wyżej orzecznictwem sądów administracyjnych. Przyznanie dodatku węglowego kilku gospodarstwom domowym usytuowanym pod jednym adresem odnosi się do sytuacji, w których faktycznie i bezsprzecznie pod tym samym adresem zamieszkują odrębne gospodarstwa domowe, które zajmują odrębne lokale mieszkalne. Jako niemającą znaczenia z punktu widzenia prawa do dodatku węglowego jest przyczyna braku ustalenia odrębnych numerów porządkowych dla lokali znajdujących się pod tym samym adresem. Przepisy ustawy nie wprowadzają bowiem wymienionego przez organy "obowiązku podjęcia przez stronę sformalizowanych działań" mających na celu ustalenie odrębnego adresu. Wobec tego wykazanie, iż przesłanka niemożliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych została spełniona, może nastąpić poprzez złożenie oświadczenia, że do dnia 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla lokalu zajmowanego przez gospodarstwo domowe strony, co w niniejszej sprawie rzeczywiście miało miejsce. Organy bowiem z urzędu posiadają wiedzę, czy dla danej nieruchomości możliwe jest ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw. Tym samym nie ma potrzeby, aby strona składała wniosek o nadanie nowego numeru porządkowego zajmowanemu przez siebie lokalowi (por. wyrok WSA w Gliwicach z 11 maja 2023 r., sygn. II SA/Gl 355/23; wyrok WSA w Bydgoszczy z 20 czerwca 2023 r., sygn. II SA/Bd 451/23; wyrok WSA w Gliwicach z 29 czerwca 2023 r., sygn. II SA/Gl 391/23, wyrok WSA w Bydgoszy z 12 września 2023 r., sygn. II SA/Bd 417/23 dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query"). Odmienne stanowisko organów doprowadziło do usankcjonowania nałożenia na skarżącego obowiązku, który nie wynika z ustawy. Pozbawione podstaw prawnych pozostaje zatem uzależnienie przyznania skarżącemu wsparcia w postaci dodatku węglowego od przesłanki, która nie została wyartykułowana przez ustawodawcę. Na tym tle słusznie WSA w Gliwicach w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 lipca 2023 r. sygn. II SA/Gl 633/23 dopatrzył się naruszenia wynikającej z art. 7 Konstytucji RP zasady praworządności, powtórzonej w art. 6 k.p.a. jako jednej z fundamentalnych zasad postępowania administracyjnego. Podsumowując, jeszcze raz należy podkreślić, że ustawodawca nie wprowadził forsowanego przez organy wymogu, aby okoliczność braku możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania miała być ustalona na skutek podjęcia przez stronę formalnych kroków prowadzących do wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu, złożenia wniosku o nadanie numeru porządkowego bądź też potwierdzenia innym, konkretnym dowodem. Wskazać należy, że organy dysponują wiedzą (na podstawie posiadanych dokumentów i rejestrów) o rodzinie skarżącego (od jak dawna mieszka/gospodaruje pod wskazanym adresem, kto jest właścicielem domu i płatnikiem podatku od nieruchomości) oraz czy dla danej nieruchomości jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw. Numer porządkowy budynku co do zasady nadawany jest z urzędu i należy do zadań własnych gminy, wyjątkiem od tej zasady jest złożenie wniosku o nadanie numeru porządkowego przez zainteresowanych. Fakt, że ustalanie numerów porządkowych oraz zakładanie i prowadzenie ewidencji miejscowości, ulic i adresów należy do zadań gminy sprawia, że organy z urzędu posiadają wiedzę czy dla danej nieruchomości jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw. Należy też pamiętać, że nie jest możliwe nadanie odrębnego adresu lokalowi, który nie stanowi odrębnej nieruchomości, tj. nie został wyodrębniony w rozumieniu ustawy o własności lokali, a z kolei zgodnie z art. 7 tej ustawy odrębną własność lokalu można ustanowić w drodze umowy lub jednostronnej czynności prawnej właściciela nieruchomości (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 20 grudnia 2023 r. sygn. akt III SA/Kr 1322/23, z 6 grudnia 2023 r. sygn. akt III SA/Kr 1170/23). Zdaniem WSA w Krakowie, organy orzekające w sprawie dodatku węglowego winny odkodować przesłankę "zamieszkiwania pod jednym adresem w odrębnych lokalach" nie w aspekcie odrębnej własności lokalu mieszkalnego lecz odrębności lokalu w sensie funkcjonalnym. Zatem możliwość funkcjonowania takiego odrębnego lokalu w kontekście art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym nie może być uzależniona od spełnienia warunku samodzielności lokalu mieszkalnego w kontekście ustawy o własności lokali. Ponownie rozpoznając sprawę organy wezmą pod uwagę, że przesłanka zawarta w art. 2 ust. 3d ustawy o dodatku węglowym jest spełniona w razie oświadczenia, że nie było możliwe w terminie do 30 listopada 2022 r. ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod jednym adresem w odrębnych lokalach, a o zasadności wniosku o wypłatę dodatku węglowego dla odrębnego gospodarstwa domowego rozstrzyga nie tylko to, czy wniosek złożono dla tego samego adresu miejsca zamieszkania, ale także i to czy pod tym samym adresem odrębne gospodarstwo domowe zajmuje odrębny lokal i wykorzystuje oddzielne lub współdzielone źródła ogrzewania. Mając powyższe na uwadze, uznać należy, że organy administracyjne obu instancji dokonały błędnej wykładni art. 2 ust. 3c-3d ustawy o dodatku węglowym, a w konsekwencji doszło również do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ponownym postępowaniu organy uwzględnią wyżej poczynione rozważania Sądu; ustalą przy tym czy w ogóle wskazane we wniosku źródło ogrzewania na paliwo stałe znajdujące się w budynku zamieszkałym przez skarżącego zostało zgłoszone lub wpisane w wymaganym terminie do centralnej ewidencji emisyjności budynków, jak tego wymagał art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym. W aktach administracyjnych brak jest w ogóle tego typu ustaleń. Zważywszy wszystkie zaprezentowane wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI