III SA/Kr 438/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2023-09-12
NSAnieruchomościŚredniawsa
ewidencja gruntówgranice działekaktualizacja danychprawo geodezyjnedokumentacja geodezyjnaoperat ewidencyjnynieruchomościadministracjaprawo rzeczowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na decyzję odmawiającą aktualizacji informacji w ewidencji gruntów i budynków, uznając brak podstaw do zmiany danych ewidencyjnych bez odpowiedniej dokumentacji geodezyjnej.

Skarżąca B. M. wniosła o aktualizację danych w ewidencji gruntów i budynków, kwestionując przebieg granic kilku działek. Organy administracji obu instancji odmówiły aktualizacji, stwierdzając brak wystarczającej dokumentacji geodezyjno-kartograficznej potwierdzającej błędy w ewidencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po analizie zgromadzonego materiału, uznał stanowisko organów za prawidłowe, podkreślając rejestrowy charakter ewidencji i wymóg przedstawienia stosownych dokumentów geodezyjnych do wprowadzenia zmian.

Sprawa dotyczyła skargi B. M. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, utrzymującą w mocy decyzję Starosty N. odmawiającą aktualizacji informacji w ewidencji gruntów i budynków w zakresie przebiegu granic kilku działek. Skarżąca zarzucała błędy w odnowionym operacie ewidencyjnym, niezgodne ze stanem faktycznym i dawnymi mapami. Organy administracji, po analizie dokumentacji geodezyjnej z różnych okresów (od 1969 r. do modernizacji w 1994 r. i późniejszych podziałów), stwierdziły brak podstaw do uwzględnienia wniosku, wskazując, że aktualizacja ewidencji wymaga przedłożenia stosownych opracowań geodezyjno-kartograficznych, a nie jedynie zgłoszenia rzekomych błędów. Sąd administracyjny, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, podzielił stanowisko organów. Podkreślono, że ewidencja gruntów ma charakter rejestrowy i deklaratoryjny, a jej aktualizacja wymaga udokumentowania zmian na podstawie prawomocnych orzeczeń lub ostatecznych decyzji administracyjnych, bądź innych materiałów zasobu geodezyjnego. Sąd uznał, że skarżąca nie przedstawiła wymaganej dokumentacji, a powoływane przez nią postanowienie Sądu Rejonowego nie dotyczyło kwestii przebiegu granic działek. Zarzut dotyczący wyłączenia Starosty od orzekania również został odrzucony. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ ewidencyjny nie jest zobowiązany do aktualizacji danych w oparciu jedynie o twierdzenia strony o błędach. Aktualizacja wymaga przedłożenia dokumentacji geodezyjno-kartograficznej potwierdzającej zmiany lub prawomocnego orzeczenia/ostatecznej decyzji administracyjnej.

Uzasadnienie

Ewidencja gruntów ma charakter rejestrowy i deklaratoryjny. Zmiany danych wymagają udokumentowania stosownymi opracowaniami geodezyjnymi lub innymi materiałami zasobu. Strona kwestionująca zapisy musi przedstawić dowody potwierdzające zasadność żądanej zmiany.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

r.e.g.b. § § 30

Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

r.e.g.b. § § 31

Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

Pomocnicze

u.p.g.k. art. 2 § pkt 8

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

u.p.g.k. art. 20 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

u.p.g.k. art. 24 § ust. 2a

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

u.p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 79

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 25 § § 1 pkt 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Zarządzenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów § § 10

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wystarczającej dokumentacji geodezyjno-kartograficznej do aktualizacji danych ewidencyjnych. Ewidencja gruntów ma charakter rejestrowy i deklaratoryjny, nie kształtuje praw. Aktualizacja ewidencji wymaga przedłożenia dokumentów potwierdzających zmiany.

Odrzucone argumenty

Zarzut błędów w odnowionym operacie ewidencyjnym bez przedstawienia dowodów. Zarzut wyłączenia Starosty od orzekania w sprawie. Powoływanie się na postanowienie Sądu Rejonowego nieistotne dla sprawy przebiegu granic.

Godne uwagi sformułowania

Ewidencja gruntów i budynków jest systemem informacyjnym zapewniającym gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie (...) informacji (...), pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Rejestr ewidencji gruntów jest odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego danej nieruchomości, ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Samo zgłoszenie zmiany nieudokumentowanej albo bez wykazania (...) stosownym dokumentem podstawy do wprowadzenia tych zmian musiało doprowadzić do odmowy ich dokonania. Techniczny charakter ewidencji powoduje, że osoba kwestionująca jej zapisy nie może doprowadzić do modyfikacji stanu prawnego nieruchomości poprzez wprowadzenie zmian w ewidencji, a dopiero zmiana tego stanu w innym przewidzianym przez prawo trybie powinna znaleźć swoje odzwierciedlenie w ewidencji gruntów i budynków.

Skład orzekający

Elżbieta Czarny-Drożdżejko

przewodniczący

Magdalena Gawlikowska

sprawozdawca

Tadeusz Kiełkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy aktualizacji danych ewidencyjnych w przypadku braku wymaganej dokumentacji geodezyjnej oraz charakteru rejestrowego ewidencji gruntów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dokumentacji geodezyjnej. Nie rozstrzyga merytorycznie sporów o granice, a jedynie o dopuszczalność aktualizacji wpisów w ewidencji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczowe zasady dotyczące ewidencji gruntów i budynków oraz wymogów formalnych przy jej aktualizacji, co jest istotne dla prawników i geodetów.

Brak dokumentów geodezyjnych to klucz do odmowy aktualizacji ewidencji gruntów.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Kr 438/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-09-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Elżbieta Czarny-Drożdżejko /przewodniczący/
Magdalena Gawlikowska /sprawozdawca/
Tadeusz Kiełkowski
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Bankowe prawo
Ewidencja gruntów
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1990
Art.  2  pkt 8, art. 20 ust. 2  pkt 1, art. 24  ust. 2a
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1390
Par. 30, par. 31
Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Asesor WSA Magdalena Gawlikowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 września 2023 roku sprawy ze skargi B. M. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 16 stycznia 2023 r., nr IG-II.7221.175.2022.KU w przedmiocie odmowy aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę
Uzasadnienie
Decyzją z 21 października 2022 r., znak [...] Starosta N. odmówił B. M. aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków obrębu L., jednostka ewidencyjna J. w zakresie przebiegu granicy:
- działki ewid. nr [...]na odcinku z działkami ewid. nr [...] i nr [...],
- działki ewid. nr [...]na odcinku z działkami ewid. nr [...]i nr [...],
- działki ewid. nr [...] na odcinku z działkami ewid. nr [...] i nr [...].
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji stwierdził, że skarżąca wnioskiem z 12 września 2022 r. zakwestionowała dane ewidencyjne przedmiotowe, tj. przebieg granic działek ewid. nr [...], nr [...] i nr [...] odpowiednio na odcinkach z działkami ewid. nr [...] , nr [...], nr [...] i nr [...], wykazane w odnowionym operacie ewidencyjnym na obrębie L. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że w zmodernizowanym operacie ewidencyjnym obrębu L. błędnie przedstawiono przebieg przedmiotowych granic, tj. niezgodnie ze "stanem faktycznym własności na gruncie " oraz z danymi wykazanymi na starej mapie ewidencyjnej.
Organ pierwszej instancji stwierdził, że po przeanalizowaniu zgromadzonego materiału dowodowego, na który składa się dokumentacja znajdująca się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, tj.: dokumentacja katastralna, dokumentacja z założenia ewidencji gruntów z roku 1969, dokumentacja z założenia mapy zasadniczej i odnowienia ewidencji gruntów, a także dokumentacje geodezyjno-kartograficzne nr ID: [...], [...], [...] oraz [...] - stwierdzono, że:
- przebieg granicy działki ewid. nr 1/5 na odcinku z działkami ewid. nr [...] i nr [...] wykazany w bazie ewidencji gruntów i budynków jest zgodny z wyżej opisanym operatem pomiarowym [...]. Podkreślono, że wygenerowane z bazy ewidencji gruntów i budynków współrzędne punktów granicznych i przetransformowane do układu "1965" są zgodne ze współrzędnymi wykazanymi w ww. operacie,
- przebieg granicy działki ewid. nr 2/4 na odcinku z działkami ewid. nr [...] i nr [...] został wykazany w bazie ewidencji gruntów i budynków na podstawie uprzednio obowiązującej mapy ewidencyjnej w skali 1:2880. Wskazano, że granica ta nie została odfotografowana (uczytelniona na zdjęciach wykorzystywanych podczas odnowienia),
- przebieg granicy działki ewid. nr [...] z działką ewid. nr [...] został wykazany w bazie ewidencji gruntów i budynków na podstawie uprzednio obowiązującej mapy ewidencyjnej w skali 1 :2880. Przedmiotowa granica również nie została uczytelniona na zdjęciach wykorzystywanych w trakcie odnowienia ewidencji gruntów,
- przebieg granicy działki ewid. nr [...] na odcinku z działką ewid. nr [...] został wykazany na podstawie autogrametrycznego opracowania uczytelnionych w terenie zdjęć lotniczych, a zatem zgodnie ze stanem faktycznym na gruncie. Podkreślono, że przebieg ten jest zgodny z uprzednio obowiązującą mapą ewidencyjną 1:2880 w granicach jej dokładności. Porównując obie mapy (sprzed i po modernizacji ewidencji gruntów) nie stwierdzono rozbieżności w tym zakresie.
Reasumując organ pierwszej instancji stwierdził, że brak jest podstaw do uwzględnienia żądania skarżącej bez udokumentowania go stosownym opracowaniem geodezyjno-kartograficznym, zawierającym wykaz zmian danych ewidencyjnych. Stwierdzono, że na dzień wydania rozstrzygnięcia, istniejąca w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym urzędu dokumentacja źródłowa nie daje podstaw do dokonania takiej aktualizacji. Samo zgłoszenie zmiany nieudokumentowanej albo bez wykazania - na żądanie starosty - stosownym dokumentem podstawy do wprowadzenia tych zmian musiało doprowadzić do odmowy ich dokonania.
Końcowo organ pierwszej instancji odniósł się do orzeczenia Sądu Rejonowego w N. z dnia 9 stycznia 2001r., sygn. akt [...], na które powoływała się skarżąca i stwierdził, że nie stanowi ono dowodu na wystąpienie błędów geodezyjnych w zakresie granic działek objętych wnioskiem skarżącej.
Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie, w którym zakwestionowała zapadłe rozstrzygnięcia twierdząc, że w postępowaniu aktualizacyjnym zakończonym kwestionowaną decyzją Starosta N. jest jednocześnie stroną postępowania i organem orzekającym w swojej sprawie, co jest jej zdaniem niedopuszczalne. Dalej wskazała, że przedmiotem postępowania jest określenie na nowej mapie ewidencyjnej przebiegu granicy działki [...] stanowiącej własność majątkową powiatu n. zarządzanego przez starostę, a jej działką nr [...]. Ponadto uważa, że wbrew twierdzeniom Starosty, przebieg na mapie ewidencyjnej granicy działki powiatowej nr [...] z jej działką nr [...] nie jest tożsamy z uwidocznieniem na starej mapie ewidencyjnej i stanem faktycznym na gruncie.
Decyzją z 16 stycznia 2023 r., znak IG-II.7221.175.2022.KU Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
W motywach rozstrzygnięcia organ powołał mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa i przedstawił odbywający się na przestrzeni proces: przyjęcia operatu ewidencji gruntów, zastępującego kataster gruntowy, jego modernizacji oraz aktualizacji oraz związane z tym zmiany dotyczące działek skarżącej. Wskazano min., że operat ewidencji gruntów, zastępujący kataster gruntowy, przyjęto do państwowego zasobu 6 listopada 1969 r. pod numerem [...]. Operat ten został opracowany na podkładzie map katastralnych uzupełnionych o pomiary oraz protokoły stanu władania. W konsekwencji tych działań powstały m.in. działki ewidencyjne nr [...],[...] i [...]. Działki nr [...] i [...] powstały z parceli gruntowej nr [...], z której powstały również działki [...] i [...]. Ponadto jej część weszła również w skład działki nr 8, stanowiącej drogę. Działka ewidencyjna nr 7 powstała natomiast z części parceli gruntowej nr 7, z której część weszła w skład działki nr [...]. Przebieg granic działek ewidencyjnych został przedstawiony na mapie ewidencyjnej w skali 1:2880.
W dniu 2 listopada 1994 r. do państwowego zasobu został przyjęty operat dotyczący modernizacji ewidencji gruntów. W pracach tych wykorzystano takie materiały jak dotychczasowy operat ewidencji gruntów, mapę ewidencyjną w skali 1:2880, mapę zasadniczą opracowaną metodą autogrametryczną, protokoły ustalenia stanu władania wraz z nakładkami ewidencyjnymi z obliczeniem powierzchni działek oraz operat zmian do ewidencji gruntów. Na podstawie wymienionych materiałów sporządzono protokoły synchronizacyjne. Nowopowstała mapa ewidencyjna została opracowana w skali 1:2000 i stanowi nakładkę ewidencyjną mapy zasadniczej. Przy opracowaniu nowej mapy ewidencyjnej zastosowano nową numerację dziełek, zaś pola powierzchni zostały obliczone metodą analityczną w oparciu o współrzędne punktów załamania granic uzyskanych w wyniku digitalizacji odnowionej mapy ewidencyjnej. W wyniku tych działań powstały m.in. działka ewidencyjna nr 1 jako odpowiednik działek [...],[...] i [...], działka nr [...] jako odpowiednik działki [...], a także działka nr [...] jako odpowiednik działki nr 7. Obwieszczenie Wojewody N. nr [...] z 25 października 1995 r. dotyczące odnowionego operatu ewidencji gruntów zostało ogłoszone w Dzienniku Urzędowym Województwa N.
Na podstawie decyzji Wójta Gminy J. znak: [...] dokonano aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie działki nr 1. Zmiany tej dokonano na podstawie informacji zawartych w operacie technicznym nr [...]. Z operatu tego wynika, że w granicach działki nr 1 znajdował się grunt o niejednorodnym stanie prawnym. W związku z tym wykonawca wydzielił działki stanowiące przedmioty odrębnego władania, w wyniku czego powstały działki: nr [...] o powierzchni 0,1367 ha, odpowiadająca dawnej działce ewidencyjnej nr [...], nr [...] o powierzchni 0,0309 ha, odpowiadająca dawnej działce nr [...] i nr [...] o powierzchni 0,0301 ha, odpowiadająca działce nr [...]. Z protokołu granicznego z czynności przeprowadzonych na gruncie 28 lutego 1998 r., zawartego w operacie nr [...], wynika, że przebieg nowych granic wszystkie obecne strony zaakceptowały. Granice pomiędzy nowo powstałymi działkami zostały pomierzone, a punkty graniczne opisane współrzędnymi w układzie "1965". Jak wynika z akt sprawy stan prawny działek nr [...] i nr [...] został uregulowany postanowieniami Sądu Rejonowego w N. stwierdzającymi nabycie prawa własności nieruchomości z mocy prawa z dniem 4 listopada 1971 r. odpowiednio: z 19 października 1999 r., sygn. akt [...] oraz z 16 listopada 1998 r., sygn. akt [...].
Następnie wskazano, że 30 marca 2001 r. do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...] został przyjęty operat techniczny dotyczący podziału działek ewidencyjnych nr [...],[...],[...] i [...]. Podział nieruchomości stanowiących ww. działki ewidencyjne zatwierdził Wójt Gminy J. decyzją z 14 maja 2001 r. znak: [...]. W wyniku podziału powstały: z działki nr [...] - działki nr [...] i [...], z działki nr [...] - działki nr [...] i [...], z działki nr [...] - działki nr [...] i [...], z działki nr [...] - działki nr [...] i [...].
Wskazano też, że przyjęto do państwowego zasobu, również opracowania o numerach [...] oraz [...], zawierające porównawcze wykazy zmian gruntowych, których przedmiotem jest działka ewidencyjna nr 2/2. W dokumentach tych działka nr 2 została zestawiona z dawną działką nr 6/4.
Zdaniem organu skarżąca nie żąda aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w oparciu o nowe opracowania geodezyjne, nie przedstawiła bowiem takich dokumentów. Domagała się natomiast wprowadzenia zmian wynikających, jej zdaniem, z błędów popełnionych przy odnawianiu operatu ewidencji gruntów.
Po przeprowadzeniu analizy operatu [...] organ odwoławczy stwierdził, że w zakresie przebiegu granic ówczesnych działek nr [...],[...] i [...] nie wykryto nieprawidłowości, które mogą stanowić podstawę do stwierdzenia naruszenia wspomnianego przepisu. W aktach sprawy nie odnaleziono również informacji dotyczących sprzeciwu ówczesnych właścicieli wobec odnowionych granic działek ewidencyjnych. Przebieg granic działki nr [...] działkami nr [...] i [...] oraz granicy działki nr [...] z działkami nr [...] i [...] został przedstawiony w ewidencji gruntów i budynków na podstawie operatu [...].
Odnosząc się do stanu prawnego działki nr 1 wskazano, że kwestia ta została uregulowana wspomnianą decyzją Wójta Gminy J. znak: [...] w oparciu o operat [...]. W wyniku tego opracowania z dotychczasowej działki nr 1 zostały wydzielone działki nr [...],[...] i [...]. Jak wynika z protokołu granicznego wszystkie strony obecne podczas spotkania w terenie nie zgłaszały zastrzeżeń co do przebiegu nowopowstałych granic, składając w stosownym miejscu w protokole swój podpis. Z kolei operatem nr [...] dotyczącym podziału działek ewidencyjnych nr [...],[...],[...] i [...] ustanowiono granicę pomiędzy działkami nr 1/1, a nowopowstałymi działkami nr [...] i [...] w postaci punktu trójmiedzy. Stwierdzono zatem, że obecny przebieg granic działki nr [...] z działkami [...],[...] i [...] jest prawidłowo wykazany w ewidencji gruntów i budynków na podstawie danych zawartych w operatach nr [...] oraz [...].
Odnośnie postanowienia Sądu Rejonowego w N. z 9 stycznia 2001 r. sygn. akt [...], na które powoływała się skarżąca, organ odwoławczy, podobnie jak organ pierwszej instancji uznał, że nie ma ono znaczenia w sprawie.
Organ odwoławczy zakwestionował zarzut skarżącej dotyczący kompetencji Starosty N. do orzekania w niniejszej sprawie uznając, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do wyłączenia organu od orzekania w sprawie.
Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zakwestionowała zapadłe rozstrzygnięcie i wskazała, że wbrew temu co twierdzą organy, analiza przebiegu granic i konfiguracji działki zmodernizowanej [...] o pow. 0,1376 ha w stosunku do jej odpowiednika w poprzedniej ewidencji gruntów - działki nr [...] o pow. 0,1224 ha wskazuje jednoznacznie na daleko idące przesunięcia granic tej działki na niekorzyść jej działek nr [...],[...],[...] i sąsiednich. Jako powód takiego stanu rzeczy skarżąca podała, że ówczesny właściciel działki 9 w protokole okazania stanu władania tej działki podczas prac modernizacyjnych celowo wskazał na granice, które nie były zgodne ze stanem posiadania, ani własności, a wykonawca map OPGK – K. dokładnie naniósł tak błędnie wskazane granice na treść sporządzanej dokumentacji kartograficznej. Skarżąca zakwestionowała jakoby aktualny przebieg i konfiguracja działki drogowej nr [...] stanowiące mienie powiatu N. zarządzane przez Starostę N. jest tożsamy ze stanem występującym na poprzedniej mapie ewidencyjnej. Ponadto w zakresie tej działki, zdaniem skarżącej Starosta N. podlega wyłączeniu od orzekania. Dalej skarżąca podniosła, że organy celowo pomijają fakt, że mapa ewidencyjna określa przebieg granic działek i ich zasięg w terenie, zatem każde przesunięcie na mapie granic działek powoduje faktyczne zmiany w gruncie. Skarżąca uznała też, że organy rozpatrzyły jej wniosek w błędnym trybie albowiem jej żądanie dotyczyło sprostowania zaistniałych na nowych mapach ewidencyjnych błędów geodezyjnych co do bezpodstawnych zmian przebiegu granic działek i ich konfiguracji, co skutkowało także zmianą powierzchni.
Pismem z 22 kwietnia 2023 r. skarżąca uzupełniła skargę przedkładając kserokopię mapy porównawczej przebiegu granic działek według starego operatu ewidencyjnego, który jej zdaniem był zgodny ze stanem faktycznym występującym w terenie oraz aktualny kwestionowany przebieg granic działek objętych jej wnioskiem. Podniosła też, że w zakresie działki drogowej (dz. nr [...]) Starosta N. podlega wyłączeniu od orzekania, albowiem działka drogowa jest w jego zarządzie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634) zwanej dalej "p.p.s.a.". Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z 16 stycznia 2023 r., pod kątem kryterium legalności, wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2021 r., poz. 1990 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2021 r., poz. 1390 ze zm.).
Z przepisu art. 2 pkt. 8 cyt. ustawy wynika, że ewidencja gruntów i budynków to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Zbiór ten, pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Informacje powyższe gromadzone są w tym systemie w drodze rejestracji stanów prawnych ustalonych w innym trybie lub przez inne organy orzekające.
Rejestr ewidencji gruntów jest odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego danej nieruchomości, ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny zaistniały wcześniej (por. wyrok NSA z 19 października 2011 r., I OSK 1764/10, LEX nr 1131488). Przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego nie dają podstaw do kształtowania stosunków własnościowych i związanych z tymi stosunkami uprawnień do gruntów dlatego organy ewidencyjne nie są uprawnione do rozstrzygania sporów o prawo własności, o granice czy powierzchnie działek, lecz wyłącznie do badania, czy na podstawie dostępnych dokumentów zasadne jest dokonanie zmian istniejących w ewidencji wpisów. Stosownie do art. 24 ust. 2a ustawy, dane zawarte w ewidencji mogą podlegać aktualizacji:
z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z: a) przepisów prawa, b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4, c) materiałów zasobu, d) wykrycia błędnych informacji lub na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 cyt. ustawy, czyli właścicieli nieruchomości (lub podmiotów władających na zasadzie samoistnego posiadania).
Sposób prowadzenia ewidencji oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych został określony w powołanym wyżej rozporządzeniu Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
Z punktu widzenia rozstrzyganej sprawy istotny jest miedzy innymi § 30 cyt. rozporządzenia, który wskazuje, że przebieg granic działek ewidencyjnych w procesie zakładania, modernizacji albo bieżącej aktualizacji ewidencji wykazuje się na podstawie: 1) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego sporządzonej na potrzeby: a) postępowania rozgraniczeniowego, b) postępowania w sprawie scalenia lub wymiany gruntów, c) postępowania w sprawie scalenia i podziału nieruchomości, d) postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej, e) podziału nieruchomości, f) wznowienia znaków granicznych, wyznaczenia punktów granicznych lub ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych; 2) innych materiałów zasobu dotyczących przebiegu granic; 3) dokumentacji geodezyjnej sporządzonej przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji.
Jeżeli brak jest dokumentacji lub materiałów, o których mowa w § 30, albo zawarte w nich dane nie pozwalają na odtworzenie położenia granic z dokładnością właściwą dla szczegółów I grupy określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 11 ustawy, dane dotyczące położenia granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku pomiarów geodezyjnych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic (§ 31 cyt. rozporządzenia).
Sąd podkreśla, że w ramach postępowania ewidencyjnego organy ewidencyjne są uprawnione jedynie do zbadania, czy na podstawie dostępnych dokumentów zasadnym jest dokonanie zmian istniejących w ewidencji wpisów. Postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje bowiem poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (por. np. wyrok NSA z 7 maja 2008 r., I OSK 719/07). Techniczny charakter ewidencji powoduje, że osoba kwestionująca jej zapisy nie może doprowadzić do modyfikacji stanu prawnego nieruchomości poprzez wprowadzenie zmian w ewidencji, a dopiero zmiana tego stanu w innym przewidzianym przez prawo trybie powinna znaleźć swoje odzwierciedlenie w ewidencji gruntów i budynków. Właśnie z uwagi na techniczno-rejestracyjny charakter ewidencji niedopuszczalne jest odwrócenie przedmiotowej kolejności. Procedura aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, jak już wcześniej wskazano, ma charakter sformalizowany w zakresie określenia dokumentów stanowiących podstawę zmienionego wpisu (por. wyrok WSA w Krakowie z 24 listopada 2020 r., sygn. akt III SA/Kr 859/20).
Odnosząc powyższe do realiów kontrolowanej sprawy Sąd stwierdza, że organy obu instancji, w oparciu o ww. przepisy, podjęty skrupulatne czynności zmierzające do ustalenia czy w posiadanych zasobach istnieją dokumenty potwierdzające zasadność wniosku skarżącej. Przeanalizowano proces podziału nieruchomości gruntowej, z której wyodrębniono działki należące do skarżącej, jaki odbywał się na przestrzeni lat i związany z tym przebieg granic przedmiotowych działek.
Analizę tę rozpoczęto od operatu z założenia ewidencji gruntów, który zastąpił kataster gruntowy i został przyjęty do państwowego zasobu 6 listopada 1969 r. pod numerem [...]. Operat ten został opracowany na podkładzie map katastralnych uzupełnionych o pomiary oraz protokoły stanu władania. Organ podkreślił, że nie odnaleziono wśród dokumentacji z założenia ewidencji gruntów szkicu zawierającego dane pomiarowe utworzonych wtedy z parceli działek ewidencyjnych 6/1, 6/2, 6/3, 6/4,7.
Następnie przeanalizowano zmiany jakie nastąpiły na skutek modernizacji ewidencji gruntów, która miała miejsce w 1994 r. Operat ewidencji gruntów i budynków dla obrębu L., jednostki ewidencyjnej J. został przyjęty do zasobu Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno - Kartograficznej filia w N. 2 listopada 1994r. pod numerem [...] (aktualnie ID: [...]).
Uwzględniono również aktualizację operatu ewidencji gruntów i budynków w zakresie działki nr 1, która nastąpiła na podstawie decyzji Wójta Gminy J. z 20 marca 1997 r. znak: [...]. W następstwie powyższego powstały działki: nr [...] odpowiadająca dawnej działce ewidencyjnej nr [...], nr [...] odpowiadająca dawnej działce nr 6/2 i nr 1/3 odpowiadająca dawnej działce nr [...]. Wykorzystano również informacje zawarte w operacie technicznym nr [...]. Jak wynika z protokołu granicznego wszystkie strony obecne podczas spotkania w terenie nie zgłaszały zastrzeżeń co do przebiegu nowopowstałych granic, składając w stosownym miejscu w protokole swój podpis.
Wzięto również pod uwagę, że stan prawny działek nr [...] i nr [...] został uregulowany postanowieniami Sądu Rejonowego w N. stwierdzającymi nabycie prawa własności nieruchomości z mocy prawa z dniem 4 listopada 1971 r. odpowiednio: z 19 października 1999 r., sygn. akt [...] oraz z 16 listopada 1998 r., sygn. akt [...]. Następnie wzięto pod uwagę operat techniczny dotyczący podziału działek ewidencyjnych nr [...],[...],[...] i [...] przyjęty 30 marca 2001 r. do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod numerem [...]. Podział nieruchomości stanowiących ww. działki ewidencyjne zatwierdził Wójt Gminy J. decyzją z 14 maja 2001 r. znak: [...]. Oparto się również na przyjętych do państwowego zasobu, opracowaniach o numerach [...] oraz [...], zawierających porównawcze wykazy zmian gruntowych, których przedmiotem jest działka ewidencyjna nr [...]. W dokumentach tych działka nr 2 została zestawiona z dawną działką nr 6/4.
Odnosząc się do twierdzeń skarżącej jakoby przy odnawianiu operatu ewidencji gruntów doszło do błędów, w zakresie których skarżąca domaga się zmiany Sąd stwierdza, że zasadnie organy obu instancji wskazały, że odnowa operatu ewidencji gruntów została przeprowadzona w oparciu o przepisy zarządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z 20 lutego 1969 r. (M.P. 1969 nr 11 poz. 98) w sprawie ewidencji gruntów. Zgodnie z § 10 tego zarządzenia granice działki określa przebieg linii według: stanu faktycznego władania, stwierdzonego na gruncie, lub według stanu prawnego nieruchomości, ustalonego w postępowaniu uregulowanym odrębnymi przepisami lub według obowiązującego podziału powierzchniowego (oddziałów) - na obszarach lasów państwowych. Po przeprowadzeniu analizy operatu [...] organ odwoławczy stwierdził, że w zakresie przebiegu granic ówczesnych działek nr [...],[...] i [...] nie wykryto nieprawidłowości, które mogą stanowić podstawę do stwierdzenia naruszenia wspomnianego przepisu. W aktach sprawy nie odnaleziono również informacji dotyczących sprzeciwu ówczesnych właścicieli wobec odnowionych granic działek ewidencyjnych. Przebieg granic działki nr 3/2 działkami nr [...] i [...] oraz granicy działki nr [...] z działkami nr 2/2 i 1/3 został przedstawiony w ewidencji gruntów i budynków na podstawie operatu [...]. Skrupulatną analizę w tym zakresie przedstawił również organ pierwszej instancji na str. 4 akapit 2 i 3 swojej decyzji.
Powyższe wskazuje, że organy obu instancji przeanalizowały i wykazały, że w zasobach geodezyjnych brak jest dokumentów, które mogłyby doprowadzić do uwzględnienia wniosku skarżącej.
Sąd zauważa, że przed wydaniem decyzji organu pierwszej instancji w trybie art. 79 k.p.a. została do skarżącej skierowana informacja, że aktualizacja operatu ewidencyjnego w zakresie wskazanym przez skarżącą może nastąpić po uprzednim przedłożeniu przez nią stosownej dokumentacji geodezyjno – kartograficznej zawierającej wykaz zmian danych ewidencyjnych. Skarżąca nie przedłożyła takiej dokumentacji wobec czego organ prawidłowo rozpatrzył sprawę w oparciu o posiadane zasoby.
Odnosząc się natomiast do przedłożonego w toku postępowania administracyjnego przez skarżącą postanowienia Sądu Rejonowego w N. z 9 stycznia 2001 r. sygn. akt [...], Sąd stwierdza, że nie mógł on stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku skarżącej. Dokument ten dotyczył rozpoznania zażalenia F. J. i J. J. na umorzenie śledztwa. Wynika z niego, że Sąd postanowił nie uwzględnić zażalenia skarżących J. J. i F. J. i postanowienie o umorzeniu śledztwa z dnia 29 września 2000 r. utrzymać w mocy. Postanowienie to nie dotyczy kwestii przebiegu działek będących własnością skarżącej. Z samego fragmentu uzasadnienia ww. postanowienia, że odnowiony operat geodezyjny posiada szereg uchybień i dużą ilość niezgodności stanu faktycznego w terenie ze stanem występującym na nowej mapie ewidencyjnej, nie można wywieść - jak chce tego skarżąca - że błędy te dotyczą działek będących przedmiotem niniejszego postępowania.
Sąd nie dopatrzył się podstaw uwzględnienia zarzutu skarżącej dotyczącego konieczności wyłączenia Starosty N. od orzekania w sprawie. Zgodnie z treścią art. 25 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. organ administracji publicznej podlega wyłączeniu od załatwienia sprawy dotyczącej interesów majątkowych: 1) jego kierownika lub osób pozostających z tym kierownikiem w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3; 2) osoby zajmującej stanowisko kierownicze w organie bezpośrednio wyższego stopnia lub osób pozostających z nim w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3. Żadna z powyższych okoliczności nie zaistniała w niniejszej sprawie. Sam fakt, że działka skarżącej graniczy z działką będącą we władaniu Starostwa N. nie jest podstawą do wyłączenia organu od orzekania w sprawie.
Odnosząc się do argumentacji skarżącej zawartej w uzupełnieniu skargi z 22 kwietnia 2023 r. oraz przedłożonej mapy porównawczej stanu obecnego ze stanem sprzed modernizacji operatu, Sąd stwierdza, że przedłożona mapa porównawcza nie stanowi dokumentu o jaki skarżąca została wezwana w trybie 79a k.p.a. (k. 95 k.p.a.), a który mógłby doprowadzić do aktualizacji operatu. Ponadto Sąd zauważa, że ocenia zaskarżone rozstrzygnięcie organu administracji według stanu istniejącego na dzień jego wydania zatem dokumenty przedłożone przez stronę dopiero na etapie postępowania sądowego nie mogą wywrzeć zamierzonego przez skarżącą skutku.
Zdaniem Sądu, wydanie decyzji przez organy obu instancji nastąpiło w postępowaniu odpowiadającym wymogom Kodeksu postępowania administracyjnego, a sądowa kontrola zaskarżonego rozstrzygnięcia prowadzi do zaakceptowania stanowiska organów. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Prowadząc kontrolowane postępowanie organy wyjaśniły sprawę, poczyniły prawidłowe ustalenia faktyczne na podstawie dostępnych w zasobach dokumentów, a następnie dokonały trafnego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy odniósł się do zarzutów odwołania.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie - stosownie do art. 151 p.p.s.a. - skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI