III SA/KR 1288/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2025-04-02
NSAAdministracyjneWysokawsa
dowód rejestracyjnyzmiana danychmasa całkowita pojazduczynność materialno-technicznadecyzja administracyjnapodstawa prawnaprawo o ruchu drogowymk.p.a.sąd administracyjny

WSA w Krakowie stwierdził nieważność decyzji odmawiającej zmiany danych w dowodzie rejestracyjnym pojazdu, uznając, że odmowa powinna nastąpić w formie pisma informacyjnego, a nie decyzji administracyjnej.

Skarżący I. L. domagał się zmiany dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu w dowodzie rejestracyjnym z 1100 kg na 1850 kg, załączając oświadczenie producenta. Prezydent Miasta Krakowa odmówił tej zmiany decyzją administracyjną, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało ją w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził jednak nieważność obu decyzji, uznając, że odmowa dokonania wpisu w dowodzie rejestracyjnym jest czynnością materialno-techniczną, a nie decyzją administracyjną, dla której brak było podstaw prawnych.

Sprawa dotyczyła skargi I. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa odmawiającą zmiany danych pojazdu w dowodzie rejestracyjnym. Skarżący chciał zwiększyć dopuszczalną masę całkowitą pojazdu z 1100 kg do 1850 kg, przedstawiając oświadczenie producenta F. Sp. z o.o. wyrażające zgodę na taką zmianę. Organy administracji odmówiły, uznając, że dane te są związane z homologacją i bezpieczeństwem ruchu drogowego, a dołączone dokumenty były wadliwe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, powołując się na uchwałę NSA z 2001 r. oraz wyrok NSA z 2024 r., stwierdził, że zmiana danych w dowodzie rejestracyjnym, która nie wynika ze zmian konstrukcyjnych, powinna być traktowana jako czynność materialno-techniczna, a nie jako sprawa administracyjna podlegająca rozstrzygnięciu w drodze decyzji. Ponieważ organy wydały decyzje administracyjne bez podstawy prawnej, Sąd stwierdził ich nieważność na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Odmowa dokonania wpisu w dowodzie rejestracyjnym, w tym dotycząca zmiany dopuszczalnej masy całkowitej, powinna być traktowana jako czynność materialno-techniczna, a nie decyzja administracyjna.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na orzecznictwie NSA, zgodnie z którym zmiana danych w dowodzie rejestracyjnym, która nie wynika ze zmian konstrukcyjnych, nie wymaga wszczynania postępowania administracyjnego ani wydawania decyzji, a jedynie poinformowania strony w formie pisma informacyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (7)

Główne

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Stwierdzenie nieważności decyzji wydanej bez podstawy prawnej.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia.

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stosuje środki określone w art. 145, jeśli zaskarżona decyzja narusza prawo.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

Ustawa o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym art. 78 § 2

Obowiązek zawiadomienia o zmianie stanu faktycznego wymagającej zmiany danych w dowodzie rejestracyjnym.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów art. 16 § 7

Procedura zmiany danych technicznych pojazdu dotyczących mas i nacisków osi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odmowa dokonania wpisu w dowodzie rejestracyjnym jest czynnością materialno-techniczną, a nie decyzją administracyjną. Organy administracji wydały decyzje administracyjne bez podstawy prawnej.

Godne uwagi sformułowania

Formą w jakiej powinno nastąpić dokonanie zmian danych rejestracyjnych w odniesieniu do jednego z parametrów jest czynność materialno-techniczną, niewymagającą wszczynania postępowania administracyjnego, ani tym bardziej wydania decyzji administracyjnej. Wydanie decyzji w sytuacji, gdy przepisy prawa nie przewidują takiej formy działania, oznacza wydanie jej bez podstawy prawnej i skutkuje stwierdzeniem jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Skład orzekający

Ewa Michna

przewodniczący

Renata Czeluśniak

sprawozdawca

Magdalena Gawlikowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska, że odmowa dokonania wpisu w dowodzie rejestracyjnym jest czynnością materialno-techniczną, a nie decyzją administracyjną, co ma znaczenie dla prawidłowego procedowania organów administracji i ochrony praw stron."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy zmiana danych w dowodzie rejestracyjnym nie wynika ze zmian konstrukcyjnych pojazdu i nie wymaga wydania nowej homologacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest prawidłowe stosowanie procedur administracyjnych i że nawet rutynowe wnioski mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli organ działa poza zakresem swoich kompetencji.

Czy odmowa zmiany danych w dowodzie rejestracyjnym to zawsze decyzja? Sąd administracyjny wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Kr 1288/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-04-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewa Michna /przewodniczący/
Magdalena Gawlikowska
Renata Czeluśniak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
Art. 156  par. 1  pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
Art. 145 par. 1  pkt 2  w zw. z art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak (spr.) Asesor WSA Magdalena Gawlikowska Protokolant: specjalista Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi I. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 28 maja 2024 r. nr SKO.RD/4120/394/2024 w przedmiocie odmowy dokonania zmiany danych pojazdu w dowodzie rejestracyjnym I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz nieważność poprzedzającej ją decyzji organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącego I. L. 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta Krakowa decyzją z dnia 28 marca 2024 r. znak KM-08.5410.1.732.2023.PD odmówił skarżącemu dokonania zmian danych pojazdu marki F. nr rej. [...], nr VIN [...] w związku z zawiadomieniem o dokonaniu zmian konstrukcyjnych polegających na podniesieniu dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu do 1850 kg.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu 9 listopada 2023 r. wpłynęło zawiadomienie o dokonaniu zmian konstrukcyjnych pojazdu marki F. nr rej. [...], nr VIN [...], polegających na podniesieniu dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu do 1850 kg. Do wniosku dołączono: oświadczenie z dnia 31 października 2023 r. producenta pojazdu – F. Sp. z o.o., oświadczenie z dnia 5 lipca 2022 r. o danych i informacjach o pojeździe niezbędnych do rejestracji i ewidencji pojazdów, świadectwo zgodności pojazdu kompletnego z dnia 5 lipca 2022 r. dot. pojazdu opisanego w homologacji [...]. W treści oświadczenia z dnia 31 października 2023 r. wskazano m.in. że dokument przygotowano na prośbę użytkownika ww. pojazdu, iż pojazd ten jest technicznie przystosowany do dopuszczalnej masy całkowitej w zakresie 2700 kg oraz że producent wydaje zgodę na zwiększenie wartości dopuszczalnej masy całkowitej z 1100 kg do 1850 kg.
Organ zauważył, że w treści oświadczenia o danych i informacjach o pojeździe niezbędnych do rejestracji i ewidencji pojazdów dołączonego do zawiadomienia, zamieszczono dane pojazdu różniące się od danych zamieszczonych w oświadczeniu producenta będącego jednym z dokumentów na podstawie których zarejestrowano pojazd. W treści dołączonego do zawiadomienia świadectwa zgodności pojazdu kompletnego z dnia 5 lipca 2022 r. zamieszczono dane różniące się od danych zamieszczonych w świadectwie zgodności pojazdu kompletnego będącym jednym z dokumentów na podstawie których zarejestrowano pojazd m.in. w zakresie wersji pojazdu. Organ wskazał, że zwrócił się do producenta pojazdu F. Sp. z o.o. o wyjaśnienie przyczyn ponownego wydania dokumentów związanych z homologacją pojazdu. W dniu 15 lutego 2024 r. wpłynęły wyjaśnienia.
Nadto organ wyjaśnił, że decyzją z dnia 28 listopada 2022 r. nr KM.5410.KK3950P.3.2022.SER orzeczono o zarejestrowaniu pojazdu wydając dowód rejestracyjny seria i nr [...] oraz zalegalizowaną tablicę rej. [...]. Zarejestrowanie pojazdu nastąpiło na podstawie dokumentów potwierdzających prawidłowe dane pojazdu. Okoliczność tą potwierdził producent pojazdu.
W konsekwencji organ uznał, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że do wniosku - zawiadomienia o dokonaniu zmian konstrukcyjnych w pojeździe - nie dołączono wymaganych dokumentów. W sprawie nie znaleziono podstaw do zmiany dotychczasowej decyzji o rejestracji pojazdu, zmiany danych w dowodzie rejestracyjnym lub w centralnej ewidencji pojazdu.
W odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie decyzji i ponowne rozpoznanie sprawy. Wyjaśnił, iż w jego ocenie zmiana nośności przyczepy w zakresie wytrzymałości konstrukcji jest dozwolona i nie jest zabroniona. Dodatkowo wskazał, iż w przyczepie nie były dokonane żadne zmiany konstrukcyjne.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 28 maja 2024 r. nr SKO.RD/4120/394/2024 utrzymało w mocy decyzje organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało na mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa i podało, że skarżący złożył wniosek o zmianę w dowodzie rejestracyjnym dopuszczalnej masy całkowitej z 1100 kg na 1850 kg, przy czym z oświadczeń skarżącego wynika, iż nie były dokonywane żadne zmiany konstrukcyjne w pojeździe.
W ocenie Kolegium, niedopuszczalne było pozytywne rozpatrzenie wniosku skarżącego. Bezspornie dane w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej zostały nadane w momencie wyprodukowania pojazdu identyfikowanego numerem VIN przez producenta i zostały zawarte w homologacji, która decyduje o jego rejestracji. Jak wyjaśnił organ, homologacja to procedura, w wyniku której organ udzielający homologacji zaświadcza, że typ pojazdu, układ, komponent lub oddzielny zespół techniczny jest zgodny z obowiązującymi przepisami administracyjnymi i wymogami technicznymi. W procesie homologacji cało pojazdowej homologację uzyskuje m.in. układ hamulcowy dla konkretnej masy całkowitej pojazdu, a normy bezpieczeństwa technicznego dla samochodów do przewozu osób i ich bagażu (M3 - autobus) są bardziej restrykcyjne niż dla samochodów skonstruowanych głównie do przewozu ładunków (kategoria N). Zmiana dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu i zmiana masy własnej pojazdu to istotne zmiany mające niewątpliwie wpływ na bezpieczeństwo w ruchu drogowym, a zwłaszcza zdrowie i życie ludzi.
Kolegium zwrócił uwagę, że w treści oświadczenia o danych i informacjach o pojeździe niezbędnych do rejestracji i ewidencji pojazdów dołączonego do zawiadomienia, zamieszczono dane pojazdu różniące się od danych zamieszczonych w oświadczeniu producenta będącego jednym z dokumentów na podstawie których zarejestrowano pojazd. W treści dołączonego do zawiadomienia świadectwa zgodności pojazdu kompletnego z dnia 5 lipca 2022 r. zamieszczono dane różniące się od danych zamieszczonych w świadectwie zgodności pojazdu kompletnego będącym jednym z dokumentów na podstawie których zarejestrowano pojazd, m.in. w zakresie wersji pojazdu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, co skutkowało błędnymi ustaleniami faktycznymi skutkującymi wydaniem decyzji nieprzystającej do stanu faktycznego,
- art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie II instancji na mocy art. 77 § 1 k.p.a. obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a;
- art. 74a ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że zmiana dopuszczalnej masy całkowitej z 1100 kg na 1850 kg nie stanowi zmiany konstrukcyjnej w zakresie danych zawartych w dotychczasowym dowodzie rejestracyjnym,
- art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez jego niezastosowanie i niedokonanie zmian, podczas gdy z przepisu wynika obowiązek zawiadomienia przez skarżącego o zmianie stanu faktycznego, a to zmiany dopuszczalnej masy całkowitej, która to wymaga zmiany danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym,
- § 16 ust. 7 rozporządzenia w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy skarżący złożył wniosek o zmianę danych technicznych pojazdu w zakresie mas i nacisków osi określony w przepisie.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1615 ze zm.), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują, m.in. wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyrażona w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) dalej - p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie ma jednak obowiązku badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).
Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, stwierdza jego nieważność, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie ww. ustaw, Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna, chociaż z innych względów niż w niej podniesionych. Sąd stwierdził bowiem wydanie decyzji bez podstawy prawnej, które skutkować musiało stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.
Przedmiotem kontroli sądu administracyjnego jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 28 maja 2024 r., SKO.RD/4120/394/2024 utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 28 marca 2024 roku, KM-08.5410.1.732.2023.PD, odmawiającą skarżącemu dokonania zmian danych pojazdu marki F. nr. Rej. [...], nr VIN [...].
Kwestia zasadnicza w sprawie sprowadza się do ustalenia, w jakiej formie prawnej powinien być rozstrzygnięty wniosek skarżącego w zakresie zmiany w dowodzie rejestracyjnym dopuszczalnej masy całkowitej.
Zauważyć należy, że problematyka formy prawnej załatwienia wniosku o dokonanie zmiany wpisów w dowodzie rejestracyjnym, bądź też odmowa dokonania takiej zmiany była przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 28 czerwca 2024 r. sygn. akt II GSK 2100/23. Stanowisko przedstawione w uzasadnieniu tego wyroku, Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w całości podziela i z tego względu posłuży się argumentacją w nim zawartą.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że wątpliwości co do formy prawnej załatwienia sprawy o rejestrację pojazdu w świetle ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz co do charakteru prawnego dowodu rejestracyjnego wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów w uchwale z dnia 24 września 2001 r., sygn. akt OPS 6/01. W jej uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że rejestracja pojazdu następuje w formie decyzji administracyjnej po przeprowadzeniu postępowania w celu ustalenia okoliczności faktycznych i prawnych, od których ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym i przepisy wykonawcze do niej uzależniają dokonanie rejestracji pojazdu. Postępowanie w sprawie rejestracji pojazdu kończy się wydaniem decyzji administracyjnej, poprzedzającej czynność materialno–techniczną wydania dowodu rejestracyjnego i tablic rejestracyjnych. Dowód rejestracyjny spełnia zatem podwójną rolę: potwierdza wydanie decyzji administracyjnej o zarejestrowaniu pojazdu oraz jest dokumentem stwierdzającym dopuszczenie zarejestrowanego pojazdu do ruchu. Nie będąc decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2024 r. poz. 572) - dalej: k.p.a., jako dokument urzędowy sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy administracji publicznej w zakresie ich działania, stanowi jednak potwierdzenie wcześniejszego uzyskania pozytywnej decyzji o rejestracji pojazdu.
Zgodnie z treścią art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1047 ze zm.) - dalej p.r.d., właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o zmianie stanu faktycznego wymagającej zmiany danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym. Na podstawie delegacji zawartej w art. 76 ust. 1 pkt 1 lit. a, c, d p.r.d. wydane zostało rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów (Dz. U. 2022 r., poz. 1847 ze. zm.). Dokonywanie zmian w dowodzie rejestracyjnym regulują przepisy tego rozporządzenia. W myśl § 16 ust. 7 rozporządzenia w przypadku złożenia przez właściciela pojazdu wniosku o zmianę zawartych w dowodzie rejestracyjnym danych technicznych pojazdu dotyczących mas i nacisków osi, wynikającą ze zmiany właściwych, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 66 ust. 5 i 5a ustawy, warunków technicznych, do wniosku dołącza się: 1) dowód rejestracyjny; 2) oświadczenie wystawione przez producenta lub przedstawiciela producenta potwierdzające, że pojazd był homologowany zgodnie z wnioskowanymi danymi technicznymi.
Jak trafnie wskazał NSA w ww. wyroku z dnia 28 czerwca 2024 r., kwestia zawiadamiania o zmianie stanu faktycznego wymagającej zmiany danych w dowodzie rejestracyjnym wskazuje, że los dowodu rejestracyjnego, jak również zmiany danych w nim zawartych nie muszą wpływać na byt prawny decyzji o rejestracji pojazdu. Z tej racji zmiana danych zawartych w dowodzie rejestracyjnym, nie objętych decyzją o rejestracji, jest dopuszczalna bez konieczności zmiany decyzji rejestracyjnej. Podkreślić należy, że decyzja administracyjna korzysta z przymiotu ostateczności w warunkach przewidzianych w przepisie art. 16 § 1 k.p.a., tam też przewidziano możliwość jej uchylenia bądź zmiany. Przepisy dotyczące procedury administracyjnej nie przewidują dla czynności materialno-technicznej, która nie jest decyzją administracyjną, waloru ostateczności, toteż jej zmiana jest możliwa w każdym czasie.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy skarżący domagał się zmiany wpisu w dowodzie rejestracyjnym dopuszczalnej masy całkowitej z 1100 kg na 1850 kg (zmiana nie wynikała jednak ze zmian konstrukcyjnych pojazdu) załączając oświadczenie producenta – F. sp. z o.o. z dnia 31 października 2023 r. wyrażające zgodę na zwiększenie dopuszczalnej masy całkowitej, oświadczenie o danych i informacjach o pojeździe niezbędnych do rejestracji i ewidencji pojazdów oraz świadectwo zgodności. W wyniku rozpoznania wniosku Prezydent Miasta Krakowa odmówił dokonania zmian danych pojazdu. Odmowa nastąpiła poprzez wydanie decyzji administracyjnej.
Wskazać należy, że za decyzję uznaje się jednostronne rozstrzygnięcie organu administracji o wiążących konsekwencjach obowiązującej normy prawa administracyjnego dla indywidualnie określonego podmiotu i konkretnej sprawy, podejmowane w sferze stosunków zewnętrznych, poza systemem organów państwowych i podległych im jednostek (uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 12 października 1998 r. sygn. OPS 6/98 oraz wyrok NSA z dnia 15 października 1987 r. sygn. SA/Wr 730/87). Ponadto, w przypadku, gdy uprawnienia strony nie powstają bezpośrednio z mocy prawa, lecz w wyniku konkretyzacji normy prawnej, organ administracji - jeśli nie jest przewidziana inna forma jego działania - obowiązany jest dokonać tej konkretyzacji w drodze decyzji administracyjnej (wyrok NSA z dnia 31 sierpnia 1984 r. sygn. SA/Wr 430/84). Ze względu na zawartą w art. 104 k.p.a. zasadę załatwiania indywidualnych spraw administracyjnych przez wydanie decyzji, wyłączenie decyzyjnej formy załatwiania takich spraw musi być wyraźne; nie można go domniemywać (wyrok NSA z dnia 25 stycznia 1998 r. sygn. II SA 1329/97). W doktrynie oraz w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się konstrukcję domniemania formy załatwienia sprawy administracyjnej w formie decyzji administracyjnej. Pogląd ten uzasadnia się potrzebą przyznania adresatowi tego aktu jak najbardziej rozbudowanych gwarancji procesowych związanych z możliwością jego weryfikacji w administracyjnym toku instancji, co wpisuje się w konstytucyjną zasadę demokratycznego państwa prawnego. Przyjęcie tej reguły jest jednak dopuszczalne w sytuacji, gdy z powszechnie obowiązującego przepisu prawa materialnego można wyprowadzić normę, która dla wywołania w rzeczywistości skutków wymaga przeprowadzenia takiego procesu konkretyzacji. Dopiero w razie niezamieszczenia w regulacji ustawowej tak określonych znamion decyzji – w sytuacji zaskarżenia do sądu administracyjnego takiego nieokreślonego przejawu aktywności organu – podejmuje się próbę zaliczenia do kategorii "innych aktów" z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Formą w jakiej powinno nastąpić dokonanie zmian danych rejestracyjnych w odniesieniu do jednego z parametrów jest czynność materialno-techniczną, niewymagającą wszczynania postępowania administracyjnego, ani tym bardziej wydania decyzji administracyjnej.
Stwierdzić zatem należy, że organ I instancji wydał decyzję administracyjną, dla wydania której brak jest podstaw w przepisach prawa materialnego. W ocenie Sądu, będąca przedmiotem skargi decyzja SKO w Krakowie utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa w przedmiocie odmowy dokonania zmian danych pojazdu, jest pozbawiona podstawy materialnoprawnej, a w konsekwencji zachodziła konieczność stwierdzenia jej nieważności oraz decyzji ją poprzedzającej - na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jako wydanych bez podstawy prawnej.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję stwierdza jej nieważność w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej, a zatem w obliczu braku zaktualizowanej normy uprawniającej do decyzyjnej konkretyzacji prawa (normy kompetencyjnej), stanowiącej element konstytutywny stosunku administracyjnoprawnego i zarazem sprawy administracyjnej. Innymi słowy, organ wydał decyzję merytoryczną, mimo że nie powinien był wszczynać postępowania jurysdykcyjnego, względnie, gdy ono jednak zostało wszczęte, powinien był je umorzyć. Przesłanka braku podstawy prawnej jest spełniona, gdy przepisy prawa powszechnie obowiązującego nie zawierają podstawy do wydania decyzji administracyjnej. Brak ten musi mieć charakter obiektywny. Rdzeń znaczeniowy pojęcia "decyzja wydana bez podstawy prawnej" jest jednoznaczny, bo albo nie ma przepisu prawnego, który umocowuje administrację publiczną do działania, albo też przepis jest, ale nie spełnia wymagań podstawy prawnej działania organów tej administracji, polegającego na wydawaniu decyzji administracyjnych i postanowień, rozumianych jako indywidualne akty administracyjne zewnętrzne (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 23 maja 2024 r., IV SA/Po 161/24).
W efekcie uznać należy, że wydanie decyzji w sytuacji, gdy przepisy prawa nie przewidują takiej formy działania, oznacza wydanie jej bez podstawy prawnej i skutkuje stwierdzeniem jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Nie sposób stwierdzić, że powołane przez organy I instancji oraz II instancji podstawy prawne do wydania przedmiotowych rozstrzygnięć uprawniały organ I instancji do wydania decyzji administracyjnej, natomiast organ II instancji do utrzymania tej decyzji, a tym samym przemilczenia podstawy prawnej, na jakiej oparł swoje rozstrzygnięcie organ I instancji. Podkreślić bowiem należy, że żaden z przepisów p.r.d., w szczególności art. 78 ust. 2 pkt 2 p.r.d. nie stanowi podstawy materialnoprawnej do wydania decyzji w przedmiocie odmowy dokonania czynności materialno-technicznej w postaci zmiany zapisów w dowodzie rejestracyjnym pojazdu. Sama okoliczność, że wydanie dowodu rejestracyjnego jest czynnością materialno-techniczną z zakresu administracji publicznej nie przesądza, że odmowa dokonania zmian w treści dowodu rejestracyjnego, z uwagi na zmianę stanu faktycznego, powinna być dokonywana w drodze decyzji administracyjnej.
Zważywszy na powyższe okoliczności wynikłe z wykładni przepisów ustawy p.r.d., Sąd stwierdza, że dokonanie wpisu, jak i odmowa dokonania zmian w dokumencie rejestracyjnym pojazdu winna być postrzegana jako czynność materialno-techniczna, o której dokonaniu (braku dokonania) należy poinformować skarżącego poprzez pismo informacyjne.
Jak z powyższego wynika zaskarżona decyzja organu odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w konsekwencji naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zakresie działania bez podstawy prawnej, sama również narusza ten przepis oraz narusza art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., w zw. z art. 135 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Krakowa. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1935).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI