III SA/Kr 1285/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2016-10-31
NSAAdministracyjneŚredniawsa
sądy administracyjnekontrola administracjiprawo cywilnenajem lokalizasób mieszkaniowyodrzucenie skargikompetencja sądu

WSA w Krakowie odrzucił skargę na akt Prezydenta Miasta w sprawie odmowy przywrócenia tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, uznając sprawę za cywilnoprawną, a nie administracyjną.

Skarżąca wniosła o przywrócenie tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego. Prezydent Miasta odmówił, wskazując na brak spłaty zaległości czynszowej. Po kolejnych pismach i wezwaniach, skarżąca wniosła skargę do WSA. Sąd, analizując charakter sprawy, uznał, że kwestia przywrócenia tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego ma charakter cywilnoprawny, a nie administracyjnoprawny, w związku z czym nie podlega kognicji sądu administracyjnego. W konsekwencji skargę odrzucono.

Sprawa dotyczyła skargi S. K.-G. na akt Prezydenta Miasta z dnia 10 maja 2016 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego. Skarżąca wniosła o przywrócenie tytułu prawnego do lokalu, jednak Prezydent Miasta odmówił, powołując się na zaległości czynszowe. Po wymianie korespondencji, skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Organ wniósł o jej odrzucenie. Sąd, rozpatrując sprawę, odwołał się do przepisów Prawa o ustroju sądów administracyjnych oraz Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podkreślając, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd wskazał, że przedmiotem skargi mogą być akty i czynności o charakterze władczym, publicznoprawnym, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W ocenie Sądu, akt Prezydenta Miasta dotyczący odmowy przywrócenia tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego nie spełniał tych przesłanek. Kwestia ta została uznana za należącą do sfery prawa cywilnego, w szczególności umów najmu lokali z zasobu mieszkaniowego gminy, które są regulowane przepisami Kodeksu cywilnego i ustawy o ochronie praw lokatorów. Odmowa przywrócenia tytułu prawnego została potraktowana jako oświadczenie woli gminy w ramach jej władztwa właścicielskiego (dominium), a nie władztwa publicznego (imperium). W związku z tym, że sprawa nie miała charakteru administracyjnego, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. odrzucił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sprawa ta nie jest sprawą z zakresu administracji publicznej podlegającą kontroli sądu administracyjnego, lecz ma charakter cywilnoprawny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że odmowa przywrócenia tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego jest czynnością z zakresu władztwa właścicielskiego gminy (dominium), a nie aktem z zakresu władztwa publicznego (imperium). Kwestia ta podlega unormowaniom cywilnoprawnym, w tym przepisom dotyczącym umów najmu lokali z zasobu mieszkaniowego gminy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga podlega odrzuceniu, jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne z innych przyczyn niż wymienione w § 1 pkt 1-5.

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej.

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie.

p.p.s.a. art. 3 § pkt 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przedmiotem skargi mogą być akty lub czynności, które mają charakter władczy, nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, są podejmowane w sprawach indywidualnych, mają charakter publicznoprawny i dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa.

u.o.p.l. art. 20

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Stanowi podstawę do tworzenia przez gminy zasobu mieszkaniowego i określa sposób przekazywania lokali mieszkańcom w formie najmu.

u.o.p.l. art. 21 § pkt 2

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

Zawiera delegację ustawową do uchwalania przez rady gmin aktów prawa miejscowego dotyczących zasad wynajmowania lokali.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa o przywrócenie tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego ma charakter cywilnoprawny, a nie administracyjnoprawny. Odmowa przywrócenia tytułu prawnego jest czynnością z zakresu władztwa właścicielskiego gminy, a nie władztwa publicznego.

Odrzucone argumenty

Stanowisko skarżącej, że sprawa podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

akt Prezydenta Miasta dotyczący odmowy przywrócenia tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego zajmowanego w ramach uprawnień przysługujących najemcy należy uznać za oświadczenie woli jednej ze stron umowy najmu, to jest Gminy, złożone przez jej organ. Odmowa nabycia tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego jest czynnością z zakresu władztwa właścicielskiego gminy (dominium), a nie aktem z zakresu władztwa publicznego (imperium). W konstrukcji tej nie ma jakichkolwiek elementów sprawy administracyjnej.

Skład orzekający

Hanna Knysiak-Sudyka

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie granic kognicji sądów administracyjnych w sprawach dotyczących lokali komunalnych i odróżnienie ich od spraw cywilnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy przywrócenia tytułu prawnego do lokalu, a nie innych kwestii związanych z najmem lokali komunalnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną kwestię granic jurysdykcji sądów administracyjnych i cywilnych, co jest istotne dla praktyków prawa, choć niekoniecznie dla szerokiej publiczności.

Kiedy sąd administracyjny nie jest właściwy? Sprawa lokalu komunalnego.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Kr 1285/16 - Postanowienie WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2016-10-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-09-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Hanna Knysiak-Sudyka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6219 Inne o symbolu podstawowym 621
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Prezydent Miasta
Treść wyniku
odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
Art. 3, art. 58
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 października 2016 r. sprawy ze skargi S. K.-G. na akt Prezydenta Miasta z dnia 10 maja 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia tytułu prawnego do zajmowanego lokalu mieszkalnego postanawia: skargę odrzucić.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 18 lutego 2016 r. skarżąca S. K. – G. wniosła o przywrócenie tytułu prawnego do zajmowanego lokalu przy ul. L.
Prezydent Miasta pismem z dnia 31 marca 2016 r. znak [...] odpowiadając na powyższy wniosek wskazał, iż brak jest podstaw do jego pozytywnego załatwienia wobec faktu, iż zaległość czynszowa nie została spłacona.
Pismem z dnia 12 kwietnia 2016 r. skarżąca zwróciła się o ponowne przeanalizowanie sprawy.
Prezydent Miasta pismem z dnia 10 maja 2016 r. poinformował, iż brak jest podstaw do zmiany stanowiska z dnia 31 marca 2016 r.
Pismem z dnia 3 czerwca 2016 r. skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa.
Prezydent Miasta w piśmie z dnia 21 czerwca 2016 r. wskazał, iż brak jest możliwość przychylenia się do wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
W dniu 3 czerwca 2016 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na akt Prezydenta Miasta polegający na nie uznaniu skarżącej za osobę uprawnioną do ubiegania się o przywrócenie tytułu prawnego do zajmowanego lokalu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z póżn. zm.; dalej powoływana jako p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, to jest czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Kompetencja sądu wyraża się w możliwości zastosowania środków przewidzianych w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności organów administracji publicznej wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.
Należy podkreślić, że przedmiotem skargi do sądu administracyjnego na zasadzie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. mogą być jedynie akty lub czynności, które łącznie spełniają następujące przesłanki: a) mają charakter władczy, chociaż nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, te bowiem są zaskarżalne na podstawie art. 3 § 2 pkt 1–3 p.p.s.a.; b) są podejmowane w sprawach indywidualnych, ponieważ akty o charakterze ogólnym zostały wymienione w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a.; c) muszą mieć charakter publicznoprawny, ponieważ działalność administracji została poddana sądowej kontroli tylko w zakresie sprawowania administracji publicznej; d) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa; oznacza to, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem określonego działania) organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność; por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 września 1996 r., sygn. akt I SA 1326/96 (LexPolonica 329052).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że wbrew stanowisku skarżącej, sprawa ta nie jest sprawą z zakresu administracji publicznej podlegającą kontroli sądu administracyjnego pod względem legalności na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Akt czy czynność, o jakiej mowa w cytowanym wyżej przepisie, jest aktem zewnętrznym, skierowanym do podmiotu indywidualnego spoza struktury organizacyjnej organu administracji publicznej, mającym charakter publicznoprawny i dotyczy uprawnień wynikających z przepisów prawa. W rozpoznawanej sprawie akt Prezydenta Miasta nie spełniał powyższych przesłanek. Kwestia uregulowania tytułu prawnego do zajmowanego lokalu podlega w całości unormowaniom mającym charakter cywilnoprawny. Szczególnie należy mieć tu na względzie art. 20 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1610 z późn. zm.), który stanowi m. in. podstawę do tworzenia przez gminy zasobu mieszkaniowego i określa sposób przekazywania lokali mieszkańcom w formie najmu. Charakteru cywilnoprawnego umów najmu zawieranych w ramach mieszkaniowego zasobu gminnego nie zmienia fakt, że szczegółowe kwestie dotyczące przesłanek zawierania tych umów, kryteria jakimi należy się kierować przy wyborze najemcy i inne kwestie dotyczące treści umów zawiera uchwała Nr [...] Rady Miasta z dnia 8 lipca 2015 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy oraz tymczasowych pomieszczeń, to jest akt prawa miejscowego jednostki samorządu terytorialnego. Dzieje się to bowiem na skutek delegacji ustawowej zawartej w art. 21 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego.
W konsekwencji akt Prezydenta Miasta dotyczący odmowy przywrócenia tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego zajmowanego w ramach uprawnień przysługujących najemcy należy uznać za oświadczenie woli jednej ze stron umowy najmu, to jest Gminy, złożone przez jej organ. Odmowa nabycia tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego jest czynnością z zakresu władztwa właścicielskiego gminy (dominium), a nie aktem z zakresu władztwa publicznego (imperium).
Wniosek S. K. – G. nie dotyczył zakwalifikowania jej do zawarcia umowy najmu lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy, lecz jego treścią było przywrócenie tytułu prawnego do zajmowanego lokalu na ul. L w K. Zatem sytuacja ta nie odnosi się do zakwalifikowania bądź odmowy zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego, a dotyczy uregulowania tytułu prawnego do nieruchomości. W konstrukcji tej nie ma jakichkolwiek elementów sprawy administracyjnej. Relacja pomiędzy dysponentem lokalu a osobą, która występuje o uregulowanie tytułu prawnego lokalu, ma wszelkie cechy cywilnoprawnego stosunku oferty, której przyjęcie przez dysponenta lokalu prowadzi bezpośrednio do zawarcia umowy najmu.
Reasumując, w ocenie Sądu niniejsza sprawa o przywrócenie tytułu prawnego do zajmowanego lokalu nie nosi cech sprawy administracyjnej, a tym samym nie podlega kognicji sądu administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. odrzucił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI