III SA/Kr 128/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2007-04-19
NSApodatkoweWysokawsa
podatek akcyzowysamochody osobowenabycie wewnątrzwspólnotoweprawo unijneTraktat WEart. 90 TWEETSzwrot podatkunadpłataniezgodność z prawem UE

WSA w Krakowie uchylił decyzję organów celnych odmawiającą zwrotu podatku akcyzowego od samochodu sprowadzonego z UE, uznając częściową niezgodność polskich przepisów z prawem unijnym w zakresie opodatkowania używanych pojazdów.

Skarżący J.L. nabył samochód osobowy z Niemiec i zapłacił podatek akcyzowy, a następnie wystąpił o jego zwrot, powołując się na niezgodność polskich przepisów z prawem UE. Organy celne odmówiły, argumentując, że polskie przepisy są zgodne z prawem unijnym, a kwestia ta leży w gestii państw członkowskich. WSA w Krakowie uchylił decyzje organów, stwierdzając częściową sprzeczność polskich regulacji z art. 90 TWE, co uzasadniało prawo skarżącego do żądania zwrotu nadpłaconej akcyzy.

Sprawa dotyczyła skargi J.L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym od samochodu osobowego nabytego wewnątrzwspólnotowo z Niemiec. Skarżący zapłacił podatek akcyzowy w wysokości 65% wartości pojazdu, obliczony zgodnie z polskimi przepisami, a następnie wystąpił o jego zwrot, twierdząc, że polskie przepisy są niezgodne z prawem Unii Europejskiej. Organy celne obu instancji odmówiły, wskazując na zgodność krajowych regulacji z prawem UE i kompetencje państw członkowskich w zakresie opodatkowania niezharmonizowanych wyrobów akcyzowych, takich jak samochody. WSA w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że polskie przepisy dotyczące podatku akcyzowego na samochody używane nabyte wewnątrzwspólnotowo są częściowo sprzeczne z art. 90 Traktatu WE. Sąd powołał się na orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, w tym wyrok w sprawie C-313/05, który stwierdza, że podatek akcyzowy na używane samochody z innego państwa członkowskiego nie może przewyższać rezydualnej kwoty tego podatku zawartej w wartości rynkowej podobnych pojazdów już zarejestrowanych w kraju. W związku z tym, skarżącemu przysługuje prawo do żądania zwrotu nadpłaconej akcyzy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Polskie regulacje dotyczące podatku akcyzowego na samochody zakupione wewnątrzwspólnotowo pozostają w częściowej sprzeczności z art. 90 TWE, w zakresie w jakim wysokość podatku nakładanego na samochody używane starsze niż dwa lata, nabyte w innym państwie członkowskim, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów już zarejestrowanych w Polsce.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że polskie przepisy dotyczące stawek akcyzy na używane samochody sprowadzone z UE, uzależnione od wieku pojazdu i pojemności silnika, mogą prowadzić do dyskryminacji podatkowej w porównaniu do samochodów krajowych, co narusza zasadę swobodnego przepływu towarów i zakaz dyskryminacji podatkowej wynikający z art. 90 TWE. Powołano się na orzecznictwo ETS.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (24)

Główne

o.p. art. 72 § § 1 pkt 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Nadpłata podatku podlega zwrotowi.

TWE art. 90

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Zakaz nakładania na produkty innych państw członkowskich podatków wewnętrznych wyższych od podatków na podobne produkty krajowe.

Pomocnicze

u.p.a. art. 4 § ust. 1 pkt. 5

Ustawa o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 80 § ust. 1

Ustawa o podatku akcyzowym

Opodatkowaniu akcyzą podlegają samochody osobowe nie zarejestrowane na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym.

u.p.a. art. 80 § ust. 2 pkt. 2

Ustawa o podatku akcyzowym

Podatnikami akcyzy od samochodów są podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego.

u.p.a. art. 80 § ust. 3 pkt. 3

Ustawa o podatku akcyzowym

Obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym powstaje z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju.

u.p.a. art. 81 § ust. 2 pkt. 2

Ustawa o podatku akcyzowym

u.p.a. art. 81 § ust. 1

Ustawa o podatku akcyzowym

Podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych są obowiązane złożyć deklarację uproszczoną oraz dokonać zapłaty akcyzy.

u.p.a. art. 75 § ust.1

Ustawa o podatku akcyzowym

Określa stawkę maksymalną podatku akcyzowego w wysokości 65%.

Rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego

Uzależnia wysokość obniżonych stawek od pojemności silnika oraz wieku pojazdu w odniesieniu do samochodów używanych.

Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego § § 7

Określa procentowe stawki akcyzy dla samochodów nabytych wewnątrzwspólnotowo po upływie 2 lat kalendarzowych od ich produkcji, obliczone według określonego wzoru.

o.p. art. 21 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania.

o.p. art. 75 § § 2 pkt.1 lit. a i § 3

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Podatnik kwestionujący zasadność pobrania podatku może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 lit. : a i b

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uchyla zaskarżoną decyzję w przypadku naruszenia prawa materialnego lub dającego podstawę do wznowienia postępowania.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący orzekania o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 240 § § 1 pkt 11

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanka do wznowienia postępowania w przypadku wydania orzeczenia ETS mającego wpływ na sprawę.

Konstytucja RP art. 83

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Obywatel ma obowiązek przestrzegania prawa.

Konstytucja RP art. 84

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Obywatel ma obowiązek ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych.

Konstytucja RP art. 217

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Nakładanie podatków następuje w drodze ustawy.

Konstytucja RP art. 87 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Katalog źródeł prawa.

Konstytucja RP art. 91 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego.

TWE art. 25

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Zakaz ceł i opłat o skutku równoważnym.

TWE art. 28

Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską

Zakaz ograniczeń ilościowych w imporcie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niezgodność polskich przepisów dotyczących podatku akcyzowego na samochody używane nabyte wewnątrzwspólnotowo z art. 90 TWE. Prawo do zwrotu nadpłaconego podatku akcyzowego na podstawie art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów celnych o zgodności polskich przepisów z prawem UE i braku kompetencji do orzekania o niezgodności z prawem UE.

Godne uwagi sformułowania

prawo wspólnotowe wraz z jego dotychczasowym dorobkiem ma pierwszeństwo przed normami prawa krajowego wykładnia dokonywana przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości ma moc quasi-prawotwórczą podatek akcyzowy [...] w zakresie, w jakim [...] przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały wcześniej zarejestrowane w państwie członkowskim, które nałożyło podatek.

Skład orzekający

Krystyna Kutzner

przewodniczący

Tadeusz Wołek

sprawozdawca

Bożenna Blitek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 90 TWE w kontekście opodatkowania akcyzą używanych samochodów sprowadzanych z UE, zasada pierwszeństwa prawa unijnego, prawo do zwrotu nadpłaconego podatku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia wewnątrzwspólnotowego używanego samochodu osobowego i stawek akcyzy stosowanych w Polsce w okresie obowiązywania wskazanych przepisów. Wyrok ETS C-313/05 jest kluczowy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zgodności polskiego prawa podatkowego z prawem UE, co ma bezpośrednie przełożenie na sytuację wielu obywateli kupujących samochody z zagranicy. Pokazuje praktyczne skutki integracji prawnej.

Czy zapłaciłeś za dużo akcyzy za auto z UE? Sąd wskazuje na niezgodność polskich przepisów z prawem Unii!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Kr 128/07 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2007-04-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-02-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bożenna Blitek
Krystyna Kutzner /przewodniczący/
Tadeusz Wołek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6111 Podatek akcyzowy
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Tadeusz Wołek ( spr.) WSA Bożenna Blitek J Protokolant Joanna Parada po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia 11 lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, zasądza od Dyrektora Izby Celnej w [...] na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie [...] zł ([...] złotych )
Uzasadnienie
W dniu [...] .2004 r. J. L. złożył w Urzędzie Celnym w [...] deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego AKC-U samochodu osobowego marki A zakupionego w Niemczech, o numerze nadwozia [...], rok produkcji 1994 o pojemności silnika 1171 cm 3..Zgodnie z umową kupna-sprzedaży z dnia [...].2004r., wartość przedmiotowego pojazdu została określona na [...] EUR.
Kwota podatku akcyzowego należnego z tytułu nabycia w/w pojazdu została obliczona w wysokości [...] PLN, z zastosowaniem stawki podatku w wysokości 65%. Skarżący dokonał zapłaty akcyzy w w/w kwocie w dniu [...].2004 r.
Dokumentem nr [...] z dnia [...] 2004 r. Naczelnik Urzędu Celnego w [...] potwierdził zapłatę akcyzy na terytorium kraju od samochodu osobowego w nabyciu wewnątrzwspólnotowym.
Pismem z dnia [...].2004 r. złożonym w Urzędzie Celnym w [...], J. L. wystąpił z wnioskiem o zwolnienie go od podatku akcyzowego i zwrot zapłaconej kwoty tego podatku. Uzasadniając swój wniosek skarżący powołał się na niezgodność polskich przepisów z przepisami prawa europejskiego. Zdaniem skarżącego zwolnienie od podatku akcyzowego przysługuje mu z tego względu, iż zakupiony przez niego samochód pochodzi z kraju należącego do Unii Europejskiej, której członkiem jest również Polska.
Naczelnik Urzędu Celnego w [...] decyzją z dnia [...].2004r. nr [...] odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego przedmiotowego pojazdu.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, że zgodnie z art. 4 ust.1 pkt. 5 ustawy o podatku akcyzowym opodatkowaniu akcyzą podlega nabycie wewnątrzwspólnotowe rozumiane jako przemieszczenie wyrobów akcyzowych z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju. Stosownie do art. 80 ustawy akcyzie podlegają samochody osobowe nie zarejestrowane na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Podatnikami akcyzy od samochodów, w myśl art. 81 ust. 2 pkt 2 ustawy są podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego. Obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym, zgodnie z art. 80 ust. 3 pkt 3 ustawy- w przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego -powstaje z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju. Stawka podatku, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego, zależna jest od roku produkcji pojazdu i jego pojemności - dla pojazdu z roku 1994r o pojemności [...] cm3 wynosi 65%.
Organ celny wyjaśnił, iż przepis art. 81 ustawy o podatku akcyzowym, nakładający na podatnika dokonującego nabycia wewnątrzwspólnotowego obowiązek złożenia deklaracji oraz uiszczenia powstałych z tego tytułu należności w podatku akcyzowym obowiązywał w dacie złożenia przez podatnika deklaracji i obowiązuje do chwili obecnej. Z tego wynika. iż wszelkie czynności podjęte przez podatnika w przedmiotowej sprawie tj. złożenie deklaracji uproszczonej nabycia wewnątrzwspólnotowego oraz uiszczenie należności w podatku akcyzowym znajduje uzasadnienie prawne w powołanych powyżej przepisach.
Stosownie do normy art. 21 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa zobowiązanie podatkowe, rozumiane jako wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa podatku w ściśle określonej wysokości, powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania.
Jednocześnie organ celny wyjaśnił, iż zwrotowi może podlegać nadpłata rozumiana zgodnie z normą zawartą w przepisie art. 72 ustawy Ordynacja podatkowa m.in. jako kwota nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Zatem nadpłata jest nienależnym świadczeniem publicznoprawnym. Stosownie do art. 75 § 2 pkt.1 lit. a i § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, jeżeli podatnik kwestionuje zasadność pobrania podatku może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku wraz ze skorygowanym zeznaniem /deklaracją/. Organ celny podkreślił jednakże, iż w przedmiotowym stanie faktycznym i prawnym uiszczona przez podatnika kwota podatku akcyzowego stanowi należne świadczenie publicznoprawne i nie może zostać uznana za nadpłatę. Powyższe wynika z powołanych powyżej przepisów ustawy o podatku akcyzowym.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących niezgodności przepisów ustawy o podatku akcyzowym z prawem unijnym organ celny wyjaśnił, iż zgodnie z zasadą nadrzędności prawo pierwotne oraz akty prawne wydane na jego podstawie są w prawnym porządku krajowym stosowane przed prawem wewnętrznym. Akty prawa pierwotnego to aktualnie obowiązujące traktaty m.in. Traktat o Unii Europejskiej. Organ celny podkreślił jednocześnie, iż podstawy harmonizacji podatku akcyzowego w ramach Unii Europejskiej tworzą dyrektywy Rady tj. tzw. dyrektywa horyzontalna określająca zasady nakładania i poboru podatków akcyzowych oraz dyrektywy strukturalne dotyczące harmonizacji struktur poszczególnych wyrobów akcyzowych tj. olejów mineralnych, alkoholi i napojów alkoholowych oraz przetworzonego tytoniu. Najważniejszym aktem prawa wspólnotowego w zakresie regulacji akcyz w Unii Europejskiej jest Dyrektywa Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992r. w sprawie przepis ogólnych dotyczących wyrobów podlegających opodatkowaniu podatkiem akcyzowym oraz w sprawie składowania, przepływu i nadzorowania takich wyrobów /OJ L 076, 23.03.1992, poz. 1 ze zm./. Wspólny system podatków akcyzowych w Unii Europejskiej jest stosowany wyłącznie do 3 kategorii wyrobów akcyzowych zharmonizowanych tj. alkoholu i napojów alkoholowych, wyrobów tytoniowych oraz olejów mineralnych. Problematyka opodatkowania wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych w tym również samochodów, leży w gestii państw członkowskich Unii Europejskiej i ogranicza ją wyłącznie konieczność zapewnienia swobodnego przepływu towarów.
Zatem każde państwo może wprowadzić akcyzę także na inne produkty, jeżeli nie skutkuje to powstaniem dodatkowych barier w handlu w ramach UE.
Dodatkowo organ celny wskazał, iż przepis art. 217 Konstytucji RP nawiązuje bezpośrednio do obywatelskiego obowiązku utrzymywania państwa wyrażonego w art. 84 ;Konstytucji oraz w konsekwencji do obowiązku lojalności wobec państwa i troski o dobro wspólne i w szczególności do poszanowania prawa ustanowionego przez to państwo /art. 83 Konstytucji/. Oznacza to, że obowiązek poszanowania i przestrzegania prawa obowiązującego ciąży na obywatelach tak długo, jak długo nie utraciło ono mocy obowiązującej. Zatem nie można odmówić przestrzegania prawa wyłącznie z uwagi na wątpliwości, co do jego zgodności z Konstytucją lub jak w przedmiotowym stanie faktycznym z prawem unijnym.
Od powyższej decyzji J. Ł. złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie skarżonej decyzji w całości i orzeczenie o zwrocie uiszczonego podatku. Zarzucił, że powołane w decyzji organu l instancji przepisy ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego - są niezgodne z art. 25, art. 28 i art. 90 Traktatu Wspólnot Europejskich oraz postanowieniami dyrektyw 92/12/EWG i 70/50/EWG.
Dyrektor Izby Celnej w [...] po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 11.02.2005r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu celnego l instancji, W uzasadnieniu decyzji wskazał, że zgodnie z art.80, ust.1 ustawy o podatku akcyzowym z dnia 23 stycznia 2004r. (Dz. U. Nr 29 póz.257 ze zm.) akcyzie podlegają samochody :osobowe nie zarejestrowane na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, a :podatnikami akcyzy od samochodów są m. in. importerzy i podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego (art.80 ust.2 pkt2 w/w ustawy).
Artykuł 81 ust.1 stanowi, że podmioty dokonujące nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodów osobowych nie zarejestrowanych na terytorium kraju zgodnie z przepisami o .ruchu drogowym, są obowiązane po przywozie na terytorium kraju złożyć deklarację uproszczoną do właściwego naczelnika urzędu celnego w terminie 5 dni, licząc od dnia nabycia wewnątrzwspólnotowego (pkt 1) oraz dokonać zapłaty akcyzy nie później niż z chwilą rejestracji tego pojazdu w kraju (pkt 2).
Mając na uwadze powyższe oraz fakt, iż po dokonanym nabyciu wewnątrzwspólnotowym samochodu, skarżący przedłożył deklaracje AKC-U, w której został obliczony należny podatek akcyzowy, a następnie dokonana jego zapłata, organ odwoławczy stwierdził, że wszystkich czynności skarżący dokonał zgodnie z przepisami obowiązującymi w zakresie podatku akcyzowego na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej w dniu, w którym podatek akcyzowy był należny. Brak jest, zatem podstawy prawnej do zwolnienia z podatku akcyzowego i zwrotu zapłaconego przez skarżącego podatku akcyzowego od zakupionego samochodu.
Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, że rozstrzygnięcie uwzględniające podnoszony zarzut niezgodności polskich przepisów prawa podatkowego dotyczącego akcyzy na podstawie których skarżący dokonał samoobliczenia podatku z normami prawa Unii Europejskiej nie leży w kompetencjach organu celnego. Organ celny jest zobowiązany do przestrzegania przepisów podatkowych aktualnie obowiązujących w Rzeczpospolitej Polskiej, a nie jest umocowany do orzekania o ich zgodności z prawem Unii Europejskiej.
Na porządek prawny Unii Europejskiej składa się prawo pierwotne oraz prawo wtórne uzupełniane orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, który został powołany w celu kontrolowania przestrzegania oraz dokonywania wykładni prawa wspólnotowego. Do aktów wspólnotowego prawa wtórnego należy zaliczyć rozporządzenia, dyrektywy, decyzje zalecenia i opinie. Z w/w aktów prawnych jedynie rozporządzenie jest aktem wiążącym w całości i jest bezpośrednio stosowane w każdym państwie członkowskim. Oznacza to że. akty te stają się częścią krajowych systemów prawnych bez potrzeby dokonywania jakichkolwiek czynności transpozycyjnych i wywierają skutki bezpośrednie w stosunku do jednostek. Rozporządzenia mają taką samą moc obowiązującą we wszystkich państwach członkowskich. Ich obowiązywanie zależy jedynie od ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
W rozporządzeniach wydanych przez Komisję Wspólnoty Europejskiej w sprawie podatku akcyzowego została uregulowana jedynie kwestia tzw. wyrobów zharmonizowanych do których nie należą pojazdy samochodowe. Natomiast wszystkie zagadnienia związane z; podatkiem akcyzowym dotyczącym samochodów (wyroby niezharmonizowane) są regulowane jedynie przez przepisy polskiego prawa i tylko w jego granicach możliwe jest rozstrzygnięcie przez organ celny tej sprawy.
Podnoszony w odwołaniu problem ewentualnej niezgodności polskich przepisów podatkowych z prawem Unii może rozstrzygnąć jedynie Europejski Trybunał Sprawiedliwości.
Na powyższą decyzję J. L. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, domagając się zmiany zaskarżonej decyzji i orzeczenia o zwrocie uiszczonego podatku. W skardze powtórzył zarzuty podnoszone w odwołaniu w szczególności że podatek akcyzowy pobrano niezgodnie z przepisami prawa Unii Europejskiej. ponieważ samochód zakupił w Niemczech i tam uiścił podatek z tytułu zakupu.
Dyrektor Izby Celnej [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wskazał, że zgodnie z treścią art.7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa i nie są umocowane do zmiany obowiązującego prawa.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów w tym decyzji administracyjnych. Z treści art. 145 § 1 lit. : a i b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika zaś, że sąd uchyla zaskarżoną decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ , na wynik sprawy bądź, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Skarga częściowo zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Przede wszystkim należy podkreślić, iż od dnia 1 maja 2004 r., tj. od dnia przystąpienia Rzeczpospolitej Polskiej do Unii Europejskiej, Polska stała się państwem członkowskim Wspólnoty Europejskiej, a prawo wspólnotowe stało się częścią polskiego porządku prawnego. W związku z powyższym prawo wspólnotowe wraz z jego dotychczasowym dorobkiem ma pierwszeństwo przed normami prawa krajowego, zgodnie z zasadami bezpośredniego skutku, pierwszeństwa i efektywności, a także art. 87 ust. 1, art. ust. 1 i art. 91 ust. 3 Konstytucji RP. Zauważyć również należy, że z katalogu źródeł prawa wymienionego w art. 87 ust. 1 Konstytucji RP wynika, iż obejmuje on cały system obowiązującego prawa bez względu na źródła jego powstania.
W rozpatrywanej sprawie podstawą sporu pomiędzy skarżącym a organami celnymi była kwestia sprzeczności pomiędzy przepisami prawa krajowego, tj. ustawy z 23.01.2004 r. podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, póz. 257 z późn. zm.) oraz Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.04.2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87 póz. 825 z późn. zm.) z przepisami prawa wspólnotowego. Oceniając przedstawione przez skarżącego zarzuty w świetle wyżej przytoczonych zasad stosowania i interpretacji prawa oraz wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 stycznia 2007 r. Sygn.akt C-313/05, Sąd uznał skarżącego zarzuty częściowo zasadne.
Kwestie podatku akcyzowego na gruncie prawa europejskiego reguluje Dyrektywa Rady Nr 92/12/EWG dnia z 25.02.1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przemieszczania oraz kontrolowania. Dyrektywa ta zwana horyzontalną, określa jedynie konstrukcję wspólnotowego opodatkowania podatkiem akcyzowym. Na poziomie wspólnotowym stosuje się ją do olejów mineralnych, alkoholu i napojów alkoholowych oraz wyrobów tytoniowych. Zgodnie zaś z art. 3 ust. 3 ww. Dyrektywy, państwa członkowskie zachowują prawo do wprowadzenia lub utrzymania podatków na wyroby inne niż wyżej wymienione, pod warunkiem jednak, że podatki te nie spowodują zwiększenia formalności związanych z przekraczaniem granicy w handlu między państwami członkowskimi. Z uwzględnieniem tego warunku, państwa członkowskie mają prawo do pobierania podatków od wyrobów objętych podatkiem akcyzowym.
Należy, więc zauważyć, iż prawo wspólnotowe zezwala na autonomię państw członkowskich w zakresie opodatkowania akcyzą produktów niezharmonizowanych, w tym samochodów osobowych, które to do takich produktów należą. Niemniej jednak taki stan rzeczy nie oznacza zwolnienia państwa członkowskiego od przestrzegania zasad zawartych w Traktacie o Utworzeniu Wspólnoty Europejskiej, a przede wszystkim zasady niedyskryminacji podatkowej produktów z poza rynku lokalnego oraz swobody przepływu towarów. Zakaz dyskryminacji dotyczy zarówno dyskryminacji bezpośredniej, jak i pośredniej Oznacza to, iż każde państwo członkowskie ma obowiązek równego traktowania towarów pochodzących z innych państw członkowskich i nie może stosować w sferze podatkowej różnych zasad w odniesieniu do porównywalnych sytuacji lub porównywalnych towarów. Nierówne traktowanie może wynikać nie tyle z samego faktu obciążenia podatkiem akcyzowym poszczególnych towarów, ale również ze stosowania w sposób dyskryminacyjny stawek podatkowych.
Natomiast regulacje związane ze swobodą przepływu towarów zawierają art. 25, art. 28 i art. 90 TWE. Zgodnie z art. 25 TWE stosowanie ceł importowych i eksportowych lub opłat o skutku równoważnym jest zakazane w obrocie handlowym pomiędzy państwami członkowskimi. Zakaz ten dotyczy również ceł o charakterze finansowym. Art. 28 wprowadza zaś zakaz wprowadzania ograniczeń ilościowych w imporcie oraz wszelkich środków o skutku równoważnym. Natomiast z art. 90 TWE wynika zakaz nakładania bezpośredniego lub pośredniego na produkty innych państw członkowskich podatków wewnętrznych jakiegokolwiek rodzaju wyższych od tych. które państwo członkowskie nakłada bezpośrednio lub pośrednio na podobne produkty krajowe.
Z polskich regulacji dotyczących podatku akcyzowego, tj. art. 80, art. 82 ust. 3 ww. ustawy o podatku akcyzowym wynika, iż akcyzie podlegają samochody osobowe niezarejestrowane na terenie kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. W przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego podstawą opodatkowania jest kwota jaką nabywca obowiązany jest zapłacić. Podmioty dokonujące takiego nabycia obowiązane są w terminie 5 dni, licząc od dnia nabycia pojazdu, złożyć deklarację uproszczoną do właściwego naczelnika urzędu celnego oraz zapłacić należny podatek nie później niż z chwilą rejestracji pojazdu. Podatkowi akcyzowemu podlega każdy samochód nowy bez względu na miejsce nabycia oraz zasadniczo każdy samochód używany nabyty przez podatnika w innym państwie członkowskim. Natomiast, nie podlega podatkowi akcyzowemu nabycie samochodu używanego w kraju, ponieważ podatek akcyzowy znajduje już swoje odzwierciedlenie w cenie pojazdu. Art. 75 ust.1 cyt. ustawy o podatku akcyzowym określa jedynie stawkę maksymalną w wysokości 65%, jednocześnie upoważniając Ministra Finansów do określenia wysokości obniżonych stawek podatku akcyzowego. Przepisy rozporządzenia wykonawczego z dnia 22.04.2004 r. uzależniły wysokość obniżonych stawek od pojemności silnika oraz od wieku pojazdu w odniesieniu do samochodów używanych. Zgodnie z treścią § 7 Rozporządzenia oraz załącznika Nr 1 oraz załącznika Nr 2 do rozporządzenia, samochody osobowe bez względu na to, czy są przedmiotem sprzedaży krajowej, importu czy też nabycia wewnątrzwspólnotowego opodatkowane są w zależności od pojemności silnika, przy czym nie może ona przekroczyć stawki maksymalnej, tj. 65%, ale wobec samochodów m.in. nabytych wewnątrzwspólnotowo po upływie 2 lat kalendarzowych od ich produkcji, wliczając rok produkcji jako pierwszy rok kalendarzowy, stosuje się procentowe stawki akcyzy obliczone według wzoru określonego w § 7 ust.2 ww. Rozporządzenia, które są wyższe od stawek akcyzy stosowanych przy sprzedaży samochodu osobowego dokonanej przed pierwszą jego rejestracją na terenie kraju w trybie określonym w przepisach ustawy z dnia 20.06.1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U.z 2003 r., Nr 58, poz.515zezm.).
Zdaniem Sądu regulacje krajowe dotyczące polskiego podatku akcyzowego na samochody zakupione wewnątrzwspólnotowo pozostają w częściowej sprzeczności z art. 90 TWE. Opinię tą potwierdza dotychczasowa linia orzecznicza Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, m.in. w sprawach C-290/05, C-333/05, C-371/01, jak i wydane w dniu 18.01.2007 r. orzeczenie ETS w sprawie Macieja Brzezińskiego przeciwko Dyrektorowi Izby Celnej w Warszawie. Należy przy tym podkreślić, iż wykładnia dokonywana przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości ma moc quasi-prawotwórczą i musi być uwzględniana przez organy krajowe.
W kontekście powyższych wywodów należy stwierdzić, iż art. 90 TWE sprzeciwia się podatkowi akcyzowemu, takiemu jak ustanowiony w ustawie o podatku akcyzowym rozporządzeniu wykonawczym do niej, w zakresie, w jakim wysokość podatku nakładanego na samochody używane starsze niż dwa lata, nabyte w innym państwie członkowskim niż to które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały wcześniej zarejestrowane w państwie członkowskim, które nałożyło podatek.
A zatem skarżącemu na podstawie art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej przysługuje prawo do żądania zwrotu nadpłaconej akcyzy w zakresie, w jakim, stawka podatku od używanego samochodu, przywiezionego z innego państwa członkowskiego, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały wcześniej zarejestrowane w Polsce.
W związku z tym Sąd podzielił stanowisko skarżącego, co do zasady, że w niniejszej sprawie skarżący nadpłacił podatek akcyzowy z tytułu wewnątrzwspółnotowego nabycia przedmiotowego samochodu.
Mając powyższe na uwadze organ celny zobowiązany jest ponownie rozpatrzeć wniosek skarżącego w trybie przepisów rozdziału 9 Działu III Ordynacji podatkowej odnoszącego się do nadpłaty.
Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności sprawy oraz uznając prymat prawa wspólnotowego nad prawem krajowym, należało uznać, iż zaskarżona decyzja i decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego poprzez zastosowanie przepisów prawa krajowego, które następnie zostały uznane przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości (wyrok z dnia 18 stycznia 2007 r. sprawa C-313/05) za niezgodne z przepisem art. 90 TWE. Powołany wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 stycznia 2007 r. sprawa C-313/05 niewątpliwie ma wpływ na teść zaskarżonej decyzji, zachodzi, zatem przesłanka do wznowienia postępowania na moc art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisu art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI