III SA/Kr 126/21

III SA/Kr 126/21 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2022-07-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-01-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Janusz Kasprzycki /przewodniczący/
Katarzyna Marasek-Zybura
Tadeusz Kiełkowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Geodezja i kartografia
Sygn. powiązane
I OSK 511/23 - Wyrok NSA z 2026-02-12
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku
oddalono skargi
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1990
Art. 24  ust. 2a pkt 1  i 2  oraz ust. 2b
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie : SWSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) SWSA Katarzyna Marasek-Zybura po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 lipca 2022 r. sprawy ze skarg R. G. i A. G. – M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 20 listopada 2020 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargi
Uzasadnienie
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 20 listopada 2020 r., znak IG-II.7221.136.2020.KA, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 276 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania R. G. i A. G. od decyzji Starosty M. z 2 września 2020 r. znak: [...] orzekającej o odmowie wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu K., gmina K. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
Powyższa decyzja, która jest przedmiotem skargi, zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
R. G. i A. G. wnioskiem z dnia 1 lipca 2019 r., doprecyzowanym w piśmie z dnia 24 czerwca 2020 r., zażądały ponownego przeliczenia i bezbłędnego zaokrąglenia powierzchni działek nr [...] i [...] oraz przeliczenia granicy pomiędzy działkami [...] i [...] oraz przywrócenia stanu map, które zostały przyjęte do zasobów geodezyjnych Starostwa Powiatowego w M. w dniu 20 września 1991 r., gdyż odzwierciedlają one rzeczywiste rozmieszczenia budynków i granic w przeciwieństwie do obecnej mapy.
Starosta M., po rozpoznaniu sprawy po raz kolejny na skutek kasacyjnego rozstrzygnięcia organu odwoławczego, decyzją z dnia 2 września 2020 r., znak [...], na podstawie art. 7d pkt 1 ppkt a, art. 20 ust. 1, art 22 ust. 1 i art. 24 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo Geodezyjne i Kartograficzne (t.j. Dz.U.2020 poz. 276 ze zm.), § 44 pkt 2, § 45 i § 85 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 393), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U.2020 poz. 256 ze zm.), działając na wniosek A. G. i R. G. – odmówił wprowadzenia zmiany do operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu K. jednostka ewidencyjna K., polegającej na zmianie powierzchni działek nr [...] i nr [...], oraz zmianie granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...], położonych w obrębie K. gmina K. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wskazał w szczególności, że stan ujawniony w aktualnym rejestrze gruntów i budynków dla działek nr [...] i nr [...] położonych w obrębie K., gmina K., jest zgodny ze stanem wykazanym w księgach wieczystych [...] i [...]. Od momentu założenia ewidencji gruntów dla obrębu K., podczas którego był ustalany stan posiadania i powstały mapy ewidencyjne nie było prac geodezyjnych, które zmieniłyby przebieg granicy; oznacza to, że przebieg granicy od założenia ewidencji gruntów do chwili obecnej nie uległ zmianie, natomiast pomiar wykonany w 2007 roku (operat [...]) wykazał wadliwe naniesienie budynków na mapie sytuacyjno-wysokościowej wykonanej w 1991 roku. W państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym brak jest stosownej dokumentacji stanowiącej podstawę wprowadzenia żądanych zmian. Do dnia dzisiejszego nie wpłynęły żadne dokumenty, które ten stan pozwoliłyby zmienić, a osoby wnioskujące o wprowadzenie zmiany w operacie ewidencyjnym nie przedłożyły organowi stosownej dokumentacji.
Działając na skutek odwołania R. G. i A. G., Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wydał opisaną na wstępie decyzje z dnia 20 listopada 2020 r., którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy zreferował przebieg postępowania i wskazał na przytoczone niżej ustalenia faktyczne.
1. W latach 1958-1967 dla wsi K., gromada K., na podstawie dekretu z 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 6 poz. 32) oraz zgodnie z Instrukcją Ministerstwa Rolnictwa z 21 kwietnia 1955 r. w sprawie zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów (Monitor Polski Nr 38 poz. 379) założono ewidencję gruntów i budynków – operat techniczny [...] (nr ewid. [...]). Powstała wówczas na podstawie bezpośredniego pomiaru, poprzedzonego ustaleniem stanu posiadania na gruncie, mapa ewidencyjna w skali 1:2000 - pierworys Nr 11 (karty akt 23 i 24) i rejestr gruntów (karty akt 25-30). Na mapie ewidencyjnej wykazano między innymi przebieg granic działek nr [...] i [...] wraz z ich użytkami gruntowymi. W rejestrze gruntów w jednostce rejestrowej nr [...], założonej dla władającej M. J., ujawniono działki: nr [...] o powierzchni 2,1651 ha i nr [...] o powierzchni 0,9450 ha. Powierzchnie działek obliczono wówczas metodą graficzną. Aktem notarialnym Rep. A nr [...] z 20.04.1977 r. J. i A. G. kupili od M. J. działki nr [...] i [...] o łącznej powierzchni 3,1101 ha. W akcie tym widnieje w § 2 wpis "M. J. oświadcza, że na działce nr [...] znajduje się chlew murowany, kryty dachówką z przybudówką, przeznaczoną na jednoizbowe mieszkanie i stara drewniana stodoła, kryta strzechą". Takie usytuowanie budynków obrazuje mapa ewidencyjna – pierworys nr 11, karta akt 24. W związku ze zbyciem wymienionych działek, w rejestrze gruntów przeniesiono je (zmiana nr [...]) z jednostki rejestrowej nr [...] do jednostki rejestrowej nr [...], w której jako właścicieli wpisano J. i A. G.
2. Operat techniczny [....], dotyczący aktualizacji ewidencji gruntów, sporządzony przez Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w K. dowodzi, że działka nr [...] o powierzchni 2,1651 ha zmieniła oznaczenie na nr [...] i powierzchnię na 2,16 ha, działka nr [...] o powierzchni 0,9450 ha zmieniła oznaczenie na nr [...] i powierzchnię na wynoszącą 0,92 ha. Zmiana numeracji działek była spowodowana utworzeniem obrębu dla wsi K. Obowiązujące wówczas przepisy Zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów (Monitor Polski Nr 11, poz. 98) wskazywały między innymi, iż jednostkę ewidencyjną – gromadę dzieli się na obręby. W gromadzie w granicach obszaru wiejskiego obręb stanowiła wieś, składająca się z działek, z przynależnymi do niej miejscowościami i innymi terenami. Obszar działki podawało się z dokładnością zapisu na terenach gromad do 100 m2 (0,01 ha) – § 11 ust. 2 pkt 2 Zarządzenia. Powierzchnię otrzymaną z obliczeń przy dokonywaniu zapisu do 100 m2 należało jak wskazuje § 11 ust. 2 pkt 4 Zarządzenia zaokrąglić do pełnych setek metrów (arów), przy czym: 1) końcówkę mniejszą niż 50 m2 odrzuca się, 2) końcówkę równą 50 m2 zaokrągla się do parzystego ara, 3) końcówkę większą od 50 m2 zaokrągla się do pełnego ara. W jednostce rejestrowej Nr [...] rejestru pomiarowo klasyfikacyjnego (karta akt 31,32) wykazano działki nr [...] o powierzchni 2,16 ha i [...] o powierzchni 0,92 ha stanowiące własność A. i J. G. na podstawie aktu notarialnego Rep. [...]. Powierzchnie wszystkich działek były obliczone metodą graficzną i wyrównane do powierzchni arkuszy. W przypadku działki nr [...], ze względu na różnicę przy obliczeniu jej powierzchni jako sumy powierzchni klasoużytków z powierzchnią dotychczas wykazaną w rejestrze ewidencji gruntów, dodatkowo obliczono dwukrotnie ponownie powierzchnię całej działki metodą graficzną (w pierwszym obliczeniu powierzchnia działki nr [...] wyniosła 0,9219, przy drugim obliczeniu powierzchnia działki wyniosła 0,9262 ha, średnia arytmetyczna z obliczeń wyniosła 0,9240 ha i zaokrąglono powierzchnię do 0,92 ha. W rozpatrywanym przypadku przy obliczaniu powierzchni działek nr [...] i [...] położonych w obrębie K. oraz jej zaokrąglaniu wówczas zastosowano obowiązujące przepisy oraz ogólne zasady stosowane w geodezji – Reguły Bradis-Kryłowa. Określają one zasady zaokrąglania liczb oraz działań na liczbach przybliżonych. W przypadku, gdy dokładność danych lub obliczanych liczb przybliżonych przewyższa potrzebną dokładność, zachodzi konieczność zaokrąglania liczb. Ostatnią pozostawioną cyfrę zaokrąglonej liczby zwiększamy o jeden, jeżeli następna cyfra jest większa od 5 lub pozostawiamy bez zmiany, gdy następna cyfra jest mniejsza od 5. Jeżeli następną cyfrą za zaokrągloną jest 5 to postępujemy według zasady, że zaokrąglamy ostatnią cyfrę do cyfry parzystej. Jeśli ostatnia pozostawiona cyfra jest cyfrą nieparzystą, a za nią jest 5, to do cyfry pozostawionej dodajemy 1 i czynimy ją parzystą. Jeżeli zaś ostatnia pozostawiona cyfra jest parzysta to pozostawiamy ją bez zmiany, a za nią cyfrę 5 odrzucamy.
3. W 1994 roku Przedsiębiorstwo Usług Geodezyjnych i Kartograficznych z siedzibą w M. opracowało dla obrębu K. ewidencyjną mapę numeryczną wydrukowaną w skali 1:2000 (operat [...] – nr ewid. [...]). Podstawę jej sporządzenia stanowił operat założenia ewidencji gruntów wsi K. [...] (nr ewid. [...]). W ramach prac geodezyjno-informatycznych przede wszystkim wykorzystano szkice polowe z założenia ewidencji gruntów z pomiaru bezpośredniego (karta akt 51), poprzedzonego ustaleniem stanu posiadania. Obliczono współrzędne punktów granicznych, wyznaczających przebieg granic działek ewidencyjnych. Do opracowania numerycznej mapy ewidencyjnej wykorzystano również istniejące w zasobie jednostkowe operaty techniczne, np. z podziału i rozgraniczenia nieruchomości czy inwentaryzacji powykonawczej obiektów budowlanych. Na mapie ewidencyjnej wydrukowanej w skali 1:2000 (karty akt 48, 49) wykazano między innymi przebieg granic działek nr [...] i [...] wraz z ich użytkami gruntowymi i usytuowaniem budynków. Na działce nr [...] usytuowany jest jeden budynek mieszkalny o numerze [...] i trzy budynki gospodarcze. Natomiast na działce nr [...] usytuowane są budynki: mieszkalny numer [...] i trzy gospodarcze. Położenie budynków nie narusza granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...], niezmienionej od założenia nowej ewidencji gruntów i budynków (operat P.1208.1965.106), zgodnej z operatem technicznym [...], dotyczącym inwentaryzacji powykonawczej obiektów budowlanych na działce [...]. Do wykonania prac geodezyjnych, których wynikiem są kwestionowane w odwołaniu operaty techniczne: nr [...] – mapa dla celów projektowych dla działki nr [....] oraz nr [...] dotyczący inwentaryzacji powykonawczej obiektów budowlanych na działce nr [...], przyjęto przebieg granicy działki nr [...] z działką nr [...] wykazany na obowiązującej mapie ewidencyjnej (nr [...]). Przebiegu tej granicy nie ustalano, tym bardziej nie zmieniano jej przebiegu.
4. 10 października 2000 r. J. i A. G. sprzedali A. G. działkę rolną niezabudowaną nr [...] o powierzchni 0,92 ha (akt notarialny Rep. A. Nr [...]). W § 2 tego aktu zapisano, że działki nr [...] i [...] o łącznej powierzchni 3,1101 ha położone w K., objęte księgą wieczystą KW nr [...], odpowiadają działkom nr [...] i [...], które zawierają obecnie powierzchni 3,08 ha "zgodnie z nawiązaniem na mapie Starosty M. z dnia 25 lutego 2000 roku nr [...]". Wyrys z mapy ewidencji gruntów i budynków w skali 1:2000 wraz z wykazem synchronizacyjnym dla działek nr [...] i [...] sporządzony przez geodetę uprawnionego H. W., został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 25 lutego 2000 r. z numerem [...]. Dokumentacja ta stanowiła podstawę ujawnienia działek nr [...] i [...] w dziale I księgi wieczystej Nr [...]. Przedstawiony na wyrysie przebieg granic działek nr [...] i [...] i usytuowanie budynków na działce [...] jest tożsamy z ich przebiegiem granic i usytuowaniem budynków wykazanym na obowiązującej mapie ewidencji gruntów i budynków [...] (nr ewidencyjny [...]). Z kolei w wykazie synchronizacyjnym geodeta uprawniony H. W. działce nr [...] o powierzchni 2,1651 ha ujawnionej w KW [...] przyporządkował działkę nr [...] o powierzchni 2,16 ha objętą jednostką rejestrową nr [...] rejestru gruntów; działce nr [...] o powierzchni 0,9450 ha ujawnionej w KW [...] przyporządkował działkę nr [...] o powierzchni 0,92 ha objętą jednostką nr [...] rejestru gruntów dla obrębu K. W ocenie organu odwoławczego kwestionowana w odwołaniu przez skarżące dokumentacja przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 25 lutego 2000 r. z numerem [...] została wykonana prawidłowo.
5. Działkę zabudowaną nr [...] o powierzchni 2,16 ha położoną w K., ujawnioną w księdze wieczystej KW [...] J. i A. G. podarowali córkom (po 1/2 cz.) A. G. i R. G. (akt notarialny Rep. A [...] z 26 kwietnia 2004 r.). Z kolei działka rolna niezabudowana nr [...] o powierzchni 0,92 ha, ujawniona w księdze wieczystej KW [...] stała się własnością R. G. na podstawie umowy darowizny zawartej 26 kwietnia 2004 r. (akt notarialny Rep. A [...]).
W jednostce rejestrowej [...] rejestru gruntów dla obrębu K., gmina K. wykazana jest działka nr [...] o powierzchni 2,16 ha z zarejestrowanym stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej [...], ustanowionym aktem notarialnym Rep. A [...] z 26 kwietnia 2004 r. Z kolei w jednostce rejestrowej [...] wykazana jest działka nr [...] o powierzchni 0,92 ha z zarejestrowanym stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej [...], ustanowionym aktem notarialnym Rep. A [...] z 26 kwietnia 2004 r.
Nawiązując do zarzutów odwołania, organ odwoławczy wskazał dalej, że wywołana we wniosku oraz w odwołaniu mapa przyjęta do zasobu geodezyjnego i kartograficznego 20 września 1991 r., była wynikiem bezpośredniego pomiaru sytuacyjno-wysokościowego terenów zabudowanych wsi K. Sporządzono wówczas mapę w skali 1:1000 dla celów projektowych w związku z budową wodociągu. Nie jest to dokumentacja, która mogłaby stanowić podstawę zmiany granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] i zmiany powierzchni działek nr [...] i [...], jak żądają skarżące.
Organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żaden z przypadków wymienionych z art. 24 ust. 2a pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] przedstawiony na obowiązującej mapie ewidencyjnej jest zgodny z dokumentacją zasobu. Nie uległ zmianie od założenia ewidencji gruntów ([...]). Zatem w żaden sposób nie można uznać, że przedmiotowa granica w operacie ewidencyjnym wykazana jest błędnie. Również Starosta M. nie ma podstaw prawnych do zmiany powierzchni działek nr nr [...] i [...] obliczonych metodą graficzną, wykazanych w rejestrze gruntów z dokładnością do jednego ara, zgodnie z wówczas obowiązującymi przepisami. W zaistniałej sytuacji, z uwagi na fakt, iż dane wykazane o operacie ewidencyjnym nie są obarczone błędem, gdyż są zgodne z materiałami źródłowymi posiadanymi przez Starostę, nie zachodzą okoliczności będące przesłanką do zlecenia przez ten organ wykonania dokumentacji geodezyjnej umożliwiającej aktualizację informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków dla obrębu K. w zakresie przebiegu granicy między działkami nr [...] i nr [...], a także ponownego przeliczenia powierzchni działek nr [...] i nr [...], czego oczekują zainteresowane.
W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie, z uwagi na brak dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, określającej odmienny od dotychczas wykazanego, przebiegu wspólnej granicy działek nr nr [...] i [...], nie zachodzą okoliczności do aktualizacji ewidencji gruntów i budynków zgodnie z żądaniem wnioskujących. Tylko operat techniczny, sporządzony przez podmiot wykonawstwa geodezyjnego, dokumentujący procedurę ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, może być podstawą aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w drodze decyzji administracyjnej lub czynności materialno-technicznej. Organ I instancji zatem zasadnie, zgodnie z obowiązującymi przepisami, orzekł o odmowie aktualizacji informacji zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków dla obrębu K., gmina K. w zakresie określonym przez skarżące we wniosku z 24 czerwca 2020 r.
Pismem z dnia 20 grudnia 2020 r. R. G. i A. G. wniosły skargi na powyższą decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (skargi zostały wniesione w jednym piśmie – art. 57 § 2 p.p.s.a.; w tym samym piśmie skargę wniosła też J. G., jednak ta skarga została odrzucona postanowieniem z dnia 15 marca 2021 r.). Skarżące wskazały w szczególności, że stan zgodny ze stanem faktycznym i prawnym odzwierciedla mapa przyjęta do zasobów geodezyjnych w dniu 20 września 1991 r. Nie została wyjaśniona kwestia zmniejszenia powierzchni działek ani kwestia "przemieszczenia się" budynków. W ocenie skarżących geodeta H. W. dokonał przesunięcia budynków na działce [...] i naniósł je na mapy. Skarżące nie były informowane o dokonanych zmianach. Wykonanie rozgraniczenia pomiędzy działkami [...] i [...] w obecnej sytuacji jest niemożliwe. Wykonując takie rozgraniczenie, należałoby wrócić do zasobów geodezyjnych obowiązujących w 1977 roku; w przeciwnym razie skarżące straciłyby na powierzchni działki.
Argumentacja skargi została rozwinięta w późniejszych pismach procesowych. W piśmie z dnia 15 lutego 2022 r. A. G. ponownie podkreśliła, że rzeczywiste granice przedmiotowych działek przebiegają zgodnie z mapą przyjętą do zasobów geodezyjnych i kartograficznych w 1991 roku. Sporządzona przez geodetę H. W. mapa dla celów projektowych z 2007 roku określa przebieg granicy i usytuowanie zabudowań w sposób niezgodny z utrwalonym stanem faktycznym i prowadzi do geodezyjnego usankcjonowania naruszenia własności skarżącej przez sąsiadów. W ocenie skarżącej wadliwość opracowania geodety H. W. urzędowo stwierdzili inspektorzy PINB w M. w szkicu sytuacyjnym z dnia 2 lipca 2010 r. Ujawniono również błędne zaokrąglenie powierzchni działek. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji braki w postępowaniu dowodowym (naruszenie art. 7, art. 75 i art. 77 k.p.a.), w tym brak oględzin nieruchomości, brak rozprawy administracyjnej, nieprzesłuchanie świadków. W ocenie skarżącej wadliwe jest też uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obu instancji.
Z kolei w piśmie z dnia 5 lipca 2022 r. R. G. zarzuciła zaskarżonej decyzji nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w dostatecznym zakresie, a w konsekwencji naruszenie art. 7 k.p.a. oraz art. 75 i 77 k.p.a., w tym w szczególności: – nieprzeprowadzenie oględzin przedmiotowej nieruchomości, w toku których organy administracyjne dokonałyby m. in. stosownych pomiarów; – nieprzeprowadzenie stosownej rozprawy administracyjnej, w toku której skarżąca mogłaby przedstawić swoje racje, a nadto zadawać pytania (np. autorowi kwestionowanej mapy – H. W.); – nieprzesłuchanie w charakterze świadka osób posiadających istotną wiedzę w sprawie, np. biegłego geodetę P. K., który to stwierdził błąd przy zaokrąglaniu powierzchni działki nr [...]; – brak wyjaśnienia błędnego zaokrąglenia powierzchni działki nr [...] oraz błędnego przeliczenia powierzchni działki nr [...]; – brak wyjaśnienia rozbieżności powstałych w treści mapy przyjętej do zasobów geodezyjnych w dniu 20 września 1991 r. oraz kwestionowanej przez skarżące oraz PINB w M. mapy dla celów projektowych z 2007 roku sporządzonej dla działki nr [...] przez geodetę H. W. (co stanowi również naruszenie zasad wyrażonych w art. 8 i 9 k.p.a.); – brak należytego uzasadnienia zaskarżonych decyzji poprzez brak odniesienia się do zarzutów skarżącej i niedostateczne wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji organu. Skarżąca R. G. również wniosła o uchylenie decyzji obu instancji.
W odpowiedzi na skargi Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z prawem.
Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że odpowiada ona prawu i nie ma podstaw do pozbawienia jej mocy wiążącej. Skargi okazały się niezasadne.
Zgodnie z art. 24 ust. 2a punkt 1 i 2 oraz ust. 2b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1990, dalej p.g.k.), informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji: 1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z: a) przepisów prawa, b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4, c) materiałów zasobu, d) wykrycia błędnych informacji; 2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje: 1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego – orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b; 2) w drodze decyzji administracyjnej – w pozostałych przypadkach. Zgodnie zaś z art. 24 ust. 2c p.g.k. odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Zgodnie z § 45 ust. 1 obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2019 r. poz. 393) aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: 1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi; 2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych; 3) wyeliminowania danych błędnych.
Jak wskazuje się w orzecznictwie: "Aktualizacja operatu ewidencyjnego polega na zastąpieniu dotychczasowych zapisów ewidencyjnych nowymi lub na ich zmodyfikowaniu. Każdorazowa konieczność dokonania zmiany lub modyfikacji (aktualizacji) powinna być udokumentowana przez wnioskodawcę. W ramach pojęcia aktualizacji można dokonywać prostowania jak i usuwania danych błędnych. Może się to odbywać wyłącznie w sytuacji, gdy uzasadnia to aktualny stan prawny lub gdy błędne wpisy w bazie danych ewidencyjnych mają charakter oczywistych – w świetle złożonych dokumentów – pomyłek. Z uwagi na czysto deklaratoryjny charakter urządzeń ewidencyjnych, niezgodność danych ewidencyjnych ze stanem faktycznym oraz nieprawidłowość ujawnionych w ewidencji danych, musi być oczywista, a zatem bezsporna i niewymagająca prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Ewidencja gruntów i budynków nie ma charakteru prawotwórczego. Jej zadaniem jest tylko i wyłącznie odzwierciedlanie w sposób prawidłowy aktualnego stanu prawnego, a nie tworzenie stanu prawnego nowego, choćby był on zgodny z żądaniem wnioskodawcy. Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców (art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. h P.g.k.). Przy czym aktualizacja ewidencji poprzez usunięcie błędu może dotyczyć tylko i wyłącznie błędów oczywistych czyli takich, które można dostrzec z łatwością, a więc bez konieczności prowadzenia postępowania wyjaśniającego" (wyrok WSA w Kielcach z dnia 17 sierpnia 2022 r., II SA/Ke 360/22, CBOSA).
"Organ ewidencyjny, prowadząc postępowanie administracyjne w przedmiocie aktualizacji ewidencji, nie jest władny do samodzielnej oceny prawidłowości dokumentów stanowiących podstawę wpisu do ewidencji (...). Działanie takie prowadziłoby bowiem do naruszenia przepisów wskazujących organy i sądy właściwe do wznowienia postępowania administracyjnego, stwierdzenia nieważności decyzji czy prowadzenia postępowania rozgraniczeniowego. Oznacza to, że w przypadku, gdy nie zostały uprzednio przeprowadzone postępowania, których wyniki dałyby podstawy do zmiany wpisów dokonanych w ewidencji, a wnioskodawca nie przedstawił wraz z wnioskiem o aktualizację dokumentów wymienionych w przepisach prawa geodezyjnego i kartograficznego, brak jest podstaw do dokonania aktualizacji wpisów. Tym samym nie wystarczy samo kwestionowanie prawidłowości czy kompletności dokumentów stanowiących w przeszłości podstawę wpisów, aby doszło do wnioskowanej aktualizacji" (wyrok NSA z dnia 1 marca 2022 r., I OSK 865/21, CBOSA).
Należy też zauważyć, że: "Na wniosek strony można wprowadzić do ewidencji gruntów i budynków jedynie zmiany danych objętych tą ewidencją, wynikające z nowych zdarzeń, a nie korygować wpisy na podstawie powtórnej oceny archiwalnych dokumentów. Powtórna ocena tych dokumentów możliwa jest bowiem tylko w ramach prowadzonego z urzędu postępowania w trybie art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c i d p.g.k. lub postępowania modernizacyjnego, o którym mowa w art. 24a p.g.k. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się także, że to na podmiotach, o których mowa w art. 20 ust. 2 p.g.k., ciąży obowiązek udokumentowania wnioskowanej zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków" (zob. D. Felcenloben, Ewidencja gruntów i budynków. Zagadnienia materialne i procesowe, Warszawa 2022, s. 259).
Analizując okoliczności niniejszej sprawy przez pryzmat przytoczonych przepisów oraz ich wykładni przyjmowanej w orzecznictwie sądów administracyjnych, w pierwszej kolejności zauważyć należy, że organy poczyniły wyczerpujące ustalenia faktyczne co do genezy i ewolucji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do przedmiotowych działek – dotyczy to zarówno ich granic, jak i powierzchni tudzież usytuowania budynków. Ustalenia te, które zostały wyżej zreferowane, znajdują uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. W szczególności za trafną należy uznać konkluzję, że przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...], przedstawiony na obowiązującej mapie ewidencyjnej, jest zgodny z dokumentacją zasobu i nie uległ zmianie od założenia ewidencji gruntów (operat [...]). Organ wcześniej zasadnie też zauważył, że do wykonania prac geodezyjnych, których wynikiem są kwestionowane przez skarżące operaty techniczne: nr [...] – mapa dla celów projektowych dla działki nr [...] oraz nr [...] dotyczący inwentaryzacji powykonawczej obiektów budowlanych na działce nr [...] – przyjęto przebieg granicy działki nr [...] z działką nr [...] wykazany na obowiązującej mapie ewidencyjnej (nr [...]); przebiegu tej granicy nie ustalano, tym bardziej nie zmieniano jej przebiegu. Nie można zatem obecnie stwierdzić, że przebieg ten jest wskazany błędnie, a tym bardziej nie można w tym zakresie stwierdzić błędu o charakterze oczywistym – w tym kontekście wypada przypomnieć, że aktualizacja ewidencji poprzez usunięcie błędu może dotyczyć tylko błędów oczywistych, czyli takich, które można dostrzec z łatwością, a więc bez konieczności prowadzenia postępowania wyjaśniającego. W ocenie Sądu, organ przekonująco wyjaśnił, że dokumentacja sporządzona przez geodetę uprawnionego H. W., przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 25 lutego 2000 r. z numerem [...], została wykonana prawidłowo. Przedstawiony na wyrysie przebieg granic działek nr [...] i [...] oraz usytuowanie budynków na działce [...] są tożsame z przebiegiem granic i usytuowaniem budynków wykazanym na obowiązującej mapie ewidencji gruntów i budynków [...] (nr ewidencyjny [...]). Warto też zaznaczyć, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odniósł się do twierdzeń skarżących dotyczących mapy z 1991 r. – wyjaśniając, zasadnie, że mapa ta, sporządzona dla celów projektowych w związku z budową wodociągu, nie może stanowić podstawy zmiany granicy między działkami nr [...] i nr [...] ani zmiany powierzchni działek nr [...] i [...].
Zebrana dokumentacja obrazuje sposób, w jaki dokonano zaokrąglenia powierzchni przedmiotowych działek nr [...] i nr [...] (metoda graficzna) – został on także, w nawiązaniu do ówczesnych przepisów oraz ogólnych zasad stosowanych w geodezji (Reguły Bradis-Kryłowa), omówiony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zgodzić się należy z oceną organu, że nie można w tym zakresie zidentyfikować nieprawidłowości czy też błędu, w szczególności zaś nie można zidentyfikować błędu o charakterze oczywistym, który mógłby podlegać weryfikacji w ramach postępowania w przedmiocie aktualizacji ewidencji.
Zważywszy na cel i istotę postępowania w przedmiocie aktualizacji ewidencji, stwierdzić należy, że zgromadzony przez organy materiał dowodowy jest kompletny; został on poddany wnikliwej i przekonującej ocenie. W szczególności nie było potrzeby ani podstaw do przeprowadzania dodatkowych dowodów w postaci oględzin nieruchomości, szkiców wykonanych przez organy nadzoru budowlanego bądź dowodów osobowych (przesłuchania świadków); nie było też potrzeby ani podstaw do przeprowadzania rozprawy administracyjnej. Nie doszło zatem do naruszenia odnośnych przepisów prawa geodezyjnego i kartograficznego ani też nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego, statuujących zasadę prawdy materialnej (w tym art. 7, art. 75, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a.). Uzasadnienie zaskarżonej decyzji w pełni odpowiada wymogom wynikającym z przepisów prawa procesowego (art. 107 § 3 k.p.a.).
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.