III SA/Kr 1259/25

III SA/Kr 1259/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2026-02-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-09-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Katarzyna Marasek-Zybura /przewodniczący/
Magdalena Gawlikowska /sprawozdawca/
Marta Kisielowska
Symbol z opisem
6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1251
Art. 130a  ust. 10h i ust. 10j
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 1530
Art. 60  pkt 7 i art. 67
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
Dz.U. 2025 poz 111
Art. 68  par. 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura Sędziowie WSA Marta Kisielowska Asesor WSA Magdalena Gawlikowska (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Paulina Grojec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2026 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 14 lipca 2025 r. nr SKO-RD-4120-125/25 w przedmiocie zobowiązania do zapłaty kosztów usunięcia i parkowania pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. umarza postępowanie administracyjne; III. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata T. P. tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu 240 (dwieście czterdzieści) złotych podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności.
Uzasadnienie
Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z 14 lipca 2025 r., znak: SKO-RD-4120-125/25 utrzymano w mocy decyzję Starosty Nowotarskiego z 13 maja 2025 r., znak: KT.7126.1.80.2020 orzekającą o zobowiązaniu J. S. (dalej skarżący) do zapłaty kosztów usunięcia i parkowania pojazdu marki Toyota [...], nr rej. [...], nr VIN: [...] w kwocie 541,20 zł.
Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Decyzja organu I instancji zapadła w następstwie ustalenia, że 15 sierpnia 2020 r. usunięto ww. pojazd skarżącego, na podstawie dyspozycji usunięcia pojazdu nr [...] z uwagi na pozostawanie przez skarżącego w stanie po spożyciu alkoholu. W dniu 16 sierpnia 2020 r. ww. pojazd został wydany skarżącemu na podstawie protokołu wydania pojazdu, podpisanego przez skarżącego. Następnie naliczono opłatę za usunięcie i parkowanie pojazdu na kwotę 541,20 zł. Dokument ten został podpisany przez skarżącego.
Po latach poszukiwania adresu skarżącego w celu skutecznego doręczenia mu zawiadomienia o wszczęcia postępowania dotyczącego obowiązku zapłaty kosztów związanych z usuwaniem i parkowaniem pojazdu, 19 marca 2025 r. organ I instancji wydał zawiadomienie o wszczęciu postępowania, które - skierowane na adres ul. P. [...], [...] N. - zostało skutecznie doręczone skarżącemu na ręce dorosłego domownika w dniu 21 marca 2025 r.
W dniu 15 kwietnia 2025 r. do organu I instancji wpłynął wniosek skarżącego o umorzenie kosztów usunięcia parkowania pojazdu. Skarżący wskazał, że odbywa karę pozbawienia wolności do 2027 r., nie jest zatrudniony zarobkowo i nie posiada oszczędności.
W decyzji organu pierwszej instancji łączny koszt usunięcia i parkowania pojazdu w kwocie 541,20 zł ustalono zgodnie z § 1 pkt 1 lit. c oraz pkt. 2 lit. c uchwały nr 127/XIV/2019 Rady Powiatu Nowotarskiego z dnia 28 listopada 2019 r. w sprawie wysokości opłat w 2020 roku za usuwanie pojazdu z drogi i jego parkowanie na parkingu strzeżonym oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od wykonania dyspozycji usunięcia pojazdu (Dz. Urzęd. Woj. Mał. z 2020 r., poz. 8881). Koszt ten nie został uiszczony przez skarżącego.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wniósł o umorzenie postępowania w całości, gdyż odbywa karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w Nowym Wiśniczu do grudnia 2027 r., nie posiada oszczędności i nie jest w stanie pokryć kosztów nałożonych decyzją organu I instancji. Ponadto odwołujący się stwierdził, że organ I instancji nie uwzględnił jego wniosku o umorzenie ww. kosztów i zobowiązał go do ich uiszczenia. W treści oświadczenia majątkowego, stanowiącego załącznik do odwołania skarżący podał, że nie posiada majątku trwałego i nietrwałego.
Wymienioną na wstępie decyzją z 14 lipca 2025 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu utrzymało w mocy zapadłe rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał mające w sprawie zastosowanie przepisy art. art. 130a ust. 2 pkt 1 lit. a, ust. 4 pkt 1, ust. 5c, ust. 10h i ust. 10j ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz regulacje Rady Powiatu Nowotarskiego dotyczące kosztów usuwania pojazdu z drogi i jego parkowania na parkingu strzeżonym i wskazał, że skarżący jest zobowiązany do uiszczenia opłaty za usunięcie pojazdu z drogi w wysokości 467,40 zł oraz opłaty za przechowanie pojazdu usuniętego z drogi na parkingu strzeżonym w kwocie 73,80 zł, a zatem należna do zapłaty kwota 541,20 zł została obliczona prawidłowo.
Odnosząc się do zarzutów skarżącego, stwierdzono, że okoliczność, ze odbywa on karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym w Nowym Wiśniczu do grudnia 2027 r., nie posiada oszczędności, w tym ruchomości i nieruchomości, a zatem nie jest w stanie pokryć kosztów nałożonych zaskarżoną decyzją organu I instancji stwierdzono, nie może stanowić podstawy do umorzenia postępowania. Organ I instancji prawidłowo ustalił, że w stanie faktycznym sprawy nie występują przesłanki do umorzenia należności objętej zaskarżoną decyzją z uwagi na niespełnienie przesłanek z art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, który ma zastosowanie w sprawie na zasadzie art. 60 pkt 7 ww. ustawy.
Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżący wyraził niezrozumienie dla wydania decyzji mimo uprzedniego złożenia przez niego wniosku o umorzenie należności z tytułu usunięcia i parkowania jego pojazdu. Przedstawił swoją trudną sytuację życiową i materialną związaną z przebywaniem z zakładzie karnym i brakiem jakiegokolwiek majątku i dochodu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Na rozprawie w dniu 17 lutego 2026 r. pełnomocnik skarżącego poparł skargę skarżącego. Zarzucił brak zapewnienia skarżącemu aktywnego udziału w postępowaniu i brak odniesienia się organu do wniosku skarżącego o umorzenie należności. Wskazał na obowiązki organu w sprawach uznaniowych. Podkreślił, że pobyt w zakładzie karnym ograniczył skarżącemu możliwości zarobkowe, co powinno skutkować umorzeniem należności. Pełnomocnik skarżącego wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oświadczając, że koszty te nie zostały pokryte ani w całości, ani w części.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie, zgodnie z treścią art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Przeprowadzona przez Sąd, w tak określonych granicach, kontrola legalności decyzji organów obu instancji wykazała, że akty te zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. O uwzględnieniu skargi zaważyły jednak powody niż w niej wskazane, czy też podniesione przez pełnomocnika skarżącego na rozprawie.
Nie było sporne w sprawie, że usunięcie i parkowanie pojazdu miało miejsce w sierpniu 2020 r., a decyzja ustalająca należności z tego tytułu została wydana i doręczona skarżącemu w 2025 r. Z akt sprawy wynika też, że skuteczne doręczenie skarżącemu zawiadomienia o wszczęciu postępowania nastąpiło 21 marca 2025 r. (k. 30 a.a.). Należy przy tym wskazać, że nie jest zasadne stanowisko wyrażone w decyzji organu I instancji aby zawiadomienie o wszczęciu postępowania z 30 listopada 2021 r. zostało skutecznie doręczone skarżącemu 16 grudnia 2021 r. Skarżący nigdy nie odebrał korespondencji kierowanej na adres ul. P. [...], [...] N., skarżący nie figurował w rejestrze mieszkańców N. (k. 19 a.a.), a nadto sam organ później bezskutecznie ponawiał do skarżącego zawiadomienie o wszczęciu postępowania pod różne inne adresy (k. 16, 21, 24, 27). Dopiero zawiadomienie z 19 marca 2025 r. zostało skarżącemu skutecznie doręczone.
Określając podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2024 r., poz. 1251 ze zm.), dalej: "p.r.d." koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.
Zgodnie z art. 130a ust. 10j p.r.d. termin płatności należności ustalonych decyzją, o której mowa w ust. 10h, wynosi 30 dni od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna. Odsetki ustawowe za opóźnienie nalicza się od dnia następującego po upływie terminu płatności. Należności te wraz z odsetkami podlegają egzekucji w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Zgodnie z art. 130a ust. 10k p.r.d. decyzji, o której mowa w ust. 10h, nie wydaje się, jeżeli od uprawomocnienia się orzeczenia sądu o przepadku pojazdu upłynęło 5 lat.
Natomiast zgodnie z art. 130a ust. 10l p.r.d. egzekucji, o której mowa w ust. 10j, nie wszczyna się, a wszczętą umarza, jeżeli od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 10h, upłynęło 5 lat.
Wskazać należy, że należności objęte decyzją z art. 130a ust. 10h p.r.d., jako dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw, na podstawie art. 60 pkt 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r., o finansach publicznych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1530), dalej "u.f.p." stanowią środki publiczne stanowiące niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym.
Zgodnie z treścią art. 67 u.f.p. do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się (...) odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r. poz.111, z późn. zm.).
Rozdział 8 działu III Ordynacji podatkowej, dalej "O.p." reguluje min. kwestię przedawnienia.
I tak zgodnie z treścią art. 68 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.
Artykuł 21 §1 pkt 2 O.p. stanowi z kolei, że zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania.
W ocenie Sądu treść cyt. wyż. art. 130a ust. 10 h i ust. 10j p.r.d. nie pozostawia wątpliwości, że zobowiązanie z tytułu należności za usunięcie i parkowanie pojazdu powstaje nie z mocy prawa, ale na podstawie decyzji starosty ustalającej te należności.
Jednocześnie przepisy art. 130a ust. 10k i ust. 10l dotyczące przedawnienia wskazują, że ustawa Prawo o ruchu drogowym nie objęła swoimi regulacjami sytuacji, w której między zdarzeniem powodującym powstanie kosztów usunięcia i parkowania pojazdów, a wydaniem decyzji ustalającej należność z tego tytułu mija okres prawie 5 lat.
W konsekwencji należy przyjąć, że za pośrednictwem art. 60 pkt 7 i art. 67 ust. 1 u.f.p. w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie art. 68 § 1 O.p. Zatem, wobec faktu, że usunięcie i parkowanie pojazdu (co stanowi podstawę obowiązku poniesienia kosztów) miało miejsce w sierpniu 2020 r., decyzja ustalająca należności z tego tytułu powinna zostać doręczona skarżącemu do końca 2023 r. Nie ma wątpliwości, że doszło do tego dopiero w 2025 r., a zatem w warunkach przedawnienia zobowiązania.
Wobec zaprezentowanego wyżej stanowiska Sądu, odnoszenie się do zarzutów skargi i zarzutów sformułowanych przez pełnomocnika skarżącego na rozprawie należało uznać za zbędne.
W konsekwencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a w zw. z art. 135 p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Wobec braku przedmiotu sprawy zdaniem Sądu zaistniała podstawa do umorzenia postępowania administracyjnego o czym orzeczono na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu przez adwokata z urzędu orzeczono na podstawie art. § 23 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2026 r., poz. 87). Jednocześnie na podstawie art. 250 § 2 p.p.s.a. Sąd uznał, że uzasadnione było obniżenie wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu o 50 %.
Przepis ten stanowi, że w uzasadnionych przypadkach, sąd może obniżyć wynagrodzenie, o którym mowa w § 1. Ocena powinna każdorazowo znajdować oparcie w konkretnych okolicznościach sprawy, dających się zakwalifikować jako uzasadniony przypadek obniżenia wynagrodzenia. Istotny jest nakład pracy, charakter sprawy i wkład pełnomocnika w przyczynienie się do wyjaśnienia sprawy i rozstrzygnięcia (przesłanki z § 4 rozporządzenia). Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie podkreśla, że reprezentowanie strony w sprawach o tożsamym stanie faktycznym objętych jednolitą regulacją prawną uzasadnia miarkowanie wynagrodzenia pełnomocnika, czyli dostosowanie tego wynagrodzenia do stopnia zindywidualizowania sprawy i koniecznego nakładu pracy (tak w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 czerwca 2016 r.; sygn. akt I OZ 544/16; z 1 lipca 2016 r.; sygn. akt II GZ 668/16; z 25 stycznia 2019 r.; sygn. akt I GZ 502/18, publ. w Lex).
Niniejsza sprawa jest jedną z trzech tożsamo rodzajowych spraw skarżącego, akta nie były obszerne, a sprawy nie były skomplikowane pod względem faktycznym i prawnym. Ponadto pełnomocnik nie składał żadnych pism procesowych, natomiast przytoczona przez niego na rozprawie argumentacja nie przyczyniła się do uwzględnienia skargi.