III SA/KR 1244/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi M. K. było postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymujące w mocy postanowienie o oddaleniu zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżąca wniosła zarzuty, podnosząc, że należności składkowe za okresy z lat 2009-2010, objęte tytułami wykonawczymi z 2020 r., uległy przedawnieniu. Organ egzekucyjny odrzucił zarzuty, wskazując na nowe zasady przedawnienia (10-letni okres) oraz na zawieszenie biegu terminu przedawnienia od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Organ powołał się na doręczenie skarżącej upomnień za poszczególne okresy jako na czynność zawieszającą bieg przedawnienia. Sąd administracyjny, opierając się na orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, uznał, że doręczenie upomnienia nie jest pierwszą czynnością egzekucyjną w rozumieniu art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a zatem nie zawiesza biegu terminu przedawnienia. Sąd podkreślił, że czynność ta jest podejmowana poza postępowaniem egzekucyjnym i nie zmierza bezpośrednio do wyegzekwowania należności. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając zarzut przedawnienia za zasadny. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na brak dowodów w aktach sprawy potwierdzających doręczenie upomnień i sporządzenie protokołu nieściągalności. Sąd odrzucił również zarzut konfliktu interesów, wskazując na zgodność działań ZUS z przepisami prawa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przedawnienia należności składkowych i znaczenia upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym.
Dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 1.01.2022 r. w zakresie stosowania art. 24 ust. 5b u.s.u.s. do postępowań wszczętych i niezakończonych przed tą datą.
Zagadnienia prawne (3)
Czy doręczenie upomnienia dłużnikowi stanowi pierwszą czynność zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu składek, skutkującą zawieszeniem biegu terminu przedawnienia w rozumieniu art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, doręczenie upomnienia nie jest pierwszą czynnością egzekucyjną w rozumieniu art. 24 ust. 5b u.s.u.s. i nie zawiesza biegu terminu przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd, opierając się na orzecznictwie NSA, uznał, że upomnienie jest czynnością podejmowaną poza postępowaniem egzekucyjnym, mającą na celu wezwanie do dobrowolnego wykonania obowiązku, a nie bezpośrednie wyegzekwowanie należności. Pierwsza czynność egzekucyjna to czynność realizowana w toku egzekucji, np. wystawienie tytułu wykonawczego czy dokonanie zajęcia.
Czy należności składkowe za okresy z lat 2009-2010, objęte tytułami wykonawczymi z 2020 r., uległy przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, należności te uległy przedawnieniu, ponieważ doręczenie upomnień nie zawiesiło biegu terminu przedawnienia.
Uzasadnienie
Skoro doręczenie upomnień nie zawiesza biegu terminu przedawnienia, a organ nie wykazał innych podstaw do zawieszenia lub przerwania biegu terminu, należności objęte tytułami wykonawczymi z 2020 r. za okresy z lat 2009-2010 były przedawnione.
Czy występowanie jednego podmiotu (ZUS) w roli wierzyciela wystawiającego tytuły wykonawcze i rozpoznającego zarzuty stanowi naruszenie prawa lub "konflikt interesów"?
Odpowiedź sądu
Nie, takie działanie jest zgodne z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Uzasadnienie
Zgodnie z przepisami u.p.e.a., wierzyciel jest uprawniony do wystawiania tytułów wykonawczych oraz do rozpoznawania zarzutów wnoszonych przez zobowiązanego.
Przepisy (29)
Główne
u.s.u.s. art. 24 § ust. 5b
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Sąd uznał, że doręczenie upomnienia nie jest taką czynnością.
p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia zaskarżonego postanowienia przez WSA z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania.
u.s.u.s. art. 24 § ust. 5b
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.
p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie.
Pomocnicze
u.s.u.s. art. 24 § ust. 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne (w brzmieniu obowiązującym do 1.01.2023 r.).
u.p.e.a. art. 15 § par. 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Egzekucja administracyjna może być wszczęta po przesłaniu pisemnego upomnienia, zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.
u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa wniesienia zarzutów: nieistnienie obowiązku.
u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa wniesienia zarzutów: wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części.
u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Podstawa umorzenia postępowania egzekucyjnego: obowiązek niepieniężny, który nie może być wykonany.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa stwierdzenia nieważności postępowania.
u.p.e.a. art. 26 § par. 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § par. 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 34
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.s.u.s. art. 24 § ust. 4
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne.
u.p.e.a. art. 15 § par. 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Egzekucja administracyjna może być wszczęta po przesłaniu pisemnego upomnienia, zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.
u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zarzuty przeciwko prowadzeniu egzekucji administracyjnej mogą być oparte na zarzucie nieistnienia obowiązku.
u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 5
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zarzuty przeciwko prowadzeniu egzekucji administracyjnej mogą być oparte na zarzucie wygaśnięcia obowiązku w całości albo w części.
u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Postępowanie egzekucyjne może być umorzone, jeżeli obowiązek niepieniężny nie może być wykonany.
p.p.s.a. art. 183 § § 2 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nieważność postępowania przed NSA w przypadku, gdy odpowiedź na skargę została podpisana przez pełnomocnika, który nie dysponował stosownym umocowaniem.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § ust. 1 pkt 2 lit. b
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przyczyna stwierdzenia nieważności postępowania.
Ustawa z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw art. 13
Do egzekucji wszczętych i niezakończonych przed 1.01.2022 r. stosuje się przepisy w brzmieniu dotychczasowym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedawnienie należności składkowych za okresy z lat 2009-2010. • Doręczenie upomnienia nie jest pierwszą czynnością egzekucyjną skutkującą zawieszeniem biegu terminu przedawnienia.
Odrzucone argumenty
Argumentacja ZUS oparta na zawieszeniu biegu terminu przedawnienia przez doręczenie upomnień. • Argument o braku "konfliktu interesów" w działaniach ZUS.
Godne uwagi sformułowania
doręczenie upomnienia nie jest pierwszą czynnością egzekucyjną skutkującą zawieszeniem biegu terminu przedawnienia • upomnienie ma stanowić wezwanie do dobrowolnego wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego • charakteru takiego nie można przypisać doręczeniu zobowiązanemu upomnienia, które - choć warunkuje postępowanie egzekucyjne, to jednak podejmowane jest poza tym postępowaniem i samoistnie nie zmierza do wyegzekwowania należności składkowych
Skład orzekający
Bogusław Wolas
przewodniczący
Jakub Makuch
sprawozdawca
Janusz Kasprzycki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia należności składkowych i znaczenia upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego do 1.01.2022 r. w zakresie stosowania art. 24 ust. 5b u.s.u.s. do postępowań wszczętych i niezakończonych przed tą datą.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu przedawnienia należności, a kluczowe rozstrzygnięcie sądu dotyczące znaczenia upomnienia dla biegu terminu przedawnienia ma istotne znaczenie praktyczne dla zobowiązanych i organów.
“Czy ZUS może ścigać przedawnione długi? Sąd wyjaśnia kluczową rolę upomnienia w egzekucji składek.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.