III SA/Kr 1241/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2023-12-29
NSAAdministracyjneŚredniawsa
ewidencja gruntówklasyfikacja gruntówdroga wewnętrznatereny mieszkaniowegeodezjakartografiaprawo administracyjnenieruchomości

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na decyzję odmawiającą aktualizacji danych ewidencyjnych gruntu z drogi na tereny mieszkaniowe, uznając, że faktyczne wykorzystanie działki jako drogi wewnętrznej jest zgodne z prawem.

Skarżąca wniosła o zmianę klasyfikacji działki z 'drogi' (dr) na 'tereny mieszkaniowe' (B), twierdząc, że droga została nielegalnie wyasfaltowana i nie spełnia wymogów prawnych. Organy administracji odmówiły aktualizacji, wskazując, że faktyczne wykorzystanie działki jako drogi wewnętrznej jest zgodne z przepisami. Sąd administracyjny zgodził się z organami, uznając, że sposób użytkowania gruntu decyduje o jego klasyfikacji w ewidencji, a skarżąca nie wykazała, aby działka spełniała kryteria dla terenów mieszkaniowych.

Sprawa dotyczyła skargi J. P. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa o odmowie aktualizacji danych ewidencyjnych gruntu. Skarżąca wniosła o zmianę klasyfikacji działki nr [...] obr. [...] w Krakowie z 'dr' (drogi) na 'B' (tereny mieszkaniowe), argumentując, że droga została nielegalnie wyasfaltowana i nie spełnia wymogów prawnych, a nieruchomość została jej zwrócona. Organy administracji obu instancji odmówiły aktualizacji, wskazując, że faktyczne wykorzystanie działki jako drogi wewnętrznej, utwardzonej i służącej jako dojazd, jest zgodne z przepisami rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Sąd administracyjny w Krakowie oddalił skargę, uznając stanowisko organów za trafne. Sąd podkreślił, że o klasyfikacji użytku gruntowego decyduje faktyczny sposób jego wykorzystania, a sporna działka, utwardzona i stanowiąca pas drogi wewnętrznej, nie spełnia kryteriów dla terenów mieszkaniowych. Sąd zaznaczył również, że kwestie legalności budowy drogi wykraczają poza zakres sprawy dotyczącej aktualizacji ewidencji gruntów, a studium uwarunkowań przestrzennych nie jest podstawą do takiej klasyfikacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, faktyczne wykorzystanie działki jako drogi wewnętrznej, utwardzonej i służącej jako dojazd, jest zgodne z przepisami rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków i uzasadnia utrzymanie jej klasyfikacji jako 'drogi' (dr).

Uzasadnienie

Sąd uznał, że o klasyfikacji użytku gruntowego decyduje jego faktyczne wykorzystanie, a sporna działka, będąca utwardzoną drogą wewnętrzną, nie spełnia kryteriów dla terenów mieszkaniowych. Kwestie legalności budowy drogi wykraczają poza zakres sprawy o aktualizację ewidencji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków § Załącznik nr 1, lp. 19

Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

Do użytku gruntowego 'drogi' zalicza się grunty będące pasami drogowymi dróg publicznych oraz dróg wewnętrznych. Nie zalicza się gruntów w granicach pasów drogowych dróg wewnętrznych, jeżeli wchodzą w skład gospodarstwa rolnego/leśnego lub działki budowlanej (niebędącej osiedlem, dworcem, ani pasem zapewniającym dostęp do drogi publicznej). W takich przypadkach włącza się je do przyległego użytku rolnego, leśnego lub zurbanizowanego/zabudowanego.

u.d.p. art. 4 pkt 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Pas drogowy to wydzielony grunt wraz z przestrzenią nad i pod nim, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu.

u.d.p. art. 4 pkt 2

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Droga to budowla wraz z obiektami inżynierskimi, urządzeniami i instalacjami, stanowiąca całość techniczno-użytkową, przeznaczona do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowana w pasie drogowym.

u.d.p. art. 8

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Drogi wewnętrzne to drogi, parkingi i place przeznaczone do ruchu pojazdów, niezaliczone do dróg publicznych i niezlokalizowane w pasie drogowym drogi publicznej.

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi.

Pomocnicze

rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków § Załącznik nr 1, lp. 13

Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków

Do terenów mieszkaniowych (B) zalicza się grunty zajęte pod budynki mieszkalne, budynki gospodarcze i techniczne z nimi związane, oraz tereny przyległe niewykorzystywane do innego celu.

u.g.n. art. 136 ust. 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Wniosek skarżącej powoływał się na naruszenie tego przepisu w kontekście klasyfikacji nieruchomości.

Prawo budowlane art. 7 ust. 2 pkt. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Powołany przez skarżącą przepis w kontekście warunków technicznych dróg.

rozporządzenie ws. warunków technicznych dróg § § 3 pkt 3

Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie

Pasy drogowe ustalane są w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy. Skarżąca podnosiła brak tych dokumentów.

rozporządzenie ws. warunków technicznych dróg § § 2

Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie

Przepisy stosuje się przy projektowaniu, wykonywaniu dróg publicznych i związanych z nimi urządzeń budowlanych. Skarżąca podnosiła, że ulica B. nigdy nie spełniała tych wymogów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Faktyczne wykorzystanie działki jako drogi wewnętrznej, utwardzonej i służącej jako dojazd, jest zgodne z przepisami rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Klasyfikacja użytku gruntowego zależy od faktycznego sposobu jego wykorzystania, a nie od potencjalnych zmian planistycznych czy twierdzeń o nielegalności powstania drogi. Kwestie legalności budowy drogi wykraczają poza zakres sprawy o aktualizację ewidencji gruntów.

Odrzucone argumenty

Działka powinna być sklasyfikowana jako tereny mieszkaniowe (B), ponieważ jest położona między budynkami mieszkalnymi i nie stanowi drogi w rozumieniu ustawy. Droga została nielegalnie wyasfaltowana i nie spełnia wymogów prawnych określonych w rozporządzeniach. Brak dokumentów (plan miejscowy, decyzja o WZ) potwierdzających ustalenie pasa drogowego. Organ I instancji nie poczynił własnych ustaleń faktycznych, opierając się na opisie z decyzji o zwrocie nieruchomości sprzed lat.

Godne uwagi sformułowania

O zaliczeniu gruntów w ewidencji gruntów i budynków do poszczególnych użytków gruntowych decyduje faktyczny sposób wykorzystywania gruntów. Podnoszone przez skarżącą, wyżej przytoczone argumenty w zakresie powinności badania przez organy nadzoru geodezyjnego i kartograficznego legalności budowy drogi – ul. B. w Krakowie (będącej w przeszłości drogą publiczną), wykraczały poza ramy sprawy dotyczącej aktualizacji ewidencji gruntów. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Krakowa – działka nr [...] znajduje się w terenach mieszkaniowych - podkreślić należy, iż studium – jest wyłącznie aktem polityki przestrzennej i w oparciu o ten dokument, nie dokonuje się klasyfikacji użytków w ewidencji gruntów i budynków.

Skład orzekający

Jakub Makuch

przewodniczący sprawozdawca

Janusz Kasprzycki

sędzia

Ewelina Dziuban

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie klasyfikacji użytków gruntowych w ewidencji na podstawie faktycznego sposobu ich wykorzystania, nawet w przypadku sporów o legalność powstania infrastruktury drogowej."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej interpretacji przepisów dotyczących ewidencji gruntów i budynków w kontekście dróg wewnętrznych. Nie rozstrzyga bezpośrednio kwestii legalności budowy dróg.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy spór administracyjny dotyczący klasyfikacji gruntów, gdzie faktyczny stan rzeczy jest kluczowy, a argumenty o nielegalności powstania infrastruktury nie zawsze prowadzą do zmiany w ewidencji.

Czy utwardzona droga dojazdowa zawsze musi być 'drogą' w ewidencji? Sąd wyjaśnia.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Kr 1241/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-12-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Jakub Makuch /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Geodezja i kartografia
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1390
Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Makuch (spr.) Sędziowie: WSA Janusz Kasprzycki Asesor WSA Ewelina Dziuban Protokolant: specjalista Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 2 czerwca 2023 r. nr IG-II.7221.61.2023.UK w przedmiocie odmowy aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi J. P. (dalej: "skarżąca") jest decyzja Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z 2 czerwca 2023 r. (znak IG-II.7221.61.2023.UK) utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z 2 marca 2023 r. (znak [...]) o odmowie aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków.
W stanie faktycznym sprawy skarżąca wnioskiem z 20 października 2022 r. wniosła o zmianę klasyfikacji działki nr [...] obr. [...] j. ewid. P. w K., sklasyfikowanej, w ocenie skarżącej, z naruszeniem prawa jako dr (drogi), a nie B (tereny mieszkaniowe). Wskazała, że nieruchomość została zwrócona w 1/3 części na rzecz skarżącej decyzją Starosty Krakowskiego z 23 stycznia 2018 r. Skarżąca podniosła, że z zamkniętej, ułożonej z płyt betonowych, drogi dojazdowej do budowy, Prezydent Miasta Krakowa, po złożeniu w 2000 r. wniosku o zwrot nieruchomości, nielegalnie wyasfaltował tę drogę, zdemontował bramę i ogrodzenie. Bezprawnie zmienił również kwalifikację tej nieruchomości.
Decyzją z 2 marca 2023 r. organ I instancji orzekł o odmowie aktualizacji danych ewidencyjnych dotyczących przedmiotowej działki. Organ wskazał, że działka ta nie jest zabudowana budynkiem mieszkalnym, nie jest zajęta pod budynki gospodarcze i techniczne funkcjonalnie związane z tym budynkiem mieszkalnym, ani nie jest położona pomiędzy wyżej opisanymi budynkami. Akcentował, że jak wynika z decyzji orzekającej o zwrocie nieruchomości, spora działka zajęta jest w centralnej części przez asfaltową jezdnię. W dniu zwrotu była ona zabudowana infrastrukturą drogową. Organ nie dysponuje zatem dokumentem, na podstawie którego mógłby dokonać aktualizacji w sposób wskazany we wniosku skarżącej. Również stan zagospodarowania działki nie umożliwia dokonania aktualizacji, o którą wnosi skarżąca. Aktualizacja powinna, w ocenie organu, polegać na zastąpieniu dotychczasowych zapisów nowymi lub ich zmodyfikowaniu, a konieczność aktualizacji powinna być udokumentowana i zawsze mieć na celu odzwierciedlenie stanu prawnego wynikającego z posiadanych dokumentów. Natomiast o zaliczeniu gruntów w ewidencji gruntów i budynków do poszczególnych użytków gruntowych decyduje faktyczny sposób wykorzystywania gruntów, ustalony w oparciu o kryteria wymienione w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2021 r. poz. 1390, dalej: "rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków").
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca podniosła, że przedmiotowa działka jest położona między budynkami mieszkalnymi i nie znajduje się w wyznaczonym pasie drogowym jakiejkolwiek drogi gminnej lub wewnętrznej. Zdaniem skarżącej, w stanie faktycznym nieruchomość nigdy nie została zabudowana żadną infrastrukturą drogową, co wynika z naoczni oraz braku jakichkolwiek dokumentów (pozwolenia na budowę, protokołu odbioru wykonanych rzekomo elementów infrastruktury drogowej). Zgodnie z uchwalonym Studium, działka położona jest w obszarze MW – tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej.
Skarżąca podniosła, że Gmina nie jest zainteresowana nabyciem przedmiotowej działki za cenę rynkową i od wielu lat nie podejmuje żadnych działań dla wykonania na tej działce drogi z infrastrukturą. Podała natomiast, że wspólnoty mieszkaniowe administrujące budynkami mieszkalnymi otaczającymi tę działkę, są zainteresowane jej nabyciem za cenę rynkową, celem poprawy zagospodarowania administrowanych nieruchomości.
Decyzją z 2 czerwca 2023 r. organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Jak podał, zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, do użytku gruntowego o nazwie "drogi" zalicza się grunty, które są pasami drogowymi dróg publicznych oraz dróg wewnętrznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Nie zalicza się natomiast do tego użytku gruntów w granicach pasów drogowych dróg wewnętrznych, jeżeli: wchodzą w skład gospodarstwa rolnego lub leśnego, wchodzą w skład działki budowlanej, która nie jest osiedlem mieszkaniowym, dworcem kolejowym lub dworcem komunikacji autobusowej albo też nie jest odrębnym pasem gruntu wydzielonym wyłącznie w celu zapewnienia dostępu tej działki do drogi publicznej. Grunty w granicach pasów drogowych dróg wewnętrznych niezaliczone do użytku gruntowego "drogi" włącza się do: przyległego użytku rolnego, jeżeli wchodzą w skład gospodarstwa rolnego, użytku "las", jeżeli wchodzą w skład gospodarstwa leśnego, odpowiedniego użytku z grupy użytków zurbanizowanych i zabudowanych, jeżeli wchodzą w skład działki budowlanej.
W świetle przytoczonej powyżej definicji, użytek gruntowy "dr" (droga) to grunty, które są pasami drogowymi dróg publicznych oraz dróg wewnętrznych w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych. Zatem oznaczenie konkretnego pasa gruntu jako drogi w ewidencji gruntów i budynków musi uwzględniać regulacje tej ustawy. Zgodnie natomiast z art. 4 pkt 2 ustawy o drogach publicznych droga to budowla składającą się z części i urządzeń drogi, budowli ziemnych, lub drogowych obiektów inżynierskich, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 7 ustawy Prawo budowlane, stanowiącą całość techniczno-użytkową, usytuowaną w pasie drogowym i przeznaczoną do ruchu lub postoju pojazdów, ruchu pieszych, ruchu osób poruszających się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch, jazdy wierzchem lub pędzenia zwierząt. Natomiast pas drogowy, to wydzielony liniami rozgraniczającymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym jest lub będzie usytuowana droga. Pojęcie pasa drogowego jest szersze od pojęcia drogi i jego rozumienie można sprowadzić do stwierdzenia, że jest to grunt, na którym zlokalizowana jest budowla w postaci drogi, obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem i zabezpieczeniem i obsługą ruchu, urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą, zieleń przydrożna.
Organ wskazał, że o zaliczeniu danego gruntu do użytku "dr" (drogi) będzie decydował w pierwszej kolejności fakt wydzielenia geodezyjnego takiego gruntu oraz sposób zagospodarowania terenu (pasa drogowego) uwzględniający parametry techniczne budowli na nim zlokalizowanej, a w dalszej kolejności ustalenie, czy jest to droga publiczna czy wewnętrzna. Zdaniem organu, postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu przedmiotowej nieruchomości dowiodło, że działka położona jest w pasie drogowym ul. B. oraz że ulica ta jest drogą wewnętrzną. Ponadto, już na dzień wydania decyzji Starosty Krakowskiego z 23 stycznia 2018 r. (dot. zwrotu tej wywłaszczonej działki) stanowiła ona grunt, na którym zlokalizowana była budowla w postaci drogi (droga technologiczna, wyasfaltowana, w pasie której usytuowana była sieć wodociągowa, ciepłownicza i telefoniczna). Organ zwrócił uwagę na znajdujące się w aktach: mapę ewidencyjną, mapę zasadniczą (dokumentującą przebieg w pasie drogowym ul. B. sieci: wodociągowej, ciepłowniczej, telefonicznej, kanalizacyjnej, gazowej, energetycznej) oraz dokumentację fotograficzną z ogólnodostępnych portali google i geoportal.
W ocenie organu odwoławczego, przedmiotowa działka znajduje się w pasie drogowym ul. B., przez środek działki przebiega droga asfaltowa, a po obu jej stronach usytuowana jest zieleń przydrożna i wydzielone są miejsca parkingowe na samochody właścicieli budynków wielorodzinnych położonych w bezpośrednim sąsiedztwie ul. B. Zatem, przedmiotowa działka stanowi część pasa drogowego drogi wewnętrznej. Organ dodał, że dla zakwalifikowania działki jako użytku o charakterze drogowym nie jest konieczne by działka ta wchodziła w skład drogi publicznej. Zgodnie z art. 8 ustawy o drogach publicznych drogami wewnętrznymi są drogi, parkingi oraz place przeznaczone do ruchu pojazdów, niezaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych i niezlokalizowane w pasie drogowym takiej drogi.
Organ podkreślił, że dokonanie zmiany użytku gruntowego w ewidencji gruntów i budynku musi wynikać z trwałej zmiany sposobu użytkowania gruntów w terenie. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów nie wynika, aby nastąpiła zmiana sposobu użytkowania tego gruntu. Teren działki stanowi część drogi, został utwardzony asfaltem i stanowi dojazd do osiedla mieszkaniowego. Zmiana stanu podmiotowego działki (współwłasność osób fizycznych po zwrocie) nie zmieniła sposobu zagospodarowania działki, zatem nie może stanowić podstawy do zmiany użytku gruntowego "dr" w ewidencji. Działka ta w dalszym ciągu znajduje się w pasie drogowym drogi wewnętrznej. Wobec powyższego ujawniony w ewidencji użytek gruntowy "dr" jest prawidłowy, a wniosek o jego zmianę organ uznał za bezzasadny.
W skardze skarżąca podniosła, że organy nie rozpatrzyły jej wniosku w całości. Wniosek zawierał bowiem zarzut sklasyfikowania przedmiotowej nieruchomości z naruszeniem prawa i zarzut ten we wniosku został szczegółowo uzasadniony (naruszenie przepisów art. 136 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz brak podstaw faktycznych do sklasyfikowania ul. B. jako drogi - dr). Organ odwoławczy nie uwzględnił faktu, że organ I instancji nie zbadał, kto i kiedy złożył wniosek o sklasyfikowanie przedmiotowej nieruchomości jako dr - drogi i czy w chwili składania tego wniosku został geodezyjnie wydzielony grunt pod pas drogowy i jaka budowla i na jakiej podstawie została w tym pasie zrealizowana. Organ nie podał kto i kiedy dokonał wydzielenia geodezyjnego takiego gruntu i na jakiej podstawie prawnej i faktycznej grunt ten został zagospodarowany poprzez zrealizowanie na nim budowli o zaprojektowanych parametrach technicznych odpowiadającej definicji drogi zawartej w ustawie o drogach publicznych.
W ocenie skarżącej, zaskarżona decyzja narusza przepisy rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430) w związku z art. 7 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. Nr 243 z 2010 r., poz. 1623), a w szczególności przepisy § 3 pkt 3 tego rozporządzenia. Zgodnie bowiem z ostatnio wskazanym przepisem, pas drogowy lub pasy drogowe ustalane są w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Brak tych dokumentów w aktach przedmiotowej sprawy.
Dalej skarżąca podniosła, że decyzja narusza również przepisy działu II rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. W dziale II tegoż rozporządzenia zatytułowanym "Usytuowanie drogi" w paragrafie 5 jednoznacznie stwierdza się, że usytuowanie drogi oznacza umieszczenie jej elementów w pasie terenu wyznaczonym liniami rozgraniczającymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w trybie określonym w przepisach o zagospodarowaniu przestrzennym. Ponadto decyzja narusza w sposób rażący przepisy rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430) w związku z art. 7 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. Nr 243 z 2010 r., poz. 1623 z póz. zm.), a w szczególności przepisy § 2, § 3 pkt 3 tego rozporządzenia. Według skarżącej, jest bowiem oczywistym, że ulica ta nigdy nie została wybudowana i w żadnym wypadku nie spełnia wymogów określonych w przedmiotowym rozporządzeniu. W paragrafie 2 tego aktu stwierdza się bowiem jednoznacznie, że jego przepisy stosuje się przy projektowaniu, wykonywaniu dróg publicznych i związanych z nimi urządzeń budowlanych, a także ich odbudowie, rozbudowie, przebudowie oraz przy remontach objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Ulica B. nigdy nie posiadała i nie posiada projektu, nie uzyskała pozwolenia na budowę i nigdy nie została dopuszczona do użytkowania. Nigdy też nie został zgodnie z ww. rozporządzeniem wyznaczony pas drogowy tej ulicy. Zgodnie bowiem z par. 3 pkt 3 tegoż rozporządzenia, pas drogowy lub pasy drogowe ustalane są w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Brak tych dokumentów do dnia dzisiejszego.
Skarżąca podkreśliła również, że wymaga zbadania kiedy, kto i na jakiej podstawie wrysował w mapę zasadniczą pas drogowy ulicy B. Należy ustalić, czy nie doszło tu do fałszerstwa dokumentu. Zdaniem skarżącej postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości dowiodło, iż ul. B. nie stanowiła drogi w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Takie nieruchomości nie mogą bowiem być przedmiotem obrotu, co wyklucza możliwość zwrotu.
Zdaniem skarżącej, organ I instancji nie poczynił w zakresie faktycznego sposobu wykorzystania gruntów żadnych własnych ustaleń, poprzestając na opisie nieruchomości z decyzji o zwrocie nieruchomości z 2018 roku, a więc sprzed pięciu lat. Organ odwoławczy ustalenia te przyjął za własne rozbudowując je z własnej inicjatywy o szczegóły niewynikające z żadnych ustaleń. O fikcyjności tego opisu świadczy chociażby fakt, że stare osiedle P. ma własny układ komunikacyjny, natomiast coś, co bezprawnie, bo bez zgody wszystkich właścicieli działek, nazwano ulicą B., być może stanowi dzisiaj dojazd do szpitala i kilkunastu, a może nawet kilkudziesięciu nowowybudownych w XXI wieku bloków mieszkalnych. Brak jakichkolwiek ustaleń dotyczących komunikacji do tej nowej zabudowy. Ulica B. od wielu lat pozostaje poza zainteresowaniem władz Gminy Kraków i trudno przypuszczać, aby droga wewnętrzna, urządzona w prymitywny sposób stanowiła jedyny dojazd do nowych, dużych osiedli. Skarżąca podsumowała, że jako współwłaścicielka działki nie może w nieskończoność czekać, aż jej własność przyniesie jej jakąkolwiek korzyść. Gmina uniemożliwia jej to poprzez bezprawne zakwalifikowanie jej własności jako użytek drogowy.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał wyrażone dotąd stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w przedmiocie odmowy aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków dotyczących rodzaju użytku gruntowego na działce nr [...] jednostka ewidencyjna P. w K. Spór w sprawie dotyczył tego, czy istniały podstawy do dokonania przez organ administracji aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie ujawnienia na wskazanej działce - użytku gruntowego B (tj. terenów mieszkaniowych), w miejsce dotychczasowego użytku "dr" (tj. drogi). Orzekające organy administracji obu instancji nie stwierdziły podstaw do uwzględnienia żądania skarżącej i dokonania aktualizacji ewidencji gruntów i budynków – albowiem przyjęły, iż widniejący w ewidencji zapis, odpowiada stanowi rzeczywistemu.
W ocenie Sądu, stanowisko to było trafne. Zasadnie przyjęły orzekające organy administracji publicznej, iż o zaliczeniu użytku gruntowego do określonej grupy, decyduje faktyczny sposób użytkowania gruntu, odnoszony do przewidzianych w przepisach kryteriów sklasyfikowania użytków. Kryteria te określone są w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2021 r. poz. 1390). Zgodnie z lp. 19 tego załącznika: do użytku gruntowego o nazwie "drogi" zalicza się grunty, które są pasami drogowymi dróg publicznych oraz dróg wewnętrznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1376). Według ustępu 2. tego przepisu, do użytku gruntowego "Dr" nie zalicza się natomiast gruntów w granicach pasów drogowych dróg wewnętrznych, jeżeli:
1) wchodzą w skład gospodarstwa rolnego lub leśnego;
2) wchodzą w skład działki budowlanej, która nie jest osiedlem mieszkaniowym, dworcem kolejowym lub dworcem komunikacji autobusowej albo też nie jest odrębnym pasem gruntu wydzielonym wyłącznie w celu zapewnienia dostępu tej działki do drogi publicznej.
Z kolei ustęp 3. stanowi, że grunty w granicach pasów drogowych dróg wewnętrznych niezaliczone do użytku gruntowego "drogi" włącza się do:
1) przyległego użytku rolnego, jeżeli wchodzą w skład gospodarstwa rolnego;
2) użytku "las", jeżeli wchodzą w skład gospodarstwa leśnego;
3) odpowiedniego użytku z grupy użytków zurbanizowanych i zabudowanych, jeżeli wchodzą w skład działki budowlanej".
Interpretując powyższy przepis, organ odwoławczy zasadnie wskazał, że zaliczenie danego gruntu do użytku gruntowego o nazwie "drogi" uwarunkowane jest stwierdzeniem, że grunt ten stanowi pas drogowy drogi publicznej lub drogi wewnętrznej w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1376) pas drogowy to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Z kolei zgodnie z art. 4 pkt 2 powołanej ustawy, droga to budowla wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiąca całość techniczno-użytkową, przeznaczona do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowana w pasie drogowym.
Jak wyżej już wskazano, w kontrolowanej sprawie rolą organów administracji było poczynienie ustaleń co do rzeczywistego i aktualnego sposobu wykorzystywania działki stanowiącej współwłasność skarżącej. Organ przyjął, że sporna działka znajduje się w granicach pasa drogowego drogi wewnętrznej – ul. B. Jak ustalono w postępowaniu, przez środek tej działki przebiega asfaltowa jezdnia, zaś po jej bokach urządzono miejsca parkingowe, a nieco dalej, porasta zieleń przydrożna. Ustalenie zatem organu odnośnie drogowego sposobu faktycznego wykorzystywania tej działki, nie budziło zastrzeżeń, ani też wątpliwości. Nadto, zaprezentowane wyżej cechy spornej nieruchomości znajdują potwierdzenie w opisie zawartym w decyzji orzekającej o zwrocie tej działki następcom prawnym wywłaszczonego właściciela - tj. w decyzji Starosty Krakowskiego z 23.01.2018 r. (znak [...]) oraz w decyzji Wojewody Małopolskiego z 22.05.2018 r. (znak WS-VI.7534.3.30.2018.MZ), jak też w uzasadnieniu wyroku WSA w Krakowie z 30.10.2018 r. (sygn. akt II SA/Kr 939/18) oddalającego skargę na ostatnio wskazaną decyzję. Choć skarżąca akcentowała, że organ ustalił cechy i wykorzystywanie przedmiotowej działki w oparciu o jej opis zawarty we wskazanych wyżej decyzjach, a te wydane zostały kilka lat temu, to dostrzec trzeba, że opis ten znajduje potwierdzenie w dokumentacji fotograficznej znajdującej się w aktach. Nadto, skarżąca nie przedłożyła dowodów pozwalających przyjmować, że stwierdzony przez organy administracji stan zagospodarowania przedmiotowej działki nie odpowiada faktycznemu sposobowi jej wykorzystywania. Skoro niewątpliwie ustalony sposób wykorzystywania działki wskazuje, że stanowi ona pas drogi wewnętrznej (jest utwardzona, wyasfaltowana), to w tych okolicznościach brak było więc podstaw do zaliczenia spornej działki do użytku gruntowego "B" tj. do terenów mieszkaniowych. Jak stanowi bowiem lp. 13 załącznika 1 do przywołanego już wyżej rozporządzenia, do terenów mieszkaniowych zalicza się grunty, niewchodzące w skład gruntów rolnych zabudowanych, o których mowa w lp. 5:
1) zajęte pod budynki mieszkalne;
2) zajęte pod budynki gospodarcze i techniczne, związane funkcjonalnie z budynkami mieszkalnymi, o których mowa w pkt 1, oraz urządzenia, w szczególności: podwórza, dojazdy, przejścia, przydomowe place gier, zabaw i odpoczynku, studnie, zbiorniki, przewody naziemne, urządzenia do gromadzenia i oczyszczenia ścieków, śmietniki, składowiska odpadów, obiekty małej architektury, ogrodzenia, oczka wodne, ogródki skalne;
3) położone między budynkami i urządzeniami, o których mowa w pkt 1 i 2, lub w bezpośrednim sąsiedztwie tych budynków i urządzeń i niewykorzystywane do innego celu, który uzasadniałby zaliczenie ich do innej grupy użytków gruntowych, w tym zajęte pod trawniki, rabaty, kwietniki, warzywniki.
Przedstawiony powyżej opis przedmiotowej nieruchomości ukazujący faktyczny sposób jej wykorzystywania przemawiał za uznaniem, że działka ta bez wątpienia nie jest zajęta pod budynki mieszkalne, gospodarcze, ani techniczne, jak również nie ma cech (przymiotów) odpowiadających zabudowie, o której mowa w przywołanym powyżej przepisie lp. 13 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Nie było więc podstaw do zakwalifikowania tej działki jako użytku "B", tj. terenów mieszkaniowych. W ocenie Sądu, w realiach stanu faktycznego tej sprawy, zasadnie więc przyjęły orzekające organy administracji, że nie istniały przesłanki do dokonania aktualizacji ewidencji gruntów i budynków zgodnie z żądaniem wniosku albowiem postępowanie dowiodło, że zawarty w ewidencji gruntów i budynków użytek ("Dr.) odpowiada rzeczywistemu sposobowi wykorzystywania działki nr [...].
Skarżąca skoncentrowała swoją argumentację w skardze na wskazywaniu, iż użytek na działce [...] w P. – sklasyfikowany został jako droga z naruszeniem prawa. Chodziło o naruszenie art. 16 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz przepisów wykonawczych, w tym rozporządzenia dotyczącego warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Według skarżącej, organ winien zbadać kto, kiedy złożył wniosek o taką klasyfikację przedmiotowej działki, czy został wydzielony grunt pod pas drogowy, jaka budowla została zrealizowana, a także na jakiej podstawie prawnej grunt został wydzielony i zagospodarowany, czy nie popełniono fałszerstwa mapy na której wyrysowano drogę. Podnoszone przez skarżącą, wyżej przytoczone argumenty w zakresie powinności badania przez organy nadzoru geodezyjnego i kartograficznego legalności budowy drogi – ul. B. w Krakowie (będącej w przeszłości drogą publiczną), wykraczały poza ramy sprawy dotyczącej aktualizacji ewidencji gruntów. Rodzaj użytku gruntowego ustala się – jak już wyżej wskazano – według sposobu wykorzystywania nieruchomości i atrybutów ujętych w załączniku nr 1 do rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Oceny organów w tym jedynie zakresie są miarodajne dla kształtowania podstawy faktycznej kontrolowanej sprawy. Skarżąca, wskazując brak legalności zagospodarowania terenu jako droga, nie wykazała, iż sporna działka posiada przymioty właściwe dla terenów mieszkaniowych ("B") – wynikających z lp. 13 załącznika nr 1 do wskazanego wyżej aktu. Odnośnie zaś zarzutu, iż w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Krakowa – działka nr [...] znajduje się w terenach mieszkaniowych - podkreślić należy, iż studium – jest wyłącznie aktem polityki przestrzennej i w oparciu o ten dokument, nie dokonuje się klasyfikacji użytków w ewidencji gruntów i budynków.
Skarżąca nie podważyła zatem ustaleń przyjętych przez organ administracji, co do faktycznego sposobu wykorzystywania przedmiotowej nieruchomości. Wskazując, że organ nie poczynił własnych ustaleń i oparł się na opisie działki z decyzji o zwrocie (z 2018 r.) – nie wykazała skarżąca okoliczności mogących zakwestionować ustalony i przyjęty przez organ sposób faktycznego wykorzystywania działki. Dostrzec przy tym trzeba, że sama skarżąca, w istocie nie negowała tego, że ul. B. stanowi "budowlę odpowiadającą definicji drogi", przyznając zarazem, że jest to droga wewnętrzna, choć – ocenie skarżącej - urządzona w "prymitywny sposób". (k. 5 skargi), a działki składające się na tę "dziwną ulicę" nie są przedmiotem zainteresowania gminy (wykupem ich przez gminę z zaoferowaniem cen rynkowych za nieruchomości tego rodaju). Powyższe stwierdzenia potwierdzają zatem, że sporna nieruchomość jest także postrzegana przez samą skarżącą jako grunt wykorzystywany na cele drogowe i stanowiący drogę wewnętrzną w rozumieniu przepisów ustawy o drogach publicznych. Potwierdza to trafność przyjętego przez organ rozstrzygnięcia tej sprawy.
Mając na uwadze przedstawione rozważania i oceny, Sąd skargę oddalił. Podstawą prawną rozstrzygnięcia był art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2023 r., poz. 1634).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI