III SA/Kr 1569/22

III SA/Kr 1569/22 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-04-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-10-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewa Michna
Hanna Knysiak-Sudyka /przewodniczący/
Janusz Kasprzycki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Geodezja i kartografia
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
Art. 97  par. 1  pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 329
Art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka Sędziowie: WSA Ewa Michna WSA Janusz Kasprzycki (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi M. K, M. K., R. K. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 16 sierpnia 2022 r., znak: IG-II.7221.76.2022.PS, w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków skargę oddala
Uzasadnienie
Zaskarżonym przez M. K., M. K.1, R. K., zwanych dalej skarżącymi, postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2022 r., znak: IG-II.7221.76.2022.PS, Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r., poz. 1990 ze zm., zwanej dalej Prawem geodezyjnym i kartograficznym), utrzymał w mocy postanowienie Starosty M. z dnia 21 kwietnia 2022 r., znak: [...], o zawieszeniu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w przedmiocie wykreślenia wpisu A. K. i J. K. jako współwłaścicieli działki nr 1 oraz ujawnieniu M. K.1 oraz R. K. jako współwłaścicieli działki nr 1, wykreśleniu W. K., S. K. oraz W. M. jako współwłaścicieli działki nr 1.
Powyższe postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego.
Wnioskiem z dnia 29 grudnia 2020 r. skarżąca M. K. zwróciła się do Starosty M. o dokonanie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu W. polegających na wykreślenia wpisu A. K. i J. K. jako współwłaścicieli działki nr 1 oraz ujawnieniu M. K.1 oraz R. K. jako współwłaścicieli działki nr 1, wykreśleniu W. K., S. K. oraz W. M. jako współwłaścicieli działki nr 1.
Postanowieniem z 21 kwietnia 2022 r., znak: [...], Starosta M. orzekł o zawieszeniu z urzędu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przedmiotowego postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek M. K.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał w szczególności, że z uwagi na prowadzone postępowanie (pod znakiem sprawy [...], które dotyczy miedzy innymi aktualizacji danych w zakresie działki nr 1), organ posiadał wiedzę, że W. K., S. K. oraz W. M. nie żyją, bowiem w aktach sprawy znajdują się akty zgonów ww. stron postępowania. Organ pierwszej instancji wskazał również, że w celu ustalenia następców prawnych po nieżyjących S. K., W. K. oraz W. M. zwrócił się zarówno do potencjalnych spadkobierców jak również do właściwego miejscowo sądu cywilnego. Z uzyskanych przez organ informacji wynika, że brak jest prawomocnych orzeczeń w tym zakresie. Organ wskazał, że ustalenie spadkobierców nieżyjących właścicieli jest niezbędne bowiem bez ich udziału postępowanie administracyjne nie może się toczyć. Na podstawie art. 100 § 1 k.p.a. organ pierwszej instancji wezwał również wnioskodawczynię do wystąpienia w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia do właściwego sądu w celu przeprowadzenia postępowania o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłych: W. K., S. K. oraz W. M.
W zażaleniu na to postanowienie skarżąca M. K., działająca w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik M. K.1 oraz R. K. zarzuciła organowi pierwszej instancji m.in. na: naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez błędne uznanie, że w sprawie zaistniały przesłanki do zawieszenia postępowania administracyjnego z urzędu, prowadzonego pod znakiem: [...]; naruszenie art. 28 k.p.a. i art. 24 ust. 2a pkt 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego przez przyjęcie, że osoby nieżyjące tj. małżonkowie W. i S. K. oraz W. M. byli właścicielami działki drogowej oznaczonej numerem 1, o pow. 0,10 ha - w sytuacji gdy wskazane powyżej osoby nie posiadały tytułu prawnego do wyżej wymienionej działki drogowej, ani też do parceli gruntowej pgr. 3/4 wchodzącej w skład działki drogowej nr 1, czego dowodem jest prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w M. z dnia 20 października 1994 r., sygn. akt [...], którego odpis jest w posiadaniu organu prowadzącego ewidencję gruntów od 1995 r, ale do tej pory nie został ujawniony. Wskazując na wymienione zarzuty wnoszę o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia. Skarżący wskazali również, do parcel gruntowych wchodzących w skład działki drogowej powstałej w 1990 r, to w sprawie brak jest podstaw prawnych do zobowiązania wnioskodawcy do wystąpienia do sądu rejonowego z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłych osobach fizycznych.
W piśmie z dnia 6 lipca 2022 r., uzupełniającym wniesione zażalenie, M. K. podniosła, że żąda także stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. i jego uchylenia oraz orzeczenia, iż uchylone postanowienie nie może być wykonane.
Opisanym na wstępie postanowieniem Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji o zawieszeniu z urzędu postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu tego postanowienia organ wskazał w szczególności, że w odniesieniu do żądania zawartego w piśmie z dnia 6 lipca 2022 r. stwierdzenia nieważności kwestionowanego postanowienia wyjaśnić należy iż postanowienie Starosty M. z dnia 21 kwietnia 2022 r., znak: [...], w chwili jego podjęcia było nieostateczne. Z art. 156 § 1 k.p.a. nie wynika, że instytucja stwierdzenia nieważności odnosi się wyłącznie do decyzji (postanowień) ostatecznych. Jednak postanowienie to, na skutek złożenia przez skarżącą środka zaskarżenia stało się przedmiotem postępowania zażaleniowego w drugiej instancji. Żądanie stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia zostało przez skarżącą złożone już po terminie do wniesienia zażalenia, który upłynął 5 maja 2022 r. Organ podkreślił, że w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności zakres kontroli kwestionowanego postanowienia zostaje zawężony wyłącznie do przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się bowiem, że uruchomienie postępowania odwoławczego powoduje, że organ odwoławczy ma obowiązek nie tylko skontrolować decyzję (postanowienie) organu pierwszej instancji, ale ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją (postanowieniem) organu pierwszej instancji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 7 maja 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 1288/18). Natomiast organ wydający decyzję (postanowienie) w trybie postępowania o stwierdzenie nieważności nie rozpoznaje merytorycznie sprawy kolejny raz. W związku z tym organ odwoławczy przyjął za zasadne rozpoznanie wniesionych zarzutów w ramach pierwotnie zainicjowanego postępowania zażaleniowego, aby prawo strony do ponownego merytorycznego zbadania sprawy przez organ odwoławczy nie zostało naruszone.
Dalej organ odwoławczy wskazał, że do zawieszenia postępowania z urzędu organ prowadzący postępowanie jest zobligowany, jeśli zajdą przesłanki określone w art. 97 § 1 k.p.a., tj.: 1) w razie śmierci strony lub jednej ze stron, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłej strony albo zarządcy sukcesyjnego do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 105); 2) w razie śmierci przedstawiciela ustawowego strony; 3) w razie utraty przez stronę lub przez jej ustawowego przedstawiciela zdolności do czynności prawnych; 3a) w razie wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego, gdy postępowanie toczyło się z udziałem zarządcy sukcesyjnego, jeżeli wezwanie spadkobierców zmarłego do udziału w postępowaniu nie jest możliwe i nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 30 § 5, a postępowanie nie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (art. 105); 4) gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd; 5) na wniosek Bankowego Funduszu Gwarancyjnego, w przypadku gdy stroną postępowania jest podmiot w restrukturyzacji, o którym mowa w art. 2 pkt 44 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji (Dz. U. z 2019 r., poz. 795, ze zm..
W związku z tym, że Starosta M. jako podstawę rozstrzygnięcia powołał art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., organ odwoławczy wyjaśnił, iż zawieszenia postępowania na tej podstawie uzależnione jest od wystąpienia łącznie trzech przesłanek: 1) postępowanie administracyjne jest w toku; 2) rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania administracyjnego zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd; 3) zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte.
Przyjmuje się, że zagadnieniem wstępnym są kwestie (zagadnienia) prawne, które ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy okoliczności, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Natomiast obowiązek wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym i prawnym należy do organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie. Zagadnieniem wstępnym w rozumieniu powyższego przepisu może być tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu i zagadnienie to może być odrębnym przedmiotem postępowania przed takim organem lub sądem. Nie chodzi tu zatem o wyjaśnienie nawet poważnych wątpliwości dotyczących aspektów prawnych sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego. Zagadnienie wstępne w rozumieniu cytowanego przepisu, to sytuacja w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia prawnego. Chodzi zatem o wydanie orzeczenia "w ogóle" a nie orzeczenia konkretnej treści, czy orzeczenia opartego na konkretnym stanie faktycznym. W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 22 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Ol 1013/21 wskazano m.in., iż elementem zagadnienia wstępnego jest istnienie zależności (związku przyczynowego) między uprzednim rozstrzygnięciem, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Zagadnienie wstępne jest kwestią warunkującą merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Związek zagadnienia wstępnego z rozpoznaniem sprawy administracyjnej i wydaniem decyzji oznacza relację, w której brak rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd jest bezwzględną przeszkodą do wydania decyzji w prowadzonej przez organ sprawie. Wynika z tego zatem, że obok ustalenia, że postępowanie jest w toku i że zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte, organ jest obowiązany ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. W razie, gdy związek ten nie występuje, nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania.
Organ odwoławczy podniósł, że organ pierwszej instancji uzasadniając zaskarżone rozstrzygnięcie wskazał, że w celu ustalenia pełnego kręgu osób, które mają prawo uczestniczyć w postępowaniu w charakterze stron, niezbędne jest ustalenie kręgu spadkobierców po nieżyjących: S. K. (zgon 14 Iistopada 1988 r.), W. K. (16 stycznia1989 r.) oraz W. M. (zgon 13 maja1976 r.). Fakt śmierci wymienionych osób nie budzi wątpliwości i został udokumentowany na podstawie odpowiednich odpisów skróconych aktów zgonu.
Organ odwoławczy podkreślił, że krąg podmiotów będących stronami postępowania w sprawie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków zdeterminowany jest przez jego przedmiot. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem postępowania jest żądanie aktualizacji podmiotowej w stosunku do działki nr 1, ujawnionej w jednostce rejestrowej [...], jednostka ewidencyjna W. W związku z tym organ zaznaczył, że przymiot strony, będą mieć te podmioty, które legitymują się interesem prawnym w rozumieniu art. 28 k.p.a., który musi być wywiedziony z konkretnego przepisu prawa materialnego. W przypadku postępowania aktualizacyjnego będą to przepisy Prawa geodezyjnego i kartograficznego. W kwestii ustalenia interesu prawnego kluczowe będą uregulowania z art. 20 ust. 2 pkt 1a i 1 b Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Wskazane przepisy ustawy stanowią, że w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się właścicieli nieruchomości a w przypadku nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości (pkt 1a). Natomiast w odniesieniu do gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli, informacje gromadzone w ewidencji obejmują dane osób lub innych podmiotów, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania (pkt 1b).
Przepis art. 24 ust. 2a Prawa geodezyjnego i kartograficznego stanowi z kolei, że informacje zawarte w ewidencji gruntów podlegają aktualizacji z urzędu (pkt 1) bądź na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Wzajemna relacja powołanych wyżej przepisów wskazuje, iż interes prawny do uczestnictwa w postępowaniu aktualizacyjnym, będą posiadały podmioty ujawnione w ewidencji gruntów i budynków oraz podmioty które wykażą, iż w stosunku do nieruchomości będącej przedmiotem postępowania przysługują im określone prawa podlegające ujawnieniu w ewidencji gruntów i budynków. Natomiast w przypadku braku księgi wieczystej, zbioru dokumentów lub innych dokumentów, również podmiotom które wykażą, iż władają gruntem będącym przedmiotem postępowania, na zasadzie samoistnego posiadania.
Jak wskazał organ odwoławczy, aktualnie w ewidencji gruntów i budynków w jednostce rejestrowej [...] ujawniona jest działka ewidencyjna nr 1 a jako jej współwłaścicieli ujawniono następujące osoby: J. D. i M. D. w' 1/16 części na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej, S. D. i M. D. w 1/16 części na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej, S. K. i W. K. w 1/2 części na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej, A. K. (bez określenia wartości udziału), J. K. (bez określenia wartości udziału), W. M. w 1/4 części, J. P. w 1/16 części, J. U. i Z. U. w 1/16 części na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej.
Według wykazu synchronizacyjnego będącego częścią operatu nr [...], mającego na celu wydzielenie jednorodnych stanów prawnych z działki nr 1, działka ta odpowiada m.in. pgr. 3/4 objętej księgą wieczystą [...]. Taki stan potwierdza również dokumentacja zawarta w operacie technicznym nr [...] a w szczególności wykaz synchronizacyjny zamieszczony na mapie z danymi do aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków.
Zdaniem organu odwoławczego w niniejszej sprawy kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia zarzutów skarżących mają następujące okoliczności:
Prawomocnym postanowieniem z 4 września 1990 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w M. stwierdził, iż małżonkowie W. i S. K. oraz małżonkowie D. i W. M. nabyli, przez uwłaszczenie z dniem 4 listopada 1971 r., prawo własności nieruchomości składającej się ż pgr. 3/4 o pow. 3,18 a położonej w W., po 1/2 części każde z małżeństw na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej.
Postanowieniem z 26 marca 1991 r. nr Dkw [...] Państwowe Biuro Notarialne w K., Oddział w D. założyło dla tej nieruchomości księgę wieczystą nr [...], ujawniając wymienione wyżej osoby jako współwłaścicieli. 18 września 1992 r. na podstawie umowy sprzedaży Rep. A nr [...] udziały przypadające D. M. zostały sprzedane Z. U., J. U., M. D., J. D., S. D. oraz J. P. Taki stan został ujawniony w księdze wieczystej nr [...], co potwierdza jej odpis wydany przez Sąd Rejonowy w M. Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w D. z datą 29 grudnia 1995.
Następnie postanowieniem z 20 października 1994, sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w M., po rozpoznaniu wniosku o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem z 4 września 1990 r., sygn. akt [...], postanowił zmienić postanowienie z 4 września 1990 r. i wniosek o uregulowanie własności nieruchomości oddalić. Postanowieniem z 20 kwietnia 1995 r., sygn. akt [...] Sąd Wojewódzki w Krakowie oddalił rewizję od wyroku Sądu Rejonowego z 20 października 1994 r.
Aktualnie w księdze wieczystej [...] ujawniona jest pgr. 3/4 a jako współwłaściciele figurują: W. K. i S. K. w udziale 8/16 części na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej, W. M. w udziale 4/16 części, Z. U. w łącznym udziale 1/16 części, M. D. i J. D. w udziale 1/16 części na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej, S. D. i M. D. w udziale 1/16 części na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej oraz J. P. w udziale 1/16 części. Należy przy tym wskazać, iż w dziale III księgi nr [...] wpisano ostrzeżenie o następujące treści: Postanowienie Sądu Rejonowego w M. z dnia 4.09.1990 r., sygn. akt [...], w którym stwierdzono nabycie prawa własności pgr. 3/4 przez uwłaszczenie, zostało w wyniku wznowienia postępowania zmienione w ten sposób, że wniosek o uregulowanie własności nieruchomości oddalono.
W odniesieniu do tego wpisu w księdze wieczystej oraz zarzutów sformułowanych przez skarżących organ podniósł, że w myśl art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2019 r., poz. 2204 ze zm., zwanej dalej ustawą o księgach wieczystych i hipotece) księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości, a zatem księga wieczysta pełni funkcję dowodową, służąc wykazaniu stanu prawnego nieruchomości. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 grudnia 2019 r., sygn. akt l OSK 3198/18 sformułowano tezę, zgodnie z którą wpis do księgi wieczystej - po myśli art. 6266 k.p.c. - jest orzeczeniem sądu cywilnego, którego treść wiąże wszystkie inne sądy oraz organy. Dodatkowo - na zasadzie art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. - domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Z tej przyczyny organ administracyjny nie ma możliwości, aby w toku postępowania, jakie przed nim się toczy, dokonywać odmiennych ustaleń prawnych od tych, jakie wynikają z prawomocnych orzeczeń sądowych, w tym z wpisów dokonanych w księdze wieczystej. Z kolei w wyroku z 27 kwietnia 2022 r., sygn. akt l OSK 1318/21 sąd wskazał, że domniemanie, wynikające z art. 3 ust. 1 ustawy księgach wieczystych i hipotece, nie mogłoby być obalone także w postępowaniu administracyjnym, gdyż prowadziłoby do sytuacji, w której w istocie rzeczy organ administracji publicznej zastępowałby sąd powszechny bo wydawałby rozstrzygnięcie w kwestii zastrzeżonej dla postępowań cywilnych. Należy przy tym wskazać, że zgodnie z art. 8 ustawy o księgach wieczystych i hipotece wpis ostrzeżenia w księdze wieczystej wyłącza rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece.), natomiast nie ma wpływu na wynikające z art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece domniemanie co do prawdziwości stanu prawnego wynikającego z ksiąg wieczystych, ponieważ istnieje ono do czasu, gdy wpisane prawo nie zostanie wykreślone (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 14 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 460/21, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 707/17). Domniemanie unormowane w art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece ma charakter wzruszalny, a zatem może być obalone w stosownym trybie, zasadniczo w postępowaniu o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). Dopóki jednak domniemanie to nie zostanie obalone, to osoba, której prawo własności jest ujawnione w księdze wieczystej ma podstawę do powoływania treści wpisu księgi wieczystej w celu wykazania stanu prawnego danej nieruchomości.
Z uwagi na przedstawione wyżej okoliczności organ uznał słuszność stanowiska Starosty M., że stronami postępowania powinny być m.in. osoby będące następcami prawnymi po zmarłych S. K., W. K. oraz W. M., którzy ujawnieni są aktualnie w księdze wieczystej nr [...] jako współwłaściciele pgr. 3/4 oraz w jednostce rejestrowej [...] jako współwłaściciele działki nr 1. Śmierć tych osób nastąpiła przed wszczęciem postępowania w sprawie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Jak wynika z akt sprawy, po zmarłych nie zostały przeprowadzone postępowania spadkowe zakończone wydaniem postanowienia o stwierdzeniu nabyciu spadku ani nie zostały wydane notarialne akty poświadczenia dziedziczenia. Należy zaznaczyć, iż w przypadku gdy śmierć osób uznanych za strony postępowania nastąpiła przed wszczęciem postępowania w sprawie, dowodem na istnienie następstwa prawnego może być jedynie postanowienie właściwego sądu powszechnego o stwierdzeniu nabycia spadku lub sporządzony przez notariusza i zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 grudnia 2021 r., sygn. akt l SA/Wa 1402/21).
W odniesieniu do zarzutu skarżących, że zobowiązanie zawarte w pkt 2 postanowienia jest niewykonalne w dniu jego wydania i jego niewykonalność ma charakter trwały w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. w związku z art. 126 k.p.a. organ jednoznacznie wskazał, iż organ administracji publicznej nie posiada legitymacji do wystąpienia do sądu lub notariusza z wnioskiem o ustalenie spadkobierców osób zmarłych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 lutego 2007 r, sygn. akt l SA/Wa 1444/06). Postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku jest bowiem postępowaniem wszczynanym przez sąd powszechny, na wniosek spadkobiercy lub innej osoby zainteresowanej, której praw dotyczy wynik postępowania spadkowego (art. 506 i 510 § 1 k.p.c.), a więc w rozpatrywanej sprawie również stron postępowania niebędących potencjalnymi spadkobiercami osoby zmarłej. Zaznaczył przy tym, że zgodnie z art. 922 § 1 k.c. prawa i obowiązki zmarłego przechodzą na spadkobierców w chwili jego śmierci, jednakże dopiero po stwierdzeniu przez sąd nabycia spadku obowiązuje ustanowione w art. 1025 § 2 k.c. domniemanie, że osoba która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku jest spadkobiercą. Dodał także, że przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. określa materialnoprawne przesłanki zawieszenia postępowanie. Natomiast art. 100 § 1 k.p.a. to przepis o charakterze procesowym, który wskazuje czynności, które organ ma obowiązek podjąć po zawieszeniu postępowania. Naruszenie tego drugiego przepisu nie podważa bezpośrednio przesłanki zawieszenia postępowania wskazanej w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1680/17).
Organ ma obowiązek zapewnienia wszystkim stronom czynnego udziału
w każdym stadium postępowania (art. 10 § 1 k.p.a.), a po zebraniu dowodów zawiadomienie ich o zakończeniu postępowania. Postępowanie administracyjne prowadzone bez udziału wszystkich stron postępowania byłoby dotknięte istotną wadą i mogłoby być wzruszone w postępowaniu nadzwyczajnym. Już tylko z tych przyczyn organ nie powinien kontynuować postępowania i wydawać decyzji, jeżeli nie znany jest krąg osób posiadających interes prawny w sprawie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 18 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 1192/17). Ponieważ brak wymienionych wyżej dokumentów uniemożliwia ustalenie kręgu stron postępowania i dalsze jego prowadzenie, kwestia ustalenia spadkobierców osób zmarłych stanowi niewątpliwie zagadnienie wstępne uzasadniające zawieszenie postępowania do czasu jego rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd.
Również w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest stanowisko, zgodnie z którym w przypadku konieczności ustalenia stron postępowania będących następcami prawnymi nieżyjących osób fizycznych,
które zmarły przed wszczęciem postępowania mamy do czynienia z zagadnieniem wstępnym uzasadniającym zawieszenie postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 stycznia 2012 r. sygn. akt l OSK148/11, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 19 września 2012 r. sygn. akt II SA/Go 507/12, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 16 lipca 2014 r. sygn. akt II SA/Wr 274/14). Należało zatem uznać, że w rozpatrywanej sprawie organ pierwszej instancji wykazał spełnienie wskazanej w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przesłanki zawieszenia postępowania.
W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucili Małopolskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego naruszenie:
- przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy przez niewyjaśnienie rzeczywistego stanu prawnego działki drogowej 1 o pow. 0,10 ha położonej w W., wpisanej w jednostce rej. [...],
- art., 28 k.p.a. przez uznanie, że nieżyjące osoby fizyczne mają przymiot strony oraz art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez uznanie, że w prowadzonej sprawie występuje zagadnienie wstępne.
Wskazując na powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego postanowienia Starosty M. oraz o zasądzenie od organu drugiej instancji na rzecz skarżącej kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) zaskarżonego aktu (odpowiednio decyzji, postanowienia) z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.
Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym wobec wniosku pełnomocnika organu i postanowień art. 119 § 2 P.p.s.a.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
W rozpatrywanej sprawie sądowoadministracyjnej kwestią sporną jest, czy właściwy organ geodezyjny miał podstawy do zawieszenia prowadzonego postępowania w przedmiocie aktualizacji operatu gruntów i budynków wobec śmierci stron.
Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2023, poz. 775, zwanej dalej w skrócie - k.p.a.) organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Zdaniem składu orzekającego Sądu w niniejszej sprawie za prawidłowe należało uznać zaskarżone postanowienie o utrzymaniu w mocy postanowienia o zawieszeniu, na podstawie art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. postępowania w sprawie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków w przedmiocie wykreślenia wpisu A. K. i J. K. jako współwłaścicieli działki nr 1 oraz ujawnieniu M. K.1 oraz R. K. jako współwłaścicieli działki nr 1, wykreśleniu W. K., S. K. oraz W. M. jako współwłaścicieli działki nr 1.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 sierpnia 2021 r., sygn. akt I OSK 438/21 wskazał, że: "Podnieść należy, że w orzecznictwie sądowoadministarcyjnym można zaobserwować pewną rozbieżność poglądów, dotyczącą sposobu postępowania organu administracyjnego, gdy w toku prowadzonego przezeń postępowania umiera jedna z jego stron. W części orzeczeń (np. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 2017 r. sygn. akt
II OSK 2702/15, LEX nr 2338405) sądy przyjmowały bowiem, że ponieważ przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie wymagają by w takim przypadku określone osoby legitymowały się stosownym dokumentem potwierdzającym fakt dziedziczenia po zmarłej stronie, to wystarczy by żyjące osoby zainteresowane wskazały organowi takie osoby, to jest osoby, które - ich zdaniem - są spadkobiercami, albo by organ sam takich osób poszukiwał. Dopiero bowiem, gdyby nie można było w żaden sposób ustalić tego rodzaju osób, albo organ powziąłby wiadomość o istnieniu sporu, dotyczącego spadkobrania po zmarłej stronie, to zachodziła by podstawa do zawieszenia postępowania administracyjnego. Tego rodzaju pogląd wyrażony został też w zaskarżonym wyroku.
W innych jednak orzeczeniach sądy administracyjne stały na stanowisku, że organ administracyjny nie ma możliwości samodzielnego ustalenia spadkobierców zmarłej strony na podstawie oświadczeń potencjalnych jej następców prawnych bo dowodem istnienia takiego następstwa może być jedynie postanowienie sądu cywilnego o stwierdzeniu nabycia spadku lub notarialne poświadczenie aktu dziedziczenia. Zgodnie bowiem z art. 1025 § 2 kodeksu cywilnego (k.c.), domniemanie, że dana osoba jest spadkobiercą wynika jedynie albo z treści postanowienia sądowego o stwierdzeniu nabycia spadku albo z notarialnego poświadczenia dziedziczenia. Na podstawie więc tych tylko dokumentów spadkobierca może wykazać swoje następstwo prawne po spadkodawcy
(vide: wyroki NSA: z dnia 16 stycznia 2002 r. sygn. akt I SA 1421/00, ONSA 2003, Nr 2, poz. 64, z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OSK 1385/08, z dnia 8 kwietnia 2016 r. sygn. akt I OSK 1577/15, z dnia 25 listopada 2016 r. sygn. akt II OSK 458/15, z dnia 22 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 2933/16 LEX nr 2347664 i z dnia 20 lutego 2020 r. sygn. akt I OSK 1977/18 LEX nr 3022417)."
Zdaniem Sądu postawione w tym zakresie zarzuty organom nie zasługiwały na uwzględnienie.
Z analizy akt administracyjnych sprawy wynika, jak prawidłowo ustaliły orzekające organy, że postanowieniem z 4 września 1990 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w M. stwierdził, iż małżonkowie W. i S. K. oraz małżonkowie D. i W. M. nabyli, przez uwłaszczenie z dniem 4 listopada 1971 r., prawo własności nieruchomości składającej się z pgr. 3/4 o pow. 3,18 a położonej w W., po 1/2 części każde z małżeństw na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej.
Postanowieniem z 26 marca 1991 r. nr [...] Państwowe Biuro Notarialne w K., Oddział w D. założyło dla tej nieruchomości księgę wieczystą nr [...], ujawniając wymienione wyżej osoby jako współwłaścicieli.
18 września 1992 r. na podstawie umowy sprzedaży Rep. A nr [...] udziały przypadające D. M. zostały sprzedane Z. U., J. U., M. D., J. D., S. D. oraz J. P.
Taki stan został ujawniony w księdze wieczystej nr [...], co potwierdza jej odpis wydany przez Sąd Rejonowy w M. Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w D. z datą 29 grudnia 1995 r.
Postanowieniem z dnia 20 października 1994, sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w M., po rozpoznaniu wniosku o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem z dnia 4 września 1990 r., sygn. akt [...], istotnie zmienił postanowienie z dnia 4 września 1990 r. w ten sposób, iż wniosek o uregulowanie własności nieruchomości oddalił. Postanowieniem z 20 kwietnia 1995 r., sygn. akt [...] Sąd Wojewódzki w Krakowie oddalił następnie rewizję od tego wyroku.
Aktualnie w księdze wieczystej [...] ujawniona jest pgr. 3/4 a jako współwłaściciele figurują: W. K. i S. K. w udziale 8/16 części na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej, W. M. w udziale 4/16 części, Z. U. w łącznym udziale 1/16 części, M. D. i J. D. w udziale 1/16 części na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej, S. D. i M. D. w udziale 1/16 części na prawach wspólności ustawowej małżeńskiej oraz J. P. w udziale 1/16 części.
Należy przy tym wskazać, że w dziale III księgi nr [...] wpisano ostrzeżenie o następujące treści: Postanowienie Sądu Rejonowego w M. z dnia 4.09.1990 r., sygn. akt [...], w którym stwierdzono nabycie prawa własności pgr. 3/4 przez uwłaszczenie, zostało w wyniku wznowienia postępowania zmienione w ten sposób, że wniosek o uregulowanie własności nieruchomości oddalono.
Organ ustalił, że przed wszczęciem postępowania aktualizacyjnego zmarli: S. K., W. K. oraz W. M. (Ustalił to organ odwoławczy podnosząc w decyzji kasacyjnej z dnia 25 czerwca 2010 r. wydanej w postępowaniu aktualizacyjnym dotyczącym działek 2/1, 2/2 i 1. Uchylając decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie aktualizacji i przekazując tę sprawę do ponownego rozpatrzenia zarzucił organowi pierwszej instancji, że ten posiadając w tym zakresie informacje błędnie ustalił krąg stron tego postępowania).
Trafnie więc argumentuje Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, że skoro w księdze wieczystej nr [...] wpisano jako współwłaścicieli nie tylko wskazanych zmarłych ale i wnioskujących o dokonanie aktualizacji, to niewątpliwie organ ma i miał obowiązek ustalić prawidłowo krąg stron każdego postępowania administracyjnego.
Jeżeli więc po pierwsze, działka drogowa nr 1 odpowiada pgr 3/4, domniemywa się że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym (art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece), zaś księga wieczysta pełni funkcję dowodową, służąc wykazaniu stanu prawnego nieruchomości (art. 1 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece).
W księdze tej wpisano wprawdzie ostrzeżenie, że postanowienie, którym stwierdzono nabycie prawa własności pgr 3/4 zostało zmienione, jak trafnie zauważają skarżący. Dopóki jednak nie zostanie zmieniony wpis w księdze wieczystej dokonany w niej wpis jako orzeczenie sądu cywilnego jest wiążący nie tylko dla Sądu ale i dla organów. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2019 r., sygn. akt l OSK 3198/18).
Nic nie mogły w tym względzie zmienić zarzuty skarżących o braku prawa przez wskazanych zmarłych i ich następców prawnych. Póki bowiem wskazani współwłaściciele zmarli i wnioskujący o aktualizacje zostali w niej wpisani, to organ ewidencyjny nic w tym zakresie uczynić nie może nie tylko z tego powodu, że nie ma ku temu kompetencji, ale przede wszystkim dla tego, że jako organ geodezyjny prowadzący postepowanie aktualizacyjne, jest organem rejestrującym zmiany stanu prawnego m. in. na podstawie wpisów w księgach wieczystych, czy prawomocnych orzeczeń sądu powszechnego, zgodnie z postanowieniami art. 2 ust. 8, art. 24 ust. 2b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r., poz. 1990, zwanej dalej Prawem geodezyjnym i kartograficznym). Jest jedynie rejestratorem tych danych.
Mając to na uwadze, a także doniosłą okoliczność, że jak wynika z akt sprawy, po zmarłych nie zostały przeprowadzone postępowania spadkowe zakończone wydaniem postanowienia o stwierdzeniu nabyciu spadku ani nie zostały wydane notarialne akty poświadczenia dziedziczenia, które są dowodami na istnienie następstwa prawnego, a organ administracji publicznej nie posiada legitymacji do wystąpienia do sądu lub notariusza z wnioskiem o ustalenie spadkobierców osób zmarłych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 lutego 2007 r., sygn. akt l SA/Wa 1444/06), to uznać należało za prawidłowe i zgodne z prawem zaskarżone postanowienie o utrzymaniu w mocy postanowienia o zawieszeniu przedmiotowego postępowania aktualizacyjnego.
Podzielając w pełni pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego i przyjmując go za własny Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podnosi za Naczelnym Sądem Administracyjnym, że "Wprawdzie bowiem istotnie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie formułują wprost obowiązku by osoba zgłaszająca się lub wskazana jako spadkobierca zmarłej strony legitymowała się postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktem poświadczenia dziedziczenia, to jednak skoro w przepisie art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. mowa jest o "spadkobiercach" a ustalenie ich, w związku z treścią art. 1025 § 2 k.c., jest dopiero możliwe w momencie wydania przez sąd powszechny postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub w momencie sporządzenia przez notariusza aktu poświadczenia dziedziczenia, to należy przyjąć, że do momentu wydania jednego z tych dwóch dokumentów, wspomniani spadkobiercy nie są ustaleni. Dodać też trzeba, że organ administracyjny nie może zasadniczo sam ustalić praw do spadku po zmarłej stronie a zatem wezwanie spadkobierców, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a., a właściwie zawiadomienie następców prawnych zmarłej strony o toczącym się postępowaniu nie jest w takiej sytuacji możliwe." "Ponadto zwrócić należy także uwagę, że przedstawiona wyżej rozbieżność orzecznictwa nie odnosi się w zasadzie do postępowań, których przedmiotem są prawa rzeczowe do nieruchomości. W tym przypadku bowiem, z uwagi na charakter tych praw (skuteczność erga omnes) i konieczność zapewnienia pewności obrotu nieruchomościami a w związku z tym istnienie w tym zakresie szczególnych regulacji prawnych takich jak np. wymóg zachowania szczególnej formy czynności prawnej przy dokonywaniu obrotu nieruchomościami, istnienie instytucji ksiąg wieczystych czy obowiązek prowadzenia aktualnej ewidencji gruntów i budynków, orzecznictwo jest raczej jednolite i wyraża pogląd taki, jak przyjmuje go skład orzekający w niniejszej sprawie."
"Podkreślić też trzeba, że tego rodzaju pogląd wydaje się podzielać również doktryna. W Komentarzu do Kodeksu postępowania administracyjnego pod redakcją B. Adamiak i J. Borkowskiego (wyd. C.H. Beck Warszawa 2017 r. str. 255), jego autorzy zwracają bowiem uwagę na treść zarówno art. 1025 § 2 k.c. jak i tezy przyjętej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 stycznia 2002 r. (sygn. akt I SA 1421/00), zgodnie z którą (cyt.): "następstwo prawne praw dziedzicznych, które wchodzą w skład spadku po osobie zmarłej, powinno być wykazane według przepisów prawa cywilnego. Ustalenie bowiem spadkobierców nie należy do właściwości organów administracji publicznej, lecz do sądów powszechnych (art. 28 k.p.a. w związku z art. 1025 § 2 k.c.)". Analogiczne stanowisko wyrażone zostało także m.in. w glosie do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2003 r. (sygn. akt SA/Bd 35/03, OSP 2004, nr 2-3, poz. 33) autorstwa Artura Gilla." (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 sierpnia 2021 r., sygn. akt l OSK 438/21; LEX nr 3227279).
W tej sytuacji zatem należało zgodzić się z Małopolskim Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, że w sytuacji, gdy dla wykazania spadkobrania po zmarłej stronie postępowania konieczne jest przedłożenie postanowienia sądu, orzecznictwo i doktryna niejednokrotnie przyjmują, że w takim przypadku podstawę zawieszenia postępowania administracyjnego stanowi art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (vide: np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 2933/16, LEX nr 234764). Dokonywane w procedurze sądowej ustalenie spadkobierców stanowi bowiem właśnie zagadnienie wstępne (prejudycjalne) w stosunku do prowadzonego postępowania administracyjnego, w tym wypadku aktualizacyjnego. Niemniej jednak wskazanie w zaskarżonym postanowieniu na art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. jako podstawę zawieszenia postępowania jest również akceptowane w orzecznictwie i nie może być traktowane jako istotne naruszenie przepisów proceduralnych.
Zarzut zatem naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 nie jest uzasadniony tym bardziej ze względu na postanowienia art. 20 ust. 2 pkt 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego stanowiącego, że w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się właścicieli nieruchomości oraz art. 24 ust. 2b pkt 1 tej ustawy, stanowiącego, że aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno -technicznej lub decyzji na podstawie prawomocnych orzeczeń sądów lub aktów dziedziczenia, to tego rodzaju unormowania przemawiają za zasadnością zaskarżonego postanowienia o zawieszeniu postępowania. Kwestie bowiem, w której zmarły osoby dotąd ujawnione w ewidencji jako współwłaściciele działki będącej przedmiotem aktualizacji danych ewidencyjnych tej samej nieruchomości oraz ich następców prawnych organ geodezyjny będzie musiał brać pod uwagę przy załatwianiu niniejszej sprawy skoro treścią żądania skarżących było dokonanie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu W. polegających na wykreślenia wpisu A. K. i J. K. jako współwłaścicieli działki nr 1 oraz ujawnieniu M. K.1 oraz R. K. jako współwłaścicieli działki nr 1, wykreśleniu W. K., S. K. oraz W. M. jako współwłaścicieli działki nr 1.
"Zagadnienie wstępne", o jakim mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowi, zatem materialnoprawną przeszkodę powstającą w toku postępowania administracyjnego (jurysdykcyjnego), której usunięcie warunkuje rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Jest to zagadnienie odrębne od sprawy, na której tle wystąpiło. Na konstrukcję "zagadnienia wstępnego" składają się, więc cztery istotne elementy. Po pierwsze zagadnienie to wyłania się w toku postępowania administracyjnego; po wtóre, jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu; po trzecie, wymaga ono "uprzedniego" rozstrzygnięcia, tzn. musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji; po czwarte, istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji.
"Zagadnienie wstępne, od którego rozstrzygnięcia zależy "rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji" jest, zatem zagadnieniem warunkującym merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Zagadnienie to musi dotyczyć w pierwszym rzędzie kwestii materialnoprawnej, która warunkuje możliwość wyznaczenia konsekwencji normy prawnej dla indywidualnej sytuacji i determinuje tym samym treść merytorycznego rozstrzygnięcia."(por. wyrok WSA w Krakowie z 20 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 132/09, LEX nr 550496).
W ocenie Sądu kontrolowane postanowienia odpowiadają, zatem prawu, a skarga nie mogła odnieść zamierzonego skutku.
Z uwagi na to, że zaskarżone postanowienie ma charakter procesowy Sąd nie mógł odnieść się do zasadności zarzutów natury merytorycznej jak i procesowej postawionych organom orzekającym - nieustalenia rzeczywistego stanu prawnego działki drogowej 1 - skoro kwestionowane postanowienie nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259) oraz art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobiegniem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.), orzekł, jak sentencji wyroku.