III SA/Kr 1200/25
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji dotyczącą odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej z powodu braków w aktach sprawy.
Skarżący R. C. zakwestionował decyzję SKO utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy S. ustalającą jego odpłatność za pobyt w Domu Pomocy Społecznej. Skarżący argumentował, że ustalona kwota przekracza jego miesięczny dochód netto. WSA w Krakowie uchylił obie decyzje, stwierdzając, że postępowanie zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów k.p.a. z powodu braku w aktach sprawy kluczowej decyzji z dnia 14 maja 2024 r. oraz braku analizy przez organy znaczenia sformułowania "nie więcej niż 70%" dochodu.
Sprawa dotyczyła skargi R. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy S. ustalającą odpłatność za pobyt Skarżącego w Domu Pomocy Społecznej. Skarżący kwestionował wysokość ustalonej opłaty, twierdząc, że przekracza ona jego miesięczny dochód netto. Organy administracji ustaliły zmianę odpłatności na podstawie aktualizacji wywiadu środowiskowego, wskazując na wzrost dochodu Skarżącego, który przekroczył 10% kryterium dochodowego. Skarżący podnosił, że potrącenia komornicze na rzecz funduszu alimentacyjnego powinny być uwzględnione przy ustalaniu dochodu. SKO utrzymało decyzję organu I instancji, powołując się na uchwałę NSA I OPS 2/21, która wykluczała odliczanie alimentów od dochodu. WSA w Krakowie, rozpoznając skargę, uchylił zaskarżoną decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd stwierdził, że postępowanie zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów k.p.a., głównie z powodu braku w aktach sprawy kluczowej decyzji z dnia 14 maja 2024 r., która stanowiła podstawę do ustalenia stanu faktycznego. Ponadto, Sąd wskazał na brak analizy przez organy znaczenia sformułowania "nie więcej niż 70%" dochodu zawartego w art. 61 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, co było istotne w kontekście ustalenia odpłatności przekraczającej dochód Skarżącego. Sąd podkreślił, że nie jest jego rolą uzupełnianie braków postępowania administracyjnego. Wyrok uchylający decyzje nie przesądza o zasadności zmiany odpłatności, a jedynie nakazuje organom usunięcie stwierdzonych uchybień w ponownym postępowaniu.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, potrącenia komornicze z tytułu zaległości na fundusz alimentacyjny nie stanowią podstawy do odliczenia ich od przychodu i uwzględnienia przy ustaleniu odpłatności za pobyt w DPS, zgodnie z uchwałą NSA I OPS 2/21.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organów, że alimenty, o których mowa w art. 8 ust. 3 pkt 3 u.p.s., nie stanowią należności uiszczanych przez dłużnika alimentacyjnego na rzecz funduszu alimentacyjnego, czy to dobrowolnie, czy podlegających ściągnięciu w drodze egzekucji sądowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (26)
Główne
u.p.s. art. 106 § 3b
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 106 § 5
Ustawa o pomocy społecznej
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.p.s. art. 59 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 60
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 61 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 61 § 2
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 62
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 106 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 106 § 4
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 8 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 8 § 3
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 8 § 4
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 103 § 2
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 64
Ustawa o pomocy społecznej
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 108
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 163
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów k.p.a. przez organy administracji z powodu braku w aktach sprawy kluczowej decyzji z dnia 14 maja 2024 r. Brak analizy przez organy znaczenia sformułowania "nie więcej niż 70%" dochodu w kontekście ustalania odpłatności. Potrącenia komornicze nie powinny być uwzględniane przy ustalaniu dochodu do odpłatności.
Godne uwagi sformułowania
sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają obowiązkiem organu jest przekazanie Sądowi wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę kompletnych akt administracyjnych potrącenia komornicze jakie są dokonywane z pobieranych przez Skarżącego świadczeń, z tytułu zaległości na fundusz alimentacyjny, nie stanowią podstawy do odliczenia ich od przychodu i uwzględnienia przy ustaleniu odpłatności za pobyt w DPS
Skład orzekający
Urszula Zięba
przewodniczący sprawozdawca
Jakub Makuch
członek
Michał Niedźwiedź
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Naruszenia proceduralne w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza dotyczące kompletności akt sprawy i ich wpływu na możliwość kontroli sądowej. Interpretacja przepisów dotyczących ustalania odpłatności za pobyt w DPS, w tym kwestia potrąceń komorniczych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnych uchybień proceduralnych i braku dokumentacji, nie przesądza o merytorycznej zasadności ustalonej odpłatności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne aspekty postępowania administracyjnego i kompletność akt dla sądu. Dotyczy też praktycznych problemów osób korzystających z pomocy społecznej.
“Brakujące dokumenty w aktach sprawy doprowadziły do uchylenia decyzji o odpłatności za DPS.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
III SA/Kr 1200/25 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2026-02-18 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-09-02 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Jakub Makuch Michał Niedźwiedź Urszula Zięba /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Pomoc społeczna Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 1283 Art. 106 ust. 3b i ust. 5 Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.) Dz.U. 2023 poz 775 Art. 7, art. 8, art. 77 par.1 , art. 80 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.) Dz.U. 2021 poz 735 Art. 133 par. 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Zięba (spr.) Sędziowie WSA Jakub Makuch WSA Michał Niedźwiedź Protokolant Specjalista Dominika Janik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2026 r. sprawy ze skargi R. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 18 lipca 2025 r. nr SKO.PS/4110/384/2025 w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję organu I instancji, Uzasadnienie Wójt Gminy S., działając na podstawie art. 59 ust. 1, art. 60, art. 61, art. 62, art. 106 ust. 1, 3b, 4 i 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1283 ze zm., dalej jako: "u.p.s.") oraz art. 104, art. 107, art. 108 i art. 163 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej jako: "k.p.a.") decyzją z 14 maja 2025 r. zmienił decyzję Nr GOPS.5120.0.1.4.2023 z dnia 29 marca 2023 r. w sprawie ustalenia R. C. (dalej "Skarżący") odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w B. (zmienioną ostatnią decyzją Nr GOPS.5120.0.1.10 .2024 z dnia 14 maja 2024 r.) w ten sposób, że od 1 marca 2025 r. ustalił następującą odpłatność za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w B.: 1) R. C. wnosi opłatę w wysokości 1 790,69 zł miesięcznie, 2) Gmina S. wnosi opłatę w wysokości różnicy między średnim miesięcznym kosztem utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej, a opłatami wnoszonymi przez mieszkańca. Opłata będzie dokonywana przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w S. w systemach miesięcznych, w terminie do 28 dnia każdego miesiąca, którego wypłata dotyczy (pkt 1 decyzji). W pozostałej części decyzję z dnia 29 marca 2023 r. pozostawił bez zmian. Nadał także decyzji rygor natychmiastowej wykonalności (pkt 3 i 4 decyzji). Zastrzegł także, że ustalona kwota odpłatności dotycząca Gminy, ulegnie zmianie z chwilą zmiany średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej w B. zgodnie z art. 60 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (pkt 2 decyzji). W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że decyzją z 29 marca 2023 r. ustalona została odpłatność za pobyt Skarżącego w Domu Pomocy Społecznej w B. w wysokości 1 322,88 zł miesięcznie. Wskazał również, że decyzją z 14 maja 2024 r. ustalono odpłatność za pobyt w DPS w wysokości 1 715,72 zł miesięcznie. Podał dalej, że 30 kwietnia 2025 r. do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej wpłynęła aktualizacja wywiadu środowiskowego z 25 kwietnia 2025 r. Na podstawie przeprowadzonego wywiadu i zebranej w sprawie dokumentacji ustalono, że nastąpiła zmiana w sytuacji dochodowej Skarżącego, która ma wpływ na zmianę wysokości odpłatności za pobyt w DPS. Dochód ten w chwili wydania ostatniej decyzji z 14 maja 2024 r. wynosił 2 451,03 zł, dochód po zmianie od miesiąca marca 2025 r. wynosi 2 558,13 zł. Różnica w wysokości dochodu wyniosła 107,10 zł, a więc zmiana ta przekroczyła 10% kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej, tj. kwotę 101 zł. W związku z faktem, że zmiana w wysokości dochodu przekracza 10% kryterium dochodowego, obowiązkiem organu administracji było wydanie orzeczenia o zmianie decyzji ostatecznej ustalającej wysokość opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej. Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego organ I instancji doszedł do przekonania, że zasadnym jest ustalenie odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w ten sposób, że Skarżący od 1 marca 2025 r. wnosi opłatę w wysokości 1 790,69 zł miesięcznie. W odwołaniu, wyrażając swoje niezadowolenie z wydanej decyzji, Skarżący zaskarżył ją co do pkt 1 podpunktu 1 poprzez wadliwe ustalenie ponoszonej opłaty za pobyt w DPS w wysokości 1790,69 zł, która to kwota przekracza o 74,97 zł otrzymywany cały miesięczny dochód wynoszący na rękę 1715,72 zł oraz co do punktu 3 poprzez niewydanie w całości nowej decyzji, tylko coroczną częściową zmianę decyzji z 29 marca 2023 r. uniemożliwiającą prawidłową kontrolę wydanej decyzji, która w obecnym kształcie jest niespójna i nieprzejrzysta. W związku z powyższym Skarżący wniósł o ustalenie w punkcie 1 podpunkt 1 ponoszonej opłaty za pobyt w DPS w wysokości 1715,72 zł, którą to kwotę realnie co miesiąc otrzymuje na rękę i która stanowi 100% miesięcznych dochodów oraz o wydanie w całości nowej decyzji (to jest w części niezmienionej), a nie coroczną zmianę w części decyzji z 29 marca 2023 r. Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego, decyzją z 18 lipca 2025 r Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie, organ odwoławczy w pierwszej kolejności przedstawił dotychczasowy przebieg postepowania i zacytował przepisy mające zastosowanie w sprawie. Wskazał następnie, że w toku przeprowadzonego postępowania, na podstawie posiadanej dokumentacji i przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalono, że nastąpiła zmiana sytuacji dochodowej Skarżącego, która miała wpływ na odpłatność za pobyt w Domu Pomocy Społecznej. Ustalono, że dochód Skarżącego w chwili wydania ostatniej decyzji z 14 maja 2024 r. wynosił 2 451,03 zł, zaś dochód po zmianie od miesiąca marca 2025 r. wynosi 2 558,13 zł. Kolegium wskazało w związku z tym, że różnica w wysokości dochodu wyniosła 107,10 zł a zatem przekroczyła 10% kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej, tj. kwotę 101 zł. W konsekwencji zasadne było skorzystanie przez organ I instancji z procedury zmiany opłaty za korzystanie z Domu Pomocy Społecznej zgodnie z art. 106 ust. 3a u.p.s. SKO podało, że w sprawie, w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie dotyczącym świadczeń na rzecz funduszu alimentacyjnego i dokonywanymi comiesięcznymi potrąceniami, które wynoszą 842,41 zł miesięcznie, sporna jest kwestia obliczeń, które zostały dokonane przez organ I instancji a przez to wysokości opłaty za pobyt w DPS, jaką winien ponosić Skarżący. Zdaniem Strony, z racji potrąceń otrzymuje on na rękę kwotę 1715,72 zł i to ta kwota winna być ustalona jako wysokość opłaty za pobyt w DPS. Organ odwoławczy podał w związku z tym, że organ I instancji prawidłowo – z uwzględnieniem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2021 r., sygn. akt. I OPS 2/21 - nie odliczył od kwoty dochodu potrąceń, jakie są dokonywane na rzecz funduszu alimentacyjnego, przyjmując maksymalną wysokość, jaką może ponosić mieszkaniec za pobyt w DPS (tj. 70 % dochodu) i ustalając wysokość opłaty w kwocie 1790,69 zł miesięcznie. Końcowo Kolegium wskazało, że strona może złożyć zgodnie z art. 64 u.p.s. wniosek o zwolnienie z części lub całości opłaty za pobyt w Domu Pomocy Społecznej. W niniejszej sprawie organ odwoławczy nie jest właściwy do rozpatrzenia takiego wniosku. Strona winna złożyć wniosek do Wójta Gminy S., w imieniu którego działa Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w S. Decyzja SKO w Krakowie została zaskarżona do WSA w Krakowie, a Skarżący wskazał, że zaskarża ją w całości jako wadliwą i niezgodną z prawem oraz sprzeczną z zasadami współżycia społecznego oraz konstytucyjną klauzulą godności i nienadającą się do wykonania, ponieważ ustala odpłatność w kwocie przekraczającej o 74,97 zł otrzymywany przez Stronę cały mój miesięczny dochód. W związku z tym Skarżący wniósł o uchylenie decyzji SKO w Krakowie w całości oraz "uchylenie w zaskarżonej części lub w całości decyzji SKO w S." i danie wskazówek co do wydania ponownej decyzji z uwzględnieniem bardzo trudnej i wyjątkowej sytuacji zarówno zdrowotnej, jak i życiowej i społecznej Skarżącego, oraz uwzględniającej faktycznie otrzymywaną kwotę renty, tak aby kwota odpłatności za pobyt w DPS jej nie przekraczała. Skarżący nie ma bowiem z czego pokryć ustalonej w decyzji comiesięcznej różnicy 74,97 zł. Odpowiadając na skargę SKO w Krakowie wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak nie z przyczyn bezpośrednio w niej podniesionych. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który to przepis nie ma zastosowania w niniejszej sprawie). Z art. 133 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. W zakresie oceny stanu faktycznego ustalonego przez organy sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (vide - wyrok NSA z dnia 6 lutego 2008 r. sygn. akt: II FSK 1665/06 - dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Przypomnieć trzeba, że przez akta sprawy administracyjnej należy rozumieć w szczególności pełną dokumentację stanowiącą dowód przeprowadzonych przez organy administracyjne i strony czynności prawnomaterialnych i procesowych pozwalających na kontrolę prawidłowości ustaleń poczynionych w sprawie przez organy prowadzące postępowanie administracyjne (por. np. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2331/12). Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem - co do zasady - materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania przed tym organem (zob. wyrok NSA z dnia 12 września 2019 r. sygn. akt I OSK 2623/17, wyrok NSA z dnia 10 lipca 2014 r. sygn. akt I GSK 463/13). Orzekanie przez sąd administracyjny możliwe jest tylko na podstawie całości akt sprawy. Oznacza to, że orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego powinno być podjęte nie tylko w oparciu o analizę uzasadnienia zaskarżonego aktu i wyjaśnienia stron, ale na podstawie całego materiału faktycznego i dowodowego zgromadzonego przez organ administracji. Należy podkreślić, że warunkiem wydania przez Sąd rozstrzygnięcia merytorycznego jest stwierdzenie, że wszystkie okoliczności faktyczne i prawne zostały w sprawie wyjaśnione. Jest to możliwe jedynie wówczas, gdy sąd będzie dysponował kompletnymi aktami sprawy. Sąd nie może wyrokować na podstawie wybiórczej dokumentacji przedstawionej mu przez organ, którego rozstrzygnięcie jest przedmiotem skargi. Tylko pełne akta administracyjne dają sądowi możliwość wszechstronnego i dogłębnego zbadania sprawy we wszystkich jej aspektach, a następnie podjęcia obiektywnego, zgodnego z prawem rozstrzygnięcia. Niedopuszczalne jest zatem, aby sąd orzekał w sprawie nie dysponując całością akt administracyjnych, a w konsekwencji nie zapoznawszy się ze wszystkimi dokumentami sprawy. Wskazać także trzeba, że obowiązkiem organu jest przekazanie Sądowi wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę kompletnych akt administracyjnych. Nie jest rolą Sądu poszukiwanie akt w celu ich skompletowania. Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego niniejszej sprawy należy zauważyć, że w świetle wyżej wskazanego art. 133 §1 p.p.s.a. Sąd ma obowiązek dokonać oceny, czy organy w sposób wyczerpujący ustaliły i oceniły stan faktyczny. Kwestia ta ma kluczowe znaczenie dla badania poprawności rozstrzygnięcia, gdyż tylko prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy może stanowić podstawę do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia. Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd stwierdza, że przedłożone Sądowi akta administracyjne nie zawierają istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy dokumentu pozwalającego na dokonanie oceny prawidłowości działania SKO w Krakowie i Wójta Gminy S. W aktach sprawy brak jest bowiem wcześniejszej decyzji zmieniającej wydanej przez Wójta Gminy S. 14 maja 2024 r. ustalającej Skarżącemu odpłatność za pobyt w DPS w wysokości 1 715,72 zł miesięcznie. W oparciu o ten dokument zostały natomiast ustalone istotne dla sprawy okoliczności fatyczne. Należy w tym miejscu przypomnieć, że zgodnie z treścią art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 1010 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej". Stosownie natomiast do treści art. 61 ust. 1 u.p.s. obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności: 1) mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, 2) małżonek, zstępni przed wstępnymi, 3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność. Art. 61 ust. 2 u.p.s. stanowi z kolei, że opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą: 1) mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70% tego dochodu; 2) małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2: (...) 3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt 1 i 2. Definicję dochodu zawiera art. 8 ust. 3 u.p.s., zgodnie z którym za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych i koszty uzyskania przychodu; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Dalsze wyłączenia odnoszące się do kwot dochodu ujęto w art. 8 ust. 4 u.p.s. Sąd zauważa, że podziela stanowisko organów mające oparcie w przywołanej przez nie uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 listopada 2021 r., sygn. akt I OPS 2/21, że alimenty o których mowa w art. 8 ust. 3 pkt 3 u.p.s. nie stanowią należności uiszczanych przez dłużnika alimentacyjnego, czy to dobrowolnie czy też podlegających ściągnięciu w drodze egzekucji sądowej, na rzecz funduszu alimentacyjnego. Tak więc potrącenia komornicze jakie są dokonywane z pobieranych przez Skarżącego świadczeń, z tytułu zaległości na fundusz alimentacyjny, nie stanowią podstawy do odliczenia ich od przychodu i uwzględnienia przy ustaleniu odpłatności za pobyt w DPS. Należy wskazać, że podstawę prawną kwestionowanej decyzji stanowił art. 106 ust. 5 u.p.s., zgodnie z którym decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, art. 12 i art. 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody. Przepis ten był podstawą do ustalenia wyższej opłaty za pobyt Skarżącego w DPS w związku ze zmianą sytuacji dochodowej osoby przebywającej w domu pomocy społecznej. Sąd podkreśla, że norma zawarta w art. 106 ust. 5 u.p.s. wyraźnie wiąże konieczność ingerencji w treść ukształtowanego stosunku prawnego z zajściem określonego stanu prawnego lub faktycznego, w tym w szczególności ze zmianą sytuacji dochodowej strony. Organ I instancji powołał się w podstawie rozstrzygnięcia także na art. 106 ust. 3b u.p.s., zgodnie z którym zmiana dochodu osoby samotnie gospodarującej lub rodziny w okresie ponoszenia odpłatności za świadczenie niepieniężne nie wpływa na wysokość tej odpłatności, jeżeli kwota zmiany nie przekroczyła 10% odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że dochód Skarżącego w chwili wydania ostatniej decyzji zmieniającej z 14 maja 2024 r. wynosił 2 451,03 zł, natomiast po zmianie od miesiąca marca 2025 r. dochód wynosi 2 558,13 zł. Organ I instancji ustalił w związku z tym, że zmiana w wysokości dochodu przekroczyła 10% kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej, tj. kwotę 101 zł. Wójt uznał, że jego obowiązkiem było w związku z tym orzec o zmianie decyzji ostatecznej ustalającej wysokość opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej. Powyższe ustalenia – istotne dla sprawy - zostały zaakceptowane przez organ odwoławczy. W aktach sprawy brak jest jednak wcześniejszej decyzji z 14 maja 2024 r. zmieniającej odpłatność za pobyt w DPS. Z pisma organu I instancji z 12 czerwca 2025 r. (k.24 akt adm.) wynika, że przekazując odwołanie organ ten nie przekazał do SKO w Krakowie ww. decyzji, mimo że w oparciu o nią ustalane były kluczowe dla sprawy okoliczności faktyczne w zakresie zmiany sytuacji dochodowej Skarżącego. Nie ulega zatem wątpliwości, że wydając zaskarżoną do WSA w Krakowie decyzję, SKO nie dysponowało decyzją zmieniającą z 14 maja 2024 roku. Sąd stwierdza w związku z tym, że postępowanie odwoławcze zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy a także art. 7 k.p.a., zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli i art. 8 k.p.a., który nakazuje organom prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Naruszony został także art. 80 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Stwierdzone przez Sąd naruszenie przepisów k.p.a., a zatem przepisów postępowania, mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Sąd zauważa ponadto, że zarówno w decyzji organu I instancji, jak również w decyzji organu odwoławczego zabrakło rozważań dotyczących tego, jak należy rozumieć zawarte w art. 61 ust. 2 pkt 1 u.p.s. sformułowanie "nie więcej niż 70%". Dokonanie natomiast interpretacji tego sformułowania było szczególnie istotne w kontekście ustalenia odpłatności za pobyt w DPS w kwocie przekraczającej o 74,97 zł uzyskiwany przez Skarżącego miesięcznie dochód w kwocie 1715,72 zł. Miało to także znaczenie z uwagi na konsekwentnie prezentowane w toku postępowania stanowisko Skarżącego, iż odpłatność za pobyt w DPS powinna być ustalona w kwocie odpowiadającej wysokości uzyskiwanych przez niego miesięcznie dochodów. Organy jednak powyższą kwestię zupełnie pominęły. Sąd podkreśla, że nie jest rolą sądu administracyjnego uzupełnianie w jakimkolwiek zakresie aktów i czynności podejmowanych przez organy administracji, a w szczególności prowadzenie brakujących analiz lub rozważań, tudzież wyrażanie lub uzasadnianie brakujących ocen. Wadliwy akt organu administracji podlega uchyleniu przez sąd administracyjny. Podsumowując Sąd stwierdza, że ww. uchybienia uniemożliwiają Sądowi kontrolę zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Jeszcze raz wskazać trzeba, że obowiązkiem organu jest przekazanie Sądowi wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę kompletnych akt administracyjnych. Nie jest rolą Sądu poszukiwanie akt w celu ich skompletowania. W rozpoznanej sprawie akta sprawy nie pozwalają ustalić pełnego stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji nie jest możliwa ocena zaskarżonej decyzji, jak również decyzji ją poprzedzającej pod względem merytorycznym. Stwierdzone nieprawidłowości dotyczące postępowania, wskazane braki akt sprawy, jak również braki w uzasadnieniu decyzji, obligowały Sąd do wyeliminowania zaskarżonej decyzji, jak również decyzji ją poprzedzającej z porządku prawnego. Należy przy tym zauważyć, że niniejszy wyrok nie przesądza kwestii zasadności zmiany Skarżącemu odpłatności za pobyt w DPS w B. Na podstawie art. 153 p.p.s.a., w ponownie prowadzonym postępowaniu organ usunie dostrzeżone przez Sąd uchybienia, a następnie dokona prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy i wyda rozstrzygnięcie w oparciu o kompletne akta (tj. na podstawie całości zebranego i dołączonego do akt kompletnego materiału dowodowego). Ze wskazanych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji SKO w Krakowie oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę