III SA/Kr 1179/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKrakowie2024-10-29
NSAAdministracyjneWysokawsa
postępowanie egzekucyjneopłaty parkingowestrefa płatnego parkowaniabłąd co do osoby zobowiązanegoKodeks postępowania administracyjnegoUstawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracjidrogi publiczneWSA Kraków

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił postanowienia dotyczące egzekucji opłat parkingowych, uznając, że organy nie zbadały wystarczająco zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego.

Skarżący kwestionował postanowienia dotyczące egzekucji opłat dodatkowych za postój w strefie płatnego parkowania, podnosząc zarzut błędu co do osoby zobowiązanego. Twierdził, że pojazd był w okresie objętym opłatami powierzony innej osobie. Organy obu instancji uznały, że dowody przedstawione przez skarżącego (kserokopia umowy, oświadczenie) nie są wystarczające, zwłaszcza że oryginał umowy różnił się od kserokopii. WSA w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienia, uznając, że organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego w zakresie zarzutu błędu co do zobowiązanego.

Sprawa dotyczyła skargi V. Y. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa. Oba postanowienia dotyczyły oddalenia zarzutu błędu co do zobowiązanego w sprawie egzekucji administracyjnej opłat dodatkowych za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania. Skarżący twierdził, że w okresie objętym opłatami pojazd był powierzony J. D., który był faktycznym użytkownikiem. Organy uznały, że przedstawione przez skarżącego dowody, w tym kserokopia umowy powierzenia i protokół zdawczo-odbiorczy, nie są wiarygodne, zwłaszcza że oryginał umowy różnił się od kserokopii. WSA w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienia, stwierdzając, że organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego w zakresie zarzutu błędu co do zobowiązanego. Sąd podkreślił, że w postępowaniu egzekucyjnym stosuje się odpowiednio zasady Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. WSA wskazał, że organy przywiązały nadmierną wagę do zmian w umowie, pomijając oświadczenia J. D. i fakturę potwierdzającą naprawę pojazdu. Sąd nakazał ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem wskazanych uchybień, stosując zasadę rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego w zakresie zarzutu błędu co do zobowiązanego, przywiązując nadmierną wagę do zmian w umowie powierzenia i pomijając inne dowody.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy powinny były szczegółowo zbadać zarzut błędu co do zobowiązanego, przeprowadzić postępowanie dowodowe zgodnie z K.p.a. i dokonać swobodnej oceny dowodów, a nie odrzucać dowody tylko z powodu drobnych rozbieżności między oryginałem a kserokopią umowy, zwłaszcza gdy inne dokumenty potwierdzały fakt powierzenia pojazdu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

u.p.e.a. art. 33 § 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Błąd co do zobowiązanego jako podstawa zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym.

k.p.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa uchylenia zaskarżonego postanowienia przez sąd administracyjny z powodu naruszenia przepisów postępowania.

u.d.p. art. 13 § 1

Ustawa o drogach publicznych

Obowiązek ponoszenia opłat za parkowanie przez korzystających z dróg publicznych.

u.d.p. art. 13f § 1

Ustawa o drogach publicznych

Obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Stosowanie odpowiednio przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Swobodna ocena dowodów.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.c. art. 353

Kodeks cywilny

Zasada swobody umów.

k.c. art. 65 § 1

Kodeks cywilny

Wykładnia oświadczeń woli.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, w tym art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez podzielenie stanowiska organu I instancji, mimo nieprawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Naruszenie art. 143 § 1 pkt 1 w zw. z art. 18 u.p.e.a. i art. 123 § 1 k.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie przepisów. Nieprawidłowa wykładnia art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. przez uznanie, że nie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego. Nieprawidłowe zastosowanie art. 6, 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. przez błędną ocenę materiału dowodowego i pominięcie części dowodów. Naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. przez zaniechanie wyczerpującego postępowania dowodowego i niekompletne rozpatrzenie materiału. Pominięcie istnienia dokumentów zawierających oświadczenia J. D. potwierdzające, że był on jedynym użytkownikiem pojazdu. Naruszenie art. 107 § 3 i art. 11 k.p.a. przez brak odniesienia się do całokształtu materiału dowodowego i oświadczeń J. D. Naruszenie art. 8 i 9 k.p.a. przez przekopiowanie stanowiska organu I instancji i brak ustosunkowania się do zarzutów strony.

Godne uwagi sformułowania

organy powinny były przeprowadzić szczegółowe postępowanie wyjaśniające w tym zakresie niewątpliwie organy powinny były przeprowadzić szczegółowe postępowanie wyjaśniające w tym zakresie, a w swoich orzeczeniach dokonać zgodnie z art. 80 k.p.a. tzw. swobodnej oceny zebranych w sprawie dowodów właściciel pojazdu ma zagwarantowaną możliwość obrony swoich praw w sprawie egzekucji opłaty dodatkowej z tytułu nieopłaconego postoju w strefie płatnego parkowania m.in. właśnie przez złożenie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym organy przywiązały nadmierna wagę do zmian w treści umowy powierzenia samochodu. Uznając, że skoro dopisano datę jej zakończenia , to jest ona całkowicie niewiarygodna. Ustalenie takie jest całkowicie dowolne wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony

Skład orzekający

Bogusław Wolas

sprawozdawca

Ewa Michna

przewodniczący

Jakub Makuch

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wskazuje na konieczność dokładnego badania zarzutów dotyczących błędu co do osoby zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym, zwłaszcza gdy przedstawiane są dowody na powierzenie pojazdu innej osobie. Podkreśla znaczenie stosowania zasad K.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym i obowiązek organów do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji opłat parkingowych, ale zasady postępowania dowodowego i oceny dowodów mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie dowodów przez organy administracji i jak można obronić się przed egzekucją, gdy pojazd był w faktycznym posiadaniu innej osoby. Jest to przykład praktycznego zastosowania przepisów proceduralnych.

Czy można uniknąć opłat parkingowych, gdy pojazd był w rękach kogoś innego? Sąd wyjaśnia, jak udowodnić błąd co do osoby zobowiązanego.

Dane finansowe

WPS: 597 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Kr 1179/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2024-10-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bogusław Wolas /sprawozdawca/
Ewa Michna /przewodniczący/
Jakub Makuch
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 2505
Art. 33  par. 2  pkt 3
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
Art. 7, art. 77, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
Art. 145  par. 1  pkt 1  lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie : Sędzia WSA Bogusław Wolas (spr.) Asesor WSA Jakub Makuch po rozpoznaniu w dniu 29 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi V. Y. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 26 kwietnia 2024 r. nr SKO.EA/418/43/2024 w przedmiocie oddalenia zarzutu w sprawie postępowanie egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącego kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2024 r., nr SKO.EA/418/43/2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 26 stycznia 2024 r., nr 58/2024, znak: EE.313.2.719.2023 (sprostowane postanowieniem z dnia 20 marca 2024 r.), którym oddalono wniesiony przez skarżącego (V. Y.) zarzut błędu co do zobowiązanego w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] z dnia 19 września 2023 r. oraz nr [...] i nr [...] z dnia 27 października 2023 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium przywołało przepisy ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2024 r., poz. 320) – dalej: "u.d.p" i wskazało, że wynika z nich jednoznacznie, że zarówno obowiązek uiszczenia opłaty za postój pojazdu samochodowego na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, jak i obowiązek ponoszenia opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za postój powstają z mocy prawa. Organ II instancji podał, że w sprawie opłatą dodatkową został objęty nieopłacony postój pojazdu skarżącego marki Toyota nr rej. [...], w okresie od dnia 28 kwietnia do 3 czerwca 2023 r. na drodze publicznej – ul. B. – włączonej w sektor B5 śródmiejskiej strefy płatnego parkowania w K. W wymienionym okresie pracownicy kontrolujący opłaty wnoszone za postój pojazdów samochodowych zaparkowanych na obszarze śródmiejskiej strefy płatnego parkowania w K., po każdorazowym dokonaniu dwukrotnej weryfikacji opłaty wniesionej na ww. pojazd, wystawili zawiadomienia o obowiązku zapłaty dodatkowej. W związku z nieuregulowaniem należności wierzyciel wystawił wobec skarżącego pisemne upomnienia wzywające do zapłaty. Następnie organ skierował sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego przez wystawienie tytułów wykonawczych. Następnie Kolegium wyjaśniło, że pełnomocnik skarżącego (V. K.) załączył do korespondencji z dnia 16 listopada 2023 r. kserokopię umowy powierzenia ww. pojazdu, zawartą w dniu 1 marca 2023 r. przez skarżącego z J. D. oraz kserokopię protokołu zdawczo-odbiorczego pojazdu, jednakże – na co zwrócił również uwagę organ I instancji - ww. kserokopie, w myśl art. 76a § 2 k.p.a. nie mogą stanowić wiarygodnego dowodu na powierzenie pojazdu w użytkowanie osobie trzeciej. Ponadto dokumenty te nie zawierają daty zakończenia umowy, ani daty zwrotu pojazdu. W konsekwencji przesłanka błędu co do zobowiązanego nie została skutecznie wykazana. Kolegium podało też, że za istotne dla rozstrzygnięcia sprawy wierzyciel uznał dołączenie do akt dokumentacji sprawy prowadzonej pod sygn. [...] z pełnomocnikiem skarżącego w ramach postępowania wyjaśniającego w sprawie upomnień skierowanych do skarżącego. Na wezwanie do przedłożenia oryginału lub odpisu umowy powierzenia pojazdu oraz protokołu zwrotu pojazdu, wskazującego dokładną datę zwrotu pojazdu, w dniu 18 stycznia 2024 r. pełnomocnik skarżącego okazał do wglądu umowę powierzenia pojazdu oraz protokół zdawczo-odbiorczy pojazdu. Jednakże treść dokumentów okazanych do wglądu odbiegała od treści zawartej w kserokopiach dołączonych do zarzutu z dnia 16 listopada 2023 r. W okazanych do wglądu dokumentach dopisane zostały bowiem: data zakończenia umowy, przebieg pojazdu na dzień spisania umowy, wyposażenie pojazdu, uwagi dotyczące stanu technicznego pojazdu oraz data zwrotu pojazdu. Z tych też względów, w ocenie Kolegium bezsporny jest fakt, że obowiązek zapłaty opłat dodatkowy za nieopłacone postoje powstał, a zarzut błędu co do osoby zobowiązanego do ich uiszczenia nie zasługuje na uwzględnienie.
W skardze na powyższe postanowienie Kolegium skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, podnosząc zarzuty:
1. naruszenia przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj: 1. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. 2024 , poz. 572) – dalej: "k.p.a." przez podzielenie, a de facto powielenie stanowiska organu I instancji i w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy decyzja ta została oparta na nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym i nierozpoznaniu zgłoszonych zarzutów oraz została wydana z naruszeniem praw strony, co uwidoczniło się w szczególności w:
a) naruszeniu art. 143 § 1 pkt 1 w zw. z art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz.U. z 2023 r., poz.2505) – dalej: "u.p.e.a." w zw. z art. 123 § 1 k.p.a., przez ich niewłaściwe zastosowanie i wydanie postanowienia na podstawie u.p.e.a., podczas gdy nie zaistniały okoliczności uzasadniające jego wydanie,
b) nieprawidłowej wykładni art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a., przez uznanie, że w sprawie nie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanej w sprawie,
c) nieprawidłowego zastosowania art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. przez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, pominięcie części materiału dowodowego, brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia, niedostateczne i niedokładne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy mających znaczenie dla rozstrzygnięcia, a w konsekwencji błędne uznanie, że skarżący jest osobą zobowiązaną w sprawie,
2. nieprawidłowe zastosowanie art. 7, art. 77 § 1 i 80 k.p.a. polegające na zaniechaniu przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób wyczerpujący i wyjaśniający, a nadto niekompletnym rozpatrzeniu zebranego materiału dowodowego, dokonaniu oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sposób nielogiczny i sprzeczny z doświadczeniem życiowym i przepisami prawa, w szczególności prawa cywilnego, mimo ustawowego zobowiązania organu do pełnego i dokładnego gromadzenia środków dowodowych, tj. przez:
a) nieprawidłową ocenę materiału dowodowego, w tym przede wszystkim zarzutów i zażalenia złożonego przez stronę oraz zawartych tam twierdzeń i w konsekwencji uznaniu, że postępowanie przez organ I instancji zostało przeprowadzone prawidłowo, a zaskarżone postanowienie jest zasadne i nie narusza przepisów prawa w stopniu skutkującym jej uchylenie, podczas gdy organowi I instancji zarzucono szereg uchybień, które to winny skutkować wyeliminowaniem decyzji z obiegu,
b) całkowite pominięcie istnienia dokumentów zawierających oświadczenia J. D., złożonych organom obu instancji, w których oświadcza on, że w okresie objętym upomnieniami był jedynym użytkownikiem pojazdu (jedynym kierującym pojazdem w tym czasie w rozumieniu art. 13 ust. 1 u.d.p.),
c) bezpodstawne odmówienie waloru wiarygodności treści umowy, na którą powołuje się skarżący, z uwagi na przedłożenie oryginału umowy w treści różniącej się od przedstawionej kserokopii, mimo potwierdzenia przez obie strony umowy zgodności z prawdą treści umowy przedłożonej w oryginale, a co najistotniejsze potwierdzenie czasokresu pozostawania we władaniu J. D. pojazdu od dnia 1 kwietnia do dnia 18 sierpnia 2023 r.,
d) nadanie waloru wiarygodności przedstawionej kserokopii umowy i odrzucenie umowy przedstawionej w oryginale jako niewiarygodnej, mimo potwierdzenia treści umowy sporządzonej w oryginale przez same strony następczo, jak również przedstawienie dowodów innych potwierdzających treść stosunku zobowiązaniowego łączącego strony - tj. fakturę wystawioną przez J. D. na rzecz skarżącego za usługę w postaci wymiany silnika w ww. pojeździe, prowadzenie warsztatu przy ul. B., tj. gdzie zostały wystawione upomnienia,
e) dowolne kształtowanie i ingerencję w treść stosunku zobowiązaniowego istniejącego między stronami przez organ I i II instancji i przyjęcie okoliczności niezgodnych ze stanem faktycznym oraz z treścią stosunku zobowiązaniowego ustalonego przez strony,
3. naruszenie art. 107 § 3 i art. 11 k.p.a. przez brak odniesienia się przez organ do całokształtu materiału dowodowego, w tym oświadczenia J. D.,
4. naruszenie art. 107 § 3 i art. 11 k.p.a. przez brak przedstawienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumentacji wskazującej na to, z jakich powodów organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oświadczeniom złożonym przez J. D. oraz treści umowy użyczenia, jak również brak dokonania kompleksowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego – w tym brak odniesienia się w uzasadnieniu do całości zgromadzonego materiału dowodowego,
5. naruszenie art. 8 oraz art. 9 k.p.a. przez przekopiowanie stanowiska organu I instancji i brak ustosunkowania się do zarzutów strony, przez co skarżący jest pozbawiony faktycznie możliwości weryfikacji postawionej przez organ oceny wywiedzionych przez niego w zażaleniu zarzutów.
II. naruszenie przepisów prawa materialnego mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.
1. art. 13 ust. 1 zw. z art. 13f ustawy o drogach publicznych przez błędną wykładnię polegającą na bezzasadnym przyjęciu, że powołane przepisy prawa materialnego wskazują właściciela pojazdu jako zobowiązanego do zapłaty opłaty dodatkowej z mocy prawa, a nie faktycznie "korzystającego z dróg publicznych",
2. art. 353' k.c. przez jego niewłaściwą wykładnię i błędne uznanie, że o treści stosunku zobowiązaniowego może świadczyć tylko pisemna umowa oraz protokół zdawczo odbiorczy sporządzony na piśmie, mimo braku prawnego obowiązku sporządzenia zarówno umowy w formie pisemnej, jak również braku wymogu sporządzenia protokołu zdawczo - odbiorczego dla umowy łączącej strony,
3. art. 65 § 1 i 2 k.c. przez jego niewłaściwe zastosowanie i opieranie się na dosłownym brzmieniu umowy powierzenia i to w wersji przedstawionej na kserokopii, z pominięciem zgodnego zamiaru stron i celu umowy, jak również dokonanie wykładni umowy w oderwaniu od pozostałych twierdzeń obu stron umowy oraz pozostałych dowodów, które potwierdzają okoliczność istotną dla rozstrzygnięcia sprawy - personalia osoby zobowiązanej w sprawie, tj. J. D.
Odpowiadając na skargę, Kolegium wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zasadne okazały się zarzuty naruszenia przepisów postępowania.
Zaskarżone postanowienie Kolegium zostało wydane w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym w zakresie opłat dodatkowych z tytułu niezapłaconego postoju w strefie płatnego parkowania.
Zgłoszone w sprawie przez skarżącego zarzuty zostały oparte na przesłance błędu co do osoby zobowiązanego określonej w art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a.
Problematykę opłat związanych z pozostawieniem pojazdów w strefie płatnego parkowania reguluje ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. W przepisie art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p. zawarto ogólną regułę, że korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania (lit. a), jak również w śródmiejskiej strefie płatnego parkowani (lit. b). Strefę taką ustala rada gminy (rada miasta) - art. 13b ust. 3 u.d.p. Opłatę, o której mowa w art. 13 ust.1 pkt 1, pobiera się, jak to określa art. 13b ust. 1 u.d.p., za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo.
Organ administracyjny w postępowaniu egzekucyjnym w administracji w razie wniesienia stosowanego zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym winien rozstrzygnąć czy na zobowiązanym ciąży powstały z mocy prawa obowiązek uiszczenia opłaty parkingowej i opłaty dodatkowej. Z treści art. 13 ust. 1 pkt 1 i art. 13f ust. 1 u.d.p. wynika bowiem, że obowiązek uiszczenia opłaty parkingowej i ewentualnie opłaty dodatkowej, jeżeli ta pierwsza nie zostanie uiszczona, obciąża korzystającego ż dróg publicznych. Użyte przez ustawodawcę pojęcie "korzystający" obejmuje, poza właścicielem pojazdu, również inne osoby, tj. osoby korzystające z pojazdu na podstawie tytułu prawnego, za zgodą właściciela, jak i osoby działające bez takiego tytułu czy zgody.
W tym miejscu podnieść należy, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, jak i literaturze przedmiotu zgodnie przyjmuje się, że w razie nieuiszczenia opłaty za parkowanie, obowiązek jej zapłaty co do zasady obciąża właściciela pojazdu, albo jego posiadacza - w przypadku leasingu, a kierowanie egzekucji właśnie do niego opiera się zwykle na dwóch powiązanych elementach. Pierwszym jest domniemanie faktyczne, że to właściciel samochodu (posiadacz) jest korzystającym z dróg publicznych. Do przyjęcia takiego domniemania uprawniają zasady doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania. Jeśli ktoś jest właścicielem samochodu, to przede wszystkim on z niego korzysta. Drugim elementem jest zaś założenie, że jeśli właściciel samochodu z niego w danym dniu nie korzystał, to wie, kto to czynił i może udowodnić, że swój pojazd użyczył innej osobie. Uznaje się także, że organ egzekucyjny nie jest przy tym zobowiązany do prowadzenia specjalnego postępowania wyjaśniającego, dążącego do precyzyjnego ustalenia osoby korzystającej z drogi publicznej przez zaparkowanie samochodu, ponieważ na prowadzenie tego postępowania nie pozwala mu art. 29 § 1 u.p.e.a., zakazujący organowi badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Z tego powodu organ egzekucyjny ma prawo domniemywać co do zasady, że korzystającym z dróg publicznych był właściciel pojazdu, a ten może dochodzić swych racji (w przypadku, gdy wskazuje na istnienie innego podmiotu korzystającego z samochodu). Organ jest wobec tego uprawniony do stosowania domniemania faktycznego, zgodnie z którym za zobowiązanego do zapłaty uważa się właściciela pojazdu aż do chwili, gdy ten zwolni się z obowiązku, wskazując faktycznego użytkownika samochodu. To na właścicielu pojazdu spoczywa zatem ciężar udowodnienia faktu, z którego wywodzi on korzystne dla siebie skutki prawne (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2007 r., sygn. I OSK 209/07; 11 marca 2009 r., sygn. I OSK 1513/08 i 9 grudnia 2009 r., sygn. I OSK 869/09 i I OSK 868/09; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 10 listopada 2015 r., sygn. I SA/G1 319/15; dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dowód taki musi zaś polegać na wskazaniu konkretnej osoby i wszystkich danych tak, aby było możliwe skuteczne wyegzekwowanie należnych opłat od tej osoby (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 9 czerwca 2010 r., sygn. I SA/Sz 198/10).
W rozpoznanej sprawie właścicielem pojazdu był skarżący, zatem co do zasady na nim spoczywał obowiązek zapłaty za parkowanie. Skarżący wniósł jednakże zarzut do prowadzonej egzekucji, w którym podniósł, że w okresie, w którym miał miejsce nieopłacony postój, przedmiotowy pojazd powierzony był J. D., zatem to on był faktycznym użytkownikiem pojazdu we wskazanym okresie. Na potwierdzenie tej okoliczności skarżący przedłożył kserokopię umowy powierzenia ww. samochodu jaką zawarł z J. D. w dniu 1 marca 2023 r. oraz fakturę [...] wystawioną w dniu 14 sierpnia 2023 r. przez N. J. D., B. [...], K., z tytułu wymiany silnika we wskazanym pojeździe. Nadto skarżący złożył do akt postępowania administracyjnego pisemne oświadczenie J. D. z dnia 12 lipca 2023 r., w którym wskazany potwierdza, że w okresie objętym zawiadomieniami był jedynym użytkownikiem pojazdu Toyota nr rej. [...].
Sąd stwierdza, że w sytuacji gdy skarżący kwestionuje prawidłowość ustaleń co do osoby zobowiązanego i na tę okoliczność przedkłada dowody w postaci dokumentów, to niewątpliwie organy powinny były przeprowadzić szczegółowe postępowanie wyjaśniające w tym zakresie, a w swoich orzeczeniach dokonać zgodnie z art. 80 k.p.a. tzw. swobodnej oceny zebranych w sprawie dowodów. Zauważyć bowiem należy, że właściciel pojazdu ma zagwarantowaną możliwość obrony swoich praw w sprawie egzekucji opłaty dodatkowej z tytułu nieopłaconego postoju w strefie płatnego parkowania m.in. właśnie przez złożenie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, z czego skarżący skorzystał w niniejszym postępowaniu. Należy podkreślić, że z mocy przepisu art. 18 u.p.e.a. w postępowaniu egzekucyjnym stosuje się odpowiednio większość zasad ogólnych przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego, przy czym zróżnicowany jest zakres adaptacji tych zasad w postępowaniu egzekucyjnym. Najszersze zastosowanie mają zasady: legalności (art. 6 k.p.a.), prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), zaufania (art. 8 k.p.a.), udzielania informacji (art. 9 k.p.a.), przekonywania (art. 11 k.p.a.), szybkości i prostoty postępowania (art. 12 k.p.a.) i sądowej weryfikacji rozstrzygnięć podejmowanych przez organy administracji publicznej (art. 16 k.p.a.). (tak: Pietrasz, Piotr. Art. 18. W: Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, wyd. II. LEX, 2015.). Również jeśli chodzi o prowadzone w postępowanie dowodowe prowadzone w sprawie rozpatrzenia zarzutu egzekucyjnego znajdą odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Zastosowanie będą miały w szczególności przepisy: art. 75 § 1 k.p.a. (stanowi on, że "Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny."); art. 77 § 1 k.p.a., który zobowiązuje organ administracji publicznej do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego; art. 79 § 1 i 2 k.p.a., który dotyczy zawiadamiania strony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu (min. ze świadków), jak również czynnego udziału strony w przeprowadzeniu dowodu. W postępowaniu dowodowym stosuje się również już wcześniej wskazany art. 80 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W rozpoznanej sprawie zabrakło szczegółowego wyjaśnienia podnoszonych przez skarżącego okoliczności, które w jego ocenie miały świadczyć o błędzie co do osoby zobowiązanego.
W szczególności organy przywiązały nadmierna wagę do zmian w treści umowy powierzenia samochodu. Uznając, że skoro dopisano datę jej zakończenia , to jest ona całkowicie niewiarygodna. Ustalenie takie jest całkowicie dowolne, pomija bowiem fakt, że J. D., któremu powierzono samochód potwierdza ten fakt w składanych oświadczeniach. Potwierdza to również wystawiona przez niego faktura. Pozostawanie samochodu w dyspozycji J. D. jest w pełni logiczne, gdyż miał przeprowadzić jego naprawę, a auto stało przy ulicy B., gdzie mieści się jego warsztat.
Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę wytknięte wyżej uchybienia zasadom postępowania dowodowego oraz będzie miał również na względzie treść art. 81a § 1 k.p.a. (stosowanego odpowiednio), zgodnie z którym, jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony.
Wobec powyższego zaskarżone postanowienie zostało uchylone na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a". Postanowienie organu I Instancji zostało uchylone na zasadzie art. 135 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na tej postawie zasądzono na rzecz skarżącego koszty postępowania obejmujące wpis od skargi (100 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem (480 zł) – w oparciu o § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.) oraz opłatę skarbową od wniesionego pełnomocnictwa (17 zł).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI