III SA/Kr 1177/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające przyznania dodatku elektrycznego, uznając, że kluczowe jest faktyczne ponoszenie kosztów i zużycie energii, a nie tylko zapis na fakturze.
Skarżący W. J. ubiegał się o dodatek elektryczny, jednak organy administracji odmówiły, wskazując, że umowa na dostawę energii i faktury wystawiane są na jego matkę, przez co nie jest on 'odbiorcą końcowym'. Sąd administracyjny uznał tę interpretację za błędną, podkreślając, że istotne jest faktyczne ponoszenie kosztów i zużycie energii w gospodarstwie domowym, a nie tylko formalne zapisy na fakturze. Uchylono obie decyzje, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem faktycznego stanu.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania skarżącemu W. J. dodatku elektrycznego. Organy administracji obu instancji uznały, że skarżący nie jest 'odbiorcą końcowym' w rozumieniu przepisów, ponieważ umowa na dostawę energii elektrycznej oraz faktury VAT były wystawiane na jego matkę, mimo że skarżący faktycznie zamieszkiwał w lokalu i ponosił koszty energii. Skarżący argumentował, że jego matka przebywa w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, a on sam, jako osoba niepełnosprawna, jest jedynym użytkownikiem energii w gospodarstwie domowym i reguluje rachunki ze swojej renty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że kluczowe dla przyznania dodatku elektrycznego jest faktyczne ponoszenie kosztów i zużycie energii w gospodarstwie domowym, a nie jedynie formalne figurowanie na fakturze. Interpretacja organów, ograniczająca się do analizy danych z faktury, została uznana za błędną i sprzeczną z celem ustawy, jakim jest wsparcie gospodarstw domowych w obliczu rosnących cen energii. Sąd wskazał również na naruszenia proceduralne, w tym wydanie decyzji przez organ pierwszej instancji przed upływem terminu na wypowiedzenie się strony. W związku z tym, uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem faktycznego stanu rzeczy i prawidłowej wykładni przepisów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, osoba ta może być uznana za odbiorcę końcowego, jeśli faktycznie dokonuje zapłaty za prąd zużywany w jej gospodarstwie domowym i jest jego rzeczywistym odbiorcą, niezależnie od tego, kto widnieje na fakturze.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że definicja 'odbiorcy końcowego' w kontekście dodatku elektrycznego powinna być interpretowana z perspektywy faktycznego ponoszenia kosztów i zużycia energii, a nie tylko formalnych zapisów na fakturze. Celem ustawy jest wsparcie faktycznych odbiorców energii w gospodarstwach domowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (14)
Główne
ustawa o szczególnych rozwiązaniach art. 27 § 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej
Prawo energetyczne art. 3 § 13b
Ustawa Prawo energetyczne
Przez odbiorcę energii elektrycznej lub ciepła w gospodarstwie domowym rozumie się odbiorcę końcowego dokonującego zakupu energii elektrycznej lub ciepła wyłącznie w celu ich zużycia w gospodarstwie domowym.
Pomocnicze
Prawo energetyczne art. 3 § 13a
Ustawa Prawo energetyczne
Definicja 'odbiorcy końcowego' jako podmiotu kupującego paliwa na własny użytek.
ustawa o szczególnych rozwiązaniach art. 27 § 3
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej
Definicja 'gospodarstwa domowego'.
ustawa o wspieraniu termomodernizacji... art. 27a § 1
Ustawa o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków
ustawa o wspieraniu termomodernizacji... art. 27g § 1
Ustawa o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków
k.p.a. art. 7
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Ocena stanu faktycznego na podstawie całokształtu materiału dowodowego.
k.p.a. art. 10
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada wysłuchania strony.
PPSA art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 32
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 34 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący faktycznie ponosi koszty energii elektrycznej i jest jej rzeczywistym odbiorcą w gospodarstwie domowym, mimo że umowa i faktury są na matkę. Organy administracji błędnie zinterpretowały pojęcie 'odbiorcy końcowego', opierając się wyłącznie na formalnych zapisach na fakturze. Organ pierwszej instancji naruszył procedurę, wydając decyzję przed upływem terminu do wypowiedzenia się strony.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów administracji oparta na tym, że skarżący nie jest stroną umowy sprzedaży energii elektrycznej i nie widnieje na fakturach VAT.
Godne uwagi sformułowania
Akcentowana przez organy kwestia dotycząca podmiotu, który zawarł z przedsiębiorstwem energetycznym umowę na zakup i dostawę energii elektrycznej i figuruje na wystawionej przez to przedsiębiorstwo fakturze vat – nie stanowi okoliczności determinującej uprawnienie do otrzymania dodatku energetycznego. Podkreślić bowiem trzeba, że powoływany przez organy obu instancji przepis art. 3 pkt 13b ustawy Prawo energetyczne (...) nie definiuje 'odbiorcy końcowego energii elektrycznej' z perspektywy jedynie faktu uwidocznienia go na fakturze zakupu prądu. Z perspektywy treści art. 27 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zw. z art. 3 pkt 13b ustawy Prawo energetyczne – a więc z perspektywy przesłanek przyznania dodatku energetycznego – istotne będzie więc to, czy wnioskodawca w istocie dokonuje zapłaty za prąd zużywany w jego gospodarstwie domowym (...).
Skład orzekający
Jakub Makuch
przewodniczący sprawozdawca
Katarzyna Marasek-Zybura
członek
Magdalena Gawlikowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'odbiorcy końcowego' w kontekście świadczeń publicznych, gdzie kluczowe jest faktyczne ponoszenie kosztów i korzystanie ze świadczenia, a nie tylko formalne zapisy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z dodatkiem elektrycznym, ale jego zasady mogą być stosowane analogicznie w innych sprawach, gdzie istotne jest ustalenie faktycznego beneficjenta świadczenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak formalizm administracyjny może prowadzić do niesprawiedliwych decyzji, a sąd koryguje go, kierując się faktycznym stanem rzeczy i celem przepisów. Jest to przykład walki jednostki z aparatem państwowym o uznanie jej rzeczywistej sytuacji.
“Czy faktura na mamę oznacza brak dodatku? Sąd: liczy się, kto płaci i zużywa prąd!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Kr 1177/23 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2024-01-12 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2023-07-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Jakub Makuch /przewodniczący sprawozdawca/ Katarzyna Marasek-Zybura Magdalena Gawlikowska Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Pomoc społeczna Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2000 Art. 7 i 77 par. 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2023 poz 1704 Art. 27 ust. 1 Ustawa z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej (t.j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Makuch (spr.) Sędziowie WSA Katarzyna Marasek-Zybura Asesor WSA Magdalena Gawlikowska Protokolant starszy referent Paulina Grojec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi W. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 27 kwietnia 2023 r. nr SKO.PS/4110/398/2023 w przedmiocie odmowy przyznania dodatku elektrycznego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadnienie Przedmiotem skargi W. J. (dalej: skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z 27 kwietnia 2023 r. znak SKO.PS/4110/398/2023 utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Brzeska z 6 marca 2023 r., znak MOPS/81/8/DE/2022/2023 o odmowie przyznania skarżącemu dodatku elektrycznego. W stanie faktycznym sprawy skarżący pismem z 15 grudnia 2022 r. wystąpił do organu I instancji o wypłacenie dodatku elektrycznego, wskazując że głównym źródłem ogrzewania jego jednoosobowego gospodarstwa domowego jest ogrzewanie elektryczne/bojler elektryczny. Do wniosku skarżący przedłożył deklarację źródeł ciepła i źródeł spalania paliw z 28 czerwca 2022 r. (gdzie jako wypełniający/ właściciele zostali wskazani B. J. oraz skarżący), odcinki potwierdzające dokonanie wpłat za energię elektryczną za okres od listopada 2021 r. do 27 stycznia 2022 r. (gdzie jako wpłacający widnieje B. J.) oraz faktury VAT wystawione przez T. sp. z o.o. w K. za energię elektryczną wystawione na B. J. W dniu 13 lutego 2023 r. organ wystosował do skarżącego zawiadomienie, że iż zebranego materiału dowodowego wynika, że skarżący nie jest odbiorcą końcowym w świetle art. 3 pkt. 13b ustawy Prawo energetyczne. W odpowiedzi pismem wniesionym e-mailem z 8 marca 2023 r. skarżący wyjaśnił, że zamieszkuje na stałe przy pl. [...] w B. na parterze budynku, a umowa na dostawę energii elektrycznej była zawarta na jego matkę B. J. z uwagi na brak (do niedawna) stałego źródła utrzymania skarżącego i jego stan zdrowia - stopień niepełnosprawności ze względu na chorobę psychiczną. Wskazał także, że od stycznia 2022 r. jego mama przebywa w Zakładzie Opiekuńczo-Leczniczym, a on jest jedyną osobą korzystającą z energii elektrycznej i regulującą rachunki za jej dostawę. Decyzją z 6 marca 2023 r. organ I instancji odmówił skarżącemu przyznania dodatku elektrycznego, podając, że powodem odmowy jest niezgodność nabywcy energii elektrycznej/odbiorcy końcowego energii elektrycznej w wnioskodawcą o dodatek elektryczny. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej, dodatek elektryczny przysługuje odbiorcy energii elektrycznej w gospodarstwie domowym w rozumieniu art. 3 pkt 13b ustawy - Prawo energetyczne, w przypadku gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego jest zasilane energią elektryczną, i źródło to zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438,1561,1576 i 1967), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania zgłoszonych lub wpisanych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Zgodnie natomiast z art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. o prawie energetycznym odbiorcą jest każdy, kto otrzymuje lub pobiera paliwa lub energię na podstawie umowy z przedsiębiorstwem energetycznym, zaś według art. 3 pkt 13b) tejże ustawy odbiorcą końcowym jest odbiorca dokonujący zakupu paliw gazowych, energii elektrycznej lub ciepła wyłącznie w celu ich zużycia w gospodarstwie domowym. Dalej organ wyjaśnił, że na dołączonym do wniosku o przyznanie dodatku elektrycznego rozliczeniu jako nabywca energii elektrycznej widnieje inny podmiot niż wnioskodawca, a tym samym W. J. nie jest końcowym odbiorcą energii elektrycznej w świetle powołanych wyżej przepisów, co skutkuje odmową przyznania wnioskowanego dodatku. W odwołaniu skarżący podniósł, że w lokalu położonym w B. przy ul. [...] w B. zamieszkuje na stałe od 13 stycznia 2022 r., tj. od dnia kiedy jego matka trafiła najpierw do szpitala, a potem do zakładu opiekuńczo-leczniczego (w którym nadal przebywa) i od tego też czasu jest on jedynym użytkownikiem energii elektrycznej i to wyłącznie ze swojej renty pokrywa rachunki za jej dostarczenie. Podał, że wszelkie umowy na dostawę mediów były zawarte przez jego matkę ze względu na fakt, że on sam z powodu choroby psychicznej posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Dalej skarżący wyjaśnił, że ze względu na powyższe okoliczności i stan zdrowia swojej matki złożył wniosek o przyznanie dodatku elektrycznego i w jego ocenie jest odbiorcą końcowym energii elektrycznej i spełnia tym samym warunki przyznania takiego dodatku. W dniu 5 kwietnia 2023 r. została sporządzona przez pracownika socjalnego MOPS notatka służbowa dotycząca warunków lokalowych i życiowych skarżącego w której wskazano, że skarżący od ponad roku zamieszkuje sam (jego matka przebywa w domu opieki społecznej), jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, wymaga pomocy w codziennym funkcjonowaniu, utrzymuje się ze świadczenia z ZUS oraz z zasiłku pielęgnacyjnego. Podano także, że pomieszczenia w domu są ogrzewane jedynie piecykami elektrycznymi. Decyzją z 27 kwietnia 2023 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ wskazał, że w aktach sprawy znajdują się faktury za energię elektryczną z których wynika, że nabywcą energii i płatnikiem jest matka skarżącego. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny, albowiem odbiorcą energii jest inny podmiot niż wnioskodawca. Dalej wyjaśnił, że nie ma znaczenia kto faktycznie uiszcza opłaty za energię, bowiem na fakturach jako nabywca widnieje inna osoba niż skarżący. Zdaniem organu okoliczności te powodują, że w oparciu o art. 3 pkt 13b ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne, (zgodnie z którym przez odbiorcę paliw gazowych, energii elektrycznej lub ciepła w gospodarstwie domowym rozumie się odbiorcę końcowego dokonującego zakupu paliw gazowych, energii elektrycznej lub ciepła wyłącznie w celu ich zużycia w gospodarstwie domowym) oraz art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej (który stanowi, że dodatek elektryczny przysługuje odbiorcy energii elektrycznej w gospodarstwie domowym w rozumieniu art. 3 pkt 13b ustawy - Prawo energetyczne, w przypadku gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego jest zasilane energią elektryczną, i źródło to zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438,1561,1576 i 1967), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania zgłoszonych lub wpisanych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy), nie można było przyznać wnioskującemu niebędącemu odbiorcą końcowym dodatku elektrycznego. W skardze skarżący podtrzymał zarzuty odwołania, w szczególności te dotyczące przyczyn zawarcia umowy na dostawę energii elektrycznej na jego matkę. Dodatkowi podkreślił, że organ II instancji błędnie ustalił, iż zamieszkuje w B. przy ul. [...] od dnia 13 stycznia 2022 r., albowiem pod tym adresem mieszka od urodzenia i jest odbiorcą energii elektrycznej tak jak jego matka. Wskazał także, że przy wypełnianiu wniosku o dodatek elektryczny wprowadzono go w błąd, że to on ma go wypełnić, albowiem z uwagi na fakt, że jego mama faktycznie od ponad roku nie mieszka pod ww. adresem, to rzeczony wniosek nie może być wypełniony na nią i przez nią podpisany. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga była zasadna i skutkowała uchyleniem obu kontrolowanych decyzji. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia stanowił art. 27 ust. 1 ustawy z 7.10.2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej (Dz.U z 2023, poz. 1704; dalej "ustawa o szczególnych rozwiązaniach"). Zgodnie z tym przepisem, dodatek elektryczny przysługuje odbiorcy energii elektrycznej w gospodarstwie domowym w rozumieniu art. 3 pkt 13b ustawy Prawo energetyczne, w przypadku, gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego jest zasilane energią elektryczną, i źródło to zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków (...) do dnia 11 sierpnia 2022 r. (...). Stosownie do wskazanego w cytowanym wyżej przepisie - art. 3 pkt 13b ustawy Prawo energetyczne - przez odbiorcę energii elektrycznej lub ciepła w gospodarstwie domowym rozumie się odbiorcę końcowego dokonującego zakupu energii elektrycznej lub ciepła wyłącznie w celu ich zużycia w gospodarstwie domowym. Definicja "odbiorcy końcowego" (zawarta w art. 3 pkt 13a cyt. ustawy) wskazuje, że jest to podmiot kupujący paliwa na własny użytek. Z kolei pojęcie "gospodarstwa domowego" zdefiniowane zostało w art. 27 ust. 3 ustawy o szczególnych rozwiązaniach. Termin ten oznacza osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe) albo osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe). W rozpoznawanej sprawie nie było przedmiotem sporu to, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jak też to, że główne źródło ogrzewania tego gospodarstwa zasilane jest energią elektryczną, a źródło to zostało zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków. Spór w sprawie dotyczył natomiast tego, czy skarżący jest "odbiorcą energii" w rozumieniu art. 27 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zw. z art. 3 pkt 13b ustawy Prawo energetyczne. Organy obu instancji uznały, że przez odbiorcę energii elektrycznej, należy rozumieć jedynie osobę wskazaną na fakturze zakupu tej energii. W związku z faktem, że wystawione przez przedsiębiorstwo energetyczne faktury zakupowe, które przedłożył skarżący przy wniosku inicjującym postępowanie – figurowały na jego matkę – według orzekających organów administracji, nie zachodziły podstawy do przyznania skarżącemu dodatku energetycznego. Zaprezentowana wyżej wykładania pojęcia "odbiorcy energii elektrycznej w gospodarstwie domowym" (art. 27 ust. 1 ustawy), nie była – w ocenie Sądu – trafna. Akcentowana przez organy kwestia dotycząca podmiotu, który zawarł z przedsiębiorstwem energetycznym umowę na zakup i dostawę energii elektrycznej i figuruje na wystawionej przez to przedsiębiorstwo fakturze vat – nie stanowi okoliczności determinującej uprawnienie do otrzymania dodatku energetycznego. Podkreślić bowiem trzeba, że powoływany przez organy obu instancji przepis art. 3 pkt 13b ustawy Prawo energetyczne (i do którego to przepisu odsyła art. 27 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach) nie definiuje "odbiorcy końcowego energii elektrycznej" z perspektywy jedynie faktu uwidocznienia go na fakturze zakupu prądu. Przepis ten wskazuje natomiast, że odbiorcą energii jest taki podmiot, który kupuje prąd w celu jego wykorzystania wyłącznie w gospodarstwie domowym. Z perspektywy treści art. 27 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zw. z art. 3 pkt 13b ustawy Prawo energetyczne – a więc z perspektywy przesłanek przyznania dodatku energetycznego – istotne będzie więc to, czy wnioskodawca w istocie dokonuje zapłaty za prąd zużywany w jego gospodarstwie domowym (tj. za energię której osoba ta jest rzeczywistym odbiorcą) – na potrzeby zasilania głównego źródła ogrzewania tego gospodarstwa. W przypadku cytowanych przepisów akcent winien więc zostać położony na kwestie faktyczne, tj. ustalenie czy wnioskujący o dodatek elektryczny realnie płaci za prąd zużywany jedynie na wskazany wyżej cel, nie zaś na elementy wyłącznie formalne, czyli to, czy wnioskodawca starający się o dodatek elektryczny, uwidoczniony został na fakturze vat. Odnotować należy, że trafny pogląd o potrzebie identyfikowania "odbiorcy energii elektrycznej" w rozumieniu cytowanych wyżej przepisów – właśnie w kontekście ocen i ustaleń tego, z czyich w istocie środków pieniężnych będzie opłacana ta zakupiona energia elektryczna, kto jest rzeczywistym jej odbiorcą i kto faktycznie będzie ją zużywał w gospodarstwie domowym – był już wypowiedziany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym – por. np. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 14 listopada 2023 r. (sygn. akt II SA/Bd 816/23), czy wyrok WSA w Szczecinie z dnia 5 października 2023 r. (sygn. akt II SA/Sz 583/23). Dostrzec przy tym trzeba, że skoro dodatek energetyczny ma służyć wsparciu odbiorcy energii elektrycznej z uwagi na dynamiczny wzrost cen prądu, to brak jest – w ocenie Sądu podstaw do tego - aby identyfikować odbiorcę energii elektrycznej wyłącznie przez wzgląd na samą formalną okoliczność podpisana umowy sprzedaży z dostawcą prądu i figurowania na fakturze Vat, z pominięciem tego, kto za prąd faktycznie płaci i kto energię tę konsumuje. Nie zawsze bowiem będzie tak, że osoba widniejąca na fakturze zakupowej będzie odbiorcą energii elektrycznej w rozumieniu cytowanych wyżej przepisów. Skierowanie więc wsparcia wynikającego z ustawy o szczególnych rozwiązania jedynie do osób widniejących na fakturach, mogłoby – w określonych sytuacjach – stanowić ukierunkowanie tej pomocy względem podmiotów niebędących faktycznymi odbiorcami energii elektrycznej. Stan taki naruszałaby przywoływaną wyżej ustawę i byłby sprzeczny z przyświecającym ustawodawcy jej celem. Jak wskazywano bowiem w uzasadnieniu do projektu tej ustawy: "regulacja ta pozwoli na uruchomienie nadzwyczajnego instrumentu zwiększającego bezpieczeństwo energetyczne gospodarstw domowych, w szczególności obywateli w największym stopniu narażonych na ubóstwo energetyczne i zapewni im ceny energii elektrycznej na poziomie umożliwiającym opłacenie rachunków. (...) Projekt ustawy ma na celu zapewnienie wsparcia dla odbiorców energii elektrycznej w gospodarstwach domowych (...). Wsparcie będzie polegało na złagodzeniu rosnących kosztów zużycia energii elektrycznej w gospodarstwach domowych." Nie ulega zatem wątpliwości, że celem przepisów o dodatku energetycznym było udzielenie pomocy (wsparcia) jak największej ilości gospodarstw domowych, tj. podmiotów, które faktycznie konsumują prąd, a nie jedynie widnieją na fakturach vat. W realiach kontrolowanej sprawy należy dostrzec, że skarżący podniósł w skardze, że przy wypełnianiu wniosku o dodatek elektryczny wprowadzono go w błąd wskazując, że to on ma wniosek ten wypełnić, albowiem z uwagi na fakt, że jego matka faktycznie od ponad roku nie mieszka w zajmowanej przez skarżącego nieruchomości, to rzeczony wniosek nie może być wypełniony i podpisany przez nią. Okoliczność, iż matka skarżącego (na którą były wystawiane faktury za energię elektryczną) długotrwale (od 13.01.2022 r.) przebywa zakładzie opieki leczniczej była znana organom, gdyż o powyższym skarżący poinformował MOPS pismem załączonym do e-maila z dnia 7.03.2023 r., co także zostało potwierdzone notatką służbową pracownika organu z 5.04.2023 r. W tych okolicznościach uwaga organu wadliwie skupiła się jedynie na ustaleniu tego, że to z matką skarżącego została zawarta umowa na dostawę energii elektrycznej oraz że to na tę osobę były wystawione były faktury vat. Organy zaniechały zbadania tego, kto jest rzeczywistym odbiorcą energii elektrycznej w gospodarstwie wnioskodawcy, w tym pominęły ustalenie, kto dokonuje faktycznej zapłaty za prąd i rzeczywiście go zużywa w gospodarstwie domowym. Potrzeba ocen w tym zakresie aktualizowała się właśnie z uwagi na twierdzenie skarżącego o niezamieszkiwaniu jego matki w lokalu, który on zajmuje. Jedynie na marginesie prezentowanych rozważań zadać można pytanie, czy matka skarżącego byłaby uprawniona do skutecznego domagania się przyznania dodatku energetycznego, skoro długotrwale nie mieszka pod adresem wskazanym we wniosku i nie zużywa energii elektrycznej dostarczanej do tego lokalu i nie płaci za tę energię. W przypadku odpowiedzi negatywnej, doszłoby do nieakceptowanej sytuacji, w której ani osoba na którą są wystawiane faktury vat, ani też osoba, która jako jedyna korzysta z kupionej energii elektrycznej, nie mogłyby uzyskać przedmiotowego świadczenia. Sytuacja taka, jak już wskazano wyżej, byłaby sprzeczna z celem dla którego analizowane wsparcie zostało wprowadzone. Podkreślić należy, że ustawa szczególnych rozwiązaniach przewiduje mechanizmy i sposoby weryfikacji przez organ wniosku o przyznanie dodatku energetycznego (por. art. 32 tej ustawy), a nadto, stanowi, że w sprawach nieuregulowanych stosuje się k.p.a. (art. 34 par. 3 ustawy). Z uwagi na te regulacje zaakcentować trzeba, że organ administracji publicznej rozpatrując wniosek o ustalenie prawa do dodatku elektrycznego zobligowany jest do podjęcia wszelkich stosownych czynności w celu ustalenia przesłanek istotnych z punktu widzenia tej sprawy, prowadząc postępowanie wyjaśniające, tak aby prawidłowo ustalić stan faktyczny. Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 k.p.a. koreluje z treścią przepisów o postępowaniu dowodowym, tj. art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., wedle których organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a ocena stanu faktycznego w danej sprawie powinna odbywać się zawsze na podstawie całokształtu materiału dowodowego celem ustalenia czy dana okoliczność została udowodniona. Wskazanym wyżej regulacjom uchybiły orzekające w tej sprawie organy administracji publicznej. Niewątpliwym naruszeniem przez organ I instancji wskazywanego wyżej obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego było to, że notatka służbowa pracownika MOPS potwierdzająca, że od ponad roku skarżący mieszka sam (tj. prowadzi gospodarstwo domowe jednoosobowe), że wymaga pomocy w codziennym funkcjonowaniu oraz że utrzymuje się ze świadczenia ZUS i zasiłku pielęgnacyjnego - została sporządzona dopiero w dniu 5 kwietnia 2023 r., a zatem już po etapie gromadzenia materiału dowodowego przez organ I instancji, a nadto nawet po wydaniu decyzji. Co więcej, akta sprawy wskazują, że zawiadomienie organu I instancji z 13.02.2023 r. informujące skarżącego o tym, że z zebranego materiału dowodowego wynika, że nie jest on odbiorcą końcowym energii elektrycznej i tym samym zachodzą przesłanki do odmowy przyznania dodatku elektrycznego, a także wyznaczające 7 dniowy termin (od daty otrzymania wezwania) do wypowiedzenia się co do zebranych materiałów - zostało doręczone skarżącemu w dniu 1.03.2023 r. Zakreślony termin upływał zatem w dniu 8.03.2023 r. Tymczasem decyzja wydana przez organ I instancji jest datowana na dzień 6.03.2023 r. Oznacza to, że przed upływem wyznaczonego skarżącemu przez organ terminu do wypowiedzenia się w sprawie - organ ten wydał decyzję kończącą postępowanie. Tymczasem skarżący w otwartym terminie do wypowiedzenia się, wysłał do organu e-maila prezentując informacje istotne z punktu widzenia sposobu załatwienia tej sprawy. Decyzja pierwszoinstancyjna wydana więc została przedwcześnie. Uchybienia tego nie dostrzegł organ odwoławczy, który skoncentrował się na podzieleniu nietrafnego poglądu organu I instancji odnośnie identyfikowania odbiorcy energii elektrycznej wyłącznie z perspektywy treści faktury vat. Przedstawione wyżej rozważania prowadzą do wniosku, że rozpoznanie sprawy przez organy obu instancji nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 27 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach, w zw. z art. 3 pkt 13b Prawa energetycznego oraz przepisów postępowania, tj. art. 7, 10, 77 § 1, i 80 k.p.a. w zw. z art. 32 ustawy o szczególnych rozwiązaniach – w stopniu niewątpliwie mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe stanowiło podstawę do uchylenia obu kontrolowanych decyzji, zaś podstawą prawną rozstrzygnięcia był art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634). Rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni zaprezentowaną przez Sąd ocenę prawną, ustali poprawnie stan faktyczny tej sprawy w oparciu o wyrażone w treści niniejszego uzasadnienia wskazania, a następnie oceni, czy skarżący spełnia ustawowe przesłanki do przyznania oczekiwanego wsparcia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI