III SA/KR 1173/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2025-12-12
NSAAdministracyjneWysokawsa
drogi publicznesamorząd terytorialnyuchwałaopłaty parkingowepojazdy elektrycznezasada równościdyskryminacjaprawo miejscoweustawa o drogach publicznychustawa o samorządzie gminnym

WSA w Krakowie stwierdził nieważność części uchwały Rady Miasta Jordanowa dotyczącej stawek opłat parkingowych, uznając ją za dyskryminującą i naruszającą zasady równości oraz przekraczającą upoważnienie ustawowe.

Skarżący K. A. zakwestionował uchwałę Rady Miasta Jordanowa w sprawie stawek opłat za parkingi, zarzucając m.in. obejście przepisów o zwolnieniu pojazdów elektrycznych z opłat poprzez przekwalifikowanie dróg publicznych na niepubliczne. Sąd administracyjny częściowo uwzględnił skargę, stwierdzając nieważność § 1 ust. 2 uchwały z powodu przekroczenia upoważnienia ustawowego oraz pkt 3 i 4 załącznika, uznając je za dyskryminujące i naruszające zasadę równości wobec prawa poprzez ograniczenie możliwości wykupienia abonamentów tylko dla właścicieli pojazdów. W pozostałym zakresie skargę oddalono.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę K. A. na uchwałę Rady Miasta Jordanowa w sprawie stawek opłat za korzystanie z parkingów płatnych niestrzeżonych. Skarżący zarzucił m.in. naruszenie ustawy o drogach publicznych poprzez przekwalifikowanie dróg publicznych na niepubliczne w celu obejścia zwolnienia pojazdów elektrycznych z opłat, a także naruszenie zasad konstytucyjnych. Sąd częściowo uwzględnił skargę. Stwierdził nieważność § 1 ust. 2 uchwały, uznając, że upoważnienie Burmistrza do zaniechania poboru opłat było zbyt szerokie i nie miało wystarczającej podstawy prawnej w ustawie o gospodarce komunalnej. Ponadto, Sąd stwierdził nieważność fragmentów załącznika (pkt 3 i 4), które ograniczały możliwość wykupienia abonamentów wyłącznie dla właścicieli pojazdów, uznając to za naruszenie zasady równości i niedyskryminacji (art. 32 Konstytucji RP), gdyż nie uwzględniało innych tytułów prawnych do korzystania z pojazdów, takich jak leasing. W pozostałym zakresie skargę oddalono. Sąd podkreślił, że uchwała ma charakter prawa miejscowego, a naruszenia uznał za istotne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, takie działanie może naruszać przepisy materialne i zasady konstytucyjne, jeśli jest jedynie próbą obejścia prawa.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że choć organ może tworzyć płatne parkingi na mieniu komunalnym niebędące drogami publicznymi, to zmiana kwalifikacji drogi musi być uzasadniona i zgodna z prawem, a nie służyć jedynie obejściu przepisów o zwolnieniach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (10)

Główne

Ustawa o gospodarce komunalnej art. 4 § ust. 1 pkt 2 i ust. 2

Uchwała w zakresie ustalania opłat za korzystanie z mienia komunalnego ma charakter prawa miejscowego, jednak upoważnienie do zaniechania poboru opłat było zbyt szerokie i nie miało wystarczającej podstawy prawnej.

p.p.s.a. art. 147 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do stwierdzenia nieważności uchwały.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania o kosztach.

Pomocnicze

u.s.g. art. 18 § ust. 1 i ust. 2 pkt 15

Ustawa o samorządzie gminnym

Rada Miasta przekroczyła zakres właściwości, przyjmując uchwałę sprzeczną z obowiązującym prawem.

u.d.p. art. 13 § ust. 3 pkt 1 lit. e

Ustawa o drogach publicznych

Przepis dotyczący zwolnienia pojazdów elektrycznych z opłat w płatnych strefach parkowania.

u.d.p. art. 1

Ustawa o drogach publicznych

Definicja drogi publicznej.

u.d.p. art. 7 § ust. 1

Ustawa o drogach publicznych

Wyłączenie drogi z użytkowania jako podstawa do pozbawienia jej statusu drogi publicznej.

u.d.p. art. 8 § ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 3

Ustawa o drogach publicznych

Kwalifikacja dróg.

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1 i ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada równości i niedyskryminacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przekwalifikowanie drogi publicznej na niepubliczną w celu obejścia przepisów o zwolnieniu pojazdów elektrycznych z opłat. Naruszenie zasady równości i niedyskryminacji poprzez ograniczenie możliwości wykupienia abonamentu tylko dla właścicieli pojazdów. Przekroczenie upoważnienia ustawowego przez Radę Miasta w zakresie upoważnienia Burmistrza do zaniechania poboru opłat.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu, że parking niebędący drogą publiczną nie podlega zwolnieniom dla pojazdów elektrycznych. Argumentacja organu, że zmiana kwalifikacji drogi została dokonana zgodnie z przepisami i za zgodą starosty.

Godne uwagi sformułowania

sztuczne przekwalifikowanie parkingów zlokalizowanych na działkach [...] z terenów będących drogami publicznymi, na drogi niebędące drogami publicznymi, w celu obejścia ustawowego zwolnienia pojazdów elektrycznych z opłat uchwała w § 1 ust. 2 [...] wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego [...] i pozostawia organowi wykonawczemu [...] bardzo szeroki dyskrecjonalny zakres decydowania o opłatach rażąco naruszają prawo zapisy uchwały ograniczające możliwość wykupienia abonamentów tylko przez właścicieli pojazdów, a nie np. osób, które są posiadaczami tych samochodów na podstawie innych tytułów prawnych różnicowała mieszkańców miasta w zależności od tytułu prawnego do posiadanego pojazdu

Skład orzekający

Ewa Michna

przewodniczący sprawozdawca

Janusz Kasprzycki

sędzia

Marta Kisielowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dróg publicznych, prawa miejscowego, zasady równości w kontekście opłat lokalnych oraz zakresu upoważnień organów samorządowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji przekwalifikowania drogi i ograniczeń w abonamentach parkingowych; zasada równości ma szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu opłat parkingowych i potencjalnych prób obejścia prawa przez samorządy, a także ważnej zasady równości wobec prawa.

Samorząd próbował obejść prawo ws. aut elektrycznych? Sąd częściowo unieważnia uchwałę o opłatach parkingowych.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
III SA/Kr 1173/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-12-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewa Michna /przewodniczący sprawozdawca/
Janusz Kasprzycki
Marta Kisielowska
Symbol z opisem
6036 Inne sprawy dotyczące dróg publicznych
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Skarżony organ
Burmistrz Miasta~Rada Miasta
Treść wyniku
stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części, w pozostałym zakresie skargę oddalono
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 1153
Art. 18 ust. 1  i ust. 2 pkt 15
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j.)
Dz.U. 1985 nr 14 poz 60
Art. 1, art. 13  ust. 3  pkt 1 lit. e
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna (spr.) Sędziowie: WSA Janusz Kasprzycki WSA Marta Kisielowska Protokolant: specjalista Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi K. A. na uchwałę nr VI/34/2024 Rady Miasta Jordanowa z dnia 23 września 2024 r. w sprawie określenia stawek opłat za korzystanie z parkingów płatnych niestrzeżonych I. stwierdza nieważność § 1 ust. 2 zaskarżonej uchwały oraz pkt 3 ust.1 załącznika do zaskarżonej uchwały od słów "tylko w przypadku jeżeli właścicielem obydwu pojazdów jest ta sama osoba"; pkt 4 ust. 1 załącznika do zaskarżonej uchwały od słów "będący jednocześnie właścicielem pojazdu"; II. w pozostałym zakresie skargę oddala; III. zasądza od Rady Miasta Jordanowa na rzecz skarżącego K. A. 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Rada Miasta Jordanowa (dalej: Rada Miasta), działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r., poz. 1153) – dalej jako: "u.s.g." w zw. z art. 4 ust.1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 679), podjęła w dniu 23 września 2024 r. uchwalę nr VI/34/2024 w sprawie określenia stawek opłat za korzystanie z parkingów płatnych niestrzeżonych.
Załącznik do tej uchwały stanowił "Cennik opłat parking płatny niestrzeżony w Jordanowie".
Skargę na powyższą uchwałę wniósł K. A. (skarżący), domagając się stwierdzenia jej nieważności w całości.
Skarżący podniósł zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego:
1. art. 1, art. 2 ust. 1 pkt 4, art. 2a ust, 2 w zw. z art. 13 ust. 3 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity: Dz.U. 2025, poz.889) – dalej jako: "u.d.p.", przez sztuczne przekwalifikowanie parkingów zlokalizowanych na działkach nr 5876/1 5875/1, 5874, 5769/2 5878, na Rynku w Jordanowie, z terenów będących drogami publicznymi, na drogi niebędące drogami publicznymi, w celu obejścia ustawowego zwolnienia pojazdów elektrycznych z opłat za korzystanie z parkingów na drogach publicznych (art. 13 ust. 3 pkt 1 lit. e u.d.p.), podczas gdy drogi zlokalizowane przy tych parkingach spełniają wszystkie ustawowe kryteria drogi publicznej (są ogólnodostępne, pełnią funkcję ciągu komunikacyjnego, ich właścicielem jest Gmina Miasta Jordanowa), stąd powinny zostać zakwalifikowane jako drogi publiczne (drogi gminne), tak jak miało to miejsce w uchwałach Rady Miasta Jordanowa obowiązujących we wcześniejszych latach;
2. art. 18 ust. 1 i ust 2 pkt 15 u.s.g. przez przyjęcie uchwał sprzecznych z obowiązującym prawem, a tym samym przekroczenie zakresu właściwości należącego do Rady Miasta Jordanowa;
3. art. 2 oraz 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez sztuczne przekwalifikowanie drogi publicznej na drogę niebędącą drogą publiczną, bez rzeczywistej zmiany jej charakteru i funkcji, w celu obejścia ustawowych przepisów o zwolnieniu pojazdów elektrycznych z opłat za postój na drogach publicznych, co godzi w zasadę demokratycznego państwa prawa i stanowi nadużycie prawa oraz narusza zasadę zaufania obywateli do działań organów władzy publicznej, która powinna działać na podstawie i w granicach prawa.
W uzasadnieniu skarżący podał, że 14 kwietnia 2025 r. zaparkował w centrum Jordanowa samochód elektryczny marki [...], nr rej. [...]. Korzystając z przysługującego zwolnienia pojazdów elektrycznych z opłat parkingowych (art. 13 ust. 3 pkt 1 lit. e u.d.p.) i nie uiścił opłaty za postój. Po kilku godzinach na szybie pojazdu znalazł zawiadomienie o nałożeniu opłaty dodatkowej w wysokości 100 zł, z tytułu braku uiszczenie opłaty parkingowej. Jako podstawę prawną nałożenia opłaty wskazano zaskarżoną uchwałę oraz dwie inne uchwały Rady Miasta Jordanowa z dnia 23 września 2024 r., tj. nr VI/33/2024 w sprawie określenia płatnych niestrzeżonych parkingów zlokalizowanych na terenach niebędących drogami publicznymi i nr Vl/35/2024 w sprawie wprowadzenia Regulaminu korzystania z miejsc postojowych na parkingach płatnych niestrzeżonych nie będących drogami publicznymi na terenie Miasta Jordanowa. Skarżący podał, że wymienione uchwały kwalifikują miejsce, w którym zaparkował jako drogę niebędącą drogą publiczną, w związku z czym organ uznał, że nie ma obowiązku stosowania ustawowego zwolnienia z opłat dla pojazdów elektrycznych, gdyż dotyczy ono wyłącznie dróg publicznych.
Podał też, że w dniu 15 kwietnia 2025 r. złożył reklamację, w której powołał się zarówno na uzasadnienie projektu nowelizacji wprowadzającej zwolnienie od opłat parkingowych dla pojazdy elektrycznych korzystających z ustawowego, jak również wcześniejsze uchwały Rady Miasta Jordanowa (nr XXV/233/2021), które te same miejsca parkingowe kwalifikowały jako drogi publiczne wchodzące w skład strefy płatnego parkowania. Oznacza to, że wcześnie na tym samym miejscu parkingowym obowiązywało ustawowe zwolnienie z opłat dla pojazdów elektrycznych; wynikające z art. 13 ust 3 pkt 1 lit. e u.p.d. W odpowiedzi na reklamację organ wyjaśnił, że ustawowe zwolnienie z opłat dla samochodów elektrycznych dotyczy jedynie stref płatnego parkowania, a nie parkingu płatnego niestrzeżonego utworzonego na mieniu komunalnym, ale poza drogami publicznymi.
Zdaniem skarżącego droga przy parkingu w centrum Jordanowa spełnia definicję drogi publicznej z art. 1 u.d.p. Skarżący powołał się na wyrok WSA w Warszawie z 8 marca 2013 r. I SA/Wa 1731/12, z 25 lutego 2013 r, I SA/Wa 2350/12. Jergo zdaniem, przekwalifikowanie tego samego terenu z drogi publicznej na drogę niebędącą publiczną, bez faktycznej zmiany jego charakteru i funkcji, nastąpiło wyłącznie w celu obejścia ustawowego zwolnienia z opłat dla pojazdów elektrycznych, co narusza nie tylko konkretne przepisy materialne, ale także fundamentalne zasady konstytucyjne: zasadę demokratycznego państwa prawnego oraz zasadę praworządności.
W odpowiedzi, Burmistrz Jordanowa wniósł o oddalenie skargi. Organ potwierdził, że skarżący posiada wymagalną należność cywilnoprawną za nieopłacony postój na terenie płatnego parkingu niestrzeżonego. Zaznaczył też, że jednostka samorządu terytorialnego może prowadzić na mieniu komunalnym działalność polegającą na tworzeniu wydzielonych płatnych miejsc parkingowych, które nie są utworzone na drodze publicznej, a zatem nie stanowią strefy płatnego parkowania, a w konsekwencji nie znajduje zastosowania zwolnienie z art. 13 ust. 3 pkt 1 lit. e u.d.p., na które powołuje się skarżący. Ponadto utworzenie spornych miejsc parkingowych nastąpiło po uprzednim uzyskaniu pozytywnej opinii Starosty Suskiego oraz z poszanowaniem przepisów prawa w trybie ustawy o drogach publicznych. Organ przyznał, że wolą ustawodawcy była ochrona środowiska i promowanie elektromobilności i pojazdów elektrycznych, przy czym obowiązek zwolnienia od opłat dotyczy wyłącznie dróg publicznych, a teren na którym został zlokalizowany Płatny Parking Niestrzeżony nie jest drogą publiczną. Parking ten jest wyłączony z ogólnej dostępności, gdyż zgodnie z Regulaminem można tam parkować wyłącznie za wniesieniem opłaty, co już stanowi ograniczenie dostępności i możliwości korzystania wyłącznie dla osób, które wniosą opłatę parkingową. Żaden przepis ustawy nie nakłada też obowiązku ogrodzenia terenu aby nie miał on charakteru ogólnodostępnego wystarczy aby stosowna informacja znajdowała się na wjeździe na taki teren, a teren Płatny Parking Niestrzeżony w Jordanowie takie oznaczenia posiada. Zatem skoro zmiana kwalifikacji drogi z publicznej na niepubliczną została dokonana zgodnie z przepisami i za zgodą starosty należy uznać, że uchwała nie została podjęta w sprzeczności z obowiązującym prawem.
W piśmie procesowym z dnia 5 września 2025 r. skarżący, ustosunkowując się do stanowiska organu podał, że organ mylnie utożsamia "ogólnodostępność" z "bezpłatnością". Parking można uznać za ogólnodostępny, jeśli każdy może z niego korzystać na równych, przejrzystych zasadach, nawet jeśli trzeba za to zapłacić. Opłata parkingowa ma charakter powszechny, transparentny i proporcjonalny, nie stanowi zatem wykluczenia z ogólnej dostępności, lecz jedynie reguluje sposób korzystania. To, że korzystanie z drogi czy parkingu jest odpłatne, nie przekreśla ich statusu jako dróg publicznych. Przykładami są płatne autostrady, które mimo opłat pozostają drogami publicznymi. Również strefy płatnego parkowania w miastach są uznawane za drogi publiczne. Opłata nie eliminuje charakteru publicznego infrastruktury. Co istotne, sam organ w poprzednich latach uznawał ten parking za publiczny, mimo że pobierano za niego opłaty“ (uchwała nr XXV/233/2021). Opłaty nie stanowiły więc wcześniej dla organu przeszkody, aby uznać ww. drogę za publiczną. Gdyby jednak przyjąć logikę organu za słuszną, doszłoby do absurdalnej sytuacji, w której wszystkie płatne autostrady przestałyby być drogami publicznymi (straciłyby status dróg publicznych z powodu pobierania opłat), centra miast stałyby się obszarami "niepublicznymi", całe strefy płatnego parkowania (jak Śródmieście Warszawy czy Krakowa) przestałyby być drogami publicznymi. Ponadto bez przedstawienia konkretnych dowodów i wyjaśnień dlaczego zdecydowano się na przekwalifikowanie tej samej drogi z publicznej na niepubliczną, takie stwierdzenia organu pozostają czysto deklaratywne i nie mogą stanowić podstawy do obiektywnej oceny legalności działania. Spełnienie formalnych wymogów, takich jak uzyskanie pozytywnych opinii czy podjęcie odpowiednich uchwał, nie wyklucza możliwości nadużycia prawa. Istotne jest to, że przekwalifikowanie nastąpiło w czasie obowiązywania przepisów o zwolnieniach z opłat parkingowych dla pojazdów elektrycznych. Gmina ponosiła wtedy koszty tych zwolnień, a zmiana statusu parkingu z publicznego na niepubliczny pozwoliła wyeliminować obowiązek stosowania zwolnień dla aut elektrycznych.
Dodatkowo w piśmie procesowym z dnia 8 listopada 2025 r. skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 7 ust. 1 oraz art. 8 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 3 u.d.p. przez bezprawne pozbawienie parkingu przy Rynku 1 w Jordanowie, stanowiącego własność Gminy Miasta Jordanowa i zarządzanego przez tę Gminę, dotychczasowej kategorii drogi gminnej i przekwalifikowanie go na drogę wewnętrzną, podczas, gdy jest to droga o istotnym znaczeniu lokalnym, tj.: zlokalizowana w centrum miasta; znajdująca się w bezpośrednim sąsiedztwie kluczowych instytucji publicznych; droga wzdłuż parkingów pełni funkcję ogólnodostępnego ciągu komunikacyjnego, umożliwiającego dostęp do tych instytucji; parking przy tej drodze jest ogólnodostępny i umożliwia mieszkańcom i interesantom postój pojazdu w celu skorzystania z usług publicznych i komercyjnych. Skarżący podniósł, że zgodnie z przywołanymi przepisami pozbawienie drogi statusu publicznego jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku, gdy droga zostaje wyłączona z użytkowania, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Na potwierdzenie podniesionych okoliczności skarżący powołał się na orzecznictwo NSA (wykroki z dnia: 14 maja 2025 r. II GSK 16/22, 28 grudnia 2021 r. I OSK 3382/19, z dnia 16 września 2021 r. II GSK 539/21).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Skarga została uwzględniona, aczkolwiek tylko w części.
Skarżący zaskarżył w całości uchwalę nr VI/34/2024 Rady Miasta Jordanowa z dnia 23 września 2024 r. w sprawie określenia stawek opłat za korzystanie z parkingów płatnych niestrzeżonych, przy czym zarzuty dotyczyły głównie, niezgodnego z prawem, określenia na działkach należących do Gminy Miasta Jordanów, parkingów niebędących drogami publicznymi.
Sąd przyjął skargę do rozpoznania, ponieważ skarżący uprawdopodobnił, że z chwilą wejścia w życie zaskarżonej uchwały, utracił ustawowe prawo zwolnienia z opłat za parkowanie należącego do niego samochodu osobowego o napędzie elektrycznym. Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 3 pkt 1 lit. e u.d.p. z opłat w płatnych strefach parkowania (a taki poprzednio miała charakter ulica Rynek w Jordanowie) zwolnione z opłaty były pojazdy elektryczne, o których mowa w art. 2 pkt 12 ustawy z dnia 11 stycznia 2018 r. o elektromobilności i paliwach alternatywnych.
Sąd nie rozpatrywał natomiast zasadności i zgodności z prawem uchwały w przedmiocie określenia płatnych niestrzeżonych parkingów zlokalizowanych na terenach niebędących drogami publicznymi, ponieważ uchwała ta (Nr VI/33/2024 z dnia 23 września 2024 r.) była przedmiotem odrębnego postępowania sądowoadministracyjnego (III SA/Kr 1042/25), w którym Sąd wyrokiem z 12 grudnia 2025 r. skargę oddalił (wyrok ten w dniu sporządzania niniejszego uzasadnienia jest nieprawomocny).
Na wstępie Sąd podkreśla, że zaskarżona w niniejszym postępowaniu uchwała w sprawie określenia stawek opłat za korzystanie z parkingów płatnych niestrzeżonych bezsprzecznie ma charakter prawa miejscowego podlegającego, co do zasady, kontroli sądów administracyjnych. Została bowiem podjęta m.in. na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 ustawy o gospodarce komunalnej. Powołany przepis stanowi, że jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego postanawiają o wysokości cen i opłat albo o sposobie ustalania cen i opłat za usługi komunalne o charakterze użyteczności publicznej oraz za korzystanie z obiektów i urządzeń użyteczności publicznej jednostek samorządu terytorialnego (art. 4 ust. 1 pkt 2). Z kolei zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy o gospodarce komunalnej uprawnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 2 (tj. ustalania cen i opłat), organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego mogą powierzyć organom wykonawczym tych jednostek.
Tryb postępowania Rady Miasta (uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego dnia 30 września 2024 r. pod poz. 5935) oraz jednolite zasadniczo orzecznictwo sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 18 listopada 2025 r., III OSK 846/23 i wskazane tam inne orzeczenia) potwierdzają, że uchwały podejmowane na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce komunalnej stanowią akty prawa miejscowego. Mają one charakter normatywny, w związku z czym wynikające z nich ceny i opłaty obowiązują na obszarze danej jednostki samorządu terytorialnego, wiążąc wszystkie podmioty wykonujące gospodarkę komunalną w zakresie usług użyteczności publicznej, jak i odbiorców tych usług lub osoby korzystające z obiektów użyteczności publicznej. Przepis ten, stanowiący lex specialis wobec regulacji ustrojowych, tworzy samoistną podstawę prawną do stanowienia aktów prawa miejscowego w zakresie ustalania wysokości cen i opłat za usługi komunalne o charakterze użyteczności publicznej oraz za korzystanie z obiektów i urządzeń użyteczności publicznej jednostek samorządu terytorialnego.
Radzie Miasta umknęło jednak, że upoważnienie w § 1 ust. 2 Burmistrza Miasta Jordanowa "do zaniechania poboru opłaty parkingowej w sytuacjach uzasadnionych w drodze zarządzenia" po pierwsze wykracza poza zakres upoważnienia ustawowego z ww. art. 4 ust. 2 ustawy o gospodarce komunalnej, a po drugie nawet gdyby przyjąć, że "zaniechanie poboru opłaty" jest rodzajem ustalania cen i opłat za usługi parkingowe, to w zaskarżonej uchwale w ogóle nie określono zakresu upoważnienia tzn. jakim podmiotom i w jakim zakresie – takie "zaniechanie" czyli faktyczne odstąpienie od ustalenia opłaty będzie dopuszczalne. W ocenie orzekającego Sądu, powołane w uchwale określenie "w sytuacjach uzasadnionych" w praktyce pozostawia organowi wykonawczemu, nieuzasadniony brzmieniem ustawy o gospodarce komunalnej, bardzo szeroki dyskrecjonalny zakres decydowania o opłatach za usługi parkowania.
Sądowi znane jest przy tym orzecznictwo sądów administracyjnych, negujące charakter prawa miejscowego uchwał podejmowanych na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy o gospodarce komunalnej (np. wyrok NSA z 6 czerwca 2025 r., III OSK 503/22). Niemniej jednak nie są to poglądy jednolicie prezentowane przez wszystkie składy orzekające (np. odmienny pogląd został pośrednio wyrażony w wyroku NSA z 22 sierpnia 202 4., I GSK 960/22, w którym sąd rozpatrywał sprawę skargi gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody co do braku podstawy prawnej zarządzenia burmistrza z powodu braku opublikowania upoważniającej go uchwały rady miasta i gminy - rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego z 9 grudnia2022 r., NPII.4131.1.969.2022, LEX nr 344022).
Istotne jest to, że w rozpatrywanej sprawie przedmiotem kontroli była uchwała, która jednocześnie określała stawki opłat za korzystanie z mienia komunalnego (bezsprzecznie, jak Sąd wyżej podkreślał – mająca charakter prawa miejscowego), a ponadto przekazywała organowi wykonawczemu (Burmistrzowi Miasta) prawo do "zaniechania" opłat, co w praktyce oznaczało prawo do decydowania o wysokości opłat bez wyraźnej podstawy prawnej i bez określenia granic takiego upoważnienia. Z tych to przyczyn, Sąd uznał, że stwierdzenie nieważności § 1 ust. 1 zaskarżonej uchwały leżało w zakresie kognicji orzekającego sądu na zasadzie art. 3 § 2 pkt 5 ustawy i z tych to powodów stwierdził nieważność części zaskarżonej uchwały, a nie wydanie jej z naruszeniem prawa (a tak by było, gdyby zaskarżona uchwała nie miała charakteru prawa miejscowego – zgodnie z art. 91 ust. 4 u.s.g.).
Sąd uznał również, że rażąco naruszają prawo zapisy uchwały ograniczające możliwość wykupienia abonamentów tylko przez właścicieli pojazdów, a nie np. osób, które są posiadaczami tych samochodów na podstawie innych tytułów prawnych.
Z akt nie wynika dlaczego właściwie tylko właściciele pojazdów mogli nabywać abonamenty, które uprawniałyby ich do korzystniejszego ponoszenia kosztów parkowania. Oczywistym jest, że tytuł prawny do posiadanych pojazdów może np. wynikać z umowy leasingu. Ponadto, bardzo częstym zapisem umów kredytowych jest zabezpieczenie banku na przedmiocie kredytu, co w praktyce oznacza, że jednym z współwłaścicieli samochodu jest bank lub inna instytucja finansująca zakup samochodu.
W ocenie Sądu zaskarżona uchwała w tej części (tzn. pkt 3 ust. 1 co do słów "tylko w przypadku jeżeli właścicielem obydwu pojazdów jest ta sama osoba" oraz pkt 4 ust. 1 w części "będący jednocześnie właścicielem pojazdu" w sposób sprzeczny z art. 32 Konstytucji różnicowała mieszkańców miasta w zależności od tytułu prawnego do posiadanego pojazdu. Powołany art. 32 Konstytucji stanowi, że wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne (art. 32 ust. 1). Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny (art. 32 ust. 2).
Orzecznictwo sądów administracyjnych, dotyczące co prawda miejskich płatnych stref parkowania, bardzo często powołuje się na poglądy Trybunału Konstytucyjnego co do sposobu rozumienia zasady równości i niedyskryminacji w art. 32 Konstytucji. Wypadałoby więc powtórzyć za Naczelnym Sądem Administracyjnym, który wskazał w wyroku z 25 stycznia 2024 r., II GSK 1071/23, że: "Trybunał Konstytucyjny w swoim orzecznictwie wielokrotnie wypowiadał się o zasadzie równości i jej znaczeniu, zaznaczając, iż wynika z niej dla ustawodawcy obowiązek równego traktowania obywateli. Trybunał Konstytucyjny podkreślał jednakże, że nie ma bezwzględnej równości obywateli. Z zasady równości wynika nakaz jednakowego traktowania wszystkich obywateli w obrębie określonej klasy (kategorii). Wszystkie podmioty charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną (relewantną) powinny być potraktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań, zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących (orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawach o sygn. akt: U 7/87, K 8/91, K 3/94 i K 22/97). Trybunał Konstytucyjny konsekwentnie wskazuje, że zasada równości nie ma charakteru bezwzględnie obowiązującego w tym znaczeniu, iż zrównuje sytuację wszystkich podmiotów ze względu na cechy, jakimi się charakteryzują. Zasada równości wymaga bowiem, aby podmioty traktowane były w równym stopniu równo, jeśli charakteryzują się daną cechą. Równość oznacza zatem – według Trybunału – także akceptację różnego traktowania przez prawo różnych podmiotów. Wynika to z faktu, że równe traktowanie przez prawo tych samych podmiotów pod pewnymi względami, oznacza z reguły różne traktowanie tych samych podmiotów pod innymi względami (orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 kwietnia 1994 r., OTK w 1994, cz. I, s. 55). Podobnie Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 6 lutego 2002 r. (sygn. akt SK 11/01, OTK-A 2002/1/2) stwierdził, iż istotą zasady równości wobec prawa nie jest traktowanie wszystkich jednakowo, a tylko – równe traktowanie określonej grupy obywateli, wyróżnionej ze względu na cechę prawnie relewantną (podobnie /w:/ wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 czerwca 2004 r., sygn. akt P 4/03, OTK-A 2004/6/55, czy też w wyroku Trybunału z dnia 10 kwietnia 2002 r., sygn. akt K 26/00, OTK-A 2002/2/18)". Jak dalej Naczelny Sąd zauważał, status prawny w sterze prawa cywilnego, jaki posiada właściciel pojazdu, różni się od statusu najemcy lub użytkownika, to jednak w sferze administracyjnoprawnej, z uwagi na obowiązek uiszczenia opłaty za korzystanie z dróg mają równą pozycję".
Z tych to powodów Sąd uznał, że Rada Miasta z naruszeniem konstytucyjnych zasad równości i niedyskryminacji mieszkańców Jordanowa posiadających podobne prawo (np. na podstawie umów leasingu; umów użyczenia zawartych z pracodawcą) do korzystania w swoich celach z oddanych im do korzystania pojazdów, pozbawiła prawa "nie właścicieli" pojazdów do nabycia abonamentu.
Opisane powyżej naruszenia prawa Sąd uznał za istotne w rozumieniu art. 91 ust. 1 u.s.g, co stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności części zaskarżonych przepisów. Sprzeczność z podstawowymi zasadami konstytucyjnymi; wykroczenie przez Radę Miasta poza upoważnienie ustawowe, sprzeczność z wyraźnym przepisem ustawy – są tego typu naruszeniami.
Z tych to przyczyn Sąd uwzględniając skargę w części stwierdził nieważność wymienionych w pkt I wyroku jednostek redakcyjnych zaskarżonej uchwały na podstawie art. 147 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) – dalej "p.p.s.a.". W pozostałej części Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a. (pkt II wyroku). O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. zasądzając zwrot uiszczonej opłaty od skargi (pkt III wyroku).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI