III SA/Kr 1139/18

III SA/Kr 1139/18 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2019-03-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-11-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewa Michna
Krystyna Kutzner /przewodniczący sprawozdawca/
Maria Zawadzka
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I OSK 2093/19 - Wyrok NSA z 2022-08-30
Skarżony organ
Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2096
Art. 58 u
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner ( spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Michna Sędzia WSA Maria Zawadzka po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. B. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 24 sierpnia 2018 r. sygn. akt [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. skargę oddala; 2. przyznaje ze środków Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie radcy prawnemu E. W., wykonującej zawód w Kancelarii Radcy Prawnego przy ul. [...] w K., kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych 00/100) tytułem wynagrodzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług.
Uzasadnienie
Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2018 r., [...] odmówił D. B. (dalej: skarżącemu) przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w dniu [...] 2018 r. ([...]).
W uzasadnieniu organ powołał stosowne przepisy prawa i wskazał, że dla oceny zasadności wniosku o przywrócenie terminu niezbędne jest uprawdopodobnienie przez osobę braku swojej winy, a więc zachowania należytej staranności, a nadto tego, że przeszkoda uniemożliwiająca zachowanie terminu była od tej osoby niezależna i istniała do czasu złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik należytej staranności, jakiej można wymagać od strony, należycie dbającej o swoje interesy. Organ podkreślił również, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy.
W ocenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w niniejszej sprawie trudno nie przypisać skarżącemu winy, albowiem został prawidłowo pouczony o terminie i sposobie wnoszenia odwołania. Skarżący wskazywał, że po otrzymaniu decyzji z dnia [...] 2018 r. myślał, że będzie ona wystarczająca dla uzyskania stałego zasiłku z pomocy społecznej. Dopiero 9 sierpnia 2018 r. doręczono mu decyzję o odmowie przyznania tego zasiłku ze względu na to, że stopień niepełnosprawności jest lekki. Zdaniem organu, powód podany we wniosku o przywrócenie terminu nie może być uznany za obiektywną przesłankę, usprawiedliwiającą uchybienie terminowi, a nieznajomość prawa w takim wypadku nie stanowi o braku winy w uchybieniu.
Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności wskazał też, że w razie zmiany stanu zdrowia skarżący może złożyć kolejny wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności.
We wniesionej w terminie skardze D. B. podniósł, że uzasadnienie powyższego postanowienia jest niespójne, a organ nie zrozumiał albo pomylił faktyczną podstawę złożonego wniosku. W uzasadnieniu skargi podniósł, że organ w swoich ustaleniach pominął fakt niepełnosprawności skarżącego, a sugerując złożenie ponownego wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności nie wzięto pod uwagę, że jego stan zdrowia się nie zmienił.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2017, poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa .
Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności , Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie .
Przedmiotem skargi jest postanowienie organu drugiej instancji, orzekające o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Stosownie do art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Odwołanie wniesione z uchybieniem terminu jest bezskuteczne i skutkuje wydaniem przez organ drugiej instancji postanowienia o stwierdzeniu wniesienia odwołania z uchybieniem terminu (art.134 k.p.a.), co zamyka do zbadania istoty sprawy przez ten organ.
Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W myśl art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
Skuteczność prośby o przywrócenie terminu zależy od wykazania, że strona uchybiła terminowi bez własnej winy. Zasadniczo przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 września 2018 r., II OSK 2369/16 i z dnia 16 lutego 2017 r., II GSK 1503/15). Gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, przywrócenie terminu nie jest możliwe (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 15 listopada 2017 r., II OSK 94/17, z dnia 19 lutego 2016 r., I OSK 1589/14 oraz z dnia 15 października 2015 r., I OSK 672/14). A contrario - przywrócenie terminu jest możliwe wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła uniknąć nawet przy dołożeniu największego w danych warunkach wysiłku (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 29 września 2017 r., I OSK 2519/16 oraz z dnia 18 października 2016 r., II GSK 2047/16).
W orzecznictwie przyjmuje się, że nieznajomość prawa nie stanowi okoliczności, świadczącej o braku winy w uchybieniu terminu (zob. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 9 stycznia 2014 r., II GSK 1668/12 i z dnia z dnia 12 marca 2014 r., I OSK 473/13, a także Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 września 2017 r., II SA/Łd 143/17 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 13 stycznia 2016 r., II SA/Ke 824/15).
W sprawie nie budziło wątpliwości, że skarżący odwołania nie wniósł w terminie. Jak sam podał we wniosku o jego przywrócenie, otrzymawszy w dniu 15 maja 2018 r. decyzję organu pierwszej instancji uznał, że nie ma potrzeby jej zaskarżać, rozstrzygnięcie o stwierdzeniu lekkiego stopnia niepełnosprawności, albowiem takie orzeczenie jest dla niego wystarczające. Zgodnie z treścią wniosku był przekonany, że uzyskany stopień niepełnosprawności będzie wystarczający do uzyskania zasiłku stałego. Dopiero w momencie otrzymania decyzji o odmowie przyznania takiego zasiłku (decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] 2018 r., [...]) stwierdził, że konieczne jest wniesienie odwołania od decyzji z dnia [...] 2018 r.
Zdaniem Sądu nie istniała zatem żadna obiektywna, nie dająca się przezwyciężyć przeszkoda, uniemożliwiająca skarżącemu wniesienie odwołania w terminie. Jak wynika z jego własnych twierdzeń, nie brał on pod uwagę możliwości zaskarżenia decyzji, albowiem w jego przekonaniu była ona dla niego korzystna i wystarczająca. Nie miał co prawda świadomości odnośnie tego, czy rozstrzygnięcie pozwala mu skutecznie ubiegać się o konkretne świadczenia z pomocy społecznej, jednakże – w świetle wyżej powołanego orzecznictwa – taki brak świadomości, nieznajomość prawa nie mogą być uznane za okoliczność, świadczącą o braku winy w uchybieniu terminu.
Co więcej, z twierdzeń skarżącego nie wynika, aby podejmował on jakiekolwiek próby dowiedzenia się, czy decyzja o stwierdzeniu stopnia niepełnosprawności wystarcza do otrzymania świadczeń, których oczekiwał. Gdyby nawet brak wiedzy o treści przepisów uznać za rzeczywistą przeszkodę we wniesieniu odwołania, to w realiach niniejszej sprawy nie można uznać, by skarżący nie mógł tej przeszkody usunąć, chociażby starając się uzyskać stosowne informacje w organach pomocy społecznej.
Zarzuty skargi, jakoby organ administracji pominął kwestię niepełnosprawności skarżącego nie mogły w niniejszej sprawie odnieść zamierzonego skutku. Sądowa kontrola zgodności z prawem działań administracji publicznej oznacza, że co do zasady pod uwagę musi być brany stan faktyczny i prawny z chwili rozpatrywania sprawy przez organy. Skoro to osoba zainteresowana przywróceniem terminu (tu: skarżący) ma uprawdopodobnić, że do uchybienia doszło bez jej winy, to organ rozpatrujący taki wniosek nie ma obowiązku, a wręcz nie powinien poszukiwać takich okoliczności, których we wniosku nie wskazano. Jak wynika z treści pisma z dnia 10 sierpnia 2018 r., skarżący nie podnosił, że jego niepełnosprawność w jakikolwiek sposób uniemożliwiła mu dopełnienie czynności, tj. wniesienie odwołania, w terminie. Słusznie zatem organ odwoławczy nie uczynił tej kwestii przedmiotem swoich analiz. Należy też zauważyć, że nawet w skardze nie zostało wskazane, w jaki sposób niepełnosprawność miała przeszkodzić w terminowym wniesieniu odwołania. W orzecznictwie przyjmuje się, że sam fakt jakiejś choroby (co w drodze analogii można rozciągnąć ogólnie na niepełnosprawność) nie jest wystarczającym uprawdopodobnieniem braku winy skarżącej w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Istotne jest natomiast, czy okoliczność ta była - dla zachowania terminu - nie do przezwyciężenia i czy strona dołożyła wysiłku by przeszkoda ta nie doprowadziła do naruszenia terminu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2017 r., II GSK 3332/15).
Zaskarżone postanowienie odpowiada zatem prawu. Mając powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił na zasadzie art. 151 ustawy - z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) Na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd przyznał wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącego, orzekając, jak w punkcie II sentencji wyroku.