III SA/Kr 1132/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi B. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką. Skarżąca zrezygnowała z pracy w gospodarstwie rolnym, aby sprawować opiekę nad matką, która posiadała orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Organy administracji uznały, że zakres sprawowanej opieki, obejmujący pomoc w codziennych czynnościach takich jak higiena, przygotowywanie posiłków czy realizacja recept, nie był na tyle intensywny, aby wykluczać możliwość podjęcia przez skarżącą zatrudnienia lub prowadzenia gospodarstwa rolnego. Podkreślono, że matka skarżącej porusza się samodzielnie i nie wymaga stałej, całodobowej opieki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, oddalając skargę, zgodził się ze stanowiskiem organów. Sąd wskazał, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, gdy opieka wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej, a w tym przypadku zakres czynności opiekuńczych nie stanowił takiej przeszkody. Sąd podkreślił, że sama pomoc w codziennych czynnościach, które można pogodzić z pracą, nie jest wystarczającą podstawą do przyznania świadczenia, które ma rekompensować utratę dochodów z pracy z powodu sprawowania opieki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub niepodejmowania pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, w kontekście możliwości pogodzenia opieki z prowadzeniem gospodarstwa rolnego.
Dotyczy specyficznej sytuacji rolnika rezygnującego z pracy w gospodarstwie na rzecz opieki nad członkiem rodziny. Interpretacja przesłanki 'wykluczania możliwości podjęcia pracy' może być różnie stosowana w zależności od indywidualnych okoliczności.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zakres sprawowanej opieki nad niepełnosprawną matką, obejmujący pomoc w codziennych czynnościach, wyklucza możliwość podjęcia przez skarżącą zatrudnienia lub prowadzenia gospodarstwa rolnego, co jest warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zakres sprawowanej opieki nie wyklucza możliwości prowadzenia gospodarstwa rolnego przez skarżącą.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że czynności opiekuńcze, takie jak pomoc w higienie, przygotowywanie posiłków czy realizacja recept, choć codzienne, nie wymagają ciągłego zaangażowania i mogą być pogodzone z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Matka skarżącej porusza się samodzielnie i nie wymaga całodobowej opieki.
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego K 38/13 ma wpływ na możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie sprawującej opiekę nad dorosłą osobą niepełnosprawną, niezależnie od daty powstania niepełnosprawności?
Odpowiedź sądu
Tak, wyrok TK K 38/13 wyeliminował przesłankę negatywną związaną z datą powstania niepełnosprawności.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że decyzja organu pierwszej instancji błędnie opierała się na niekonstytucyjnej normie art. 17 ust. 1b u.ś.r. dotyczącej daty powstania niepełnosprawności. Niemniej jednak, ostateczna odmowa przyznania świadczenia była uzasadniona niespełnieniem przesłanki związku przyczynowego między opieką a rezygnacją z pracy.
Przepisy (9)
Główne
u.ś.r. art. 17 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.ś.r. art. 17 § ust. 1b
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Przepis uznany za niekonstytucyjny w zakresie różnicowania prawa do świadczenia ze względu na moment powstania niepełnosprawności.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
u.ś.w. art. 63 § pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
W sprawach o świadczenie pielęgnacyjne, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe.
k.r.o.
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Określa obowiązek alimentacyjny.
u.r.z.s.
Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
Definiuje stopnie niepełnosprawności.
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zakres sprawowanej opieki nad matką wyklucza możliwość podjęcia przez skarżącą zatrudnienia lub prowadzenia gospodarstwa rolnego. • Niepodejmowanie lub rezygnacja z pracy zarobkowej przez skarżącą wypełnia przesłankę z art. 17 ust. 1 u.ś.r.
Godne uwagi sformułowania
zakres sprawowanej opieki nad matką nie wyklucza prowadzenia gospodarstwa rolnego • świadczenie pielęgnacyjne nie jest kierowane do wszystkich niezatrudnionych osób opiekujących się niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz do tych, które wywiązują się ze swego obowiązku alimentacyjnego, osobiście zapewniając stałą i długotrwałą opiekę i pomoc niepełnosprawnemu członkowi rodziny i jednocześnie z tego właśnie powodu zaprzestają aktywności zawodowej. • świadczenie pielęgnacyjne samo w sobie nie ma natomiast zastępować wynagrodzenia za pracę w sytuacji, gdy opiekun ma możliwość podjęcia zatrudnienia, a sama sprawowana opieka nie wymaga od niego ciągłego i stałego zaangażowania.
Skład orzekający
Elżbieta Czarny-Drożdżejko
sprawozdawca
Ewelina Dziuban
członek
Katarzyna Marasek-Zybura
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub niepodejmowania pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, w kontekście możliwości pogodzenia opieki z prowadzeniem gospodarstwa rolnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rolnika rezygnującego z pracy w gospodarstwie na rzecz opieki nad członkiem rodziny. Interpretacja przesłanki 'wykluczania możliwości podjęcia pracy' może być różnie stosowana w zależności od indywidualnych okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu świadczeń pielęgnacyjnych i opieki nad osobami starszymi/niepełnosprawnymi, ale rozstrzygnięcie opiera się na szczegółowej analizie faktycznej zakresu opieki, co czyni je mniej uniwersalnym.
“Czy opieka nad matką pozwala na prowadzenie gospodarstwa? Sąd rozstrzyga o świadczeniu pielęgnacyjnym.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.