III SA/Kr 1124/06
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę spółki akcyjnej, potwierdzając prawo inspektora pracy do nałożenia obowiązku wypłaty pracownikom dodatkowego wynagrodzenia za pracę w niedzielę, nawet jeśli praca ta była jednocześnie godzinami nadliczbowymi.
Sprawa dotyczyła sporu między T. Spółką Akcyjną a Okręgowym Inspektorem Pracy w Krakowie w przedmiocie obowiązku wypłaty pracownikom dodatkowego wynagrodzenia za pracę w niedzielę. Spółka kwestionowała decyzję inspektora, powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego, która według niej wykluczała kumulację dodatków za pracę w niedzielę i za godziny nadliczbowe. Sąd administracyjny nie podzielił tej wykładni, uznając, że oba dodatki mogą być należne, a przepisy Kodeksu pracy regulują odrębne tytuły do wynagrodzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpatrzył skargę T. Spółki Akcyjnej na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy, która utrzymała w mocy nakaz wypłaty pracownikom dodatku za pracę w niedzielę. Spółka argumentowała, że zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego (II PZP 11/05), nie można kumulować dodatku za pracę w niedzielę z dodatkiem za godziny nadliczbowe, jeśli praca w niedzielę stanowiła przekroczenie tygodniowej normy czasu pracy. Organy inspekcji pracy oraz sąd administracyjny odrzuciły tę argumentację. Sąd uznał, że przepisy art. 151¹ i art. 151¹¹ Kodeksu pracy regulują odrębne tytuły do dodatkowego wynagrodzenia i nie wykluczają się wzajemnie. Podkreślono, że oba przepisy znajdują się w różnych rozdziałach Kodeksu pracy, a ich literalne brzmienie nie wskazuje na alternatywę rozłączną. Sąd stwierdził, że odmienna wykładnia prowadziłaby do nierównego traktowania pracowników i premiowania pracodawców łamiących prawo. Sąd odniósł się również do zarzutów proceduralnych dotyczących braku uzasadnienia decyzji organu inspekcji pracy, uznając jednak, że uchybienia te nie miały wpływu na wynik sprawy, gdyż stan faktyczny był bezsporny. Ostatecznie sąd oddalił skargę.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, pracownikowi przysługuje prawo do obu dodatków, gdyż przepisy te regulują odrębne tytuły do wynagrodzenia i nie wykluczają się wzajemnie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy art. 151¹ i art. 151¹¹ K.p. regulują odrębne kwestie i znajdują się w różnych rozdziałach Kodeksu pracy. Literalna wykładnia nie wskazuje na alternatywę rozłączną, a zakaz kumulacji byłby sprzeczny z zasadami prawa pracy i prowadziłby do nierównego traktowania pracowników.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
K.p. art. 151¹ § § 2
Kodeks pracy
K.p. art. 151¹¹ § § 2
Kodeks pracy
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.PIP art. 1 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy
u.PIP art. 10
Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy
u.PIP art. 21 § ust. 1 i 2
Ustawa o Państwowej Inspekcji Pracy
PPSA art. 1 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 145 § § 1 pkt 1 lit.c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy art. 151¹ i art. 151¹¹ K.p. regulują odrębne tytuły do dodatkowego wynagrodzenia i nie wykluczają się wzajemnie. Wykładnia dopuszczająca kumulację dodatków nie narzuca dodatkowych ciężarów pracodawcy, a jedynie egzekwuje należne pracownikom świadczenia. Niedozwolona praca w niedzielę również uprawnia do dodatku, a odmowa jego wypłaty byłaby sprzeczna z prawem i premiowałaby pracodawców łamiących przepisy.
Odrzucone argumenty
Art. 151¹ § 2 K.p. w związku z art. 151¹¹ § 2 K.p. wyłącza kumulację dwóch 100-procentowych dodatków, gdy praca w niedzielę stanowi przekroczenie tygodniowej normy czasu pracy. Uchwała Sądu Najwyższego II PZP 11/05 jest błędna w swojej wykładni. Art. 10 ustawy o PIP zwalnia organy inspekcji pracy z obowiązku zamieszczania w decyzji uzasadnienia faktycznego.
Godne uwagi sformułowania
"Błędne jest założenie SN, że art. 15111 jest przepisem szczególnym i odrębnym w stosunku do art. 1511 K.p." "Art. 15111 K.p. reguluje rekompensatę z tytułu zatrudnienia pracownika w niedzielę lub w święto. Natomiast art. 1511 K.p. reguluje uprawnienia płacowe pracownika związane z pracą w godzinach nadliczbowych i przepis ten nie odnosi się w ogóle do kwestii rekompensaty z tytułu zatrudnienia w niedzielę lub w święto." "Nie można mówić o wyłączeniu zastosowania któregoś z powyższych przepisów, przeciwnie —należy je stosować równolegle, gdyż regulują one różne zagadnienia." "Literalne brzmienie art. 1511, oraz art. 15111 K.p. nie przemawia na rzecz prawa do jednego tylko dodatku." "Jest to wyłącznie sprawa redakcyjna, zabieg z zakresu techniki legislacyjnej, tj. zamiast w art. 15111 powtarzać in extenso tekst art. 1511 prawodawca jedynie nakazał w art. 15111 obliczyć dodatek za pracę w niedzielę lub święto tak samo, jak oblicza się dodatek w sytuacjach objętych art. 1511 § 2 K.p." "Równoczesne funkcjonowanie obu przepisów w jednym kodeksie nie pozwala (co do zasady) przeprowadzać takiej interpretacji, która pozbawiałaby znaczenie jednego z tych przepisów dla konkretnego pracownika." "Gdyby rzeczywiście prawodawca chciał ustanowić alternatywę rozłączną analizowanych tu tytułów do dodatków, to wyraźnie taką rozłączność zapisałby w prawie. Skoro tego nie uczynił, to zakazane jest ograniczanie uprawnień płacowych pracownika w drodze wykładni." "Uchwała Sądu Najwyższego z 15 lutego 2006 r., II PZP 11/05 dokonuje niewłaściwej wykładni prawa materialnego." "Pracodawca łamiący uprawnienie pracownika z art. 15110 K.p. byłby w lepszej sytuacji (płaciłby mniejsze wynagrodzenie), aniżeli pracodawca przestrzegający prawa... Jest to wykładnia contra legem i nie może ona uzasadniać uwzględnienia skargi."
Skład orzekający
Piotr Lechowski
przewodniczący
Elżbieta Kremer
członek
Wiesław Kisiel
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Kodeksu pracy dotyczących kumulacji dodatków za pracę w niedzielę i za godziny nadliczbowe, a także obowiązków proceduralnych organów inspekcji pracy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji przepisów Kodeksu pracy i może być mniej bezpośrednio stosowalne w sprawach o innym stanie faktycznym lub prawnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu wynagrodzeń za pracę w niedziele i święta oraz godzin nadliczbowych, a także rozbieżności w interpretacji przepisów między Sądem Najwyższym a sądami administracyjnymi, co jest istotne dla wielu pracowników i pracodawców.
“Czy za pracę w niedzielę i nadgodziny należą się dwa dodatki? WSA w Krakowie rozstrzyga spór z Sądem Najwyższym.”
Sektor
praca
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
III SA/Kr 1124/06 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2007-04-13 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2006-09-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Elżbieta Kremer Piotr Lechowski /przewodniczący/ Wiesław Kisiel /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6198 Inspekcja pracy Sygn. powiązane I OSK 1528/07 - Wyrok NSA z 2008-10-15 Skarżony organ Inspektor Pracy Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie WSA Elżbieta Kremer NSA Wiesław Kisiel (spr.) Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2007r. sprawy ze skargi "T." Spółka Akcyjna w T. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w K. z dnia 10 lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wypłaty wynagrodzenia pracownikom za prace w niedzielę skargę oddala Uzasadnienie III SA/Kr 1124/06 UZASADNIENIE I. Inspektor pracy po przeprowadzeniu kontroli w T. Spółce Akcyjnej wydał nakaz nr [...] z dnia [...] maja 2006 r., w którym zobowiązał pracodawcę do wypłaty wyszczególnionym pracownikom należności z tytułu dodatku za pracę w niedziele w okresie od 01.04.2004 r. do 20.03.2006 w kwotach wymienionych w nakazie. Pracodawca w odwołaniu od powyższego nakazu, wniósł o jego uchylenie i umorzenie postępowania l instancji względnie o uchylenie zaskarżonego nakazu w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji. II. Okręgowy Inspektor Pracy w K. decyzją z dnia 10 lipca 2006 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000, nr 98, poz.1071 z późn. zm.) oraz art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. 2001, nr 124, poz.1362 z późn. zm.) utrzymał w mocy nakaz Inspektora Pracy z dnia [...] maja 2006 r. nr [...]. W uzasadnieniu, organu II instancji stwierdził, że wykładni art. 1511 § 2 w związku z art. 15111 § 2 Kodeksu pracy, jakiej dokonał Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 15.02.2006r. (sygn. akt II PZP 11/05) jest błędna. SN stanął na stanowisku, że w razie nieudzielania przez pracodawcę w okresie rozliczeniowym innego dnia wolnego od pracy w zamian za dozwoloną pracę świadczoną w niedzielę lub święto, pracownikowi przysługuje za każdą godzinę takiej pracy tylko jeden dodatek przewidziany w art. 15111 § 2 in fine lub § 3 K.p. Cytowana uchwała została krytycznie oceniona przez glosatorów (J. Chodakowska, K. Pawlak, MPP 2006/6/331; T.Nycz Serwis prawo-pracy.pl w części Glosy). Błędne jest założenie SN, że art. 15111 jest przepisem szczególnym i odrębnym w stosunku do art. 1511 K.p. Art. 15111 K.p. reguluje rekompensatę z tytułu zatrudnienia pracownika w niedzielę lub w święto. Natomiast art. 1511 K.p. reguluje uprawnienia płacowe pracownika związane z pracą w godzinach nadliczbowych i przepis ten nie odnosi się w ogóle do kwestii rekompensaty z tytułu zatrudnienia w niedzielę lub w święto. Nie można mówić o wyłączeniu zastosowania któregoś z powyższych przepisów, przeciwnie —należy je stosować równolegle, gdyż regulują one różne zagadnienia. Odmienna wykładnia zastosowana przez pracodawcę pozbawia pracownika należnego dodatku. Na poparcie swego stanowiska, organ II instancji powołał poglądy nauki prawa pracy, w podobny sposób interpretujące powyższe przepisy. (T.Nycz "Kodeksowe instytucje czasu praczy Wydawnictwo Tarnobrzeg 2006, s. 122 - 127; P. Wojciechowski "Zdaniem Państwowej Inspekcji Pracy", PiZS 2005, nr 1, s.40; A. Sobczyk [w:] "Kodeks pracy - komentarz" pod red. B. Wagner, Gdańsk 2004, s.565; E. Szemplińska [w:] "Kodeks pracy - komentarz" pod red. L. Florka, Warszawa 2005, s. 876-877). Ustosunkowując się do zarzutu braku uzasadnienia prawnego i faktycznego nakazu inspektora pracy, zaskarżona decyzja odwołała się do art. 10 i art. 21 a ust.1 i ust.2 ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, z których organ wyprowadził wniosek, że uzasadnienie faktyczne decyzji inspektora pracy nie jest obligatoryjne, gdyż taką funkcję pełni protokół kontroli. Opisany w protokole kontroli stan faktyczny, co do którego pracodawca nie wniósł zastrzeżeń, uzasadniał skierowanie do pracodawcy nakazu. Inspektor pracy wyjaśnił również przesłanki, jakimi się kierował przy wydaniu nakazu. III. Pismem z dnia 10 sierpnia 2006 r. Pracodawca, T. SA wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zaś pismem z dnia 14 lutego 2007 r. swoje zarzuty uzupełnił. W najistotniejszym punkcie strona odwołuje się do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2006 r. (sygn. akt II PZP 11/05, opublik.: OSNP 2006, z. 11-12, poz.170). Żądanie uchylenia decyzji organu II instancji Strona uzasadnia zarzutem naruszenia przez Okręgowego Inspektora Pracy zarówno prawa materialnego (art. 1511 § 2 i art. 15111 § 2 kodeksu pracy), jak i procesowego (art. 9, 11, 107 § 1 i 3 K.p.a. w związku z art. 10 ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy). Stan faktyczny sprawy jest bezsporny. Rozbieżność dotyczy interpretacji prawa. Przyjęcie obowiązku wypłacenia pracownikowi wykonującemu pracę w niedzielę, za którą nie otrzymał on dnia wolnego, dwóch niezależnych dodatków w wysokości 100 % wynagrodzenia -jednego w związku z przekroczeniem tygodniowej normy czasu pracy, drugiego z tytułu pracy w niedzielę jest sprzeczne z brzmieniem art. 1511 § 2 w związku z art. 15111 § 2 K.p. Z analizy językowej obu przepisów wynika, że art. 1511 § 2 K.p. wyłącza kumulację dwóch 100-procentowych dodatków, jeżeli przekroczenie tygodniowej normy czasu pracy nastąpiło poprzez świadczenie pracy w godzinach nadliczbowych wynagradzanych dodatkiem w wysokości określonej w art. 1511 § 1 K.p. Tym dodatkiem "w wysokości określonej w art. 1511 § 1 K.p." jest właśnie - jak to wynika wprost z art. 15111 § 2 K.p. - dodatek za "nieoddaną" pracę w niedzielę. Pracownik świadcząc pracę w niedzielę, za którą pracodawca nie oddał mu dnia wolnego do końca okresu rozliczeniowego, które to świadczenie jest równocześnie przekroczeniem tygodniowej normy czasu pracy, otrzymuje już na podstawie art. 1511 § 2 K.p. dodatek za pracę w wysokości określonej w art. 1511 § 1 K.p., a tym samym dodatek za nadgodziny wynikające z przekroczenia tygodniowej normy czasu pracy jest wyłączony na podstawie art. 1511 § 2 K.p. in fine. Art. 15111 § 2 K.p. jest przepisem odrębnym względem regulacji zawartej w art. 1511 § 1 pkt 1 lit. b, "która a contrario nie uprawnia do uzyskania dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych przypadających w niedziele i święta, które są dla pracownika dniami pracy dozwolonej (art. 15110 K.p.) i zgodnej z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, jeżeli te nadgodziny mogą być zrównoważone w przyjętym okresie rozliczeniowym". Termin "dodatek w wysokości określonej w art. 1511 § 1 pkt 1 K.p." oznacza więc na gruncie przepisów kodeksu pracy dwa odrębne dodatki w wysokości 100 % wynagrodzenia: 1) dodatek wypłacany za pracę w nadgodzinach przypadających w niedzielę nie będącą dla pracownika dniem pracy dozwolonej, zgodnej z obowiązującym pracownika rozkładem czasu pracy, 2) dodatek za pracę dozwoloną w niedzielę (szczególności w systemie pracy zmianowej), za którą pracodawca nie udzielił dodatkowego dnia wolnego. W pierwszym przypadku praca w nadgodzinach występuje w razie przekroczenia dobowej normy czasu pracy. Nadgodziny powstaną również jeżeli pracodawca nie udzieli dnia wolnego w zamian za niezgodną z obowiązującym rozkładem czasu pracę w niedzielę, co spowoduje przekroczenie normy tygodniowej czasu pracy. Za nadgodziny te pracodawca zapłaci jeden dodatek 100 %, bez żadnej kumulacji, bo art. 1511 §2 K.p. in fine wyłącza kumulowanie dodatku za przekroczenie normy tygodniowej z jakimkolwiek innym dodatkiem w wysokości określonej w art. 1511 § 1 K.p. Analogicznie w drugim przypadku - w razie udzielenia przez pracodawcę dnia wolnego w zamian za dozwoloną w świetle art. 15110 K.p. pracę w niedzielę, pracownikowi przysługuje dodatek 100 % za przekroczenie tygodniowej normy czasu pracy spowodowane przekroczeniem dobowej normy czasu pracy. Jeżeli natomiast pracodawca nie udzielił pracownikowi dnia wolnego do końca okresu rozliczeniowego, to za każdą godzinę pracy w niedzielę przysługuje na podstawie art. 15111 § 2 K.p. jeden dodatek w wysokości określonej w art. 1511 § 1 pkt 1 lit. b, co tym samym wyłącza dodatkowe wynagrodzenie za przekroczenie normy tygodniowej czasu pracy. Tak więc ustawodawca kompleksowo i racjonalnie, choć w sposób nieco zawiły pod względem redakcyjnym, uregulował zasady odpłatności za pracę w niedzielę, w ten sposób, że niezależnie od tego, czy praca ta jest świadczona zgodnie z art. 15110 K.p., czy też nie, za każdą godzinę pracy w niedzielę "nieoddaną" do końca okresu rozliczeniowego, przysługuje jeden dodatek w wysokości 100 % wynagrodzenia. Przyjęcie odmiennej wykładni prowadziłoby do niesprawiedliwego i sprzecznego z zasadami prawa pracy zróżnicowania wynagrodzenia pracowników, w zależności od tego, czy wykonują oni pracę w niedzielę zgodnie z ustalonym rozkładem czasu pracy, czy też nie. Pracownik wykonujący według harmonogramu pracę zmianową w niedzielę zgodnie z art. 15110 pkt 3 K.p., za którą pracodawca nie zapewnił innego dnia wolnego, otrzymywałby dwa dodatki 100 % - za pracę w niedzielę i za przekroczenie tygodniowej normy czasu pracy. Natomiast pracownik wykonujący niedozwoloną pracę w niedzielę, za którą pracodawca nie udzielił mu dnia wolnego do końca okresu rozliczeniowego, otrzymywałby tylko jeden dodatek w wysokości 100 % za przekroczenie normy tygodniowej, natomiast dodatku za pracę w niedzielę, o którym mowa w art. 15111 § 2 K.p. by nie otrzymywał, wszak przysługuje on wyłącznie w przypadkach świadczenia pracy dozwolonej określonych w art. 15110 pkt 1-9 K.p. Tym samym odmienna od przedstawionej przez skarżącego wykładnia stanowiłaby podstawę swoistego "premiowania" zachowań sprzecznych z kodeksem pracy (naruszających zasady świadczenia pracy w niedzielę). Przeciw dopuszczeniu kumulacji dwóch dodatków w wysokości 100 % wynagrodzenia przemawiają względy celowościowe, a w szczególności, że byłoby to sprzeczne z uznanymi zasadami kształtowania wynagrodzenia za pracę, a w szczególności z zasadą ekwiwalentności i wzajemności wynagrodzenia. (Małgorzata Gersdorf "Wynagrodzenie za pracę w dniu wolnym od pracy", PiZS 2004, nr 10, s.26-27; podobnie A.M. Świątkowski: "Kodeks pracy. Komentarz. Tom I. Art. 1-1891", Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, s.956, K.Jaśkowski komentarz do art. 15111 K.p. [w:] K. Jaśkowski, E. Maniewska, "Kodeks pracy. Komentarz. Ustawy towarzyszące z orzecznictwem. Europejskie prawo pracy z orzecznictwem", t.I, Zakamycze 2006, wyd. V) Skarga zarzuca decyzji organom obu instancji naruszenie art. 9, 11, 107 § 1 i 3 K.p.a. w związku z art. 10 ustawy z dnia 6 marca 1981 r. o Państwowej Inspekcji Pracy. Nie przytoczono i nie objaśniono stronie treści przepisów K.p., K.p.a. i ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy wymienionych w decyzjach. Nie ustosunkowano się wyczerpująco do powołanych przez stronę opinii odmiennych. Nie poinformowano strony w sposób należyty i wyczerpujący o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. IV. Odpowiadając na skargę Państwowy Inspektor Pracy wniósł o jej oddalenie i przytoczył podstawowe elementy swej argumentacji zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: A. Zadaniem sądu administracyjnego w niniejszej sprawie jest kontrola zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji pod względem zgodności z prawem, (art. 1 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, (art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). B. Zarzuty naruszenia przez organy administracyjne prawa materialnego sprowadzają się w całości do odmiennej wykładni art. 1511 § 2 w związku z art. 15111 § 2 Kodeksu pracy, a dokładniej mówiąc - wzajemnej relacji tych przepisów. 1. Pracodawca dowodzi, że art. 1511 § 2 K.p. oraz art. 15111 § 2 K.p. stanowią dwa tytuły do wypłacenia dodatków, z których każdy stanowi regulujące wyczerpującą, a zastosowanie jednego przepisu wyłącza możliwość zastosowanie dla tej samej sytuacji faktycznej drugiego przepisu. Wymienione przepisy funkcjonują, zdaniem pracodawcy, za zasadzie alternatywy rozłącznej. Natomiast organy Państwowej Inspekcji Pracy dostrzegają tu dwa samodzielne tytuły do dodatkowego wynagrodzenia, których stosowanie równoczesne nie jest wykluczone. Przeciwnie możliwy jest zbieg obu roszczeń, a zaspokojenie jednego roszczenia nie ma wpływu na ocenę wymagalności drugiego roszczenia. Jeżeli więc pracownik w niedzielę lub święto świadczy pracę dozwoloną (za którą nie otrzymuje dodatkowego dnia wolnego) to przysługuje mu dodatek w wysokości 100% wynagrodzenia. Jeżeli nie jest możliwe wykorzystanie w terminie wskazanym w § 1 pkt 1 dnia wolnego od pracy w zamian za pracę w niedzielę, pracownikowi przysługuje dzień wolny od pracy do końca okresu rozliczeniowego, a w razie braku możliwości udzielenia dnia wolnego od pracy w tym terminie - dodatek do wynagrodzenia w wysokości określonej w art. 1511 § 1 pkt 1, za każdą godzinę pracy w niedzielę.(art. 15111 § 2 K.p.). Natomiast odrębnie trzeba odpowiadać na pytanie o uprawnienie do dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych (art. 1511. K.p.). Sąd orzekając w niniejszej sprawie nie podzielił stanowiska skarżącego i dlatego skargę oddalił. 2. Literalne brzmienie art. 1511, oraz art. 15111 K.p. nie przemawia na rzecz prawa do jednego tylko dodatku. Przepisy te nie odsyłają ani nie nawiązują do siebie. Wniosku takiego nie można w szczególności wyprowadzać z odesłania w art. 1511 § 2 K.p. do art. 1511 § 1 K.p. (odesłanie słowami "w wysokości określonej w art. 1511 § 1 K.p."). Jest to wyłącznie sprawa redakcyjna, zabieg z zakresu techniki legislacyjnej, tj. zamiast w art. 15111 powtarzać in extenso tekst art. 1511 prawodawca jedynie nakazał w art. 15111 obliczyć dodatek za pracę w niedzielę lub święto tak samo, jak oblicza się dodatek w sytuacjach objętych art. 1511 § 2 K.p. W art. 15111 powiedziano, że dodatek za pracę w niedzielę/ święto jest analogiczny do dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych, a nie — że jest to ten sam dodatek. Zwrot "A w wysokości wskazanej w art. 1511" nie jest synonimem zwrotu "A, o którym mowa w art. 1511". 3. Powyższe dwa przepisy oddzielenie regulują dwa odmienne dodatki, każdy należny z zupełnie innego tytułu. Przepisy zamieszczone zostały w dwóch różnych rozdziałach, tj. art. 1511 K.p. w rozdziale V (praca w godzinach nadliczbowych), zaś art. 15111 K.p. w rozdziale VII (praca w niedziele i święta). Milczenia ustawodawcy na temat relacji wzajemnej tych przepisów nie można interpretować jako przypadkowego, prawnie obojętnego. Równoczesne funkcjonowanie obu przepisów w jednym kodeksie nie pozwala (co do zasady) przeprowadzać takiej interpretacji, która pozbawiałaby znaczenie jednego z tych przepisów dla konkretnego pracownika. 4. Kierując się dyrektywą wykładni, iż prawodawca działa świadomie i racjonalnie, trzeba odwołać się do jednej z najbardziej elementarnych dyrektyw wykładni i zgłosić zastrzeżenie: gdyby rzeczywiście prawodawca chciał ustanowić alternatywę rozłączną analizowanych tu tytułów do dodatków, to wyraźnie taką rozłączność zapisałby w prawie. Skoro tego nie uczynił, to zakazane jest ograniczanie uprawnień płacowych pracownika w drodze wykładni. Dla pracodawcy istnienie tych dwóch tytułów prawnych nie jest zaskoczeniem. Ma on możliwość prawną takiego zorganizowania zatrudnionych przez siebie osób, aby uniknąć obowiązku wypłacenia równocześnie dwóch dodatków. Dlatego wykładni uznanej przez Sąd za prawidłową nie można zarzucić narzucanie w drodze wykładni dodatkowych ciężarów na pracodawcę. 5. Jeżeli więc pracownik w niedzielę lub święto świadczy pracę w godzinach nadliczbowych, to nie ma podstaw aby pominąć obowiązek dodatkowego wynagrodzenia za pracę w niedzielę, gdyż prawo odmiennie traktuje dni powszednie - z jednej strony, a inaczej - niedziele i święta. Niezależnie od tego za pracę dodatkową, czyli w godzinach nadliczbowych, również przysługuje dodatkowe wynagrodzenie stosownie do ekwiwalentności wynagrodzenia czyli wynagrodzenie zwiększonej liczby godzin pracy zwiększonym wynagrodzeniem. Nie ma podstaw, aby w drodze wykładni tworzyć tak drastyczną regułą, jak prawo do odmowy wynagrodzenia za część pracy. "Uchwała Sądu Najwyższego z 15 lutego 2006 r., II PZP 11/05 dokonuje niewłaściwej wykładni prawa materialnego. Pracownik wykonujący pracę w niedziele lub święto, za które nie otrzymał dnia wolnego w terminach określonych w art. 15111 K.p., powinien otrzymać dodatkowe wynagrodzenie, o którym mowa w tym przepisie, a ponadto wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych, jeżeli takie powstaną. Jeżeli pracując w takim dniu zostanie przekroczona norma dobowa, to dodatek taki wynosi 50% lub 100% w zależności od tego, czy była to niedziela zaplanowana jako pracująca, czy wolna. Jeżeli zaś praca w niedzielę zaplanowaną jako wolna spowoduje przekroczenie normy średniotygodniowej (nieprzekraczając normy dobowej), to dodatek taki wynosi 100%." (Arkadiusz Sobczyk, Glosa, PiZS 2007, nr 3). 6. Nietrafny jest argument skargi, że "pracownik wykonujący niedozwoloną pracę w niedzielę otrzymywałby tylko jeden dodatek w wysokości 100 % za przekroczenie normy tygodniowej, natomiast dodatku za pracę w niedzielę, o którym mowa w art. 15111 § 2 K.p. by nie otrzymywał, wszak przysługuje on wyłącznie w przypadkach świadczenia pracy dozwolonej określonych w art. 15110 pkt 1-9 K.p." Nieuzasadnione jest twierdzenie skargi, że ustawodawca nie przewiduje dodatku za niedozwoloną pracę w niedzielę. Prawodawca nie reguluje odrębnie wynagrodzenia za pracę nakazaną przez takiego pracodawcę, który dopuszcza się wykroczenia przeciwko prawom pracownika, ale nie upoważnia do wnioskowania o braku uprawnienia do świadczeń związanych z pracą w niedzielę i święto. Zacząć należy od wyraźnego stwierdzenia, że nakazanie pracownikowi świadczenia pracy w niedzielę i święto dozwolone jest wyłącznie w przypadkach określonych w art. 15110 K.p. Wyjście poza ten katalog jest przejawem łamania uprawnień pracownika do odpoczynku w niedzielę i święto (art.281 K.p.).; Gdyby więc trafny był zarzut skargi, że za niedozwoloną pracę w niedzielę i święto pracownikowi nie przysługuje dodatek tylko dlatego że nie przewiduje tego expressis verbis art. 15111 § 2 K.p., to oznaczałoby to akceptację odmowy rekompensaty za pracę w warunkach łamania uprawnień pracowniczych. Pracownik byłby nie tylko pozbawiony wolnej niedzieli czy święta z naruszeniem prawa, ale dodatkowo jeszcze odmówiono by mu dodatku o którym mowa w art. 15111 K.p. Pracodawca łamiący uprawnienie pracownika z art. 15110 K.p. byłby w lepszej sytuacji (płaciłby mniejsze wynagrodzenie), aniżeli pracodawca przestrzegający prawa, tj. zatrudniający w niedzielę i święto wyłącznie w zgodzie z art. 15110 K.p. Jest to wykładnia contra legem i nie może ona uzasadniać uwzględnienia skargi. C. Nie mają racji organy administracyjne, gdy dowodzą, iż art. 10 ustawy o PIP zwalnia je z obowiązku zamieszczenia w decyzji uzasadnienia faktycznego. Decyzja organu Państwowej Inspekcji Pracy powinna, oprócz treści, zawierać określenie podstawy prawnej, termin realizacji oraz pouczenie o przysługujących środkach odwoławczych (art. 21 ustawy o PIP). W postępowaniu przed organami Państwowej Inspekcji Pracy w sprawach nieuregulowanych w ustawie bądź przepisach wydanych na jej podstawie albo w przepisach szczególnych stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.(art. 10). Nie ma więc racji organ administracyjny twierdząc, że art. 21 w związku z art. 10 ustawy zwalnia go z obowiązku zamieszczania w każdej decyzji szczegółowego uzasadnienia prawnego i faktycznego. Przeciwnie, powołane przepisy potwierdzają taki obowiązek i zasadniczo nie definiują podstawowych elementów treści tych decyzji ["Decyzja organu Państwowej Inspekcji Pracy powinna, oprócz treści, zawierać"...]. W art. 21 wymienione są dodatkowe elementy, natomiast w zakresie składników podstawowych (w tym także — rozbudowanego uzasadnienia faktycznego i prawnego) powołane tu przepisy poprzez użycie słowa "treść (decyzji)" odsyłają do art. 107§ 3 K.p.a. Sąd administracyjny mógłby uwzględnić skargę z powodu powyższych uchybień proceduralnych (formalnych), gdyby stwierdził, że naruszenia te mogły mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Tymczasem ustalenia wskazują na coś dokładnie przeciwnego, tj. strona skarżąca wyraźnie oświadczyła, że nie zgłasza zastrzeżeń do ustaleń faktycznych poczynionych przez organy administracyjne. Dlatego podzielając krytyczną ocenę formalnych aspektów zaskarżonej decyzji Sąd ocenił, że uchybienia te nie miały wpływy na końcowy wynik postępowania administracyjnego, a w konsekwencji - nie uzasadniają samodzielnie uchylenia zaskarżonej decyzji. D. Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz.1270, zm.: Dz.U. 2004, nr 162, poz.1692 oraz 2005, nr 94, poz.788 i nr 169, poz. 1417 i nr 250, poz. 2118 oraz 2006, nr 38, poz. 268 i nr 208, poz.1536).
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę