III SA/Kr 1123/05

III SA/Kr 1123/05 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2006-12-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-10-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Halina Jakubiec /przewodniczący/
Kazimierz Bandarzewski
Piotr Lechowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie NSA Piotr Lechowski (spr.) AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant Monika Musiał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego dnia 5 sierpnia 2005r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany do operatu ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącej A.H. kwotę [...],- ( [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 5 sierpnia 2005 r znak [...], po rozpatrzeniu odwołania A.H., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] 2005 r. znak [...] orzekającą o odmowie wprowadzenia zmian przedmiotowych w jednostce rejestrowej Nr [...] obręb ewidencyjny [...], wynikających z treści księgi wieczystej Nr [...] założonej i prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...]
W podstawie prawnej decyzji organu odwoławczego powołano przepisy art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 7 "b" ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( t.j. Dz. U. z 2000 Nr 100 , poz. 1086 z późn. zm. ).
W uzasadnieniu decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał następujące okoliczności faktyczne i motywy prawne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia. Państwowe Biuro Notarialne w [...] zawiadomieniem z dnia [...] 1988 D Kw [...], opartym na przepisie art.51 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r o księgach wieczystych i hipotece, skierowanym m.in. do A. H.i ,, J.S., zawiadomiło o urządzeniu na podstawie aktu własności ziemi z dnia [...] 1978 r. Nr [...] i wyrysu z mapy L/ks.zan[...] nowej księgi wieczystej Nr [...] dla położonej w [...] nieruchomości o pow. 1 ha 29 a 47 m kw., zabudowanej, składającej się z szeregu działek a m.in. z pgr. [...], odłączonych z Lwh 105, 180, 198 i 507 i z wpisem prawa własności w całości na rzecz A.H..
Skierowanym do Starosty Powiatowego w [...] wnioskiem z dnia [...] 2004 r. A.H. wystąpiła o sprostowanie błędu w ewidencji gruntów przez ujawnienie parceli [...] w [...], która została "dopisana" do działki [...]. Wnioskodawczyni podnosiła, że parcela istnieje i jest przez nią używana, a stan nowej ewidencji stanowi oczywistą omyłkę.
Starosta [...] decyzją z dnia [...] 2004 r. ( w decyzji oczywiście mylna i niesprostowana data [...]. "2003" - k. 5 akt ) odmówił wprowadzenia zmian przedmiotowych i podmiotowych w jednostce rejestrowej 569 obręb ewidencyjny [...] Organ przyjął, że brak objęcia parceli [...] operatem odnowienia ewidencji włączonym do zasobu w dniu [...]. 1990 r Nr [...], nie był zawiniony przez organy ewidencyjne. Ustalono, że A.H. dokonała bez przewidzianej prawem formy zamiany pgr. [...] za obszar gruntu umożliwiający jej dojazd do innych gruntów uprawianych rolniczo i do zabudowań. W następstwie nie formalnej zamiany, obszar odpowiadający parceli [...] został włączony do obszaru nieruchomości użytkowanej przez J. i M.S., któremu odpowiada działka ewidencyjna [...] utworzona w 1989 r., na etapie zastępowania starego operat nowym, z częścią kartograficzną w skali 1 : 2000. Włączenie obszaru parceli [...] do przyległej nieruchomości spowodowało zanik jej naturalnych granic.
Wnioskodawczyni nie przedłożyła opracowania geodezyjnego stanowiącego w myśl przepisów § 45, 46 ust.1, 2 pkt 2 i § 47 ust. 3 Rozporządzenia z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków podstawę do wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów, przez wydzielenie z działki ewid. [...] jej części odpowiadającej parceli [...]
W odwołaniu od tej A.H. obstawała przy zawinionym błędzie organu prowadzącego ewidencję podnosząc, iż o nieistnieniu w ewidencji gruntów parceli [...] powzięła wiadomość, kiedy zamierzała przekazać gospodarstwo następcy. Zdaniem odwołującej się włączenie parceli do działki przyległej było sprzeczne z prawem.
W uwzględnieniem odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, decyzją z dnia [...] 2004 r znak: [...], uchylił zaskarżoną decyzję Starosty z dnia [...].2004 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy ustalił, że ujawniona w księdze wieczystej parcela [...] o pow.0.0361 ha znajduje się w działce ewidencyjnej [...] o pow. 0.30 ha. Przyjął za własne ustalenia organu I instancji, a w szczególności, że zastępując w 1989 r. operat ewidencji gruntów z częścią kartograficzną w skali 1 : 2880, częścią kartograficzną w skali 1: 2000 organ prowadzący ewidencję, z braku znaków granicznych i śladów granicznych parceli [...] nie wyodrębnił jej jako osobnej działki, a w drodze pomiaru granic faktycznego stanu władania utworzył działkę ewid. [...], oraz, że "wchłonięcie" pgr 5810/2 do działki 5061/1 było następstwem nieformalnej wymiany gruntu pomiędzy A H. rodziną S..
Uchylając decyzję uznał organ odwoławczy, że organ I instancji nie podjął jednak wszystkich możliwych czynności w celu ustalenia, czy istnieje możliwość wprowadzenia zmiany przedmiotowej. Za okoliczności takie uznał ustalenia czy nieruchomość A.H. posiada ślady ( np. miedzę ) lub znaki graniczne, oraz zbadanie czy istniejące materiały geodezyjne i kartograficzne np. z podziału pgr.[...] na [...] i [...] lub dane z mapy katastralnej w skali 1: 2880, pozyskane w drodze wektoryzacji punktów granicznych parcel katastralnych pozwalają czy też nie pozwalają na utworzenie działki ewidencyjnej odpowiadającej pgr. [...]
Zarazem organ odwoławczy zajął stanowisko prawne, że stwierdzenie braku znaków granicznych w terenie oraz brak danych w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, stwarza podstawę prawną do odmowy wprowadzenia żądanej zmiany, do czasu przedłożenia przez skarżącą dokumentów w trybie art. 22 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne do wprowadzenia zmian w ewidencji.
Ponownie rozpatrując sprawę Starosta Powiatu [...] opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] 2005 r. orzekł o odmowie wprowadzenia zmiany przedmiotowej w jednostce rejestrowej Nr [...] obrębu ewidencyjnego [...], wynikającej z treści księgi wieczystej Nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...], z powołaniem na przepisy art.22 ust.1, 2 i 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 45 ust.1 , 2 i § 47 ust.3 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03. 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz.U. Nr 38 , poz. 454 ).
Uzasadniając decyzję i nawiązując do zawartych w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wskazań, stwierdzono, że w obecności zainteresowanych stron dokonano w terenie oględzin, w toku których jedynie w przybliżeniu wskazano granice, przy czym wskazano tylko jeden punkt graniczny - kamień w miejscu załamania. Zdaniem organu zastany stan uniemożliwia dokonanie pomiaru granic nieruchomości stanowiącej pgr [...] bez wcześniejszego ich ustalania.
Ustalił Starosta, że w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym znajduje się szkic polowy z operatu odnowienia ewidencji gruntów, na którym działka [...] stanowi jedną całość, a jej granica z sąsiednią działką [...] jest oznaczona jako sporna. Starosta przyjął stanowisko Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...], że posiadane materiały nie dają możliwości jednoznacznego naniesienia granic pgr [...] na mapę ewidencyjną w skali 1 : 2000, a naniesienie granic może nastąpić jedynie w wyniku zgodnego ustalenia ich przebiegu na gruncie i pomiaru tych granic.
Reasumując zajęte stanowisko uznał Starosta, że uwzględnienie wniosku o wprowadzenie zmiany będzie możliwe po złożeniu przez wnioskodawczynię niezbędnych dokumentów geodezyjnych i kartograficznych zawierających w swojej treści wykaz zmian gruntowych opracowany dla działki [...] i określający przedmiot wniosku.
W odwołaniu od tej decyzji A.H. podtrzymała argumentację z poprzedniego odwołania. Zdaniem odwołującej się przepis art. 22 ust.2 nie ma w sprawie zastosowania. Jej zdaniem techniczna strona prowadzenia ewidencji jest problemem organu a nie strony, która jako właścicielka parceli [...] ma prawo żądania ujawnienia w ewidencji przedmiotu jej własności.
Skarżąca podnosiła, że figurowała w ewidencji gruntów przed jej odnowieniem w 1989 r. i nie godzi się na ponoszenie kosztów opracowań geodezyjnych. Skarżąca podkreśla, że jej wniosek nie stanowił zgłoszenia zmiany w trybie art.22 ust.2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego lecz żądanie sprostowania oczywistego błędu w ewidencji.
Rozpatrując to odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego przyjął za własne poprzednio dokonane ustalenia, a w szczególności, że przyczyną niewyodrębnienia pgr [...] jako działki ewidencyjnej przy zastępowaniu w 1989 r. części kartograficznej nową skalą, była nieformalna zamiana tej działki i brak w terenie znaków i śladów granicznych parceli [...].
Wskazano, że granice działki ewid. [...], do której włączono pgr [...] ustalane były stosowanie do § 10 ust.1 pkt 1 obowiązującego wówczas załącznika do zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r w sprawie ewidencji gruntów ( Mon. Pol.Nr 11 , poz. 98 z poźn. zm. ) t.j. według stanu faktycznego władania .
Wskazując na protokół z rozprawy administracyjnej z dnia 12.05.2004 r., oraz na materiał archiwalny w postaci ,,protokołu z przeprowadzonej analizy rozbieżności pomiędzy stanem ewidencyjnym a faktycznym stanem władania", organ odwoławczy podkreślił, że ,,wchłonięcie pgr 5810/2 do działki 5061/1 było świadomym działaniem A.H., która dokonała nieformalnej zamiany gruntów doprowadzając do zaniknięcia w terenie granic pgr [...]".
Organ odwoławczy podzielił stanowisko, że brak śladów granicznych uniemożliwia służbie geodezyjnej Starosty dokonanie pomiaru granic i sporządzenie dokumentacji dla potrzeb zarejestrowania w operacie ewidencji gruntów i budynków działki odpowiadającej pgr [...].
Zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w sytuacji braku ,,wystarczających zupełnych dokumentów, które umożliwiły by odtworzenie na gruncie ustalonej w przeszłości granicy prawnej nieruchomości lub brak jest znaków i śladów granicznych, względnie są one niewystarczające albo sporne a właściciel nie potrafi wskazać w terenie zasięgu swojej własności, ustalenie granic winno nastąpić w trybie postępowania rozgraniczeniowego". Zarazem uznał organ, że w rozpatrywanym przypadku "brak podstaw prawnych do wykonania ustalenia granic nieruchomości A.H. z urzędu"; a decyzja odmawiająca zmiany co do działki ewidencyjnej Nr [...] do czasu przedłożenia dokumentacji geodezyjno - kartograficznej z wykazem zmian gruntowych była uzasadniona.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła A.H.. Nie formułując wniosków procesowych i podkreślając swój wiek oraz niemożność przekazania gospodarstwa następcy, skarżąca zarzuciła, że pominięcie w ewidencji gruntów jej parceli [...] stanowiło naruszenie § 2 ust.3 załącznika do zarządzenia Ministrów Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów, gdyż przepis ten przewidywał, że w ewidencji podaje się osobę właściciela oraz tego, który gruntem faktycznie włada, a gdy właściciel nie jest znany, tylko władającego. Zdaniem skarżącej, żądała od starosty wykonania obowiązku wynikającego z art. 20 ust.2 pkt 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, a nie zgłaszała zmiany w trybie art. 22 ust. 2 tej ustawy.
Skarżąca kwestionowała ustalenia organów, że nie potrafi wskazać granic działki, którą użytkuje od wielu lat, twierdząc, że na gruncie znajdują się stare kamienie graniczne. Skarżąca wskazuje, że skoro organy geodezji nie są w stanie sporządzić dokumentacji do ujawnienia działki odpowiadającej pgr [...] to bezpodstawnie oczekują od niej przedłożenia takiej dokumentacji.
Kwestionuje także skarżąca ustalenia organów, że "wchłonięcie parceli [...] do dz. ewid. [...] było następstwem jej świadomego działania".
Zdaniem skarżącej organy ewidencji winny sprostować błąd na własny koszt, a nie odsyłać ją drogą postępowania rozgraniczeniowego.
Skarżąca podniosła, że przedmiotem decyzji winno być odtworzenie działki "na mapie" a nie na gruncie.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm. ) w związku z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153 , poz. 1269 ), przedmiotem kognicji Sądu jest kontrola zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem.
Stosownie do przepisu art.134 § 1 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawując tę kontrolę Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonana na powyższych zasadach kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do konstatacji, że skarga jest zasadna.
Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, będącej przedmiotem skargi decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Kartograficznego prowadzi, jak to obrazowo określił organ w opisie przedmiotu sprawy, do odmowy wyodrębnienia w ewidencji gruntów z działki ewidencyjnej Nr [...] obszaru odpowiadającego byłej parceli katastralnej ( pgr. ) [...] objętej KW [...] stanowiącej własność A.H..
Zgodnie z przepisem art.2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r Prawo geodezyjne i kartograficzne ( obecnie tj. Dz.U. z 2005 r Nr 240 , poz. 2027 z późn. zm. ), przez ewidencję gruntów rozumie się jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Przepis art.20 ustawy określa rodzaje informacji o gruntach ( ust.1 pkt 1 ), oraz ich właścicielach ( ust.2 ), które obejmuje ewidencja gruntów. Informacje te w odniesieniu do gruntów mają charakter podmiotowy i przedmiotowy. Charakter przedmiotowy mają te informacje, które dotyczą - położenia gruntów, ich granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych ich klas gleboznawczych, ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład, której wchodzą wskazane grunty. Informacje podmiotowe ( art.20 ust.2 pkt 1 ) dotyczą wskazania właściciela a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - innych osób fizycznych lub prawnych, w których władaniu znajdują się grunty.
Jest w sprawie poza sporem, że skarżąca A.H. w księdze wieczystej KW [...] wpisana jest jako właścicielka nieruchomości obejmującej m.in. pgr. [...], oraz, że w ewidencji gruntów odpowiednik tej działki nie został na mapie ewidencyjnej oznaczony, a weszła ona w obszar działki ewidencyjnej [...]. Zatem wyodrębnienie w ewidencji gruntów odpowiednika działki katastralnej [...] jako gruntu, dla którego założona jest księga wieczysta [...], trafnie zakwalifikowano jako leżące na płaszczyźnie przedmiotowych ( a nie także podmiotowych ) zmian w ewidencji gruntów .
Powyższe informacje ( przedmiotowe i podmiotowe ) o gruntach, budynkach i lokalach, zawiera tzw. operat ewidencyjny, który składa się z map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów (art.24 §1 ustawy ).
Określając przedmiot ewidencji oraz sposób jej gromadzenia w postaci operatu ewidencyjnego ustawa w zasadzie nie reguluje zasad prowadzenia ewidencji gruntów i wprowadzania w niej zmian. W dacie wydania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, czyniły to przepisy obowiązującego od 3 czerwca 2001 r. Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz.U. Nr 38 , poz. 434 ) - dalej Rozporządzenie.
Z przepisów Rozdziału 3 Rozporządzenia ( § 44 in ) regulującego prowadzenie ewidencji gruntów i budynków oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych wynika, że podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, tj. utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi ( § 44 pkt 2 ). Aktualizacja zaś operatu ewidencyjnego zgodnie z § 45 ust. 1 następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Przepisy rozporządzenia posługują się pojęciem aktualizacji ewidencji, a nie jej prostowania. Usuwanie zatem błędów lub omyłek w ewidencji w ramach jej "aktualizacji" nie jest wyłączone, jednakże pod warunkiem, że uzasadnia to aktualny stan prawny, który ewidencja gruntów ma odzwierciedlać, a nie tworzyć.
W świetle powyższego od strony formalno - prawnej, żądanie "sprostowania" ewidencji gruntów, czy sygnalizowanie organowi prowadzącemu ewidencję gruntów potrzeby "sprostowania" ewidencji gruntów zawierającej błędne informacje, może być lokowane tylko na płaszczyźnie aktualizacji ewidencji gruntów.
Aktualizacja operatu w następstwie wprowadzenia zmian nastąpić może z urzędu lub na wniosek ( § 45 ust.1, § 46 ust.1 ). W przypadku, gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnienia zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów, stosownie do § 47 ust.3 starosta przeprowadza w sprawie postępowanie administracyjne lub stosuje art.22 ust.3 ustawy. Ten ostatni przepis stanowi, że na żądanie starosty osoby, o których mowa w art.20 ust.2 pkt 1 i art. 51 ( a więc właściciele, a we wskazanych ustawą wypadkach także władający ) zgłaszające zmiany są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków.
Wydanie przez Starostę decyzji wskazuje, że jako tryb wprowadzenia ewentualnych zmian aktualizujących ewidencję wybrał postępowanie administracyjne, a więc zastosował tryb przewidziany § 47 ust.3 w jego części pierwszej. Rację ma zatem skarżąca, podnosząc, że nie zgłaszała zmian w trybie art.22 ust.2i 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Istota zmiany dokonanej przy zastosowaniu art. 22 ust.3 ustawy polega na dokonaniu zmiany w trybie czynności – materialno technicznej, przez wprowadzenie zmiany opartej na przedłożonej przez zgłaszającego dokumentacji, o której mowa w tym przepisie, lecz bez przeprowadzenia postępowania administracyjnego i bez wydawania w sprawie decyzji. Do bazy danych wprowadza się tylko dane ze zgłoszenia, o którym organ zawiadamia ( § 49 ust.1 ).
Z tych przyczyn, zawiadomienie przez Starostę, z powołaniem na art. 22 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne i § 47 ust.3 Rozporządzenia o wszczęciu na "wniosek" skarżącej postępowania administracyjnego, narusza przepis art.22 ust.3 ustawy, a zarazem nie przesądza, że podjęcie trybu postępowania administracyjnego mogło nastąpić tylko na w niosek skarżącej zgodnie z przepisem § 5 ust. 3 rozporządzenia. Działka ewidencyjna stanowi najmniejszą jednostkę powierzchniową podziału kraju dla celów ewidencji. Przepis § 9 ust.1 definiuje ją jako ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu jednorodny pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych. Jest poza sporem, że w obszar działki ewidencyjnej [...] wchodzą grunty niejednorodne pod względem prawnym. W ewidencji działka ta figuruje jako we władaniu J. i W.S..
Natomiast w pozycji 228 starego rejestru gruntu (k.33) figuruje A.H. jako właściciel działki [...] o pow. 0,0361 ha, której odpowiednika na obowiązującej mapie ewidencji brak. Istnieje zatem niezgodność pomiędzy częścią geodezyjno-prawną ( dawna opisowa ), a opisowo – kartograficzną ( dawna część kartograficzna ) operatu ewidencji gruntów .
Na tle zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie sposób podzielić ustaleń organów, że obecny stan ewidencji jest wynikiem okoliczności leżącej wyłącznie po stronie skarżącej, a to w postaci nieformalnej zamiany przed modernizacją ewidencji parceli [...] i zaniku na gruncie jej granic.
Z zebranego przez organy materiału wynika, że w 1986 r za L. ks. zam. [...], sporządzono na podstawie obowiązującej wówczas mapy ewidencyjnej w skali 1: [...], wyrys obrazujący m.in. parcelę [...] o pow. 0,0361 ha w jej granicach ewidencyjnych i zawierający wykaz zmian gruntowych.
Dokument ten stanowił podstawę do opisu w założonej w 1988 r. księdze wieczystej [...], nieruchomości obejmującej m.in. tę parcelę ( k.2,47 akt ), jako objętą aktem własności ziemi z [...] 1978 Nr [...].
Prawdą jest, że przepisy § 34 i § 35 załącznika do zarządzenia Ministrów
Rolnictwa i Gospodarki Komunalnej z dnia 20 lutego 1969 r. w sprawie ewidencji gruntów ( Mon. Pol. Nr 11 , poz. 98 ze zm. ), przewidywały, że przy aktualizacji map granice działek ewidencyjnych, przyjmuje się według stanu władania na gruncie. Jednakże przepisy te, w sferze podmiotowej nie rezygnowały z wykazywania właścicieli gruntów ( § 2 ust.3 ), co słusznie podnosi skarga.
Nawet dokonanie zatem przez skarżącą nieformalnej zamiany działki [...], nie przenosiło skutecznie jej własności na inną osobę. Nie było zatem żadnej podstawy prawnej dla organów wykonawstwa przygotowujących operat odnowienia ewidencji, do przyjęcia, że działka ewid. [...] jest jednorodna prawnie, w oparciu tylko o przebieg granic stanu władania. Organy odwołują się do protokołu z przeprowadzonej analizy rozbieżności między stanem ewidencyjnym, a stanem władania, wykonanej, za Nr zlecenia [...]. Z zapisów z pozycji 705 tego protokołu wynika, że działka [...] jest własnością A.H., a użytkuje ją J. S. (rubryka ustalenia).
W rubryce "wnioski wynikające z dokonanej analizy" jest wpis aby "w dz. Nr [...] ( już wówczas tak oznaczonej ) wpisać w protokole ust. st. władania - jako władającego A.H. oraz awz [...] i [...]".
Świadczy to o tym, iż organy opracowujące operat odnowienia ewidencji, były a w każdym razie winny być świadome, że stan władania działką [...] jest odmienny od stanu własności. Nadto z dokumentu tego wcale nie wynika, że granice działki [...] były zatarte, a tyle tylko, że granice działki [...] ustalono według stanu władania. Przyjęte zatem przez organy ustalenie, że brak objęcia parceli [...] operatem odnowienia ewidencji, włączonym do zasobu dnia [...].1990 r za Nr [...], nie był zawiniony przez organy, zostało dokonane z naruszeniem przepisu art.80 kpa. Zastrzeżona organom swoboda oceny materiału dowodowego na podstawie jego całokształtu jako podstawa przyjętych ustaleń, nie może być dowolna i pozostawać w sprzeczności z dowodami. Wskazanie na tę okoliczność jest uzasadnione o tyle, że podkreślając "brak zawinienia" względem obecnego stanu ewidencji gruntów, która nie odzwierciedla odpowiednika parceli [...] objętej KW [...], organy ewidencji zdają się motywować stanowisko o braku podstaw do wprowadzenia z urzędu zmiany aktualizującej ewidencję.
Zgodnie z art. 26 ust.1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r o księgach wieczystych i hipotece ( tj. Dz.U. z 2001 r Nr 124 , poz. 1361 z późn.zm.) oraz § 28 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001 r w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbioru dokumentów ( Dz. U. Nr 122 , poz. 1122 z późn. zm. ), podstawę oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej stanowią dane z katastru nieruchomości ( tj. właśnie z ewidencji gruntów i budynków ), które wpisuje się na podstawie wyrysu z mapy ewidencyjnej oraz wypisu z rejestru gruntów lub innego dokumentu sporządzonego na podstawie przepisów o ewidencji gruntów lub budynków, chyba, że odrębne przepisy stanowią inaczej.
Nieruchomość skarżącej jest oznaczona od 1988 r. w księdze wieczystej wyrysem z mapy ewidencyjnej w skali 1: 2880 wedle oznaczeń starej ewidencji jako parcela [...].Taki stan oznaczenia nieruchomości istnieje mimo, że w 1990 r. w następstwie odnowienia ewidencji, parcele zmieniły oznaczenia na działki oznaczone na mapie ewidencyjnej w skali 1: 2000.
Stan prawny co do parceli [...] nie uległ zmianie i jest nadal aktualny. Przedmiotem postępowania ewidencyjnego aktualizującego ewidencję w jej części kartograficznej winno być zatem uwidoczniane na obowiązującej mapie ewidencji działki stanowiącej odpowiednik parceli 5810/2 w jej granicach ewidencyjnych ( a nie prawnych ), t.j. takich jakie oznaczono na mapie ewidencyjnej, z której sporządzono wyrys służący do oznaczenia w księdze wieczystej działki [...].Granice ewidencyjne nie muszą się pokrywać ze stanem prawnym, a ewentualny spór o zasięg prawa własności, podlegał by rzeczywiście rozpoznaniu w postępowaniu rozgraniczeniowym.
Słusznie zatem skarżąca podnosi, że przedmiotem postępowania ewidencyjnego winno być "odtworzenie" na mapie ewidencyjnej działki odpowiadającej pgr. [...] treść pisma Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej z dnia [...] 03.2005 r., na które powołują się organy, jest na tyle niejednoznaczna, że nie przesądza o technicznej niemożliwości naniesienia działki [...] na mapę ewidencyjną w skali 1: 2000, według granic ewidencyjnych tej działki oznaczonych na mapie ewidencyjnej w skali 1: 2800.
Nie przekonujące jest stanowisko organów, że brak dokumentów umożliwiających to odtworzenie, w sytuacji, gdy wskazując na przepis art.22 ust.3 ustawy uważały, że skarżąca może pokryć koszty sporządzenia dokumentacji stanowiącej podstawę do wprowadzenia takiej zmiany.
Nie podziela Sąd stanowiska zaskarżonej decyzji, iż brak jest podstaw prawnych na tle ustalonych faktów do wprowadzenia z urzędu zmian aktualizujących ewidencji.
Jak wyżej wskazano aktualizację ewidencji wprowadza się na wniosek lub z urzędu. Przepis § 46 ust.2 Rozporządzenia w punktach 1-4 wymienia sytuację, w których organ prowadzący ewidencję obligowany jest do wprowadzenia zmian z urzędu. W myśl § 46 ust.2 pkt 2, z urzędu podlegają wprowadzeniu zmiany wynikające z opracowań geodezyjnych i kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych.
W świetle postanowień § 36 Rozporządzenia w związku z § 45 ust.2, w zw. z § 45 ust.2, w zw. z § 35 pkt 1, objęta nim dokumentacja geodezyjna przyjęta do zasobu, stanowi materiał źródłowy stanowiący podstawę aktualizacji ewidencji. Zgodnie z § 36 pkt 6 przyjęta do zasobu dokumentacja geodezyjna sporządzona przy zakładaniu na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków, stanowi podstawę wykazania w ewidencji przebiegu granic działek ewidencyjnych.
Przepisy § 37 i § 38 określają tryb postępowania z danymi dotyczącymi przebiegu granic działek ewidencyjnych, jeżeli zawarte w przyjętej do zasobu dokumentacji dane nie są wiarygodne lub nie odpowiadają obowiązującym standardom technicznym. W świetle postanowień § 38 ust. 2 i 3 zgodne oświadczenie obecnych na gruncie stron, powiadomionych o terminie i skutkach nieobecności w zakresie określonym przepisem § 1, daje podstawę do ustalania punktów granicznych dla określenia przebiegu granic działki ewidencyjnej.
Ze złożonego przed organami administracji oświadczenia M.S. - współwładającej działką [...] wynika, iż nie sprzeciwia się wydzieleniu odpowiednika działki [...] W każdym razie na rozprawie przed Sądem poparła skargę A.H..
Dokonane przez organy ustalenia nie wyjaśniły w sposób stanowczy i jednoznaczny, czy istnieje techniczna możliwość wkartowania odpowiednika parceli [...] w obowiązującą mapę ewidencyjną. Protokół rozprawy administracyjnej z [...] 2004 r., k 23, nie spełnia wymogów co do treści czynności i wymogów formy tego protokołu przewidzianych § 38 ust. 1- 4 rozporządzenia, a zatem nie dowodzi, że nawet przy braku odpowiedności dokumentacji geodezyjnej obrazującej działkę [...] w ewidencji, obowiązującym standardom technicznym, nie było możliwe pozyskanie w postępowaniu ewidencyjnym danych dotyczących przebiegu jej granic ewidencyjnych.
Z tych przyczyn orzeczono jak w punkcie I – szym sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 , poz. 1270 z poźn.zm.). Orzeczenie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania oparto na przepisach art.199 , 200 , 205 § 1 i 209 powołanej ustawy.