III SA/Kr 1107/24

III SA/Kr 1107/24 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-04-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Bogusław Wolas /przewodniczący/
Katarzyna Marasek-Zybura
Marta Kisielowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6559
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I GSK 772/25 - Wyrok NSA z 2025-08-08
Skarżony organ
Zarząd Województwa
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 1079
Art. 73
Ustawa z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wolas Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura Asesor WSA Marta Kisielowska (spr.) Protokolant starszy referent Monika Tuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi M. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa Małopolskiego z dnia 21 czerwca 2024 roku, nr MW-V.432.1.22.2024.JKW w przedmiocie nieuwzględnienia protestu oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z 1 czerwca 2024 r. Zarząd Województwa Małopolskiego poinformował M. sp. z o.o. (dalej: "skarżący", "wnioskodawca") o nieuwzględnieniu protestu dotyczącego oceny projektu "Opracowanie [...]", nr wniosku FEMP.01.01-IP.01-0280/23, numer naboru FEMP.01.01-IP.01-014/23.
W uzasadnieniu wskazano, że projekt skarżącego uzyskał negatywną ocenę w ramach kryteriów merytorycznych ocenianych w systemie zero-jedynkowym: "Potencjał do realizacji projektu", "Wykonalność finansowa", "Kwalifikowalność merytoryczna wydatków", "Logika projektów i zarządzanie ryzykiem". W zakresie kryterium "Potencjał do realizacji projektu" negatywna ocena dotyczyła dwóch subkryteriów: "Potencjał kadry zarządzającej oraz personelu bezpośrednio zaangażowanego w realizację projektu" oraz "Potencjał techniczny na rzecz realizacji projektu". IZ podniosła, że zgodnie z definicją, ocenie w ramach wskazanego kryterium podlega, czy wnioskodawca posiada kluczowy personel (w tym kierownika B+R i kierownika zarządzającego już na etapie składania wniosku), czy zespół badawczy posiada adekwatną wiedzę i doświadczenie oraz czy wnioskodawca określił adekwatne wymogi dla osób będących wykonawcami prac B+R. Zdaniem organu ocena projektu w zakresie wskazanego kryterium została przeprowadzona w sposób prawidłowy. IZ podniosła, że w ocenie wniosku wskazano, że kierownik B+R nie posiada wykształcenia/kompetencji w zakresie prowadzenia metodycznych prac B+R, a jego doświadczenie oceniający uznali za nieadekwatne, co do funkcji jaką ma pełnić w projekcie. Zdaniem IZ ocena projektu została dokonana w sposób prawidłowy, ponieważ konieczne jest uwzględnienie, że zgodnie z częścią "G" zadania, zakres prac badawczo-rozwojowych projektu obejmuje czynności o charakterze koncepcyjno-projektowym, konstrukcyjnym i inżynieryjnym, w szczególności opracowanie założeń projektowych, prototypów, opracowanie konstrukcji prototypów oraz testy. O ile zdaniem IZ, nie można odmówić kierownikowi B+R doświadczenia w zakresie realizacji projektów, o tyle warunek posiadania przez niego wiedzy adekwatnej do zakresu i rodzaju prowadzonych prac w świetle zapisów dokumentacji projektu nie może zostać uznany za spełniony. Wnioskodawca nie wskazał bowiem informacji potwierdzających wiedzę kierownika w zakresie wymaganym treścią kryterium. IZ nie podzieliło stanowiska wnioskodawcy w odniesieniu do kompetencji kierownika zarządzającego. Organ częściowo podzielił stanowisko skarżącego, w zakresie w jakim niezasadne byłoby oczekiwanie od kierownika zarządzającego oraz kierownika B+R jednakowych kompetencji, ponieważ w takiej sytuacji taką funkcję mogłaby pełnić jedna osoba. Zgodnie z kryterium, od kierownika zarządzającego wymagane jest doświadczenie adekwatne do zakresu projektu, które pozwoli na właściwy nadzór nad postępami w realizacji projektu oraz osiągnięcie zakładanych celów. Kluczowe jest, aby kierownik zarządzający brał już udział w realizacji przedsięwzięć zbliżonych w swym merytorycznym charakterze do zamierzenia opisanego we wniosku, a zatem obejmującym opracowanie nowych urządzeń o zbliżonej specyfice. Zdaniem IZ kierownik zarządzający posiada doświadczenie w koordynacji prac związanych z realizowaniem projektów, jednakże jak słusznie wskazali oceniający, doświadczenie to nie jest wystarczające dla kandydata na stanowisko kierownika zarządzającego w przedmiotowym projekcie. Zdaniem IZ prawidłowo oceniono również brak przedstawienia przez skarżącego minimalnych wymogów dotyczących kwalifikacji osób będących wykonawcami prac B+R, a także brak sprecyzowania, ile osób skarżący planuje zaangażować. IZ zwróciła uwagę, że skarżący został wezwany o sprecyzowanie minimalnych warunków dotyczących kwalifikacji osób będących wykonawcami prac B+R wraz z ich uzasadnieniem w kontekście obowiązków, liczebności kadry, zaangażowania poszczególnych podwykonawców. Zapisy te zostały w ocenie IZ uzupełnione w bardzo ograniczonym stopniu. Trudno na ich podstawie stwierdzić, w jaki sposób wykonawcy poszczególnych prac zostaną wybrani, jakie mają spełniać wymagania, nie wykazano minimalnego wymaganego doświadczenia, nie wyjaśniono zakresu wiedzy, ani umiejętności, które powinny posiadać osoby zaangażowane do wykonania prac. W konsekwencji za prawidłowe uznał organ ustalenie, że kryterium nie zostało spełnione.
W ocenie IZ prawidłowe są ustalenia oceniających w zakresie drugiego subkryterium "Potencjał techniczny na rzecz realizacji projektu", że skarżący nie określił precyzyjnie rodzaju licencji, czy funkcjonalności jakimi powinien w zakresie infrastruktury dysponować podwykonawca. IZ podkreśliła, że nawet jeśli pewien zakres prac zostanie zlecony podwykonawcy, to nadal skarżący ponosi wyłączną odpowiedzialność za prawidłową realizację projektu. Prawidłowy wybór podwykonawcy wymaga określenia minimalnych wymagań w zakresie kompetencji, jak i potencjału technicznego, który zagwarantuje prawidłową realizację powierzonych zadań. Zdaniem IZ brak świadomości co do wymagań, jakie należy przedstawić na etapie wyboru podwykonawcy, może skutkować zasadniczymi problemami na etapie realizacji projektu.
W odniesieniu do kryterium "Wykonalność finansowa" IZ wskazała, że istnieją trzy subkryteria, z czego jedno z subkryteriów "Poprawność złożeń i obliczeń" zostało ocenione negatywnie. Weryfikacji w ramach tego kryterium podlegała zasadność i realność przyjętych do analizy finansowej projektu oraz analizy budżetu założeń, poprawność przeprowadzonych obliczeń, zwłaszcza pod kątem wykazania wykonalności finansowej. IZ podzieliła stanowisko zawarte w ocenie projektu. Wskazała, że wbrew zarzutom skarżącego, operuje on bardzo ogólnymi i nieprecyzyjnymi danymi. Wskazał na urządzenia dostępne na rynku amerykańskim, jednakże nie wyjaśnił, które z nich posiada parametry zbliżone do urządzenia skarżącego. Nie porównano cen maszyny podstawowej oraz maszyny z kontrolerem. Sposób oszacowania ceny jednostkowej - w ocenie IZ - nie został oparty na realnych i rzetelnych przesłankach. Również szacowanie kosztów stałych i kosztu zmiennego zostało dokonane bardzo ogólnie, wymieniono tylko składniki tych kosztów: wynagrodzenie pracowników, opłaty za usługi administracyjne, koszty biurowe bieżące, koszty promocji, stałe koszty marketingowe, opłaty za media, ubezpieczenie mienia, OC, koszty zarządu w fazie wdrożeniowej projektu. Zdaniem IZ przy tym wachlarzu kosztów, kwota 150 000 złotych wydaje się nieadekwatnie niska. Brak jest jednak możliwości odniesienia się do przedstawionej przez skarżącego kwoty, ponieważ mimo wezwania nie przedstawił on szczegółowej kalkulacji. Zdaniem IZ podobnie przedstawia się sytuacja z przedstawionym przez skarżącego kosztem zmiennym wytworzenia jednej sztuki nowego produktu na poziomie 48 000 złotych. Z tej przyczyny uznano, że kryterium wykonalności finansowej nie zostało spełnione.
Kolejnym kryterium ocenionym negatywnie była "Merytoryczna kwalifikowalność wydatków". W ramach kryterium, weryfikacji podlega, czy zaplanowane wydatki są racjonalne, niezbędne, zasadne i oszczędne, a ich wysokość adekwatna do celu i zakresu projektu. Jako powód negatywnej oceny eksperci wskazali brak szczegółowego uzasadnienia dla ponoszenia wydatków na zakup środków trwałych i podwykonawstwo w zaplanowanej we wniosku o dofinasowanie wysokości. IZ zwróciła uwagę, że do skarżącego w dniu 26 stycznia 2024 r. skierowano pismo z prośbą o uzasadnienie konieczności nabycia składarko-sklejarki do sztancy oraz kosztu podwykonawstwa. Wyjaśnienia skarżącego uznano za niewystarczające, 13 lutego 2024 r. skierowano kolejne pismo, w którym eksperci zaproponowali obniżenie wysokości planowanych wydatków kwalifikowalnych projektu. W odpowiedzi w piśmie z 22 lutego 2024 r. skarżący przedstawił dalsze wyjaśnienia, pozostawiając wartości kosztów kwalifikowalnych na niezmienionym poziomie. Organ podniósł, że po stronie wnioskodawcy spoczywa obowiązek udowodnienia, że wydatki zostały skalkulowane rzetelnie. Skarżący mimo wezwania, nie przedstawił kosztorysów. Co więcej, skarżący nie wiedział jakie elementy, w jakich ilościach będą wchodziły w skład prototypu, ani jaki nakład pacy będzie wymagany.
Kolejnym kryterium ocenionym negatywnie była "Logika projektu i zarządzenie ryzykiem", ocenie podlegało dziewięć warunków, a niespełnienie choćby jednego z nich oznaczało negatywną ocenę tego kryterium. Negatywna ocena projektu skarżącego dotyczyła subkryteriów 1, 3, 5, 6 oraz 7. Odnosząc się do negatywnej oceny pod względem subkryterium nr 1, IZ wskazała, że zgodnie z rozporządzeniem Komisji (UE) 651/2014, eksperymentalne prace rozwojowe mają charakter twórczy i koncepcyjny, a ich rezultatem ma być rozwiązanie faktycznych problemów istniejących aktualnie w zakresie technologicznym w danej branży. W przypadku projektu skarżącego, potrzeba realizacji projektu została zdefiniowana i jest nią brak dostępnych urządzeń w postaci insertera oraz samodzielnego modułu kontroli nacisku. IZ podzieliło stanowisko oceniających, że w projekcie skarżącego nie określono problemu badawczego/technologicznego, jaki ma zostać rozwiązany dzięki projektowi. Kamienie milowe nie zostały prawidłowo określone, ani sparametryzowane, a zatem są niemierzalne. IZ wskazała, że w odniesieniu do żadnego z zadań skarżący nie określił kamieni milowych, czyli minimalnych parametrów, ani wartości, które skarżący chce osiągnąć, a zatem nie będzie możliwa weryfikacja, czy osiągnięto rezultaty zgodne z oczekiwaniami. W odniesieniu do subkryterium nr 5, IZ zwróciła uwagę, że projekt nie ma na celu opracowania produktu o charakterze proekologicznym, a zatem eksperci słusznie uznali, że wskaźnik ten jest nieadekwatny do zakresu projektu. Odnosząc się do kryterium numer 6, IZ wskazała, że nawet uznając za zasadne zapisy protestu nie sposób uznać wskazanego subkryterium za spełnione, z uwagi na przekroczenie 36-miesięcznego okresu realizacji projektu. Odnosząc się do subkryterium nr 7 wskazano, że skarżący nie potwierdził, że dysponuje prawami autorskimi niezbędnymi do realizacji prac B+R w projekcie, nie przedstawił także braku istnienia objętej ochroną własności intelektualnej w planowanym obszarze wdrożenia. Zdaniem IZ treść protestu wskazuje, że skarżący nie ma pełnej świadomości o zakresie przedmiotowego subkryterium. Zapisy projektu, ani dyskusja z ekspertami nie potwierdzają, że skarżący dysponuje prawem własności intelektualnej do prowadzonych wcześniej prac badawczych. IZ podkreśliła, że w tym konkursie wymagane jest, aby projekt w momencie złożenia znajdował się co najmniej na TRL 2, czyli dotyczył już etapu badań przemysłowych.
Odnosząc się do kryterium "Innowacji w skali kraju", organ wskazał, że skarżący uzyskał trzy punkty z czerech możliwych, ponieważ uznano, że projekt nie ma charakteru innowacyjnego w skali światowej. W ocenie IZ trudno jest uznać, że projekt jest innowacyjny w skali światowej, nie ma charakteru badawczo-rozwojowego, a zatem nie powinien uzyskać żadnych punktów za to kryterium. Z uwagi na zakaz pogarszania sytuacji prawnej odwołującego się pozostawiono uzyskaną liczbę punktów.
Odnosząc się do kolejnego kryterium zakwestionowanego w proteście "Zapotrzebowanie rynkowe", IZ wskazała, że skarżącemu przyznano dwa punkty, ponieważ eksperci uznali, że prawidłowo przedstawił rynek docelowy, głównych, potencjalnych odbiorców, strategię wejścia na rynek oraz panujące na nim trendy. Trzeci punkt nie został przyznany z uwagi na brak analizy konkurencyjności. Organ nie podzielił stanowiska zawartego w proteście, że skarżący dokonał wymaganej analizy we wniosku o dofinansowanie. Z definicji kryterium wynika, że trzeci punkt może zostać przyznany, jeżeli została przedstawiona analiza adekwatnych rozwiązań istniejących na rynku, spełniających podobną funkcję, która potwierdza, że rezultat projektu będzie konkurencyjny względem innych podobnych rozwiązań dostępnych na rynku. Zdaniem IZ, ocena w tym zakresie wprost nawiązuje do analizy stanu techniki i wyniku przeszukiwania baz danych patentowych w celu identyfikacji podobnych rozwiązań. Wnioskodawca nie przedstawił jednak szczegółowej analizy istniejących rozwiązań. Kolejną zakwestionowaną oceną była ocena pod względem kryterium "Opłacalność wdrożenia", skarżący uzyskał jeden punkt ponieważ spełnił tylko jeden warunek tj. przedstawiono projekcję spodziewanych korzyści, eksperci zakwestionowali jednak projekcję spodziewanych przychodów oraz przyjęte do jej sporządzenia założenia.
Z uwagi na powyższe, IZ nie uwzględniła protestu skarżącego. Rozstrzygnięcie Zarządu Województwa Małopolskiego zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Skarżący wystąpił z wnioskiem o dofinansowanie projektu w ramach Funduszy Europejskich dla Małopolski 2021-2027 (FEMP-01-01.IP.01-0280/23), instytucja zawierająca umowę M.C.P., pt. "Opracowanie [...]".
Pismem z 26 stycznia 2024 r. skarżący został zawiadomiony, że wniosek o dofinasowanie został oceniony pozytywnie na etapie oceny formalnej I stopnia, przedłożono ponadto uwagi i pytania członków KOP, na które skarżący był zobowiązany odpowiedzieć w celu umożliwienia potwierdzenia spełnienia kryteriów zgodnie z Podrozdziałem 4.3 Regulaminu wyboru projektów.
Z oceny merytorycznej z 18 stycznia 2024 r. wynika, że projekt wymaga poprawy/negocjacji. Pismem z 7 lutego 2024 r. skarżący przedłożył uzupełniony i poprawiony projekt. Z oceny z dnia 11 lutego 2024 r. wynika, że projekt wymaga poprawy/negocjacji. Wezwano skarżącego o przedstawienie: dla wszystkich członków zespołu projektowego wykształcenia oraz wymiaru zaangażowania ("Potencjał realizacji projektu"), przedstawienie jakie zasoby techniczne, w tym infrastrukturę naukowo badawczą, posiada skarżący (aparatura naukowo-badawcza, pomieszczenia, inne wyposażenie) konieczną do realizacji projektu ("Potencjał techniczny na rzecz realizacji projektu"), wezwano skarżącego o uzasadnienie racjonalności wydatków w zakresie sztancy oraz składarko-sklejarki, o wskazanie dla każdego z trzech zadań, w ramach prac B+R kamieni milowych (czyli tj. efektów końcowych zadania). Podkreślono, że mają one być określone w sposób wymierny – liczbowo oraz adekwatny; dla każdego kamienia milowego wezwano o określenie wpływu jego nieosiągnięcia na realizację całego projektu. Wezwano ponadto o uzasadnienie realizacji zadania trzeciego przez 12 miesięcy przez pryzmat ilości prób i czasu ich trwania. Do każdego zdefiniowanego ryzyka wniesiono o wskazanie, sposobów przeciwdziałania jego wystąpieniu, sposobów niwelowania skutków w przypadku ich wystąpienia, wezwano o aktualizację ryzyka z uwagi na wdrożenie nowych, innowacyjnych rozwiązań. Skarżący został wezwany o wskazanie działań, które zostaną podjęte w zakresie przestrzegania Praw Podstawowych UE, Konwencji o Prawach Osób Niepełnosprawnych. Wezwano skarżącego o wskazanie, jakie aspekty projektu i działania wnioskodawcy pozwolą na zapewnienie równych szans dla kobiet i mężczyzn. Wezwano skarżącego o wskazanie cech i funkcjonalności dla odbiorcy i użytkowników w wymierny sposób, pozwalający porównać projekt z innymi rozwiązaniami dostępnymi na rynku. Wezwano o wskazanie grupy odbiorców/użytkowników innowacji projektowej, osobno dla każdej innowacji wielkości rynku oraz planowanego udziału w rynku docelowym. Wezwano o poprawę perspektywy czasowej, w jakiej zostanie spełniony warunek osiągnięcia zysku, o wskazanie konkretnych wartości związanych z eliminacją uszkodzeń papieru, uszkodzeniami narzędzi spowodowanych przeciążeniem systemu.
Następnie wezwano skarżącego o bardziej szczegółowe przedstawienie zasobów technicznych, jakimi dysponuje wnioskodawca. Wezwano o podanie: jakimi wymiernymi i obiektywnymi złożeniami kieruje się wnioskodawca, na czym opiera swoją metodologię szacowania ilości produktów sprzedawanych w poszczególnych latach, jaki procentowy udział będzie miała liczba nowych sprzedawanych produktów do sprzedawanych ogółem. Wezwano o wyjaśnienie braku spójności założeń wykonalności finansowej, wezwano o przedstawienie metodologii wyliczeń ceny sprzedaży produktu, jakimi założeniami kierował się skarżący, na czym opiera swoją metodologię, podanie szczegółowej kalkulacji kosztów zmiennych i stałych, z rozbiciem na poszczególne podkategorie oraz na lata, o urealnienie kosztów oraz podanie metodologii w oparciu o konkretne wartości, przedłożenie danych, dokumentów, które ułatwią weryfikację zapewnienia wkładu własnego przez wnioskodawcę. Podkreślono, że analiza wykonalności finansowej powinna być wykonana na minimum trzy lata. W przypadku zakupów wezwano o przedstawienie metodologii rozeznania rynku, przedstawienie ofert i cenników potencjalnych dostawców środków trwałych, kiedy wnioskodawca zamierza kupić środki trwałe, okres i wymiar wykorzystania środków trwałych na potrzeby projektu, uzasadnienie racjonalności nakładów na amortyzację środków trwałych, przedstawienie metodologii badania rynku, przedstawienie ofert i cenników od potencjalnych podwykonawców. Wezwano o wyjaśnienie, jak w przedsiębiorstwie będą rozwiązane kwestie własności intelektualnej z podwykonawcami. Wezwano skarżącego o wskazanie konkretnych korzyści, które produkt skarżącego generuje dla potencjalnych klientów, wskazanie konkurencyjnych rozwiązań wnioskodawcy odniesioną do innych rozwiązań, dokonanie porównawczej analizy cenowej, szczegółowe scharakteryzowanie grup docelowych, jaki procent rynku zamierza zdobyć wnioskodawca, wskazanie założeń, jakimi kieruje się dokonując szacunku, przedstawienie strategii wejścia na rynek. Skarżący został wezwany o wskazanie jednoznacznej pespektywy czasowej, w jakiej zamierza osiągnąć poprawę wyników finansowych, w założeniach widoczna jest niespójność, raz wskazuje dwa, raz cztery lata, przedstawienie projekcji spodziewanych przychodów i kosztów związanych z wdrożeniem innowacji w założonej perspektywie czasu, bazując na realistycznych i racjonalnych przesłankach.
Pismem z 7 lutego 2024 r. skarżący przedłożył odpowiedź na wezwanie ekspertów do złożenia wyjaśnień i uzupełnień. Wskazał, że w WOD określono wszystkie wymagania i kwalifikacje dotyczące członków zespołu projektowego wraz z zaangażowaniem i wykształceniem. Wśród kamieni milowych wymieniono: "wiedza jak należy zautomatyzować procesy" oraz "konstrukcja prototypów", "moduł kontrolera siły nacisku" oraz "możliwość odczytu rzeczywistej siły i sposobu kalibracji, czyli takiego ustawienia maszyny, aby nie dochodziło do przeciążeń". Jeśli kamienie milowe nie zostaną zrealizowane, projekt zostanie przerwany. Wyjaśniono, że przeszukano bazy patentowe, nie znaleziono wśród nich podobnych rozwiązań, wskazano w WOD jakie bazy przeszukano, jakich użyto słów kluczowych. Skarżący będzie jedynym właścicielem prawnym wyników prac B+R, pracownicy będą mieli zakaz udostępniania informacji technicznych wypracowanych w spółce, pod rygorem kar umownych.
Pismem z 10 i 12 lutego 2024 r. skarżący został wezwany o przedstawienie kolejnych uzupełnień i wyjaśnień. Wezwano skarżącego do skrócenia w ramach zadania pierwszego, okresu amortyzacji środków trwałych rozliczanych na zasadzie amortyzacji, tj. sztancy oraz składarko-sklejarki z 12 miesięcy do 6 miesięcy, do zredukowania w ramach wszystkich zadań wydatków związanych z wykorzystaniem środków trwałych rozliczanych na zasadzie amortyzacji. W związku z udzielonymi przez wnioskodawcę wyjaśnieniami podniesiono konieczność zmniejszenia poziomu amortyzacji w koszcie kwalifikowanym B+R o 50%. Ponadto zasadne jest wyeliminowanie w okresie pierwszych trzech miesięcy kosztu amortyzacji sztancy i składarko-sklejarki.
Pismem z 22 lutego 2024 r. skarżący przedstawił swoje uwagi. Wyjaśniono, że amortyzacja środków trwałych będzie podlegała dofinansowaniu, tylko wtedy, gdy środki zostaną zakupione i zainstalowane. Nie jest możliwe ich amortyzowanie wcześniej. Okres będzie zależny od wyników postępowania ofertowego (nie da się założyć sześciu miesięcy). Skarżący będzie się starał, aby urządzenia był używane do prac B+R od początku trwania projektu. Oba urządzenia: sztanca oraz składarko-sklejarka będą potrzebne do prowadzenia badań przez cały okres trwania projektu, nie ma możliwości ograniczenia ich wykorzystania. Obie maszyny będą amortyzowane przez okres 43 miesięcy. Urządzenia będą wykorzystane we wszystkich trzech zadaniach. Maszyny będą testowane, rozkręcane na potrzeby badań i nie będą mogły być wykorzystane w tym czasie w inny sposób. W ocenie skarżącego uzasadnione jest zachowanie dofinansowania amortyzacji w całym okresie, ponieważ od początku urządzenia będą potrzebne przy realizacji prototypu, a opracowanie założeń projektowych nie może odbywać się bez udziału maszyn od samego początku prowadzenia prac. Wyjaśniono, że do ustalenia jednostkowego kosztu zmiennego przyjęto te same założenia dla każdego z modułów. Nawet niewielkie różnice w kosztach zmiennych obu modułów, nie wpłyną istotnie na ich poziom rentowności. Składniki jednostkowego kosztu zmiennego wytworzenia jednej sztuki urządzenia (modułu) - 48 000 złotych, koszty zakupu materiałów do produkcji (wraz z ich transportem), koszty robocizny serwisanta/instalatora bezpośrednio związane z instalacją modułu u klienta, koszty energii związane z produkcją, pozostałe koszty (opakowań, transportu do klienta), koszt usług obcych związanych z wykonaniem modułu. Szacunkowe dane dotyczące kosztów zmiennych oparte zostały również na podstawie danych historycznych (koszty zmienne). Biorąc pod uwagę szacowany koszt zmienny na poziomie 48 000 złotych oraz szacowaną cenę sprzedaży modułu na poziomie 110 000 złotych - marża na produkcie wyniesie 56,36 %. Odnosząc się do wyjaśnienia racjonalności wydatków, skarżący wskazał, że ma wiedzę na temat kosztu maszyny na rynku, wybrał do badań najtańsze maszyny chińskie, których jest oficjalnym dystrybutorem. Nie wybrał drogich maszyn tego typu, np. firmy B. - lidera światowego w produkcji i sprzedaży maszyn. Maszyny chińskie posiadają te same minimalne parametry, które posiadają drogie maszyny, tym samym spełniają warunek ich przydatności do badań. Skarżący dołączył linki z ofertami maszyn. Poniósł, że posiada wieloletnie doświadczenie w imporcie do Polski wyspecjalizowanych, certyfikowanych maszyn poligraficznych i introligatorskich, dedykowanych procesom postpress, producentów europejskich oraz azjatyckich (Japonia i Chiny), a także w licznych instalacjach tych maszyn.
Określając kamienie milowe w pierwszym zadaniu wskazał: założenia projektowe prototypu i wiedza jak należy te procesy zautomatyzować, w zadaniu drugim mierzalnym kamieniem milowym będzie konstrukcja prototypów, w zadaniu trzecim mierzalnym kamieniem milowym będą testy zakończone powodzeniem.
Skarżący podniósł, że we wniosku na stronie dziewiątej podał informację iż: przeszukane bazy patentowe (wg kluczowych słów) wykazały szereg rozwiązań, natomiast nie znaleziono wśród nich podobnych rozwiązań. Na tej stronie wskazał, z jakich baz patentowych korzystał i jakich użyto słów kluczowych.
Z oceny merytorycznej projektu z dna 14 marca 2024 r. wynika, że został oceniony negatywnie, uzyskując 36 punktów z 74 możliwych. Projekt skarżącego uzyskał ocenę negatywną w zakresie następujących kryteriów zero-jedynkowych: "Potencjał do realizacji projektu", "Wykonalność finansowa", "Kwalifikowalność merytoryczna wydatków", "Logika projektu i zarządzanie ryzykiem". Uzyskanie oceny negatywnej któregokolwiek z kryteriów zero-jedynkowych oznacza, że cały projekt nie może zostać oceniony pozytywnie.
26 kwietnia 2024 r. skarżący wniósł protest, nie zgodził się z oceną wniosku w zakresie wszystkich kryteriów. W ocenie skarżącego została ona dokonana w sposób nierzetelny, bezzasadny, z naruszeniem przepisów prawa. W szczególności skarżący zakwestionował ocenę według kryteriów zero-jedynkowych. Skarżący zarzucił, że w odniesieniu do oceny "Potencjału realizacji projektu" nie wzięto pod uwagę bogatego doświadczenia kierownika B+R oraz uzupełnień dokonanych w toku postępowania przez skarżącego. Skarżący nie zgodził się ze stwierdzeniem, że nie przedstawił minimalnych wymagań dla podwykonawców B+R. W ocenie skarżącego wskazany zakres wiedzy i doświadczenia podwykonawcy, powoduje, że będzie kompetentny do zapewnienia właściwych zasobów. Skarżący nie zgodził się z negatywną oceną "Wykonalności finansowej". Zdaniem skarżącego ocena nie została przeprowadzona rzetelnie, ponieważ systemy, które planuje wprowadzić na rynek nie posiadają swoich odpowiedników na rynku, w skali światowej – brak jest zatem produktów, z którymi może być on porównywany, nie ma jeszcze rynku dla tych urządzeń, który mógłby stanowić punkt odniesienia. Skarżący nie zgodził się z zarzutem, że niewystarczająco uzasadnił cenę jednostkową produktu. Nie zgodził się również z oceną kosztów stałych i zmiennych. W ocenie skarżącego wadliwie oceniający dokonali oceny spełnienia kryterium określenia kamieni milowych. W ocenie skarżącego wadliwie uzasadniono brak spełnienia tego kryterium, co w rezultacie uniemożliwia skarżącemu ustosunkowanie się do tego kryterium.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 45 ust. 1 w zw. z art. 69 ust. 3 ustawy poprzez brak rzetelnej i obiektywnej ponownej oceny projektu polegający na błędnym przyjęciu, że nie spełniono kryteriów zero-jedynkowych: "Potencjał do realizacji projektu", "Wykonalność finansowa", "Kwalifikowalność merytoryczna wydatków", "Logika projektów i zarządzenie ryzykiem" oraz przez przyjęcie, że projekt skarżącego nie zasługuje na maksymalną liczbę punktów w kryteriach: "Innowacja" w skali co najmniej rynku polskiego, "Zapotrzebowania rynkowe", "Opłacalność wdrożenia";
- art. 66 ust. 1 ustawy poprzez nierozpoznanie protestu przez Zarząd Województwa;
- art. 45 ust. 1 w zw. z art. 56 ust. 7 i art. 69 ust. 1 ustawy poprzez brak przejrzystej i rzetelnej oceny wniosku przez Komisję oceny projektów, polegający na niesporządzeniu wyczerpującego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia, jak i niewykazaniu przeprowadzania oceny wniosku przez niezależnych dwóch ekspertów, którzy osiągnęli konsensus, brak wyczerpującego uzasadnienia nieuwzględnienia protestu;
- art. 45 ust. 1 i art. 69 ust. 1 ustawy poprzez brak zachowania rzetelności, przejrzystości i prawidłowości przy rozpoznaniu protestu przez Instytucję Zarządzającą, polegający na powieleniu argumentów oceniających i niedostrzeżeniu uchybień merytorycznych i formalnych przy ocenie wniosku, na które zwrócono uwagę w proteście;
- naruszenie art. 55 ustawy oraz regulaminu konkursu poprzez ponowną negatywną ocenę projektu mimo uzupełnienia przez skarżącego wniosku i udzielenia wyjaśnień żądanych przez oceniających, w sytuacji gdy brak udzielenia odpowiedzi przez wnioskodawcę oraz przekazanie zbyt ogólnych informacji było wynikiem wadliwych i nieprecyzyjnie sformułowanych pytań przez ekspertów;
- naruszenie art. 45 ust. 1 ustawy w zw. z art. 4.1. ust. 11 Regulaminu poprzez brak samodzielnej weryfikacji bazy patentowej przez Komisję.
W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa Małopolskiego, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W ocenie skarżącego z dokumentów sprawy nie wynika, aby rzeczywiście projekt został oceniony przez dwóch ekspertów, którzy osiągnęli konsensus. Skarżący podniósł, że część negatywnych ocen pojawiła się po raz pierwszy na etapie oceny merytorycznej lub wręcz na etapie rozpoznawania `protestu, podczas gdy powinny być one przedmiotem wezwań i uzupełnień na etapie oceny merytorycznej wniosku. Jak wskazano w Regulaminie, oceniający mogą korzystać z ogólnodostępnych baz i rejestrów. Skoro eksperci uznali wyjaśnienia skarżącego za mało precyzyjne powinni, sami dokonać ustaleń w bazach patentowych. Odnosząc się do kryterium "Potencjał do realizacji projektu", skarżący wskazał, że w odniesieniu do kompetencji kierownika prac B+R T. M. został wymieniony szereg przedsięwzięć o podobnych charakterze, w którym uczestniczył, prace dotyczyły m. in. budowy maszyn poligraficznych. IZ wskazała jedynie, że to doświadczenie jest nieadekwatne. Tymczasem, żaden z dokumentów nie zakładał weryfikacji wiedzy kierownika, za wystarczające należało uznać przedstawienie doświadczenia i wykształcenia. Równocześnie skarżący podkreślił, że w konkursie z 2019 r. uznano, że kompetencje kierownika projektu były wystarczające. W rezultacie, trudno znaleźć uzasadnienie, że obecnie nie są. IZ nie uzasadniła przy tym swojego stanowiska, jest ono arbitralne, nierzetelne i nieobiektywne. Za niedopuszczalną skarżący uznał konieczność określenia wymagań stawianych podmiotom będącym wykonawcami prac B+R. Odnosząc się do kryterium 3.2 skarżący podniósł, że zarzut braku wskazania licencji jest przejawem ewidentnego braku rzetelności i obiektywizmu oceny, żaden z dokumentów programowych nie przewidywał takiego wymogu. Skarżący nie zgodził się z oceną "Wykonalności finansowej". Wskazał, że zarzuty IZ są bezpodstawne, ponieważ opierał estymację sprzedaży, nie na swoim przekonaniu i doświadczeniu, ale podał przykłady z analizy rynku. Niezrozumiałe jest wymaganie od skarżącego aby kierował zapytania do potencjalnych klientów, ile mogliby zapłacić za projektowane urządzenie, ponieważ nie w taki sposób kształtują się ceny rynkowe. Skarżący nie zgodził się również z "Merytoryczną kwalifikowalnością wydatków". Wskazał, że podał konkretne parametry których będzie oczekiwał od nabywanych w ramach projektu maszyn, wskazał metodologię badania rynku wraz z uzasadnieniem cen maszyn. Natomiast subkryterium poniesionych wydatków jest adekwatne do planowego celu i zakresu projektu. Nie ma możliwości wynajęcia maszyn, ponieważ takie nie istnieją. Organ nie ocenił rzetelnie projektu skarżącego, ponieważ nie dostrzegł, że doszło zmniejszenia faktycznej amortyzacji o 50%. Odnosząc się do kryterium 6 wskazał, że kamienie milowe są mierzalne w systemie zero-jedynkowym, a zatem trudno o bardziej precyzyjne kryterium. Skarżący wyjaśnił, że wynikiem prac projektowych będzie opracowanie prototypu. W ocenie skarżącego IZ popada w sprzeczność, ponieważ ocenia projekt jako B+R, a z drugiej strony odmawia mu takiego statusu twierdząc, że został zakwalifikowany jako TRL-7. Nie dostrzeżono, że projekt ma charakter innowacyjny w skali światowej.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa Małopolskiego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w ocenie projektu oraz nieuwzględnieniu protestu. Podniósł, że treść skargi wskazuje na to, że skarżący polemizuje z merytoryczną oceną projektu, a nie wskazuje na czym polega naruszenie prawa przez Instytucję Zarządzającą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 73 ust. 8 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021 – 2027 (Dz. U. z 2022 r., poz. 1079, dalej: "ustawa") w wyniku rozpoznania skargi sąd może: 1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że: a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę właściwej instytucji w celu ponownego rozpatrzenia podjętego przez nią rozstrzygnięcia w przedmiocie nieuwzględnienia protestu, o którym mowa w art. 69 ust. 1 pkt 2, albo w przedmiocie negatywnej ponownej oceny, o której mowa w art. 69 ust. 4 pkt 2, b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia właściwej instytucji, która pozostawiła protest bez rozpatrzenia; 2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia; 3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.
W ocenie Sądu ocena projektu została przeprowadzona zgodnie z przepisami prawa, a zatem skarga zasługiwała na oddalenie.
Jak stanowi art. 45 ust. 1 ustawy, właściwa instytucja przeprowadza postępowanie w zakresie wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny. Właściwa instytucja zapewnia równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania oraz równe traktowanie wnioskodawców (ust. 2). Zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy, w celu wyboru projektów do dofinansowania właściwa instytucja przeprowadza nabór wniosków o dofinansowanie projektu, zwany dalej "naborem". Warunkiem przeprowadzenia naboru przez właściwą instytucję jest: 1) przyjęcie regulaminu wyboru projektów oraz 2) udostępnienie regulaminu wyboru projektów potencjalnym wnioskodawcom (ust. 2). Udostępnienie regulaminu wyboru projektów, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, w przypadku konkurencyjnego sposobu wyboru projektów następuje w formie ogłoszenia o naborze upublicznianego na stronie internetowej właściwej instytucji oraz na portalu (ust. 3). Ogłoszenie o naborze zawiera nazwę właściwej instytucji, wskazanie przedmiotu naboru, informację o potencjalnych wnioskodawcach, termin składania wniosków o dofinansowanie projektu, regulamin wyboru projektów oraz dane do kontaktu (ust. 4).
Zgodnie z art. 64 ustawy wnioskodawcy, w przypadku negatywnej oceny projektu, o której mowa w art. 56 ust. 5 i 6, wybieranego w sposób konkurencyjny, przysługuje prawo wniesienia protestu w celu ponownego sprawdzenia złożonego przez niego wniosku w zakresie spełniania kryteriów wyboru projektów.
Ocena projektu zgłoszonego przez skarżącego była dokonywana z uwzględnieniem zapisów ustawy, Regulaminu wyboru projektów dla naboru FEMP.01.01-IP.01-014/23 (dalej: "Regulamin"), Załącznika do uchwały Nr 37/23 KM FEM 2021-2027 z dnia 21 lipca 2023 r. "Kryteria naboru" oraz Szczegółowym Opisem Priorytetów Programu Fundusze Europejskie dla Małopolski 2021-2027.
Zgodnie z definicją zawartą w Regulaminie, "Kryteria wyboru" to kryteria umożliwiające ocenę projektu opisanego we wniosku o dofinansowanie projektu, wybór projektu do dofinansowania i zawarcie umowy o dofinansowanie projektu albo podjęcie decyzji o dofinansowaniu projektu, zatwierdzone przez KM.
Zgodnie z pkt 1.2.6. Regulaminu, przystąpienie do naboru jest równoznaczne z akceptacją postanowień Regulaminu. Składając wniosek w odpowiedzi na nabór, skarżący oświadczył (w oparciu o oświadczenie zawarte we wniosku), że zapoznał się z SzOP FEM 2021- 2027, w szczególności z opisem Działania, którego dotyczy nabór oraz kryteriami wyboru projektu, Wytycznymi dotyczącymi kwalifikowalności wydatków na lata 2021-2027, a także z Regulaminem oraz jego załącznikami i zaakceptował postanowienia w nich zawarte. Oświadczenia były składane pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, z wyjątkiem oświadczenia o świadomości skutków niezachowania wskazanej formy komunikacji.
W ocenie Sądu niezasadne są zarzuty skarżącego dotyczące braku precyzyjności kryteriów oceny projektów. Skarżący przystępując do konkursu zaakceptował w szczególności jego kryteria. Co więcej, każdy protest w tym konkursie był oceniany na podstawie tożsamych kryteriów. Zaznaczyć ponadto należy, że ocenie Sądu podlega, czy projekt został oceniony zgodnie z kryteriami oceny, a także w sposób zapewniający poszanowanie zasad zawartych w art. 45 ustawy.
Zgodnie z punktem 1.5.2. Regulaminu do postępowania w zakresie wyboru projektów do dofinansowania nie stosuje się przepisów KPA, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników (art. 24 i art. 25) i sposobów obliczania terminów (art. 57 § 1-4), chyba że ustawa stanowi inaczej. Wskazać zatem należy, że w toku postępowania w przedmiocie oceny przedłożonych projektów, na IZ nie spoczywa obowiązek ustalenia prawdy obiektywnej, czy prowadzenia z urzędu postępowania dowodowego. W rezultacie, brak jest podstaw do czynienia IZ zarzutów braku dokonania ustaleń, które pozwalałyby na stwierdzenie, że projekt skarżącego spełniał kryteria określone w Regulaminie. Podkreślić należy, że to na podmiocie wnioskującym o przyznanie środków, spoczywa obowiązek wykazania spełnienia warunków określonych w Regulaminie i kryteriach oceny.
Zgodnie z punktem 4.1.2. Regulaminu, ocena w naborze prowadzona jest w ramach trzech etapów: a) oceny formalnej I stopnia, b) oceny merytorycznej w formie panelu, c) oceny formalnej II stopnia. Ocena: a) formalna I stopnia dokonywana jest przez jednego Członka/Członkinię KOP będącą Pracownikiem/Pracowniczką MCP; b) merytoryczna w formie panelu dokonywana jest przez trzech Ekspertów/Ekspertki; c) formalna II stopnia dokonywana jest przez dwóch/dwie Członków/Członkinie KOP będących Pracownikami/Pracowniczkami MCP (4.1.7.). Zgodnie z punktem 4.1.12. oceny spełnienia kryteriów przez dany projekt dokonuje się na podstawie wniosku i wymaganych załączników. Nie wyklucza to wykorzystania w ocenie wyjaśnień przekazanych przez skarżącego w systemie IGA lub uzyskanych w inny sposób informacji dotyczących wnioskodawcy lub projektu, np. na podstawie ogólnodostępnych baz lub rejestrów. Uzyskiwanie przez osoby oceniające informacji w inny sposób, nie zwalnia skarżącego z obowiązku przedstawienia wymaganych informacji za pośrednictwem systemu IGA. Pozyskanie informacji w inny sposób wymaga wezwania wnioskodawcy do przedstawienia wyjaśnień.
Zgodnie z punktem 4.2.2. Regulaminu w naborze przyjęto następujące rodzaje kryteriów: a) oceniane w systemie zero-jedynkowym, b) punktowe. Zgodnie z punktem 4.2.3. ocena spełniania kryteriów zero-jedynkowych polega na przypisaniu im wartości logicznych "tak" albo "nie". Możliwe jest również stwierdzenie, że kryterium nie dotyczy danego projektu. Spełnienie kryteriów jest konieczne do przyznania dofinansowania.
Na etapie oceny merytorycznej stosowane są następujące kryteria zero-jedynkowe: a) Zakres komponentu B+R b) Zakres komponentu wdrożeniowego c) Potencjał do realizacji projektu d) Wykonalność finansowa e) Kwalifikowalność merytoryczna wydatków f) Logika projektu i zarządzanie ryzykiem g) Zgodność z regionalną inteligentną specjalizacją h) Zgodność projektu z Kartą Praw Podstawowych Unii Europejskiej i) Zgodność projektu z Konwencją o Prawach Osób Niepełnosprawnych j) Wpływ na zasadę równości kobiet i mężczyzn k) Wpływ na zasadę równości szans i niedyskryminacji l) Wpływ na zrównoważony rozwój oraz zasadę "nie czyń poważnych szkód" m) Odporność infrastruktury na zmiany klimatu (jeśli dotyczy).
Należy wskazać, że projekt skarżącego otrzymał ocenę negatywną w zakresie kryteriów zero-jedynkowych: Potencjał do realizacji projektu, Wykonalność finansowa, Kwalifikowalność merytoryczna wydatków, Logika i zarządzanie ryzykiem, co oznacza, że nie mógł on zostać oceniony pozytywnie. Podkreślić również należy, że już jedna ocena negatywna w zakresie kryterium zero-jedynkowego, oznacza całościową negatywną ocenę projektu.
W ocenie Sądu, kluczowa dla kontroli legalności rozstrzygnięcia protestu, a także legalności oceny dokonanej przez ekspertów, jest weryfikacja zgodności z ustawą i aktami regulującymi nabór, oceny kryteriów zero-jedynkowych.
Na wstępie należy wskazać, że przystępując do konkursu skarżący zaakceptował jego zasady, na skarżącym spoczywał obowiązek rzetelnego i wyczerpującego przygotowania wniosku z uwzględnieniem znanych skarżącemu kryteriów oceny wszystkich zgłoszonych do konkursu projektów (por. wyrok NSA z 3 lutego 2017 r., II GSK 60/17).
W orzecznictwie zasadnie się wskazuje, że tryb konkursowy wyboru projektów do dofinansowania wymaga, aby wnioskodawca ubiegający się o określone dofinansowanie w ramach danego postępowania konkursowego rzetelnie i wyczerpująco przygotował swój wniosek. Braki w złożonej aplikacji, czy jej niespójność z zapisami regulaminu powinny zostać ocenione negatywnie (por. wyrok WSA w Gliwicach z 24 kwietnia 2024 r., III SA/Gl 206/24). Wszelkie błędy i wady dokumentacji obciążają wnioskodawcę i brak jest podstaw prawnych do żądania od instytucji zarządzających, czy pośredniczących (w tym ekspertów oceniających), aby interpretowały wątpliwości na korzyść wnioskodawcy. Dodać należy, że sformalizowanie postępowania konkursowego ma na celu zdyscyplinowanie wnioskodawców, zachowanie ich wysokiej staranności, tak aby w konsekwencji doszło do ułatwienia wyłonienia zwycięzcy konkursu i szybkiego załatwienia sprawy w związku z koniecznością terminowego rozdysponowania środków finansowych (por. wyrok NSA z 24 maja 2017 r., II GSK 1028/17; wyrok NSA z 15 października 2019 r., I GSK 2236/18).
Rola organu sprowadza się natomiast do kompleksowej oceny wniosku i nie ma prawa wkraczać w meritum, zmieniać zapisów wniosku, modyfikować ich w sposób umożliwiający uzyskanie przez wnioskodawcę dofinansowania, domniemywać treści z wniosku nie wynikających - wbrew jego zapisom. Takie działanie organu naruszałoby bowiem zasady uczciwej konkurencji i dawałoby podstawę do postawienia zarzutu uchybienia obowiązkowi bezstronności (por. wyrok NSA z 5 stycznia 2022 r., I GSK 1641/21).
Wynikająca z art. 37 ustawy zasada przejrzystości, rzetelności i bezstronności wyboru projektów oraz równości traktowania wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania dotyczy każdego etapu konkursu, począwszy od momentu przygotowania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego, aż po zakończenie postępowania konkursowego. Zasady te mają charakter normatywny i stanowią gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów w pomocy unijnej, znajdując umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy wywodzącej się z traktatowej zasady równości (por. wyrok NSA z 5 kwietnia 2017 r., II GSK 641/17).
Podkreślić należy, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do polemiki, czy ingerencji w treść dokonywanej przez organ oceny - a opartej na opinii ekspertów - lecz zobowiązany jest jedynie do sprawdzenia, czy dokonana przez organ ocena realizuje zasady oceny wniosków o dofinansowanie.
Zdaniem Sądu ocena projektu skarżącego została dokonana zgodnie z kryteriami, zasadami określonymi w Regulaminie oraz zasadami określonymi w ustawie. Oceniający oraz Instytucja Zarządzająca dokonali wszechstronnej analizy wniosku skarżącego, z uwzględnieniem wyjaśnień oraz uzupełnień przedłożonych przez skarżącego z punktu widzenia przyjętych w konkursie kryteriów. W ocenie Sądu podniesione przez skarżącego zarzuty stanowią w istocie polemikę z dokonaną oceną oraz przyjętymi w konkursie kryteriami. Skarżący polemizuje z oceną wniosku – w zakresie spełnienia kryteriów zero-jedynkowych, powołując się na swoją wiedzę i posiadane dane bez powołania źródła tych danych, czy jakichkolwiek dokumentów, umożliwiających weryfikację twierdzeń skarżącego. Podkreślić należy, że skarżący przystępując do konkursu zaakceptował jego kryteria, a także konieczność wykazania ich spełnienia odpowiednimi dokumentami. Niewątpliwie, same twierdzenia skarżącego, nawet oparte na własnej wiedzy i doświadczeniu, nie mogą być uznane za wystarczające do potwierdzenia, że projekt skarżącego spełnia kryteria naboru.
Zgodnie z ocenionym negatywnie i kwestionowanym przez skarżącego kryterium "Potencjał do realizacji projektu" ocenie podlegały następujące okoliczności: potencjał kadry zarządzającej oraz personelu bezpośrednio zaangażowanego w realizację projektu, tj. czy: a) wnioskodawca posiada kluczowy personel projektu, w tym kierownika B+R i kierownika zarządzającego, już na etapie składania wniosku o dofinansowanie, b) zespół badawczy, w szczególności kierownik B+R, posiada wiedzę i doświadczenie adekwatne do zakresu i rodzaju zaplanowanych prac, właściwie określono role, zadania i wymiar zaangażowania poszczególnych osób oraz przypisano im właściwe stanowiska, c) zespół zarządzający, w szczególności kierownik zarządzający, posiada adekwatne doświadczenie, a role poszczególnych osób, zakres zadań i wymiar zaangażowania zostały określone w sposób zapewniający właściwy monitoring i nadzór nad postępami w realizacji projektu i osiągnięcie zakładanych celów, d) w przypadku, gdy wnioskodawca zamierza powierzyć realizację części prac B+R podwykonawcy (z wyłączeniem pełnienia funkcji kierownika B+R i kierownika zarządzającego): wskazane we wniosku o dofinansowanie osoby będące wykonawcami usług zleconych w zakresie prac B+R posiadają kwalifikacje adekwatne do zakresu i rodzaju tych prac albo jeżeli podwykonawca nie został wybrany przed złożeniem wniosku o dofinansowanie – wnioskodawca określił minimalne wymogi dotyczące kwalifikacji osób będących wykonawcami prac B+R, a wymogi te uznaje się za adekwatne do zakresu i rodzaju tych prac, w celu potwierdzenia spełnienia kryterium dopuszczalne jest wezwanie wnioskodawcy do przedstawienia wyjaśnień, jak również do uzupełnienia lub poprawy projektu niespełnienie kryterium skutkuje negatywną oceną projektu 14 e) spełnione są zasady, zgodnie z którymi: kierownik prac B+R, kierownik zarządzający projektem oraz osoby wykonujące w zastępstwie ich obowiązki nie mogą być jednocześnie wykonawcami jakichkolwiek prac po stronie podwykonawcy, w tym nie mogą pozostawać w stosunku służbowym lub innej formie współpracy z podwykonawcą (dotyczy to stosunku pracy, stosunków cywilnoprawnych oraz innych form współpracy) W przypadku, gdy na etapie oceny zostanie stwierdzone naruszenie powyższej zasady, wnioskodawca zostanie poproszony o przedstawienie wyjaśnień skutkujących możliwością poprawy projektu, poprzez: ( zmianę kierownika B+R lub kierownika zarządzającego na inną osobę wybraną spośród członków kadry wymienionej we wniosku, w przypadku której konflikt interesów nie występuje albo ( w przypadku braku możliwości zmiany kierownika B+R lub kierownika zarządzającego – usunięcie z wniosku zadań oraz kosztów przypisanych do podwykonawcy (w odniesieniu do którego zachodzi konflikt interesów). Pozostała kadra B+R oraz kadra zarządzająca nie może jednocześnie wykonywać tych samych prac po stronie wnioskodawcy oraz podwykonawcy; 2. potencjał techniczny na rzecz realizacji projektu, tj. czy: a) wnioskodawca posiada odpowiednie zasoby techniczne, w tym infrastrukturę naukowo-badawczą (pomieszczenia, 15 aparaturę naukowo-badawczą oraz inne niezbędne wyposażenie) do realizacji zadań w projekcie, b) w przypadku, gdy wnioskodawca nie posiada wszystkich niezbędnych zasobów technicznych – adekwatnie wskazano zakres planowanych do pozyskania zasobów, c) zasoby techniczne (posiadane lub planowane do pozyskania) zostały właściwie dobrane do rodzaju i zakresu poszczególnych zadań w projekcie, d) w przypadku, gdy wnioskodawca zamierza powierzyć realizację części prac B+R podwykonawcy: wskazany we wniosku podwykonawca dysponuje potencjałem technicznym, który uznaje się za adekwatny do zakresu i rodzaju zleconych prac albo jeżeli podwykonawca nie został wybrany przed złożeniem wniosku o dofinansowanie – wnioskodawca określił wymogi dotyczące potencjału technicznego, które uznaje się za adekwatne do zakresu i rodzaju zleconych prac. Kryterium uznaje się za spełnione w przypadku spełnienia wszystkich powyższych warunków.
Dokonując negatywnej oceny spełnienia przez przedłożony przez skarżącego projekt powołanego kryterium wskazano, że osoba mająca pełnić funkcję kierownika B+R nie posiada wykształcenia w zakresie prowadzenia metodycznych prac B+R, nie posiada doświadczenia w realizacji projektów B+R, a koordynacja prac w zakresie współpracy z Politechniką Łódzką wskazana w uzupełnieniach nie została uznana za adekwatne doświadczenie. Wskazane doświadczenia kierownika nie obejmowały komponentu B+R. Podniesiono, że skarżący pomimo wezwań, nie przedstawił minimalnych wymagań dotyczących kwalifikacji dla osób, które będą wykonywały prace B+R, nie wskazano, czy będzie to jedna, czy więcej osób. W podsumowaniu wskazano, że skarżący nie dysponuje minimalnym i kluczowym potencjałem w zakresie kluczowego personelu projektu, nie sprecyzowano w wystarczający sposób kwalifikacji osób będących wykonawcami prac B+R. Zauważyć należy, że w toku procedury konkursowej skarżący był wyzwany o uzupełnienia mające potwierdzić spełnienie tego kryterium – w szczególności potwierdzenie posiadania przez kierownika B+R wykształcenia i kompetencji niezbędnych do prowadzenia projektu, ale nie przedłożył danych, które pozwoliłyby pozytywnie ocenić spełnienie tego kryterium. Powołał się jedynie na doświadczenie kierownika B+R, bez udokumentowania jego wykształcenia i prowadzonych projektów. Podkreślić należy, że to na skarżącym ciążył obowiązek wykazania spełnienia określonych regulaminem kryteriów. Powinien, więc w szczególności dążyć do przedłożenia wyczerpującej dokumentacji obrazującej spełnienie kryterium, a brak wykazania okoliczności branych pod uwagę przy ocenie, musiał skutkować oceną negatywną. Równocześnie za niezasadny należy uznać zarzut skarżącego, że IZ jest niekonsekwentna w swoich rozstrzygnięciach, ponieważ w innym konkursie kwalifikacje kierownika zostały uznane za wystarczające. Należy bowiem podkreślić, że każdy konkurs charakteryzuje się odmiennymi celami, założeniami oraz kryteriami. W rezultacie, każdorazowo konieczne jest wykazanie spełnienia kryterium przez podmiot wnioskujący o dofinansowanie.
Negatywnie oceniono również spełnienie przez skarżącego kryterium Potencjału technicznego na rzecz realizacji projektu. Kryterium uznano za niespełnione z uwagi na brak przedstawienia przez skarżącego licencji, czy też funkcjonalności, jakimi powinien wykazać się podwykonawca, tym samym nie sposób uznać, aby w projekcie w sposób prawidłowy i kompetentny zaplanowano zasoby techniczne podwykonawcy. Kryterium uznano za niespełnione z uwagi na brak wskazania przez skarżącego opisu wymagań stawianych podwykonawcy.
Negatywnie oceniono również Kryterium wykonalności finansowej, ocenie w ramach tego kryterium podlegało: 1. poprawność założeń i obliczeń – weryfikacja zasadności i realności przyjętych, do analizy finansowej i analizy budżetu projektu, założeń oraz poprawności przeprowadzonych obliczeń, w szczególności pod kątem wykazania wykonalności finansowej, 2. wykonalność finansowa – ocena finansowej możliwości i zasadności realizacji projektu przy założonym współfinansowaniu z środków UE. Weryfikacji podlega, czy wnioskodawca na podstawie przedstawionych informacji/dokumentów dysponuje odpowiednimi środkami finansowymi umożliwiającymi realizację projektu biorąc pod uwagę planowany budżet oraz harmonogram jego realizacji. 3. potencjał ekonomiczny partnera wiodącego – w odniesieniu do projektów partnerskich (jeśli dotyczy): weryfikacja, czy partnerem wiodącym jest podmiot o potencjale ekonomicznym zapewniającym prawidłową realizację projektu partnerskiego zgodnie z art. 39 ust. 11 z dn. 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1079 z późn. zm.).
W uzasadnieniu oceny negatywnej wskazano, że skarżący nie przedstawił rzetelnego i wiarygodnego określenia jednostkowej ceny sprzedaży. W konsekwencji za niewiarygodne uznano określone przez skarżącego strumienie przychodów na lata 2027-2030. Zdaniem oceniających skarżący nie przedstawił wiarygodnych i racjonalnych założeń dotyczących projekcji strumieni przychodu. Zwrócić należy uwagę, że skarżący odwoływał się do swojej wiedzy, doświadczenia, ale nie poparł twierdzeń żadnymi dokumentami, ani obiektywnymi danymi.
Negatywnie oceniono również Kryterium Merytorycznej Kwalifikowalności Wydatków, w ramach którego ocenie podlega, czy: 1. deklarowane przez wnioskodawcę wydatki są racjonalne, niezbędne, zasadne i oszczędne z punktu widzenia realizacji celu i zakresu projektu, 2. wysokość wydatków jest adekwatna do planowanego celu i zakresu projektu. W przypadku stwierdzenia braku zasadności ponoszenia wydatków w zaproponowanej wysokości, należy wezwać wnioskodawcę do przedstawienia wyjaśnień. W przypadku braku odpowiednich wyjaśnień lub podtrzymania w ich efekcie oceny wskazującej na brak zasadności ponoszenia wydatków w zaproponowanej wysokości, Komisja Oceny Projektów proponuje obniżenie wysokości planowanych wydatków kwalifikowanych projektu. Brak zgody wnioskodawcy na obniżenie kosztów lub brak odpowiednich wyjaśnień w trakcie spotkania z panelem ekspertów skutkuje negatywną oceną projektu. KOP tak / nie w celu potwierdzenia spełnienia kryterium dopuszczalne jest wezwanie wnioskodawcy do przedstawienia wyjaśnień, jak również do uzupełnienia lub poprawy projektu niespełnienie kryterium skutkuje negatywną oceną projektu - 18 W konsekwencji obniżenia wydatków mogą ulec korekcie wskaźniki (podlegające ocenie w ramach kryterium pn. Logika projektu i zarządzanie ryzykiem).
W uzasadnieniu negatywnej oceny projektu wskazano, że skarżący był kilkukrotnie wzywany o dokonanie wyjaśnień i korekt, w tym w szczególności metodologii rozeznania rynku, przedstawienie ofert i cenników potencjalnych dostawców środków trwałych, które nie będą podlegały amortyzacji, a także uzasadnienie ponoszenia kosztów środków trwałych, konieczności zakupu środków trwałych. Skarżący podał jedynie linki do stron producentów, które jednak nie zawierały cen maszyn, bądź zawierały odesłanie do kilku maszyn, bez wskazania, którą z nich skarżący zamierza nabyć. Zdaniem oceniających taki sposób szacowania kosztów jest nierzetelny i niewłaściwy. Skarżący nie uzasadnił również potrzeby zakupu sprzętu, nie rozważył możliwości jego wynajmu na czas prowadzenia badań, nie rozważył wykonania części czynności przez podmioty wyspecjalizowane. Nie dokonał analizy pod kątem efektywności ponoszonych nakładów, wyboru optymalnej metody kosztowej wykonania prac B+R. Oceniający wskazali, że w odpowiedzi na wezwanie do wyjaśnienia prognozowanych kosztów, skarżący wskazał, że nie musi wiedzieć, ile godzin podwykonawcy będą wykonywać zlecone czynności, interesuje go efekt. Podniósł, że koszty ocenił na podstawie przeprowadzonych rozmów, nie dysponuje pisemną ofertą. Oceniający wskazali, że przedstawione wyjaśnienia świadczą o braku staranności w podejściu do przygotowań związanych z realizacją projektu oraz braku znajomości Wytycznych dotyczących kwalifikowalności wydatków na lata 2021-2027. Oceniający wskazali, że po zapoznaniu się z treścią projektu oraz uzupełnieniami skarżącego stwierdzili, że koszty zakupu poszczególnych pozycji (zakupy środków trwałych, podwykonawstwo-naukowiec) nie zostały zaplanowane w sposób racjonalny, ani wystarczająco uzasadnione, tym samym kwalifikowalność poszczególnych pozycji w budżecie, nie jest zgodna z katalogiem wskazanym w Przewodniku kwalifikowalności wydatków załączonym do Regulaminu.
Skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów, ani nie przedstawił okoliczności dających podstawę do zakwestionowania dokonanej oceny. Tak jak w przypadku pozostałych kryteriów, same oświadczenia skarżącego (nawet oparte na wiedzy i doświadczeniu) nie wystarczają do jej podważenia.
Negatywnie oceniono również spełnienie kryterium Logika projektu i zarządzanie ryzykiem, w ramach którego ocenie podlega, czy: 1. wskazana została potrzeba, z której wynika precyzyjnie określony problem badawczy oraz oczekiwany rezultat projektu (innowacja), 2. zaplanowane w ramach projektu prace B+R są adekwatne i niezbędne do osiągnięcia rezultatu projektu oraz zostały podzielone na jasno sprecyzowane i układające się w logiczną całość zadania, 3. dla każdego z zadań w ramach prac B+R określono kamień milowy (efekt końcowy realizacji danego zadania), który uznaje się za adekwatny dla danego zadania, 4. kamienie milowe określono precyzyjnie i w sposób mierzalny, opisano sposób weryfikacji osiągnięcia kamienia milowego oraz wskazano wpływ ich nieosiągnięcia na zasadność kontynuacji projektu / możliwość opracowania innowacji będącej rezultatem projektu, 5. przedstawione wartości wskaźników są realne, możliwe do osiągnięcia i adekwatne do ponoszonych nakładów, 6. harmonogram projektu jest realistyczny i adekwatny do jego zakresu oraz umożliwia osiągnięcie zakładanych rezultatów, 7. kwestia własności intelektualnej nie stanowi bariery dla realizacji projektu, tj. wnioskodawca: a) dysponuje prawami własności intelektualnej, niezbędnymi do realizacji prac B+R w projekcie, b) uprawdopodobnił, że na rynku docelowym przyjętym jako obszar wdrożenia wyników prac B+R nie istnieje objęta ochroną własność intelektualna, która uniemożliwiałaby albo czyniła niezasadnym przeprowadzenie wdrożenia opracowanego rozwiązania, c) przewidział efektywny sposób ochrony własności intelektualnej, zabezpieczający przed skopiowaniem / nieuprawnionym wykorzystaniem wyników fazy B+R projektu (jeżeli zasadne) Ocena w pkt. 7 uwzględnia specyfikę danego projektu / obszaru (branży), ponieważ w przypadku niektórych rozwiązań stosowanie ochrony patentowej może być niezasadne. W takim przypadku należy przedstawić uzasadnienie, podlegające ocenie. 8. zidentyfikowano i precyzyjnie opisano ryzyka związane z planowanymi pracami B+R, w tym uwzględniono (jeśli dotyczy) ryzyka: technologiczne, prawno-administracyjne, organizacyjne, finansowe, środowiskowe, a także przedstawiono sposób przeciwdziałania wystąpieniu / niwelowania skutków w przypadku wystąpienia tych ryzyk, 9. zidentyfikowano i precyzyjnie opisano ryzyka, zagrożenia, bariery dla wdrożenia innowacji będącej rezultatem projektu (wprowadzenia na rynek danego wyrobu lub usługi lub wprowadzenia do użytkowania danego procesu biznesowego), a także przedstawiono adekwatne metody przeciwdziałania wystąpieniu / niwelowania skutków w przypadku wystąpienia tych ryzyk.
W uzasadnieniu negatywnej oceny wskazano, że skarżący w sposób niekompletny przedstawił nie tylko problem, ale również potrzebę jaka występuje na rynku w zakresie rozwiązania docelowego, brak było informacji o zakresie dokładności, sposobie kontroli nacisku, jaki powinien zostać udostępniony klientom w następstwie opracowanego w projekcie rozwiązania. Skarżący, mimo wezwań, nie przedstawił w sposób mierzalny efektów poszczególnych zadań, w odniesieniu do każdego zadania skarżący nie przedstawił przynajmniej jednego sparametryzowanego kamienia milowego. Nie przedstawił w sposób wymierny parametru proekologicznego projektu.
Zauważyć należy, że wskazane przez skarżącego w uzupełnieniu wniosku kamienie milowe, nie zawierają mierzalnych rezultatów w rozumieniu kryterium, a zatem brak było podstaw do pozytywnej oceny spełnienia tego kryterium.
Wskazano także, że zaproponowany przez skarżącego harmonogram prac jest nielogiczny i generujący znaczne ryzyko z niepowodzeniem prac B+R, skarżący zaplanował bowiem rozpoczęcie wdrożenia wyników prac B+R, jeszcze przed zakończeniem realizacji tych prac. Podniesiono, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił, że dysponuje prawami własności intelektualnej niezbędnymi do realizacji B+R w projekcie, nie przedstawił podstawy prawnej do dysponowania prawami do rozwiązań stanowiących podstawę prac, nie przedstawił wyników przeszukania baz patentowych, nie przekazał informacji o zidentyfikowanych, podobnych choćby rodzajowo rozwiązaniach, nie wskazał używanych słów kluczowych przy przeszukiwaniu baz danych, w rezultacie zdaniem oceniających nie zostało uprawdopodobnione, że na rynku docelowym nie istnieje objęta ochroną własność intelektualna, która uniemożliwiałby wdrożenie opracowanego rozwiązania.
Mając na względzie powyższe, należy stwierdzić, że prawidłowa jest negatywna ocena projektu skarżącego z uwagi na niespełnienie kryteriów zero-jedynkowych. Z uwagi na brak podstaw do zakwestionowania oceny z punktu widzenia tych kryteriów, Sąd nie odnosił się do zarzutów skarżącego dotyczących liczby punktów przyznanych za poszczególne kryteria. Nie mogłyby one mieć wpływu na ocenę legalności rozstrzygnięcia protestu. Trzeba bowiem podkreślić, że tylko w przypadku pozytywnej oceny kryteriów zero-jedynkowych, ocena poszczególnych kryteriów punktowych, mogłaby wpłynąć na treść oceny.
Zgodnie z punktem 4.3.1. Regulaminu wniosek i wymagane załączniki mogą zostać skierowane do uzupełnienia lub poprawy w zakresie spełnienia kryteriów wyboru projektów. W ramach naboru nie przewidujemy możliwości uzupełnienia lub poprawy wniosku przez Komisję Oceny Projektów. Przez uzupełnienie lub poprawę wniosku lub załączników należy rozumieć również złożenie wyjaśnień. Zgodnie z punktem 4.3.3. dopuszczalny zakres poprawy lub uzupełnienia wniosku lub wymaganych załączników w zakresie spełnienia kryteriów wyboru projektów obejmuje błędne, niespójne, niejasne, niekompletne lub sprzeczne informacje, które nie wymagają kompleksowej zmiany całego projektu. Stwierdzenie, czy zakres poprawy lub uzupełnienia związany jest z kompleksową zmianą całego projektu należy do osób oceniających. Uzupełnienie lub poprawa wniosku lub wymaganych załączników obejmuje wszystkie kwestie wskazane przez oceniających w piśmie (4.3.5.).
Należy wskazać, że w toku procedury oceny wniosku skarżący był kilkukrotnie wyzwany o jego poprawienie lub uzupełnienie, a oceniający wskazywali w wezwaniach zakres wymagający poprawy lub uzupełnienia. Jednakże, jak wynika z treści dokumentów, nie wszystkie wezwania ekspertów zostały wykonane przez skarżącego, co częściowo również rzutowało na negatywną ocenę całego projektu.
Podnieść należy, że skarżący zakwestionował dokonanie oceny przez dwóch ekspertów i osiągnięcie przez nich konsensusu w kwestii oceny. IZ w toku postępowania przedłożyła dokumenty potwierdzające dokonanie oceny projektu skarżącego przez dwóch ekspertów, a zatem ten zarzut również nie zasługiwał na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 73 ust. 3 ustawy uwzględnienie skargi może mieć w szczególności miejsce w przypadku stwierdzenia, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny. W ocenie Sądu ocena projektu skarżącego, rozpoznanie protestu zostało dokonane zgodnie z przepisami prawa, a stwierdzone w ocenach drobne rozbieżności, nie mogły mieć wpływu na końcową – negatywną ocenę projektu skarżącego.
Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 73 ust. 8 pkt 2 skargę oddalił.