III SA/Kr 1100/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania zasiłku celowego na zwrot kosztów zakwaterowania w hostelu, uznając, że skarżąca nie wykazała niezaspokojonej potrzeby bytowej i nie współpracowała z organami pomocy społecznej.
Skarżąca domagała się zwrotu kosztów zakwaterowania w hostelu, twierdząc, że jej lokal mieszkalny jest niezdatny do zamieszkania z powodu pleśni. Organy pomocy społecznej odmówiły przyznania zasiłku celowego, wskazując na systematyczne wsparcie finansowe udzielane skarżącej, brak dowodów na niemożność zamieszkiwania w lokalu oraz utrudnianie przez skarżącą przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. WSA w Krakowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że skarżąca nie wykazała niezaspokojonej potrzeby bytowej i nie współpracowała z organami.
Sprawa dotyczyła skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza odmawiającą przyznania zasiłku celowego na zwrot kosztów zakwaterowania w hostelu. Skarżąca argumentowała, że jej lokal mieszkalny jest niezdatny do zamieszkania z powodu pleśni i że potrzebuje pomocy na pokrycie kosztów pobytu w hostelu. Organy administracji odmówiły przyznania zasiłku, wskazując, że skarżąca otrzymuje regularne wsparcie finansowe z pomocy społecznej, nie wykazała jednoznacznie, że jej lokal mieszkalny jest niezdatny do zamieszkania, a także utrudniała przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały prawo materialne. Sąd podkreślił, że decyzja o przyznaniu zasiłku celowego ma charakter uznaniowy, a skarżąca nie wykazała niezaspokojonej potrzeby bytowej, która uzasadniałaby przyznanie takiego świadczenia. Dodatkowo, sąd zwrócił uwagę na brak współpracy skarżącej z organami pomocy społecznej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, odmowa jest zasadna, ponieważ skarżąca nie wykazała niezaspokojonej potrzeby bytowej w postaci konieczności zakwaterowania w hostelu, a także nie współpracowała z organami pomocy społecznej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała, iż jej lokal mieszkalny jest niezdatny do zamieszkania, a jednocześnie korzystała z niego w ciągu dnia. Podkreślono, że zasiłek celowy służy zaspokojeniu niezbędnych potrzeb bytowych, a skarżąca nie udowodniła takiej konieczności w odniesieniu do pobytu w hostelu. Dodatkowo, brak współpracy skarżącej z organami (np. uniemożliwienie wywiadu środowiskowego) stanowił podstawę do odmowy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (20)
Główne
u.p.s. art. 8
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 39 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
Zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej.
Pomocnicze
u.p.s. art. 3
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 4
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 11
Ustawa o pomocy społecznej
u.p.s. art. 39 § 2
Ustawa o pomocy społecznej
Przykłady zastosowania zasiłku celowego, w tym na pokrycie kosztów zakwaterowania.
u.p.s. art. 107 § 4a
Ustawa o pomocy społecznej
Brak współdziałania strony może stanowić podstawę odmowy przyznania świadczenia.
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 81
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 210 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 210 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżąca nie wykazała niezaspokojonej potrzeby bytowej w postaci konieczności zakwaterowania w hostelu. Skarżąca nie współpracowała z organami pomocy społecznej, uniemożliwiając przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Decyzja o przyznaniu zasiłku celowego ma charakter uznaniowy, a pomoc społeczna ma charakter subsydiarny. Organy prawidłowo oceniły hierarchię potrzeb beneficjentów i możliwości finansowe.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. (art. 7, 77, 80, 11) poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i brak wyjaśnienia zasadności przesłanek. Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że pobyt w hostelu jest nieuzasadniony. Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że skarżąca jest osobą w pełni sprawną i uzyskuje permanentnie pomoc finansową.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja wydawana na podstawie art. 39 u.p.s. jest decyzją uznaniową, a w konsekwencji kontrola jej legalności dokonywana jest przez Sąd w ograniczonym zakresie. Pomoc społeczna ma nie tylko dostarczyć środków bieżącego utrzymania osobom, które nie są w stanie zapewnić ich sobie same, ale także doprowadzić do usamodzielnienia się osób korzystających ze świadczeń. Nawet spełnienie przez ubiegającego się o zasiłek warunków koniecznych do uzyskania zasiłku celowego nie tworzy roszczenia o przyznanie świadczenia, tym bardziej w wysokości lub formie uznanej przez stronę za odpowiednią. Brak współdziałania skarżącej z organami pomocy społecznej, w świetle art. 107 ust. 4a u.p.s., może stanowić samoistną podstawę odmowy przyznania świadczenia z pomocy społecznej.
Skład orzekający
Jakub Makuch
przewodniczący
Marta Kisielowska
sprawozdawca
Renata Czeluśniak
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zasiłków celowych, uznaniowego charakteru decyzji w pomocy społecznej, znaczenia współpracy strony z organami oraz subsydiarnego charakteru pomocy społecznej."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i indywidualnej oceny potrzeb, co ogranicza jej bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach. Nacisk na uznaniowość decyzji i współpracę strony.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje złożoność przyznawania świadczeń z pomocy społecznej, konflikt między potrzebami obywateli a możliwościami państwa oraz znaczenie współpracy z organami administracji.
“Czy pomoc społeczna musi pokryć koszty hotelu, gdy mieszkanie jest "zagrzybione"? Sąd wyjaśnia granice wsparcia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Kr 1100/22 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2022-11-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-07-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Jakub Makuch /przewodniczący/ Marta Kisielowska /sprawozdawca/ Renata Czeluśniak Symbol z opisem 6320 Zasiłki celowe i okresowe Hasła tematyczne Pomoc społeczna Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 2268 Art. 39 Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: S WSA Jakub Makuch Sędziowie: S WSA Renata Czeluśniak ASR WSA Marta Kisielowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 listopada 2022 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 6 maja 2022 r. znak SKO.PS/4110/199/2022 w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia 6 maja 2022 r., znak SKO.PS/4110/199/2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie orzekło utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia 24 lutego 2022 r. odmawiającej przyznania J. K. (dalej: "skarżąca") pomocy w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zwrot kosztów opłaty za zakwaterowanie w Hostelu R. w K. na podstawie załączonej faktury. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 3, art. 4, art. 8, art. 11, art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2268 ze zm., dalej: "u.p.s.") oraz art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a."). Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z dnia 5 lutego 2022 r. A. B. zwrócił się do Miejsko-Gminnego Ośrodka Społecznej w W. w imieniu swoim i skarżącej o zwrot poniesionych kosztów opłaty za zakwaterowanie w Hostelu R. w K. na podstawie przedłożonej faktury. W uzasadnieniu wskazano, że ze względu na pleśń, która pojawiła się w lokalu przy ulicy [...] A. B. oraz J. K. pozostają w stałym leczeniu, w wyniku pobytu w lokalu rozwinęło się zapalenie górnych dróg oddechowych. Skarżąca próbowała usuwać pleśń na własną rękę przez okres ostatnich dwóch lat, ponieważ Ośrodek Pomocy Społecznej w W. nie udzielili skarżącej pomocy. MGOPS w W., w ocenie pełnomocnika skarżącej, nie reaguje na zagrożenie życia osób przebywających w lokalu przy ulicy [...], od września 2021 r. nie został przeprowadzony wywiad środowiskowy, a organy uchylają się od udzielenia pomocy w formie nieodpłatnego, trzymiesięcznego pobytu w hostelu na terenie W. Z dołączonej do wniosku faktury nr [...] wynika, że opiewa ona na kwotę 1500 zł za zakwaterowanie jednej osoby w Hostelu R. w K. w dniach od 2 lutego do 4 marca 2022 r. Opłatę uiszczono gotówką. W dniu 14 lutego 2022 r. skarżąca została wezwana do złożenia pisemnego wyjaśnienia skąd posiadała środki finansowe na opłacenie zakwaterowania w Hostelu R. w K. od 1 października 2021 r. do 28 lutego 2022 r. Decyzją z dnia 24 lutego 2022 r., [...] Burmistrz Miasta i Gminy W. odmówił przyznania skarżącej pomocy w formie zasiłku celowego na zwrot kosztów poniesionych na opłaty za zakwaterowanie w Hostelu R. w K. na podstawie przedłożonej faktury. W uzasadnieniu organ wskazał, że w postępowaniu mającym za przedmiot przyznanie zasiłku celowego z przeznaczeniem zwrotu kosztów zakwaterowania w Hostelu R. w K., organ przeprowadził postępowanie dowodowe mające na celu ustalenie sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej. Z dokonanych ustaleń wynika, że w okresie od 1 stycznia 2021 r. do 31 stycznia 2022 r. organ udzielił skarżącej wsparcia finansowego celem przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej kwotę 8459 zł w formie zasiłku stałego, a nadto w formie zasiłków okresowych, celowych. Łączna kwota pomocy przyznanej skarżącej w tym okresie wynosi 15249,22 zł, co daje kwotę 1173,02 złotych miesięcznie. Skarżąca jest osobą samotnie gospodarującą, osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, pozostaje w stałym leczeniu specjalistycznym, uzyskuje zasiłek stały oraz okresowy, w łącznej wysokości 673 zł, co oznacza, że nie przekracza kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej. Mając na względzie treść art. 39 ust. 1 u.p.s. organ, po dokonaniu oceny hierarchii potrzeb beneficjentów pomocy społecznej oraz możliwości finansowych organu, odmówił przyznania wnioskowanego zasiłku celowego. Organ wziął pod uwagę fakt systematycznego korzystania przez skarżącą z pomocy społecznej w średniej wysokości 1173,02 złote miesięcznie. W ocenie organu, wnioskowana pomoc nie może być uznana za zmierzającą do zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, czyli potrzebę związaną z codziennym funkcjonowaniem każdego człowieka i niezbędną do normalnej egzystencji na poziomie elementarnym. Skarżąca użytkuje lokal mieszkalny pod adresem [...] w W. Skarżąca oświadczyła w toku postępowania, że stan lokalu jest zły w stopniu uniemożliwiającym skarżącej zamieszkiwanie w nim ze względu na istniejące w lokalu pleśń i grzyb. Organ zwrócił się do Zarządu Budynków Komunalnych o ustalenie stanu faktycznego lokalu, jednakże pracownicy nie zostali wpuszczeni do lokalu przez skarżącą. Organ wskazał ponadto, że skarżąca udostępniła lokal osobie trzeciej bez zgody wynajmującego, a zatem doszło do rozwiązania umowy najmu. Do lokalu nie zostali również wpuszczeni pracownicy socjalni, którzy udali się do niego w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Z dołączonego do akt zaświadczenia wynika, że według oświadczenia skarżącej ma ona uczulenie na pleśń. Z oświadczeń skarżącej wynika, że w czasie dnia przebywa ona w lokalu kilka godzin dziennie, a dopiero na nocleg udaje się do Hostelu R. Organ podkreślił, że decyzje w sprawie zasiłku celowego mają charakter uznaniowy, organ dokonał ustalenia hierarchii potrzeb strony i zdecydował o przyznaniu zasiłków celowych z przyznaniem na zakup leków, opłat za media, obuwia zimowego, spodni, bielizny, środków czystości, zakupu biletu MPK oraz zakupu żywności. W odwołaniu od decyzji skarżąca zarzuciła: - naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej; - naruszenie art. 7, art. 77, art. 80, art. 81 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak dogłębnego zbadania całokształtu okoliczności sprawy; - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydanej decyzji, polegający na odmowie przyznania pomocy w formie zasiłku celowego na zwrot kosztów poniesionych na opłaty za zakwaterowanie w Hostelu R. w K.; - błąd w ustaleniach faktycznych polegający na nieprzeprowadzeniu przez organ wywiadu w miejscu stałego zamieszkania; - lekceważenie istotnych informacji dotyczący sprawy, która powinna być potraktowana przez organ jako zdarzenie losowe, a pomoc powinna być udzielona bez zbędnej zwłoki; - poświadczenie nieprawdy w uzasadnieniu wydanej decyzji polegający na wskazaniu, że wywiad w sprawie był przeprowadzony w dniu 28 stycznia 2022 r. Decyzją z dnia 6 maja 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że podziela stanowisko przyjęte w zaskarżonej decyzji, decyzja została oparta na wyczerpująco zebranym materiale dowodowym, a także uzasadniona w sposób zgodny z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Kolegium skarżąca ma zaspokojone potrzeby bytowe, w postaci lokalu mieszkalnego. Korzystanie z Hostelu R. nie stanowiło zaspokojenia potrzeby bytowej, o której mowa w art. 39 u.p.s. SKO podkreśliło, że skarżąca uzyskuje regularne i systematyczne wsparcie finansowe, nie może oczekiwać finansowania całokształtu swoich potrzeb przez instytucje pomocy społecznej. Organ wskazał, że w toku postępowania nie zostało wykazane, że rzeczywiście w lokalu przy ulicy [...] jest pleśń, a skarżąca nie wpuściła pracowników Zarządu Budynku Komunalnych do mieszkania celem zweryfikowania twierdzeń skarżącej. Organ podniósł, że skarżąca świadomie uniemożliwiła przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, w tym rozeznanie warunków mieszkaniowych. Kolegium zwróciło uwagę na treść art. 4 u.p.s., który nakłada obowiązek współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej. Organ podkreślił, że decyzja o przyznaniu zasiłku celowego jest podejmowana w ramach uznania administracyjnego, a pomoc społeczna nie stanowi instytucji refundującej wydatki poniesione na własne potrzeby. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji: - naruszenie prawa procesowego: art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w szczególności poprzez niewyjaśnienie zakresu niezaspokojonych potrzeb skarżącej; - naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy- art. 11 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ wyjaśnienia skarżącej zasadności przesłanek, którymi kierował się przy rozstrzyganiu sprawy; - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydania decyzji, polegający na przyjęciu, że pobyt skarżącej w Hostelu R. jest nieuzasadniony; - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydania decyzji, a mający istotny wpływ na wynik sprawy, polegający na przyjęciu, że skarżąca jest osobą w pełni sprawną i zdolną do pracy, a nadto uzyskuje permanentnie pomoc finansową. W oparciu o podniesione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, przyznanie pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata Ł. W., zasądzenie kosztów na rzecz pełnomocnika. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tą regulacją, sąd rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji, sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. Kontrola legalności decyzji przeprowadzona zgodnie z ww. granicami wykazała, że zaskarżona decyzja została wydana w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, z prawidłowo zastosowaną normą prawa materialnego, a zatem skarga zasługiwała na oddalenie. Art. 8 ust. 1 u.p.s. stanowi, że prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91, przysługuje: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 776 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej", 2) osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 600 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie", 3) rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny"- przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Zgodnie z art. 39 ust.1 u.p.s. w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zgodnie z ust. 2 zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, ogrzewania, w tym opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Na wstępie wskazać należy że decyzja wydawana na podstawie art. 39 u.p.s. jest decyzją uznaniową, a w konsekwencji kontrola jej legalności dokonywana jest przez Sąd w ograniczonym zakresie. Jak słusznie wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny, polega ona na zbadaniu, czy przed podjęciem decyzji organ dysponował niezbędnym materiałem dowodowym uzasadniającym rozstrzygnięcie sprawy i czy dokonał wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych istotnych dla takiego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 27.10.2020 r., I OSK 1011/20, CBOSA). Kontrolując legalność aktu, Sąd ocenia, czy w sprawie zachodziły warunki materialnoprawne uzasadniające skorzystanie przez organ administracji z przysługujących mu uprawnień oraz czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej (tak: wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 2429/14, CBOSA). Na wstępie należy wskazać, że skarżąca uniemożliwiła przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania. W toku postepowania administracyjnego został zebrany materiał dowodowy, na podstawie którego organy ustaliły istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, w szczególności: wysokość dochodów skarżącej, jej sytuację rodzinną, zdrowotną, majątkową i życiową. Organ ustalił, że skarżąca korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej, a także ich wysokość. W oparciu o dokonane ustalenia, organy zasadnie stwierdziły, że skarżąca spełnia kryterium dochodowe do uzyskania zasiłku celowego, a w konsekwencji zachodzą materialnoprawne podstawy do orzekania na podstawie art. 39 u.p.s. Zasiłek celowy jest przyznawany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, natomiast z uznaniowego charakteru zasiłku celowego wynika, że organy mogą go przyznać, lecz nie muszą w sytuacji, gdy spełnione są przesłanki jego przyznania (por. wyrok NSA z 5 lipca 2022 r., I OSK 2075/21, CBOSA). W pierwszej kolejności należy wskazać, że organy I i II instancji zasadnie ustaliły, że skarżąca nie ma niezaspokojonej potrzeby mieszkaniowej, ponieważ mieszka w lokalu przy ulicy [...] w W., a równocześnie w toku postępowania nie wykazała, że lokal ten nie może być wykorzystany do zaspokajania potrzeb bytowych skarżącej. Należy podkreślić, że skarżąca podnosiła w toku postępowania sprzeczne okoliczności – z jednej strony wskazywała, że lokal nie nadaje się do zaspokajania jej potrzeb bytowych, z drugiej wskazywała, że przebywa w lokalu w ciągu dnia- pierze, gotuje, przygotowuje korespondencje, a dopiero na nocleg udaje się do hostelu [...]. W rezultacie, w niniejszej sprawie nie została spełniona podstawowa przesłanka przyznania zasiłku celowego w postaci konieczności zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Organy uzasadniły odmowę przyznania zasiłku wielopłaszczyznowo, wskazując, że poza brakiem spełnienia przesłanki "zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej skarżącej", odmowa przyznania świadczenia jest uzasadniona również innymi okolicznościami, które Sąd w pełni akceptuje. Sąd podziela stanowisko przyjmowane w orzecznictwie oraz wyrażone w zaskarżonej decyzji, że organy pomocowe muszą dokonywać ustalenia hierarchii potrzeb beneficjentów. Z jednej strony, muszą brać pod uwagę możliwości ośrodków pomocy społecznej, uwzględniając ograniczone możliwości budżetu państwa, co jest rzeczą powszechnie znaną i nie wymagającą przeprowadzania postępowania dowodowego, z drugiej zaś strony muszą uwzględniać ogromną ilość osób oczekujących pomocy, wśród których znajdują się osoby samotne, samotnie wychowujące dzieci, niepełnosprawne i chore, bez własnych źródeł dochodu lub pobawione nie ze swej winy możliwości zarobkowania. Dysponowanie środkami finansowymi w ramach pomocy społecznej musi być więc nie tylko bardzo wyważone, ale także musi podlegać ograniczeniom, tak aby pomoc została udzielona osobom jej najbardziej potrzebującym oraz aby takie osoby nie zostały pozostawione bez jakiegokolwiek wsparcia (tak wyrok WSA w Krakowie z dnia 26 lutego 2021 r., III SA/Kr 870/20, CBOSA). Pomoc społeczna ma nie tylko dostarczyć środków bieżącego utrzymania osobom, które nie są w stanie zapewnić ich sobie same, ale także doprowadzić do usamodzielnienia się osób korzystających ze świadczeń (wyrok NSA z 22 lutego 2021 r., I OSK 2517/20, CBOSA). Sąd podziela również pogląd, że nawet spełnienie przez ubiegającego się o zasiłek warunków koniecznych do uzyskania zasiłku celowego nie tworzy roszczenia o przyznanie świadczenia, tym bardziej w wysokości lub formie uznanej przez stronę za odpowiednią (por. wyrok NSA z 20 listopada 2020 r., I OSK 1322/20, CBOSA). Organy są upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń z uwagi na ograniczone środki finansowe. Posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbę osób, wymagających wsparcia (wyrok NSA z 29 września 2020 r., I OSK 1032/20, CBOSA). Organ pomocowy ma obowiązek uwzględnienia nie tylko potrzeb wnioskodawcy, ale również wielkość przyznanych z budżetu Państwa środków finansowych oraz liczbę osób uprawnionych do uzyskania pomocy społecznej (por. wyrok NSA z 21 lipca 2022 r., I OSK 2076/21, CBOSA). Zasadnie zatem w uzasadnieniu decyzji organy wskazały na wysokość pomocy społecznej uzyskiwanej przez skarżącą – w skali miesiąca jest to kwota 1173,02 zł, a także na potrzebę hierarchizowania potrzeb nie tylko skarżącej, ale innych osób korzystających z pomocy społecznej. Zasadnie bowiem wskazuje się w orzecznictwie, że celem pomocy społecznej nie jest stałe dostarczanie środków utrzymania i zaspokajanie wszystkich potrzeb beneficjentów, nie może ona zatem polegać na stałym zapewnieniu środków utrzymania i powinna mieć subsydiarny charakter względem działalności skarżącego (tak słusznie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 lipca 2022 r., I OSK 1777/21, CBOSA). Organ II instancji ustosunkował się do zarzutów odwołania i wyjaśnił, że nie kwestionuje i dostrzega, że skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji życiowej, finansowej i zdrowotnej, ale świadczenia z pomocy społecznej nie mają na celu zaspokajania wszystkich niezaspokojonych potrzeb skarżącej, lecz mają umożliwić przezwyciężenie trudnej sytuacji, w której znalazła się skarżąca, uwzględniając równocześnie potrzebę pomocy innym osobom, a przede wszystkim możliwości finansowe organu, tak aby pomoc była pomocą rzeczywistą i realną. W rezultacie, organy pomocowe, wbrew zarzutom skarżącej, nie mają obowiązku ustalania wszystkich jego niezaspokojonych potrzeb, a tym bardziej ich zaspokajania. Organy zasadnie wzięły pod uwagę, że skarżąca korzysta ze stałej pomocy MGOPS w W. uzyskując zasiłek stały oraz zasiłki celowe. Należy zwrócić uwagę, że zarzut błędu w ustaleniach faktycznych nie może sprowadzać się do samej tylko polemiki z ustaleniami poczynionymi w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu, do odmiennej oceny materiału dowodowego, lecz winien polegać na wykazaniu, jakich uchybień w świetle norm prawnych, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego dopuściły się organy. Zdaniem Sądu podniesione w skardze zarzuty błędnych ustaleń faktycznych sprowadzają się jedynie do kwestionowania ustaleń przyjętych w zaskarżonej decyzji, a nadto zarzucają organom wadliwość ustaleń, które nie zostały dokonane przez organ. Skarżąca zarzuciła bowiem, że organy przyjęły, że jest osobą w pełni sprawną, tymczasem w uzasadnieniu decyzji organu I oraz II instancji wyraźnie wskazano, że skarżąca jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, a nadto, że organy nie kwestionują trudnej sytuacji skarżącej: życiowej, finansowej, ani zdrowotnej. Podnieść ponadto należy, że skarżąca nie wpuściła do lokalu przy ulicy [...] pracowników ośrodka pomocy społecznej, uniemożliwiając w ten sposób przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania. W ocenie Sądu brak współdziałania skarżącej z organami pomocy społecznej, w świetle art. 107 ust. 4a u.p.s., może stanowić samoistną podstawę odmowy przyznania świadczenia z pomocy społecznej. Skoro strona swoim zachowaniem skutecznie uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu, a żadne okoliczności nie uzasadniają jej zachowania, to stan taki jest wyrazem braku współdziałania w rozwiązaniu swojej trudnej sytuacji. Sąd nie orzekł w przedmiocie wynagrodzenia dla pełnomocnika z urzędu, ponieważ pełnomocnik nie złożył wniosku o przyznanie mu kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. Pełnomocnik skarżącej został zawiadomiony pismem z dnia 19 września 2022 r. o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 i, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). W zawiadomieniu Sąd poinformował pełnomocnika o możliwości uzupełnienia materiału dowodowego poprzez przedłożenie stosownych pism procesowych i dokumentów. Do dnia posiedzenia niejawnego, tj. do dnia 30 listopada 2022 r. do Sądu nie wpłynęło żadne pismo pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 210 § 1 p.p.s.a. strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów. Stronę działającą bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego sąd powinien pouczyć o skutkach niezgłoszenia wniosku w powyższym terminie. Zgodnie natomiast z § 2 przepis § 1 nie ma zastosowania w przypadku orzekania na posiedzeniu niejawnym, gdy strona nie jest reprezentowana przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego. W takim przypadku o kosztach należnych stronie sąd orzeka z urzędu. Mając na względzie powyższe Sąd nie miał podstaw do orzekania o kosztach pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, ponieważ w sprawie tej brak było wniosku pełnomocnika. Mając na względzie powyższe oraz fakt, że Sąd nie dopatrzył się w decyzji organu I i II instancji naruszeń prawa dających podstawę do ich uchylenia, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI