II SA/WR 858/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę M. D. na decyzję odmawiającą przyznania pomocy społecznej, uznając, że skarżący uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu środowiskowego.
Skarżący M. D. domagał się przyznania pomocy społecznej w formie zasiłków celowych na zakup żywności, obuwia i środków czystości. Oba organy administracji odmówiły przyznania pomocy, wskazując na brak możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, co skarżący uznał za brak współpracy. Skarżący zarzucał naruszenie prawa, stronniczość organów i brak przeprowadzenia wywiadu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że skarżący uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, co stanowiło podstawę do odmowy przyznania świadczenia.
Przedmiotem sprawy była skarga M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie odmawiającą przyznania zasiłków celowych na zakup żywności, obuwia i środków czystości. Skarżący wnosił również o przyznanie zasiłku okresowego, co było rozpatrywane w odrębnym postępowaniu. Kluczowym zarzutem organów było niemożliwe przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, mimo prawidłowego powiadomienia skarżącego o terminie. Skarżący nie zgłosił się w wyznaczonym terminie ani nie wskazał innego, a także nie wpuścił pracownika socjalnego do mieszkania. Organy uznały to za brak współpracy i podstawę do odmowy przyznania pomocy. Skarżący podnosił liczne zarzuty, w tym naruszenie prawa, wydanie decyzji przez osoby wyłączone, brak przeprowadzenia wywiadu, fałszowanie stanu faktycznego oraz naruszenie zasady czynnego udziału strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że skarżący swoim zachowaniem uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, co zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej stanowiło uzasadnioną podstawę do odmowy przyznania świadczenia. Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa materialnego ani procesowego, które skutkowałyby uchyleniem decyzji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego przez osobę ubiegającą się o pomoc społeczną, a tym samym brak współpracy z pracownikiem socjalnym w celu rozwiązania trudnej sytuacji życiowej, stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczenia z pomocy społecznej.
Uzasadnienie
Ustawa o pomocy społecznej wymaga przeprowadzenia wywiadu środowiskowego do przyznania lub odmowy przyznania świadczenia. Jednakże, zgodnie z art. 6 ust. 1a, brak współpracy osoby z pracownikiem socjalnym, w tym uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu, może być podstawą do odmowy. W niniejszej sprawie skarżący został prawidłowo powiadomiony o terminie ustalenia wywiadu, ale nie podjął działań, a następnie uniemożliwił wejście pracownikowi socjalnemu do mieszkania, co uzasadniało odmowę przyznania pomocy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
u.p.s. art. 43 § 3
Ustawa o pomocy społecznej
Decyzja o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia może być wydana po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego lub jego aktualizacji.
u.p.s. art. 43 § 3a
Ustawa o pomocy społecznej
Wywiad środowiskowy powinien być przeprowadzany nie rzadziej niż co 6 miesięcy.
u.p.s. art. 6 § 1a
Ustawa o pomocy społecznej
Brak współpracy osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w celu rozwiązywania trudnej sytuacji życiowej może stanowić podstawę do odmowy, zaprzestania lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.
upsa art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uwzględnienia skargi na decyzję lub postanowienie.
upsa art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
Pomocnicze
k.p.a. art. 24 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do odmowy wyłączenia pracownika lub organu od udziału w sprawie.
k.p.a. art. 24 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do odmowy wyłączenia pracownika lub organu od udziału w sprawie.
Konstytucja RP art. 32 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Równość wobec prawa i niedyskryminacja.
Konstytucja RP art. 62 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do zabezpieczenia społecznego dla osób bezrobotnych.
Konstytucja RP art. 71 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Państwo powinno uwzględniać dobro rodziny w swojej polityce społecznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, co stanowiło podstawę do odmowy przyznania świadczenia.
Odrzucone argumenty
Decyzja wydana z rażącym naruszeniem prawa. Decyzja wydana przez osoby wyłączone od udziału w postępowaniu. Brak przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Sfałszowanie stanu faktycznego. Naruszenie zasady czynnego udziału strony. Naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania. Naruszenie Konstytucji RP (art. 32 ust. 2, art. 62 ust. 2, art. 71 ust. 1).
Godne uwagi sformułowania
Pan M. D. nie umożliwił pracownikowi socjalnemu przeprowadzenia wywiadu. Zachowanie skarżącego zakwalifikowano jako – brak współpracy osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w celu rozwiązywania trudnej sytuacji życiowej. W ocenie Sądu brak, zatem podstaw do zastosowania w sprawie przepisy art. 43 ust. 3b ustawy o pomocy społecznej. W rozpatrywanej sprawie żaden z organów orzekających nie wykazał, iż skarżący nie wyraził zgody na zbieranie danych osobowych w zakresie ustalonym ustawą mimo powołania w decyzji organu pierwszej instancji art. 43 ust. 3b ustawy o pomocy społecznej.
Skład orzekający
Tadeusz Kuczyński
przewodniczący
Bogumiła Skrzypczak
członek
Maria Tkacz-Rutkowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyznania świadczeń z pomocy społecznej w przypadku utrudniania przeprowadzenia wywiadu środowiskowego przez wnioskodawcę."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku współpracy wnioskodawcy z organem pomocy społecznej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy rutynowej procedury administracyjnej związanej z pomocą społeczną, gdzie kluczowym elementem jest współpraca wnioskodawcy z organem. Brak w niej nietypowych faktów czy przełomowych interpretacji prawnych.
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wr 858/02 - Wyrok WSA we Wrocławiu Data orzeczenia 2005-07-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2002-04-11 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu Sędziowie Bogumiła Skrzypczak Maria Tkacz-Rutkowska /sprawozdawca/ Tadeusz Kuczyński /przewodniczący/ Symbol z opisem 632 Pomoc społeczna Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku *Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędziowie: Sędzia NSA Bogumiła Skrzypczak Asesor WSA Maria Tkacz-Rutkowska (sprawozdawca) Protokolant: Magdalena Domańska-Byskosz po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2005 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy społecznej w formie zasiłku celowego oddala skargę. Uzasadnienie Przedmiotem skargi Pana M. D. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Działu Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w W. z dnia [...]r. Nr [...]odmawiającą przyznania zasiłków celowych na: - zakup żywności, - zakup żywności (w talonach do sklepu), - obiadów dla Pana i syna, - obuwia dla Pana i syna, - spodni dla Pana i syna, - zakup środków czystości, O udzielenie pomocy społecznej w w/w formie Pan M. D. wystąpił pismem z dnia [...]r. W piśmie tym wnosił także o przyznanie zasiłku okresowego, wniosek w tej części rozpoznano w odrębnym postępowaniu. W piśmie z dnia [...]r. zawarty był równie z wniosek o wyłączenie od udziału w sprawie, z powodu stronniczości, Kierownika Działu Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w W. G. G. Postanowieniem z dnia [...]r. Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w W. odmówił wyłączenia Pani G. G. od udziału w rozpatrywaniu wniosków z dnia [...] i z dnia [...]r. o udzielenie pomocy społecznej Panu M. D. uznając, iż nie występują przesłanek wyłączenia z art. 24 §1 i §3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz.1071 ze zm.) – dalej w skrócie Kpa. Organ pierwszej instancji powołując się na art. 6 ust. 1a, art. 43 ust 3 b ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U. z 1998 r., Nr64, poz. 414 ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 września 2001 r. w sprawie wywiadu środowiskowego (rodzinnego) oraz rodzajów dokumentów wymaganych do przyznania renty socjalnej (Dz. U. Nr 114, poz. 1220) odmówił przyznania wnioskowanej pomocy. Uznał, iż nie było możliwe przeprowadzenie wywiadu środowiskowego i ustalenie dochodów Pana D., jego sytuacji majątkowej i rodzinnej. Dnia [...]r. pracownik socjalny wysłał pismo do skarżącego z prośbą o zgłoszenie się w dniu [...]r. w Poradni Paliatywnej przy ul K. [...] w godzinach od 7.30 do 13.30, w celu umożliwiania przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Pismo Pan D. odebrał w dniu [...]r. (zwrotne potwierdzenie odbioru pisma), ale nie zgłosił się w wyznaczonym terminie i nie wskazał innego terminu. Pracownik socjalny, który udał się w tym dniu o godz. 14.00 do miejsca zamieszkania skarżącego, nie został wpuszczony do mieszkania. Organ odmówił przyznania świadczenia uznając, iż mimo prawidłowego powiadomienia wnioskodawcy o terminie przeprowadzenia wywiadu, przeprowadzenie wywiadu nie było możliwe. Od decyzji tej Pan D. odwołał się zarzucił, iż decyzja rażąco narusza prawo i wydana została przez osobę wyłączoną od udziału w postępowaniu administracyjnym. Rażące naruszenie prawa, jak wskazano w odwołaniu, polega na wydaniu decyzji odmawiającej udzielania pomocy społecznej we wnioskowanym zakresie pomimo, iż skarżący spełnia warunki do uzyskania takiej pomocy. Takie działanie organu spowodowało, iż skarżący i jego rodzina nie mogli zaspokoić elementarnych potrzeb bytowych. Ponadto Pan D. stwierdził, iż nie mieszka przy ul K. [...], a o godzinie 14,00 pracownik socjalny nie zgłosił się w jego miejscu zamieszkania celem przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Wskazał również, iż rozpatrzenie jego wniosku nastąpiło po upływie terminu ustawowego. Z tego powody wniósł o: - uchylenie decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy, - stwierdzenie nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, - natychmiastowe rozpatrzenie odwołania, - zobowiązanie Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w W. do natychmiastowego udzielenia pomocy, zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, - wyznaczenie innego ośrodka pomocy społecznej do rozpoznania spraw skarżącego, - wszczęcie postępowania dyscyplinarnego i przeprowadzenie kompleksowej kontroli w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie w W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Zarzut rozpoznania sprawy przez osobę wyłączoną od jej rozpoznania uznano za bezpodstawny, powołując postanowienie z dnia [...] r. wydane przez Zastępcę Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w W. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż zgodnie z art. 43 ust. 3, ustawy o pomocy społecznej decyzja o przyznaniu pomocy społecznej lub odmowie jej przyznania może być wydana po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Pan M. D. nie umożliwił pracownikowi socjalnemu przeprowadzenia wywiadu w dniu [...]r. Organ odwoławczy nie dał wiary twierdzeniom skarżącego, iż w dniu [...]r. pracownik socjalny nie był w mieszkaniu Pana D. celem przeprowadzenia wywiadu. Uznał również nie ma istotnego znaczenia w sprawie okoliczność czy w piśmie wzywającym do przedłożenia wymaganych dokumentów wyraźnie wskazano, jakie dokładnie dokumenty należy przedłożyć, czy też nie, bowiem gdyby doszło do przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, w sposób przewidziany przepisami prawa, dokumenty te skarżący przedłożyłby pracownikowi socjalnemu. Bez przeprowadzenia wywiadu środowiskowego przyznanie świadczeń z pomocy społecznej nie jest możliwe. Zachowanie skarżącego zakwalifikowano jako – brak współpracy osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w celu rozwiązywania trudnej sytuacji życiowej, o jakim mowa w art. 6 ust. 1a ustawy o pomocy społecznej – i odmówiono przyznania pomocy w formie zasiłków celowych na wskazane we wniosku z dnia [...]r. cele. W skardze Pan D. zarzucił, iż decyzję wydano bez podstawy prawnej, bowiem mimo spełnienia przez niego kryteriów niezbędnych do uzyskania świadczenia w formie zasiłku celowego gmina odmówiła udzielenia takiej pomocy. Ponadto odmowa przyznania pomocy także musi być poprzedzona wywiadem środowiskowym, którego w związku z wnioskiem z dnia [...]r. pracownik socjalny nie przeprowadził z własnej winy. Zarzutu w tym zakresie nie uwzględnił organ odwoławczy. Członkowie składu orzekającego Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. celowo sfałszowali stan faktyczny sprawy, wskutek czego wyciągnięto błędne wnioski o uniemożliwieniu przeprowadzenia wywiadu. W ocenie skarżącego w wydaniu zaskarżonej decyzji brali udział członkowie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., którzy byli wyłączeni od orzekania z mocy prawa, bowiem ich wcześniejsze orzeczenia zaskarżono do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a rozstrzygniecie do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie było znane. Organ naruszył także zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu przez zaniechanie zawiadomienia przed zakończeniem postępowania, iż może zapoznać się z aktami sprawy i złożyć końcowe oświadczenie. Skarżący podnosi też, iż organ odwoławczy zmieniając materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania. Zarzuca także, że uzasadnienie faktyczne nie jest powiązane z materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia i jest fałszywe, brak też wyjaśnienia zastosowanej podstawy prawnej, co w konsekwencji skutkowało przekroczeniem granic uznania administracyjnego. Ponadto nie rozpatrzono wniosków (nie nadano właściwego biegu) o przeprowadzenie kontroli w Miejskim Ośrodku Pomocy Rodzinie w W. i wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w W. i kierownika Działu Świadczeń tego Ośrodka. Nie rozpoznano tez wniosków o natychmiastowe udzielenia pomocy społecznej skarżącemu i jego rodzinie oraz wyznaczenie innego ośrodka pomocy społecznej do rozpoznawania spraw Pana M. D. W tych okolicznościach odmowa przyznania świadczeń w ocenie skarżącego godzi w art. 32 ust. 2, art. 62 ust. 2, art. 71 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz.483). Ponadto skarżący wniósł o: - niezwłoczne rozpoznanie skargi z uwagi na charakter sprawy, - wystąpienie do Prezesa Rady Ministrów o odwołanie Pani A. K. z funkcji Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., - wyłączenie od udziału w sprawie Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu, zabezpieczenie powództwa w sprawie przez zobowiązanie Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w W. do udzielenia skarżącemu pomocy o charakterze obowiązkowym. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśniło, iż decyzję wydano w terminie i wskazało, że odmowa przyznania świadczenia spowodowana była wyłącznie brakiem możliwości przeprowadzenia wywiadu, a nie niespełnieniem przez skarżącego kryteriów uprawniających do pomocy. Wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił postanowieniem z dnia 21 lutego 2003 r. sygn. akt II SA 359/03. Wniosek Pana M. D. o zabezpieczenie powództwa Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu odrzucił postanowieniem z dnia 16 września 2003 r. sygn. akt IISA/Wr 858/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z dyspozycją art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołany przepis uzasadnia rozpatrywanie niniejszej skargi przez tutejszy Wojewódzki Sąd Administracyjny. Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub naruszenia prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 §1 pkt 1 lit. a, lit. b i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej w skrócie upsa. Sąd stwierdza nieważność decyzji, jeśli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kpa lub w innych przepisach – art. 145 §1 pkt 2 upsa. Zgodnie z art. 145 §1 pkt 3 upsa sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie może stwierdzić, iż wydano je z naruszeniem prawa, jeśli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Oceniając zaskarżone orzeczenie w tym zakresie należy stwierdzić, iż nie narusza ono przepisów prawa materialnego w stopniu wpływającym na treść rozstrzygnięcia, nie narusza prawa w zakresie dającym podstawę do wznowienia postępowania, nie narusza też prawa procesowego, które mogłoby mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Sąd nie znalazł też podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, a także podstaw do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 43 ust. 3 i ust. 3a ustawy o pomocy społecznej decyzja o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia może być wydana po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego (rodzinnego) lub jego aktualizacji, dokonywanej nie rzadziej, niż co 6 miesięcy. Wywiad przeprowadza się w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób i rodzin. W przypadku, gdy osoba lub rodzina ubiegająca się o pomoc, nie wyrażają zgody na zbieranie danych osobowych w zakresie ustalonym przepisami ustawy, kierownik ośrodka pomocy społecznej lub kierownik powiatowego centrum pomocy rodzinie może wydać decyzję odmawiającą przyznania pomocy. Również brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji, zgodnie z art. 6 ust. 1a ustawy o pomocy społecznej, może stanowić podstawę do odmowy przyznania, zaprzestania lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Zakres i formy współdziałania określa kierownik ośrodka pomocy społecznej lub upoważniony przez niego pracownik socjalny. Za brak współdziałania z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji może być uznane także uniemożliwianie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Wywiad przeprowadza się w miejscu zamieszkania osoby lub rodziny albo w miejscu ich pobytu. Pracownik socjalny, przeprowadzając wywiad środowiskowy (rodzinny), bierze pod uwagę indywidualne cechy osoby, sytuację życiową, w tym osobistą, rodzinną i zdrowotną osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pomocy społecznej (§2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 września 2001 r. w sprawie wywiadu środowiskowego (rodzinnego) oraz rodzajów dokumentów wymaganych do przyznania renty socjalnej). Ustalenie tych okoliczności umożliwia nie tylko udzielenie doraźnej pomocy osobie ubiegającej się o przyznanie świadczenia, ale również realizację pozostałych zadań z zakresu pomocy społecznej, o jakich mowa w art. 8 ustawy o pomocy społecznej. W przypadku uznania przez organ orzekający w sprawie, iż osoba ubiegająca się o pomoc społeczną nie wyraża zgody na zbieranie danych osobowych w zakresie ustalonym przepisami ustawy lub uniemożliwia przeprowadzenia wywiadu, to na tym organie spoczywa obowiązek wykazania okoliczności, które dają podstawę do takich twierdzeń. W rozpatrywanej sprawie żaden z organów orzekających nie wykazał, iż skarżący nie wyraził zgody na zbieranie danych osobowych w zakresie ustalonym ustawą mimo powołania w decyzji organu pierwszej instancji art. 43 ust. 3b ustawy o pomocy społecznej. W ocenie Sądu brak, zatem podstaw do zastosowania w sprawie przepisy art. 43 ust. 3b ustawy o pomocy społecznej. W celu wykazania, iż brak współdziałania w usunięciu trudnej sytuacji (art.6 ust. 1 a ustawy o pomocy społecznej) polega na uniemożliwianiu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ winien przede wszystkim wskazać, iż osobę wnoszącą o udzielenie pomocy o terminie przeprowadzenia wywiadu lub dniu, w jakim winna skontaktować się z pracownikiem socjalnym celem ustalenia terminu jego przeprowadzenia skutecznie powiadomiono, a mimo to nie podjęła ona żadnych czynności zmierzających do umożliwienia przeprowadzenia wywiadu, a przeprowadzenie wywiadu w miejscu zamieszkania tej osoby w dniu wskazanym przez organ nie było możliwe. W rozpatrywanej sprawie, jak wynika z przedstawionego materiału dowodowego, powołanego w uzasadnieniach decyzji organów oby instancji, Pan M. D. o terminie zgłoszenia się celem ustalenia terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego został prawidłowo powiadomiony, pismem z dnia [...]r., które odebrał osobiście w dniu [...]r. Mimo prawidłowego zawiadomienia Pan D. nie skontaktował się w wyznaczonych godzinach w dniu [...]r. Z tego powodu pracownik socjalny, celem przeprowadzenia wywiadu w dniu [...]r., przybył do miejsca zamieszkania Pana D. i nie został wpuszczony do lokalu, w którym skarżący zamieszkuje. Przy tak ustalonym stanie faktycznym, w ocenie Sądu, organy administracji miały podstawy, aby uznać, iż Pan M. D. uniemożliwia przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w związku z rozpoznaniem wniosku z dnia [...]r. Ustawa o pomocy społecznej na osoby występujące o przyznanie świadczeń przewidzianych przepisami tej ustawy, poza obowiązkiem przedłożenia wymaganych dokumentów i umożliwieniem pracownikowi socjalnemu przeprowadzenia wywiadu nie nakłada żadnych obowiązków. Osoby te, zatem zarówno we własnym interesie, jak i interesie innych osób występujących o taką pomoc winny przestrzegać wyznaczonych przez organy administracji terminów, co umożliwia przeprowadzenie postępowań, a w konsekwencji udzielenie pomocy w terminach wskazanych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. W tej sytuacji niezrozumiałe jest działanie skarżącego, który, mimo iż został prawidłowo powiadomiony o terminie, w jakim winien skontaktować się z pracownikiem socjalnym nie podjął w tym zakresie żadnych działań, doprowadzając do uniemożliwienia przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Zarzut, iż zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo, bowiem mimo spełniania przez skarżącego warunków do uzyskania pomocy społecznej, odmówiono mu jej przyznania, a wydana decyzja nie została poprzedzona przeprowadzeniem wywiadu środowiskowego nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 43 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej stanowi, iż zarówno decyzja przyznająca świadczenia z pomocy społecznej jak i odmawiająca ich przyznania winna być poprzedzona przeprowadzeniem wywiadu środowiskowego. Jednak w przypadku uniemożliwienia przeprowadzenia takiego wywiadu przez osobę wnoszącą o udzielenie pomocy społecznej, a tym samym brakiem współdziałania tej osoby z pracownikiem socjalnym w celu rozwiązania trudnej sytuacji organ, zgodnie z art. 6 ust. 1 a ustawy o pomocy społecznej, może odmówić przyznania świadczenia z pomocy społecznej, o jakie osoba ta wystąpiła. Z rozpatrywanej sprawie organ skorzystał z tego uprawnienia brak, zatem podstaw do uznania, iż z tego powodu rażąco naruszył prawo. Zarzut sfałszowania stanu faktycznego w zaskarżonej decyzji, i w związku z tym wyciągnięcie błędnych wniosków w ocenie Sądu, nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. W aktach znajduje się zarówno pismo z dnia [...]r. przesłane skarżącemu, jak i dowód doręczenia tego pisma. Z dokumentów tych jednoznacznie wynika, że Pan D. został powiadomiony o konieczności skontaktowania się z pracownikiem socjalnym w celu przeprowadzenia wywiadu we wskazanym w piśmie terminie i pismo to zignorował. Brak również podstaw do uwzględnienia zarzutu rozpoznania sprawy w postępowaniu odwoławczy przez członków Kolegium Odwoławczego, wyłączych od orzekania z mocy prawa, gdyż ich wcześniejsze orzeczenia zaskarżono do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a rozstrzygniecie do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie było znane. Takiej podstawy wyłączenia nie przewidują, bowiem przepisy rozdziału 5 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zarzuty odnoszące się do uzasadnienie decyzji, także nie zasługują na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja zawiera zarówno uzasadnienie faktyczne, jak i uzasadnienie prawne. Wskazuje, bowiem fakty, które Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało za udowodnione i na których opiera rozstrzygnięcie oraz przyczyny odmowy wiarygodności oświadczeniom skarżącego. Wyjaśnia też podstawę prawną rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie wskazanym w art. 3 upsa, w zakresie tym nie mieści się kontrola obejmująca nadawanie biegu wnioskom obywateli o przeprowadzenie kontroli poszczególnych jednostek administracji publicznej, nadawanie biegu wnioskom o wyłączenie w przyszłości organu administracji od rozpoznawania spraw skarżącego, a także w zakresie wniosków o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec urzędników administracji lub obsadę stanowisk w jednostkach administracji. Wniosek zawarty w odwołaniu o natychmiastowe udzielenia pomocy społecznej skarżącemu i jego rodzinie nie mógł być rozpatrzony pozytywnie przez organ odwoławczy - jak tego oczekuje skarżący - z uwagi na teść rozstrzygnięcia podjętego przez ten organ, uznającego zasadność odmowy udzielenia tej pomocy. Sąd w rozpatrywanej sprawie nie stwierdził też, podnoszonego w skardze, naruszenia art. 32 ust. 2, art. 62 ust. 2, art. 71 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz.483). Z faktu wydania przez organ, zgodnie z obowiązującymi przepisami, decyzji odmawiającej przyznania świadczenia z pomocy społecznej nie można, bowiem wywodzić, iż skarżący jest dyskryminowany w życiu publicznym, społecznym lub gospodarczym. Drugi z powołanych przepisów w zakresie zabezpieczenia społecznego obywateli pozostających bez pracy odsyła do uregulowań zawartych w ustawie, co oznacza, że bezpośrednie powołania się na ten przepis (bez uwzględnienia uregulowań ustawowych) nie jest możliwe. Adresatem ostatniego z powołanych przez skarżącego przepisów Konstytucji jest Państwo, które winno w swej polityce społecznej uwzględniać dobro rodziny. Realizacja tej normy odbywa się, zatem przez stanowienie przepisów prawa uwzględniających dobro rodziny w tym przepisów ustawy o pomocy społecznej. Także i w tym przypadku, nie może być skuteczne, powołanie się wyłącznie na art. 71 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej bez uwzględnienia szczegółowych rozwiązań ustawowych, a takich skarżący nie wskazuje. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 upsa, skargę jako bezzasadną oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI