III SA/Kr 1062/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Krakowie oddalił skargę spółki na decyzję o cofnięciu zezwolenia na sprzedaż alkoholu z powodu utraty tytułu prawnego do lokalu.
Spółka zaskarżyła decyzję o cofnięciu zezwolenia na sprzedaż alkoholu, argumentując, że nie utraciła tytułu prawnego do lokalu. Sąd administracyjny uznał jednak, że umowa podnajmu wygasła wraz z rozwiązaniem umowy najmu przez wynajmującego, co zgodnie z prawem skutkuje utratą tytułu prawnego do lokalu i obliguje organ do cofnięcia zezwolenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę spółki A Export Sp. z o.o. w K na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza o cofnięciu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Podstawą cofnięcia zezwolenia było stwierdzenie, że spółka utraciła tytuł prawny do lokalu, w którym prowadzona była sprzedaż alkoholu. Zgodnie z art. 18 ust. 7 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, posiadanie tytułu prawnego do lokalu jest warunkiem koniecznym do prowadzenia sprzedaży alkoholu. Sąd uznał, że umowa podnajmu zawarta przez spółkę wygasła z mocy prawa najpóźniej z chwilą zakończenia umowy najmu zawartej przez podnajmującego, co wynika z art. 668 § 2 Kodeksu cywilnego. Nawet jeśli umowa dzierżawy nie została wypowiedziana, to postanowienia umowy dzierżawy i podnajmu oraz fakt, że spółka B Sp. z o.o. wypowiedziała umowę najmu spółce A Sp. z o.o., skutkowały utratą tytułu prawnego przez skarżącą spółkę. Sąd podkreślił, że cofnięcie zezwolenia w takiej sytuacji ma charakter obligatoryjny.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, umowa podnajmu wygasa z mocy prawa najpóźniej z chwilą zakończenia umowy najmu, co zgodnie z art. 668 § 2 k.c. skutkuje utratą tytułu prawnego przez podnajemcę.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na art. 668 § 2 k.c., zgodnie z którym stosunek wynikający z umowy o podnajem rozwiązuje się z mocy prawa najpóźniej z chwilą zakończenia stosunku najmu. W związku z tym, że spółka B Sp. z o.o. wypowiedziała umowę najmu spółce A Sp. z o.o., która następnie podnająła lokal skarżącej spółce, skarżąca spółka utraciła tytuł prawny do lokalu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (5)
Główne
u.w.t.p.a. art. 18 § ust. 10 pkt 2 w zw. z art. 18 ust. 7 pkt 5
Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
Posiadanie tytułu prawnego do lokalu jest warunkiem koniecznym do prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych. Utrata tego tytułu stanowi podstawę do obligatoryjnego cofnięcia zezwolenia.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7, 8 § 1, 77 § 1, 80, 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy dotyczące prowadzenia postępowania dowodowego, zasady prawdy obiektywnej i pogłębiania zaufania do organów władzy.
P.p.s.a. art. 1 § 2, 3 § 1, 134 § 1, 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądów administracyjnych, zasada związania sądu granicami skargi, orzekanie na podstawie art. 151.
k.c. art. 668 § § 2
Kodeks cywilny
Rozwiązanie umowy podnajmu z mocy prawa z chwilą zakończenia umowy najmu.
k.c. art. 698
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące poddzierżawy, odmienne od najmu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Utrata tytułu prawnego do lokalu przez skarżącą spółkę w związku z wygaśnięciem umowy najmu przez podnajmującego. Obligatoryjny charakter cofnięcia zezwolenia w przypadku stwierdzenia braku tytułu prawnego do lokalu.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. dotyczących postępowania dowodowego i oceny materiału dowodowego. Twierdzenie o posiadaniu nadal tytułu prawnego do lokalu pomimo wypowiedzenia umowy najmu przez podnajmującego. Argumentacja oparta na przepisach dotyczących poddzierżawy, która nie miała zastosowania w sprawie.
Godne uwagi sformułowania
stosunek wynikający z zawartej przez najemcę umowy o bezpłatne używanie lub podnajem rozwiązuje się z mocy prawa najpóźniej z chwilą zakończenia stosunku najmu Nemo plus iuris ad alium transferre potest, quam ipse habet
Skład orzekający
Halina Jakubiec
sprawozdawca
Janusz Bociąga
przewodniczący
Janusz Kasprzycki
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących utraty tytułu prawnego do lokalu w kontekście zezwoleń na sprzedaż alkoholu oraz obligatoryjności cofnięcia zezwolenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z umowami najmu i podnajmu lokali, a także przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prowadzenia działalności gospodarczej związanej ze sprzedażą alkoholu – posiadania tytułu prawnego do lokalu. Interpretacja przepisów Kodeksu cywilnego w kontekście ustawy o wychowaniu w trzeźwości jest istotna dla praktyków.
“Utrata zezwolenia na alkohol przez spółkę – kluczowa rola umowy najmu i podnajmu.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Kr 1062/18 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2019-01-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2018-10-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Halina Jakubiec /sprawozdawca/ Janusz Bociąga /przewodniczący/ Janusz Kasprzycki /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6041 Profilaktyka i rozwiązywanie problemów alkoholowych, ustalanie liczby punktów sprzedaży, zasad usytuowania miejsc Hasła tematyczne Przeciwdziałanie alkoholizmowi Sygn. powiązane II GSK 836/19 - Wyrok NSA z 2022-10-06 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 2096 Art. art. 7, 8, 77 par. 1 , 80 i 107 par. 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2018 poz 1302 Art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz.U. 1982 nr 35 poz 230 Art. 18 ust. 10 pkt 2 w zw. z art. 18 ust. 7 pkt 5 Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki (spr.) WSA Halina Jakubiec Protokolant sekretarz sądowy Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi A Export Sp. z o.o. w K na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych kat. A, tj. o zawartości alkoholu do 4,5% oraz piwa skargę oddala Uzasadnienie Zaskarżoną przez Spółkę - A Sp. z o.o. w K (dalej skarżąca Spółka) - decyzją z dnia 18 lipca 2018 r. nr [...], wydaną na podstawie przepisu art. 18 ust. 1, 7 pkt 5 w zw. z ust. 10 pkt 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t. jedn., Dz. U. z 2016 r., poz. 487, zwanej dalej ustawą o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi) oraz art. 7, art. 77 art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., zwanej dalej w skrócie - k.p.a.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [....] 2018 r. nr [...] o cofnięciu wydanego skarżącej Spółce zezwolenia numer [...] z dnia 25 stycznia 2017 r. na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych kat. A, tj. o zawartości alkoholu do 4,5% oraz piwa, uprawniającego do sprzedaży w sklepie zlokalizowanym przy ul. S w M. Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego: Organ I instancji - Burmistrz Miasta i Gminy - orzekając o cofnięciu skarżącej Spółce zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających 4,5 % alkoholu oraz piwa wskazał, że umowa najmu lokalu, w którym mieści się sklep, będący punktem sprzedaży tego rodzaju alkoholi została wypowiedziana przez wynajmującego nieruchomość – Spółkę A Sp. z o.o. W tym stanie faktycznym nie jest spełniony jeden z warunków umożliwiających sprzedaż napojów alkoholowych wynikający z art. 18 ust. 10 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Z przepisu tego wynika, że konieczne jest posiadanie tytułu prawnego do korzystania z lokalu, w którym sprzedaje się alkohol. Odwołując się od ww. decyzji skarżąca Spółka zarzuciła organowi naruszenie art. 7, 8 § 1 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i nienależytej oceny materiału dowodowego oraz naruszenie zasady pogłębienia zaufania organów władzy państwowej a także obrazę art. 18 ust 7 pkt 5 ustawy poprzez niewłaściwe zastosowanie i cofnięcie zezwolenia na sprzedaż alkoholu. Zarzuciła też błąd w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie, że skarżąca Spółka utraciła tytuł prawny (najmu) do lokalu, na podstawie którego otrzymała zezwolenie na sprzedaż alkoholu. Skarżąca Spółka wyjaśniła, że w dacie 2 stycznia 2018 r. (przyjętej przez organ za datę utraty tytułu prawnego do lokalu) B Sp. z o.o. w M nie złożyła skarżącej Spółce oświadczenia o wypowiedzeniu umowy najmu jak też nie sporządzono pisma, w tym zakresie, które zostałoby doręczone skarżącej Spółce. Organ błędnie przyjął, że B Sp. z o.o. w M wypowiedziała skarżącej Spółce na dzień 2 stycznia 2018 r. umowę najmu przedmiotowego lokalu. Nie toczy się żadne postępowanie o wydanie przez A Sp. z o.o. przedmiotowego lokalu należącego do B Sp. z o.o. Skarżąca Spółka zarzuciła też, że organ I instancji zaniechał przeprowadzenia dodatkowych czynności wyjaśniających, celem faktycznego ustalenia, czy doszło do naruszeń warunków sprzedaży alkoholu. Opisaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia SKO podniosło na wstępie, że jednym z warunków prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży jest posiadanie tytułu prawnego do korzystania z lokalu, stanowiącego punkt sprzedaży (art. 18 ust. 7 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi). Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie definiuje pojęcia "tytuł prawny" do lokalu. Należy go pojmować w znaczeniu nadanym przez system prawa, tworzony przez całokształt obowiązujących przepisów. Może to być zarówno tytuł o charakterze prawno-rzeczowym, jak i tytuł o charakterze obligacyjnym, wynikający z zawartej przez wnioskodawcę umowy. Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że Burmistrz Miasta i Gminy udzielił skarżącej Spółce w dniu 25 stycznia 2017 r. zezwolenia nr: [...] na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych kat. A, tj. o zawartości alkoholu do 4,5% oraz piwa przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, tj. sklepie przy ul. S w M. Podstawą udzielenia zezwolenia było przedstawienie tytułu prawnego do lokalu w postaci umowy podnajmu lokalu przy ul. S w M, w którym jest sprzedawany alkohol, która została zawarta dnia 16 stycznia 2017r. pomiędzy A Sp. z o.o. ul. C, K z A Sp. z o.o. w K (skarżącą Spółką). Jak wynika z materiału dowodowego właścicielem nieruchomości składającej się z lokalu użytkowego oraz współużytkowaniem wieczystym gruntu, na którym ten lokal jest posadowiony jest N. Z. (dowód - wypis z KW nieruchomości). Z kolei zarząd budynkiem, w tym prawo do wynajmowania lokalu właściciel powierzył B Sp. z o.o. z siedzibą w M, a B Sp. z o.o. wynajęła lokal A Sp. z o.o. Dalej, pismem z dnia z dnia 2 października 2017r. B Sp. z o.o. wypowiedziała A Sp. z o.o. umowę najmu z dnia 1 marca 2016 r., zachowując 3-miesięczny okres wypowiedzenia (pismo to spółka odebrała w dniu 7 października 2018r.). Pismem z dnia 23 stycznia 2018 r. N. Z. oraz J. Z. - Prezes Zarządu B Sp. z o.o. poinformowali organ I instancji, że skarżąca Spółka straciła tytuł prawny do nieruchomości, ze skutkiem na dzień 2 stycznia 2018r. (tj. 3 od otrzymania wypowiedzenia umowy najmu). Wskazano też w tym piśmie na powtarzające się naruszenia ze strony skarżącej Spółki związane ze sprzedażą alkoholu polegające na sprzedaży alkoholu osobom nietrzeźwym i nieletnim. Zaznaczono, że przed rozwiązaniem umowy, informowano skarżącą Spółkę o dostrzeżonych nieprawidłowościach, wskazując, iż ich wystąpienie może spowodować rozwiązanie umowy (załączono kopie pism wraz z potwierdzeniem nadania na Poczcie Polskiej). Do pisma załączono także kserokopie umowy najmu zawartej pomiędzy B Sp. z o.o. a N. Z., wypowiedzenie umowy najmu z dnia 28 listopada 2017r. oraz rozwiązanie umowy dzierżawy z dnia 17 listopada 2014r. zawartej pomiędzy N. Z. a B Sp. z o.o. Podnieśli, że z uwagi, iż B Sp. z o.o. utraciła prawo do dysponowania nieruchomością gruntową, pozostałe umowy zawierane z A Sp. z o.o. czy A Sp. z o.o. nie pozwalają na stwierdzenie, iż skarżąca Spółka posiada prawo do dysponowania przedmiotowym lokalem, co prowadzi do konkluzji, że warunek wynikający z art. 18 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy nie jest spełniony. Organ I instancji przeprowadził w dniu 19 marca 2018 r. rozprawę administracyjną, na którą stawił się M. N., wiceprezes A Sp. z o.o. w K. Na rozprawie wskazano, że M. N. jest również prezesem A Sp. z o.o. Streścił on dotychczasową współpracę z właścicielem nieruchomości. Wskazał, że w dniu 2 października 2017r. B Sp. z o.o. w M wypowiedziało Spółce A Sp. z o.o. w K umowę najmu lokalu handlowego przy ul. S w M. Od tego też momentu zaczęło się utrudnianie przez N. Z. prowadzenia skarżącej Spółce działalności gospodarczej w przedmiotowym lokalu, polegające np. na odłączeniu prądu oraz zastawienie wejścia samochodem osobowym. Jednocześnie M. N. oświadczył, że w dalszym ciągu uiszcza opłaty tytułem najmu lokalu, a samo wypowiedzenie umowy najmu nie zostało złożone przez B Sp. z o.o. w M spółce A Sp. z o.o. w K. W ocenie Kolegium skarżąca Spółka nie legitymuje się jakimkolwiek tytułem prawnym do lokalu, w którym prowadzona jest sprzedaż alkoholu w ramach udzielonego jej zezwolenia na sprzedaż alkoholu kat. "A". Z ustalonego stanu faktycznego bezsprzecznie wynika, że B Sp. z o.o. w M wypowiedziała A Sp. z o.o. w K umowę najmu - co przyznał sam prezes tej spółki, który jest także wiceprezesem skarżącej Spółki. Powyższe wynika także z materiału dowodowego (zwrotne potwierdzenie odbioru wraz ze śledzeniem przesyłek). Z kolei w dniu 28 listopada 2018 r. właściciel nieruchomości rozwiązał umowę najmu zawartą z B Sp. z o.o. w M. Posiadanie tytułu prawnego, w rozumieniu art. 18 ust. 7 pkt 5 ww. ustawy, do korzystania z lokalu stanowiącego punkt sprzedaży w obiekcie tymczasowym, stanowiącym przedmiot odrębnej własności niż własność gruntu, związane być musi także z tytułem prawnym umożliwiającym dostęp do lokalu jego właścicielowi i osobom, które mają z niego korzystać, a więc w konsekwencji, z tytułem prawnym do korzystania z terenu, pod określonym w decyzji adresem, na którym obiekt tymczasowy jest posadowiony. Nadto Kolegium stwierdziło, że wbrew stanowisku skarżącej Spółki wypowiedzenie zostało prawidłowo skierowane do A Sp. z o.o. w K – spółki, która podnajmowała lokal skarżącej. Wypowiedzenie to zostało złożone skutecznie, co przyznał na rozprawie w dniu 19 marca 2018r. sam Prezes A Sp. z o.o. w K. Skoro zatem spółka, od której skarżąca Spółka podnajmowała lokal, straciła do niego prawo, to tym bardziej skarżąca Spółka na chwilę obecną nie legitymuje się jakimkolwiek tytułem prawnym do tej nieruchomości. Kwestie uiszczania kwoty czynszu mogłyby świadczyć ewentualnie o fakcie, że pomiędzy właścicielem gruntu, a skarżącą Spółką została zawarta odrębna umowa pozwalająca na korzystanie z lokalu, lub też skarżąca Spółka korzysta bezumownie z lokalu poprzez milczące porozumienie z jego właścicielem. Jednakże z przeprowadzonych dowodów wynika, że po stronie właściciela gruntu brak jest woli zawarcia jakiegokolwiek porozumienia ze skarżącą Spółką celem kontunuowania najmu lub zawarcia w tym przedmiocie odrębnej umowy. Z kolei kwestie niezasadnie uiszczanych opłat mogą być dochodzone na drodze cywilnoprawnej. Kolegium podsumowało, że decyzja o cofnięciu zezwolenia z przyczyn wymienionych w art. 18 ust. 7 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi ma charakter decyzji związanej, a zatem w sytuacji wystąpienia jednej z przesłanek określonych w powyższym przepisie, w niniejszej sprawie przesłanki z art. 18 ust. 7 pkt 5, organ ma obowiązek cofnięcia zezwolenia. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżąca Spółka podniesione zostały zarzuty naruszenia: - art. 7, 8 § 1 i 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie niezbędnym do dokładnego wyjaśnienia stanu fatycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony, przy naruszeniu zasady pogłębiania zaufania do organów władzy państwowej, co skutkowało niezasadnym przyjęciem, że skarżąca utraciła tytuł prawny do lokalu, - art. 18 ust. 7 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące cofnięciem uprzednio udzielonego zezwolenia dotyczącego napojów alkoholowych i piwa. W uzasadnienie skargi zawarto argumentację odwołania od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) tej działalności administracji publicznej, a więc czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę orzekania w niniejszej sprawie stanowił art. 18 ust. 10 pkt 2 w zw. z art. 18 ust. 7 pkt 5 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 2137, zwanej dalej ustawą o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi). Z art. 18 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi wynika, że sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży, zwanego dalej "organem zezwalającym". W myśl ust. 3 ww. przepisu zezwolenia, o których mowa w ust. 1, wydaje się oddzielnie na następujące rodzaje napojów alkoholowych: 1) do 4,5% zawartości alkoholu oraz na piwo; 2) powyżej 4,5% do 18% zawartości alkoholu (z wyjątkiem piwa); 3) powyżej 18% zawartości alkoholu. Zgodnie z art. 18 ust. 10 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, organ zezwalający cofa w przypadku m. in. nieprzestrzegania określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych (pkt 2). Powyższy przepis ustawy w sposób enumeratywny określa zatem przypadki, w których zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży i poza miejscem sprzedaży może zostać cofnięte przed upływem okresu, na jaki zostało udzielone. Nieprzestrzeganie określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych (art. 18 ust. 10 pkt 2) stanowi taką podstawę i waży o obowiązku zastosowania sankcji w postaci cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych (por. wyrok NSA w Warszawie z 29 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1812/11; LEX nr 1291822). Jednym z koniecznych warunków prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży, poza posiadaniem stosownego zezwolenia, ustawodawca uczynił m. in. posiadanie tytułu prawnego do korzystania z lokalu, stanowiącego punkt sprzedaży, jak to wynika z treści pkt 5 ust. 7 art. 18 ustawy. Istotnie, ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie definiuje pojęcia "tytuł prawny" do lokalu, wobec czego w grę wchodzi znaczenie tego pojęcia, jakie wynika z systemu prawa, tworzonego przez całokształt obowiązujących przepisów. Stąd też pojęcie tytułu prawnego jest pojęciem bardzo szerokim, jak trafnie zauważa SKO. Może to być zarówno tytuł o charakterze prawno-rzeczowym (własność, wieczyste użytkowanie), jaki i tytuł o charakterze obligacyjnym, wynikający z zawartej przez wnioskodawcę umowy (np. umowa najmu, dzierżawy, użyczenia, czy innych umów) ( por. wyrok NSA w Warszawie z 22 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1447/11; LEX nr 1376773). W ocenie Sądu nie znajdują potwierdzenia podniesione w skardze zarzuty naruszenia artykułów: 7, 8 § 1 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, zwanej dalej w skrócie - k.p.a.), jak i art. 80 i 107 § 3 tejże ustawy, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Wbrew temu co podniosła skarżąca Spółka orzekające organy dokonały wystarczających ustaleń do podjęcia rozstrzygnięcia i w sposób prawidłowy oceniły zgromadzony materiał dowodowy w swym całokształcie. Z materiału tego niezbicie wynika, że skarżącej Spółce udzielono zezwolenia na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych kat. A, tj. o zawartości alkoholu do 4,5% oraz piwa przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, tj. sklepie znajdującym się pod określonym w tym zezwoleniu adresem w M (decyzja z dnia 25 stycznia 2017 r. nr: [...]). Podstawą udzielenia tego zezwolenia było przedstawienie tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu w postaci umowy podnajmu lokalu pod tym adresem, w którym jest sprzedawany alkohol. Umowa ta, została zawarta dnia 16 stycznia 2017 r. pomiędzy A Sp. z o.o. w K a A Sp. z o.o. w K, a więc skarżącą Spółką. Zdaniem Sądu prawidłowe jest zatem stanowisko organów orzekających, że skarżąca Spółka, utraciła tytuł prawny do korzystania z przedmiotowego lokalu, stanowiącego punkt sprzedaży. Jak wynika bowiem z materiału dowodowego właściciel nieruchomości składającej się z lokalu użytkowego oraz współużytkownik wieczystym gruntu, na którym ten lokal jest posadowiony (dowód - wypis z KW nieruchomości) powierzył zarząd budynkiem, w tym prawo do wynajmowania lokalu Spółce - B Sp. z o.o. z siedzibą w M. To ta Spółka (B Sp. z o.o.) wynajęła przedmiotowy lokal Spółce A Sp. z o.o. w K, a ta zaś z kolei zawarła wskazaną powyżej umowę podnajmu przedmiotowego lokalu ze skarżącą Spółką. Skoro Spółka B Sp. z o.o. w M pismem z dnia z dnia 2 października 2017r. wypowiedziała skutecznie Spółce A Sp. z o.o. w K umowę najmu z dnia 1 marca 2016 r., zachowując 3-miesięczny okres wypowiedzenia (pismo to wskazana Spółka odebrała w dniu 7 października 2018 r.), to skarżąca Spółka nie może powoływać się na żaden tytuł prawny do przedmiotowego lokalu. Zgodzić się bowiem należy ze stanowiskiem, że z treści art. 668 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 1025, zwanej dalej w skrócie - k.c.), wprost wynika, iż stosunek wynikający z zawartej przez najemcę umowy o bezpłatne używanie lub podnajem rozwiązuje się z mocy prawa najpóźniej z chwilą zakończenia stosunku najmu. Przepis ten jest jasny i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Umowa podnajmu nie może bowiem trwać dłużej niż umowa najmu i ulega rozwiązaniu z mocy prawa z chwilą zakończenia najmu. W takiej sytuacji najemca może odpowiadać wobec osób trzecich za niewykonanie zobowiązania, a wynajmujący może żądać zwrotu rzeczy wprost od osób trzecich. Unormowanie zawarte w art. 668 k.c. dotyczy także umów najmu lokali użytkowych, z tym że podnajęcie w myśl art. 6882 k.c. nie jest możliwe bez zgody wynajmującego (tak NSA w Warszawie w wyroku z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1447/11; LEX nr 1376773). W końcu, w myśl rzymskiej paremii – Nemo plus iuris ad alium transferre potest, quam ipse habet – skarżąca Spółka nie może się mieć więcej niż posiadała. Bez wątpienia więc stosunek wynikający z umowy podnajmu przedmiotowego lokalu wygasł najpóźniej z chwilą zakończenia stosunku jego najmu, a zatem warunek wynikający z art. 18 ust. 1 pkt 7 ustawy nie jest spełniony. Skarżąca Spółka nie dysponowała więc tytułem prawnym do przedmiotowego lokalu bez wątpienia w dniu wydawania decyzji w tej sprawie i to w pierwszej jak i w drugiej instancji, gdyż tytuł prawny do nieruchomości straciła ze skutkiem na dzień 2 stycznia 2018 r. (tj. 3 od otrzymania wypowiedzenia umowy najmu - pismo z dnia 23 stycznia 2018 r.(k. 28 akt administracyjnych). Nie są też wiarygodne twierdzenia, że o tym fakcie skarżąca Spółka nic nie wiedziała zważywszy na okoliczności, iż w skład organu skarżącej Spółki wchodzili: M. K. (prezes Zarządu) i M. N. (wiceprezes Zarządu), którzy oboje zawierali jako odpowiednio Najemca i Wynajmujący umowy najmu i podnajmu. Pierwszy z nich, jako reprezentujący Spółkę A Sp. z o.o. w K – Najemca – zawierający umowę najmu przedmiotowego lokalu z B Sp. z o.o. w M (umowa z dnia 1 marca 2016 r.; k. 10 akt administracyjnych), drugi zaś z wymienionych jako reprezentujący Spółkę A Sp. z o.o. w K – Wynajmujący – zawierający umowę podnajmu z 16 stycznia 2017 r. (k. 16 akt administracyjnych) tegoż samego przedmiotowego lokalu ze skarżącą Spółką, którą reprezentował przy zawieraniu tej umowy nie kto inny, jak M. K. – Najemca - a jednocześnie prezes Zarządu skarżącej Spółki i reprezentujący Spółkę A Sp. z o.o. w K. W skład Zarządu skarżącej Spółki wchodził także M. N. (wiceprezes Zarządu), który z kolei reprezentował Spółkę A Sp. z o.o. w K. Za całkowicie chybioną uznać więc należało argumentację zawartą w skardze przemawiającą, zdaniem skarżącej Spółki, za tym, że posiada ona nadal tytuł prawny do przedmiotowego lokalu. Rację ma co do zasady skarżąca Spółka, że "zakończenie umowy dzierżawy powoduje, że trwająca nadal umowa poddzierżawy wiąże wydzierżawiającego z poddzierżawcą." Zwrócić jednak należy uwagę, że Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 listopada 1997 r., sygn. akt III CKN 249/97 (publik. w OSNC 1998, nr 3, poz. 53), stwierdził, iż do poddzierżawy nie ma zastosowania art. 668 k.c. o najmie. Pogląd ten, znalazł też aprobatę w doktrynie. Istotnie zakończenie stosunku dzierżawy nie powoduje rozwiązania z mocy prawa stosunku poddzierżawy, tyle tylko, że po pierwsze, z materiału dowodowego sprawy nie wynika, aby umowa dzierżawy z dnia 17 listopada 2014 r. całej nieruchomości, zabudowanej m. in. budynkiem, w którym znajduje się przedmiotowy lokal – punkt sprzedaży napojów alkoholowych – została także wypowiedziana. Po drugie, nie nastąpiło żadne poddzierżawienie tego budynku wraz ze znajdującym się w nim przedmiotowym lokalem, co nie jest bez znaczenia. Sytuacje faktyczne najmu(podnajmu) z jednej, a poddzierżawy z drugiej strony - mimo ich podobieństwa - znalazły unormowania różne w Kodeksie cywilnym, co uzasadnione jest odmiennością funkcji i samej istoty, z tego punktu widzenia, najmu i dzierżawy. Nie ma zatem podstaw do stosowania do poddzierżawy art. 668 k.c. o najmie, skoro znalazła ona w art. 698 k.c. unormowanie osobne i kompletne (por. m. in. wyrok SN z 7 listopada 1997 r., sygn. akt III CKN 249/97; publik. w OSNC 1998/3/53). Po trzecie, mimo, że art. 698 k.c. stanowi, iż bez zgody wydzierżawiającego dzierżawca nie może oddawać przedmiotu dzierżawy osobie trzeciej do bezpłatnego używania ani go poddzierżawiać, to z postanowień umowy dzierżawy wynika, że "Dzierżawca może bez zgody Wydzierżawiającego oddawać przedmiot dzierżawy zarówno w całości jak i w części do używania osobie trzeciej na podstawie dowolnej czynności prawnej (umowy)" ( § 3 pkt 5 umowy; k. 14 akt administracyjnych). Kwestie więc związane z wynajęciem przedmiotowego lokalu, a następnie jego podnajęciem bez zgody Wydzierżawiającego wchodzą w zakres ewentualnych roszczeń w ramach odpowiedzialności kontraktowej. W razie złamania któregokolwiek z warunków sprzedaży napojów alkoholowych określonych w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, zastosowanie sankcji przewidzianej w art. 18 ust. 10 pkt 2 w związku z art. 18 ust. 7 pkt 5 ustawy jest obligatoryjne niezależnie od przyczyn takiego stanu rzeczy. Nie był zasadny wobec tego zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik tej sprawy. Kwestie zaś opłacania nadal czynszu nie mogły także przesądzić o nieprawidłowości podjętych decyzji. W tym względzie skarżąca Spółka, w zależności od sytuacji faktycznej i prawnej, która jest poza niniejsza sprawą, może domagać się np. zwrotu nadpłaconego czynszu, czy też dochodzić ewentualnie roszczeń odszkodowawczych z tytułu rozwiązania umowy najmu lokalu. Kontrolowane decyzję nie naruszają więc prawa w stopniu skutkującym ich uchyleniem. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł jak sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI