III SA/Kr 1055/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na decyzję odmawiającą przyznania wyższego zasiłku celowego na żywność, uznając, że przyznana kwota była adekwatna do możliwości organu i potrzeb strony.
Skarżąca M. P. wniosła o przyznanie wyższego zasiłku celowego na żywność, kwestionując przyznaną kwotę 210 zł miesięcznie. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo oceniły sytuację faktyczną i prawną skarżącej. Podkreślono, że przyznanie zasiłku celowego leży w granicach uznania administracyjnego, a jego wysokość powinna być adekwatna do możliwości finansowych organu i potrzeb jak największej liczby osób.
Przedmiotem skargi była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa o przyznaniu skarżącej zasiłku celowego na zakup żywności w kwocie 210 zł miesięcznie za luty 2022 r. Skarżąca domagała się wyższej kwoty, argumentując, że obecna jest niewystarczająca do zaspokojenia jej potrzeb żywieniowych, zwłaszcza w kontekście rosnących cen i jej stanu zdrowia. Organy pomocowe ustaliły dochód skarżącej, uwzględniając m.in. dochód z gospodarstwa rolnego, i uznały, że przyznana kwota jest zgodna z polityką przyznawania świadczeń oraz możliwościami finansowymi ośrodka. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o pomocy społecznej i Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd podkreślił uznaniowy charakter decyzji w zakresie przyznawania zasiłków celowych oraz konieczność wyważenia potrzeb beneficjentów z możliwościami finansowymi organów. Zwrócono uwagę, że celem pomocy społecznej nie jest stałe zaspokajanie wszystkich potrzeb, a przyznane świadczenie było zgodne z wnioskiem skarżącej o formę pieniężną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, przyznana kwota 210 zł miesięcznie jest adekwatna, biorąc pod uwagę uznaniowy charakter decyzji, możliwości finansowe organu oraz konieczność zapewnienia pomocy jak największej liczbie osób.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły sytuację skarżącej i zastosowały przepisy ustawy o pomocy społecznej. Przyznanie zasiłku celowego leży w granicach uznania administracyjnego, a jego wysokość powinna być wyważona między potrzebami strony a możliwościami finansowymi organu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
ustawa art. 39 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
Zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w tym na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności.
ustawa art. 8 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
Prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty kryterium dochodowego (776 zł).
ustawa art. 8 § 9
Ustawa o pomocy społecznej
Przy ustalaniu dochodu z gospodarstwa rolnego przyjmuje się ryczałtowy dochód z 1 ha przeliczeniowego (345 zł lub 308 zł w zależności od okresu).
P.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd ją oddala.
Pomocnicze
ustawa art. 8 § 2
Ustawa o pomocy społecznej
Rada gminy może podwyższyć kwoty uprawniające do zasiłku celowego.
ustawa art. 3 § 3
Ustawa o pomocy społecznej
Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy.
ustawa art. 3 § 4
Ustawa o pomocy społecznej
Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
K.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
K.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ocenia na podstawie zebranego materiału, czy istnieją dowody uzasadniające przyznanie świadczenia.
P.p.s.a. art. 206
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 14 § 1 pkt 1 lit. c
Minimalna stawka wynagrodzenia adwokata za czynności w postępowaniu sądowym wynosi 480 zł.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu art. 4 § 3
Wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu jest podwyższane o należny podatek VAT.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 7, 77 i 80 K.p.a. poprzez wadliwą ocenę sytuacji osobistej i finansowej skarżącej. Naruszenie art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 3 ustawy o pomocy społecznej poprzez przyznanie pomocy w rozmiarach nieadekwatnych do potrzeb.
Godne uwagi sformułowania
Przyznanie zasiłku celowego leży w granicach tzw. uznania administracyjnego. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Celem pomocy społecznej nie jest stałe dostarczanie środków utrzymania i zaspokajanie wszystkich potrzeb jej beneficjentów.
Skład orzekający
Jakub Makuch
przewodniczący sprawozdawca
Katarzyna Marasek-Zybura
członek
Marta Kisielowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania zasiłków celowych z pomocy społecznej, w szczególności w kontekście uznania administracyjnego, kryteriów dochodowych oraz uwzględniania dochodu z gospodarstwa rolnego."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i lokalnych programów pomocy społecznej, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych jurysdykcjach lub w sprawach o innym charakterze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje trudności osób w trudnej sytuacji materialnej w uzyskaniu wystarczającego wsparcia finansowego, a także złożoność procedur administracyjnych i kryteriów przyznawania świadczeń socjalnych.
“Czy 7 zł dziennie wystarczy na wyżywienie? Sąd rozstrzyga o wysokości zasiłku celowego.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Kr 1055/22 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2022-12-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-07-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Jakub Makuch /przewodniczący sprawozdawca/ Katarzyna Marasek-Zybura Marta Kisielowska Symbol z opisem 6320 Zasiłki celowe i okresowe Hasła tematyczne Pomoc społeczna Sygn. powiązane I OSK 1583/23 - Wyrok NSA z 2025-06-13 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 2268 Art. 41 Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Makuch (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura Asesor WSA Marta Kisielowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 22 kwietnia 2022 r., znak SKO.PS/4110/142/2022 w przedmiocie przyznania zasiłku celowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata J. G. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania. Uzasadnienie Przedmiotem skargi M. P. (dalej: skarżąca) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 22 kwietnia 2022 r., znak SKO.PS/4110/142/2022, utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z 2 lutego 2022 r. znak [...], którą orzeczono o przyznaniu skarżącej zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup żywności na przygotowanie jednego posiłku dziennie za luty 2022 r. Decyzja ta zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Pismami z 7 stycznia i 17 stycznia 2022 r. skarżąca zwróciła się do ośrodka pomocy społecznej o przyznanie zasiłku okresowego, zasiłku celowego na żywność, na usługę elektryka celem naprawy oświetlenia, na karty telefoniczne, na środki do dezynfekcji, na prześcieradło, na stelaż do łóżka i transport, przyznanie wyższej kwoty na pościel, a także na zakup poduszki, na energię, na gaz, na czynsz, na leki i na leczenie kanałowe zębów. Wskazała, że prosi o wyższe zasiłki, bo wszystko bardzo podrożało. W toku postępowania organ pomocowy na podstawie wywiadu ustalił, że skarżąca jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną w urzędzie pracy bez prawa do zasiłku, nie pracuje zawodowo i dorywczo ze względu na stan zdrowia, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Posiada ona także spółdzielcze prawo do mieszkania (dwa pokoje, kuchnia i łazienka). Samodzielnie nie dokonywała żadnych opłat mieszkaniowych w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku. Pozostaje w stałym leczeniu kardiologicznym, neurologicznym, dermatologicznym, endokrynologicznym, alergologicznym i ortopedycznym, regularnie zażywa leki, nie przedstawiła jednak faktur za leki. W toku są postępowania w sprawie odwołań od orzeczeń o stopniu niepełnosprawności. Na dochód skarżącej składa się dodatek mieszkaniowy w wysokości 306,33 zł oraz ustalony na podstawie informacji z Urzędu Gminy T. dochód z gospodarstwa rolnego, którego samoistnym posiadaczem jest skarżąca – 505,12 zł, zaś od 1 stycznia 2022 r. 565,80 zł (1,64 hektara przeliczeniowego pomnożone przez 308 lub 345 zł), przy czym kryterium dochodowe wynikające z art. 8 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2021 r. poz. 2268 ze zm., dalej: ustawa) wynosi 776 zł. Decyzją z 2 lutego 2022 r. organ I instancji przyznał skarżącej zasiłek celowy z przeznaczeniem na zakup żywności na przygotowanie jednego posiłku dziennie w kwocie 210 zł za luty 2022 r. Organ zaznaczył, że zebrany w toku postępowania materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji bytowej. Jednocześnie podkreślił, że dochód skarżącej nie przekracza kwoty 150% kryterium dochodowego. Organ stwierdził, że zasadne jest przyznanie pomocy, o czym orzekł w oparciu o art. 39 ustawy, § 7 uchwały XCV/1425/14 Rady Miasta Krakowa z dnia 15 stycznia 2014 r. w sprawie przyjęcia programu osłonowego dotyczącego udzielania mieszkańcom Gminy Miejskiej Kraków pomocy w zakresie dożywiania (Dz.Urz. Woj. Małopolskiego z 2014 r., poz. 415, dalej: uchwała Rady Miasta Krakowa). Organ zaznaczył, że świadczenie jest współfinansowane z dotacji w ramach wieloletniego rządowego programu "Posiłek w szkole i w domu" na lata 2019-2023, przyjętego uchwałą Nr 140 Rady Ministrów z dnia 15 października 2018 r. (M.P. z 2018 r. poz. 1007). Organ nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, ze względu na wyjątkowo ważny interes strony. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zakwestionowała przyznaną kwotę zasiłku na zakup żywności, w sytuacji gdy odmówiono jej zasiłku stałego i zasiłku okresowego. Decyzją z 22 kwietnia 2022 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W ocenie Kolegium, zaskarżona decyzja nie narusza zasad przyznawania świadczeń z pomocy społecznej, a organ II instancji nie dostrzegł podstaw do kwestionowania decyzji. Jak wynika z akt sprawy, przyznana kwota 210 zł jest wystarczająca i zabezpiecza potrzeby strony w tym zakresie. Kolegium zwróciło uwagę, że organ I instancji reaguje na potrzeby skarżącej, przyznając jej w miarę posiadanych możliwości świadczenia pieniężne na zgłaszane cele. Skarżąca od wielu lat jest objęta wsparciem, nie pracuje zawodowo, nie przedstawiła żadnych wpłat związanych z utrzymaniem mieszkania, od wielu lat większość tych opłat reguluje Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej. Jak wynika z akt postępowania, w 2021 r. skarżąca uzyskała pomoc finansową na kwotę 12 320,89 zł, co daje średnią miesięcznie kwotę 1 026,74 zł. W złożonej na opisana decyzję skardze skarżąca podniosła, że rozstrzygnięcie wydano bez wyjaśnienia i przypisano jej dochody, których nie osiąga. Podkreśliła, że jest niepełnosprawna i chora, żyje w nędzy, mieszka w zagrzybionym mieszkaniu i często jest głodna. Zarzuciła organom, że nie uwzględniają stanowisk skarżącej i szukają powodów, dla których odmawiają stosowania prawa. Odpowiadając na skargę, organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko. W uzupełnieniu skargi, wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącej podniósł zarzuty naruszenia: – art. 7, 77 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735, dalej: K.p.a.), wskutek wadliwej oceny sytuacji osobistej i finansowej skarżącej w kontekście realiów społeczno-gospodarczych w Polsce, a w konsekwencji przyznanie dofinansowania w kwocie zaniżonej i niewystarczającej dla nabycia składników niezbędnych do przygotowania pełnowartościowego posiłku lub na nabycie takiego gotowego posiłku. – art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 3 ustawy, poprzez przyznanie pomocy społecznej w rozmiarach nieadekwatnych do potrzeb skarżącej, nieumożliwiających życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Podniesiono, że przyznana kwota nie pozwala na zaspokojenie potrzeb żywieniowych, biorąc pod uwagę, że bochenek chleba kosztuje co najmniej 5-6 zł, a niezbędne jest dostarczanie organizmowi także warzyw, owoców, ciepłych posiłków itd. Zdaniem skarżącej nie odniesiono kwoty zasiłku do zwiększonych potrzeb związanych ze stanem zdrowia. Pełnomocnik wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu, które to koszty nie zostały pokryte. Pełnomocnik zawnioskował, aby wynagrodzenie pełnomocnika zostało przyznane na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. poz. 1800 ze zm., dalej: rozporządzenie w sprawie opłat za czynności adwokackie). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w związku z brakiem możliwości przeprowadzenia rozprawy zdalnej, stosownie do art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.). Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi, Sąd uznał, że okazała się ona niezasadna. Sąd nie dostrzegł naruszeń prawa, które musiałyby skutkować wyeliminowanej zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w tej sprawie stanowił art. 39 ustawy. Zgodnie z ust. 1 tego artykułu, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, ogrzewania, w tym opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2). Jak wynika z art. 8 ust. 1 ustawy, przyznanie zasiłku celowego uzależnione jest od dochodu uzyskiwanego przez wnioskodawcę. Powołany przepis bowiem wskazuje w punkcie 1. (dotyczącym osoby samotnie gospodarującej), że prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 776 zł. Rada gminy, w drodze uchwały, może podwyższyć kwoty uprawniające do zasiłku celowego (art. 8 ust. 2 ustawy). Zauważyć trzeba, że ośrodki pomocy społecznej, zgodnie z art. 110 ust. 1 ustawy, wykonują w gminach zadania pomocy społecznej. Zgodnie z ust. 10 powołanego artykułu, rada gminy, opracowuje i kieruje do wdrożenia lokalne programy pomocy społecznej. Na tej podstawie uchwalona została przedmiotowa uchwała Rady Miasta Krakowa, przyjmując program osłonowy dotyczący udzielania mieszkańcom pomocy w zakresie dożywiania. Jak stanowi § 3 uchwały, podstawową formą pomocy jest gorący posiłek przyznawany osobom, które własnym staraniem nie mogą go sobie zapewnić, w szczególności dzieciom uczęszczającym do żłobków lub przedszkoli oraz dzieciom i młodzieży realizującym obowiązek nauki lub obowiązek szkolny. § 7 uchwały precyzuje, że w przypadku braku możliwości zapewnienia posiłku lub gdy przyznanie pomocy w tej formie byłoby nieuzasadnione z uwagi na sytuację osobistą lub rodzinną, można udzielić pomocy w formie świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności (ust. 1). Prawo do świadczenia w postaci zasiłku celowego w zakresie określonym w ust. 1 przysługuje w sytuacji, gdy dochód na osobę lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego (ust. 2). Rada ustanowiła zatem kwotę uprawniającą do pomocy w postaci zasiłku celowego na zakup posiłku na poziomie 150 % kryterium dochodowego wynoszącego 776 zł, tj. 1164 zł. Zaakcentować należy, że skoro zasiłek celowy "może być" przyznany (art. 39 ust. 1 ustawy), to ze wskazanej regulacji jasno wynika, że przyznanie zasiłku celowego leży w granicach tzw. uznania administracyjnego. Decyzja podjęta w ramach uznania administracyjnego nie będzie mogła być uznana za dowolną wtedy, gdy orzekający organ ustali zgodnie z art. 7 i 77 § 1 K.p.a. wszystkie istotne okoliczności dla treści rozstrzygnięcia wydawanego na podstawie art. 39 ustawy (por. wyrok NSA z 27 października 2020 r., sygn. akt I OSK 1011/20). Co należy szczególnie podkreślić, rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 ustawy). Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4). W kontrolowanej sprawie nie było przedmiotem sporu to, że skarżąca spełniała kryterium dochodowe udzielenia jej żądanej pomocy, gdyż jej dochód w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku nie przekroczył 1164 zł. Również forma przyznania świadczenia (zasiłek na zakup żywności) była zgodna z wnioskiem skarżącej. W istocie spór w kontrolowanej sprawie sprowadzał się do oceny wysokości przyznanego skarżącej zasiłku celowego na zakup żywności na przygotowanie jednego posiłku w kwocie 210 zł miesięcznie, tj. około 7 zł dziennie. W ocenie skarżącej, zasiłek winien zostać przyznany w wyższej wysokości. W rozpatrywanym przypadku Sąd nie dopatrzył się przekroczenia przez organy ram uznania administracyjnego. Oceniając materiał dowodowy zebrany w kontrolowanej sprawie, stwierdzić przychodzi, że czynności organu I instancji poprawnie zostały ukierunkowane na pozyskanie wiedzy o tych wszystkich okolicznościach faktycznych, które były istotne dla tej sprawy (dochody skarżącej, sytuacja zdrowotna, rodzinna – ustalone w ramach wywiadu środowiskowego i dokumentów pozyskanych w toku postępowania). Jak już zwrócono uwagę powyżej, rodzaj i wysokość pomocy powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy i być adekwatne do możliwości organu. Organy pomocowe muszą dokonywać wyboru w hierarchii potrzeb beneficjentów. Z jednej strony muszą brać pod uwagę liczbę wpływających wniosków, z drugiej – możliwości finansowe ośrodków pomocy społecznej, mając na uwadze, że możliwości budżetu państwa są ograniczone. Rozdysponowywanie środkami pomocowymi musi być więc nie tylko bardzo wyważone, ale i podlegać ograniczeniom, tak aby pomoc ta dotarła do osób jej najbardziej potrzebujących oraz aby nie pozostawić takich osób bez jakiegokolwiek wsparcia. Nie sposób zatem czynić organom zarzutu, że określając wysokość przyznanego świadczenia posłużyły się obiektywnym kryterium dochodu danej osoby, przyjmując, że im niższy jest dochód na osobę, tym wyższe świadczenie można przyznać. Z akt sprawy jasno wynika, że podstawą ustalenia wysokości świadczenia była przyjęta w organie pomocowym polityka przyznawania świadczeń w ramach programu osłonowego dotyczącego udzielania mieszkańcom Gminy Miejskiej Kraków pomocy w zakresie dożywiania, według której osobom samotnie gospodarującym, których miesięczny dochód przekracza 700 zł, można przyznać zasiłek w miesięcznej wysokości 180-210 zł. Ustalanie przez organ kwoty zasiłku celowego na zakup żywności za pomocą kryteriów uniwersalnych służyło takiemu określeniu wysokości udzielanej pomocy (w granicach 165-255 zł), który odpowiada celom (w szczególności zapewnieniu pomocy jak największej liczbie osób potrzebujących) i możliwościom pomocy społecznej oraz potrzebom beneficjentów. W odniesieniu do dochodu skarżącej, należy wskazać, że organy zgodnie z dyspozycją art. 8 ust. 9 ustawy zaliczyły do dochodu kwotę wynikającą z posiadania przez skarżącą 1,64 hektara przeliczeniowego. Zgodnie z tym jednoznacznie brzmiącym przepisem, przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 345 zł, zaś w stanie prawnym na grudzień 2021 r. (miesiąc poprzedzający złożenie wniosku) było to 308 zł. Z kolei zgodnie z art. 107 ust. 5b pkt 11 ustawy, sytuację osobistą, rodzinną, dochodową i majątkową osoby lub rodziny ustala się m.in. na podstawie zaświadczenia urzędu gminy albo oświadczenia o powierzchni gospodarstwa rolnego w hektarach przeliczeniowych. Kwestia powyższa została już wyjaśniona skarżącej w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 14 października 2022 r. sygn. III SA/Kr 54/22, III SA/Kr 55/22, III SA/Kr 56/22, III SA/Kr 57/22, III SA/Kr 58/22, III SA/Kr 59/22, III SA/Kr 60/22, III SA/Kr 61/22 i III SA/Kr 62/22. Sąd podkreślił wtedy, że nie ma podstaw do kwestionowania ustaleń organu, co do dochodu skarżącej z gospodarstwa rolnego. Skarżąca od 2000 roku jest samoistnym posiadaczem gruntów rolnych o powierzchni 1,64 ha przeliczeniowego, stanowiących masę spadkową po F. P. Z tego tytułu jest podatnikiem podatków rolnego i od nieruchomości. Ustalenia te zostały poczynione w szczególności na podstawie pism Urzędu Miejskiego w T. z dnia 29 marca 2021 r. i z dnia 8 kwietnia 2021 r. Art. 8 ust. 9 ustawy nakazuje obligatoryjne przyjęcie ryczałtowego dochodu z gospodarstwa rolnego. Przeliczenia dokonuje się wówczas, gdy stronie służy jakikolwiek tytuł prawny do gospodarstwa, niezależnie od tego czy dochody są osiągane, czy obiektywnie można je osiągnąć. Oznacza to, że z punktu widzenia powołanego przepisu bez znaczenia jest okoliczność, czy gospodarstwo rolne jest uprawiane czy też nie i z jakiego powodu oraz czy rzeczywiście przynosi ono dochody. Organ ustalił również, że skarżąca systematycznie korzysta z szeregu świadczeń z pomocy społecznej, a także ustalił wysokość tych świadczeń. W odniesieniu do powyższego, organy trafnie nie uwzględniły w obliczaniu dochodu otrzymywanych przez skarżącą zasiłków celowych, natomiast uwzględniły dodatek mieszkaniowy, co wynika z art. 8 ust. 4 ustawy. W realiach niniejszej sprawy organy dokonały ważenia słusznego interesu strony oraz interesu społecznego, w szczególności polegającego na udzielaniu pomocy społecznej jak największej liczbie osób uprawnionych do korzystania z pomocy społecznej. Organ może zatem przyznać świadczenie w wysokości pokrywającej całość lub część kosztów zakupu żywności, wysokość tej pomocy powinna być ustalona w odniesieniu do potrzeb wnioskodawcy, ale również możliwości finansowych organu i pomocy jak największej liczbie osób, które pomocy tej potrzebują. Trzeba zaakcentować, że celem pomocy społecznej nie jest stałe dostarczanie środków utrzymania i zaspokajanie wszystkich potrzeb jej beneficjentów (por. wyrok NSA z 9 września 2015 r.; sygn. akt I OSK 2224/15). Nawiązując natomiast do wywodów zawartych w piśmie uzupełniającym skargę, nie sposób zakwestionować odnoszących się do aktualnych realiów społeczno-gospodarczych twierdzeń o rosnących kosztach życia, jak również rozważań na temat konieczności stosowania zróżnicowanej diety. Trzeba jednak zwrócić uwagę – co zostało już wyżej zasygnalizowane – że spośród możliwych do ubiegania się form pomocy w zakresie dożywiania, do których nawiązuje uchwała Rady Miasta Krakowa (tj. gorącego posiłki, jako podstawowej formy i wyjątkowo zasiłku na zakup posiłku lub żywności), to sama skarżąca zawnioskowała o świadczenie pieniężne. Forma przyznania świadczenia była zgodna z wnioskiem skarżącej. Z charakteru tej formy świadczenia, na co słusznie zwróciły uwagę organy, wynika konieczność samodzielnego racjonalnego gospodarowania przyznanymi środkami. Wyjaśnić należy również, że uznaniowy charakter kontrolowanej decyzji oznacza, że nawet spełnienie przez skarżącą ustawowych kryteriów uzyskania pomocy na dożywianie, nie przesądza jeszcze o tym, że pomoc taka zostanie przyznana, a także że zostanie przyznana w oczekiwanej przez wnioskodawczynię wysokości. Po stronie wnioskodawcy ubiegającego się o wnioskowaną pomoc, nie istnieje bowiem roszczenie o przyznanie tegoż świadczenia, w tym także w żądanej wysokości (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 20 listopada 2001 r., sygn. akt SK 15/01). Mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy należało stwierdzić, że decyzje organów obu instancji nie były arbitralne, lecz podjęte zostały z poszanowaniem mających zastosowanie przepisów materialnoprawnych oraz przepisów procedury. Tym samym niezasadne okazały się zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, 77 i 80 K.p.a. oraz przepisów ustawy dotyczących zasad i celów pomocy społecznej. Organy podały motywy, którymi kierowały się w ocenianej sprawie, wyjaśniając, przy uwzględnieniu jakich okoliczności i przepisów prawnych, skarżącej został przyznany zasiłek celowy we wskazanej na wstępie wysokości. Analiza natomiast akt sprawy jednoznacznie wskazuje, że kontrolowane decyzje wydane zostały w oparciu o całokształt materiału dowodowego sprawy, który pozyskany został w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania i przy jednoczesnym zaprezentowaniu prawidłowej oceny tego materiału. Mając powyższe na względzie, Sąd oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: P.p.s.a.), o czym orzeczono w punkcie I. sentencji wyroku. Ustalając wysokość kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu (pkt 2 sentencji) Sąd miał na uwadze wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 23.04.2020 r. (sygn. akt SK 66/19), który dotyczył rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. 2015 r., 1801). W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał Konstytucyjny wskazał, że ani z analizy art. 29 ust. 2 Prawa o adwokaturze, ani pozostałych przepisów tej ustawy, nie można na gruncie językowym ani celowościowym wyprowadzić podstawy dla Ministra Sprawiedliwości do zróżnicowania wynagrodzenia adwokatów w zależności od tego, czy adwokat świadczył pomoc prawną jako pełnomocnik z wyboru czy z urzędu; tym samym takie rozróżnienie stanowi niedopuszczalną w demokratycznym państwie prawa samowolę legislacyjną, w sposób nieproporcjonalny ingerującą w uprawnienia pełnomocników z urzędu do uzyskania wynagrodzenia za ich pracę. Jednakże na gruncie niniejszej sprawy Sąd miał też na uwadze i stosował art. 206 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu, Sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Cytowany przepis obejmuje swoim zakresem także uprawnienie sądu do określenia wysokości wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika strony, w ramach oceny czynności tego pełnomocnika podejmowanych w postępowaniu sądowym. Przy określaniu wysokości wynagrodzenia pełnomocnika uwzględniać trzeba bowiem każdorazowo szereg okoliczności, wśród których wymienić należy m.in. stopień zawiłości sprawy, jak też wkład pełnomocnika w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się przy tym, że wywiedzenie skarg i reprezentowanie strony w sprawach o tożsamym stanie faktycznym oraz objętych jednolitą regulacją prawną uzasadnia miarkowanie wynagrodzenia pełnomocnika, czyli dostosowanie tego wynagrodzenia do stopnia zindywidualizowania sprawy i koniecznego nakładu pracy (por. postanowienia NSA z 7 czerwca 2016 r. sygn. akt I OZ 544/16, z 1 lipca 2016 r., sygn. akt II GZ 668/16, z 25 stycznia 2019 r. sygn. akt I GZ 502/18, z 18 czerwca 2020 r. sygn. akt I OSK 2407/19). Z uwagi na powołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego, zastosowanie w zakresie ustalenia stawki wynagrodzenia pełnomocnika winien mieć par. 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800). Przepis ten określa stawkę minimalną wynagrodzenia na poziomie 480 zł. Jednakże z uwagi na rodzajowe podobieństwo tej sprawy do innych spraw skarżącej, w których ten sam pełnomocnik został ustanowiony z urzędu (seria spraw o sygn. akt III SA/Kr od 1055/22 do 1067/22) i związany z tym niewątpliwie mniejszy nakład pracy pełnomocnika, sąd miarkował wysokość jego wynagrodzenia, ustalając je na kwotę 240 zł, podwyższoną o należny podatek Vat, co wynika z par. 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. 2019 r., poz. 18). W trakcie trwania postępowania pełnomocnik z urzędu do momentu rozpoznania sprawy złożył jedynie jedno pismo – uzupełnienie skargi samodzielnie sporządzonej przez skarżącą. Wobec powyższego Sąd uznał za właściwe przyznanie pełnomocnikowi z urzędu wskazanej wyżej kwoty.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI