II GZ 483/24

II GZ 483/24 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2024-11-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-10-10
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Cezary Pryca /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
II GSK 1558/25 - Wyrok NSA z 2025-12-09
III SA/Wr 278/24 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2025-03-13
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono zażalenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 61 par. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "T." Sp. z o.o. w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 sierpnia 2024 r. sygn. akt III SA/Wr 278/24 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "T." Sp. z o.o. w L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 21 maja 2024 r. nr 0201-IOA.4246.15.2024/JN w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier hazardowych na automatach bez koncesji postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
I
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2024 r., sygn. akt III SA/Wr 278/24, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako: "p.p.s.a.") w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w Lesznie (dalej jako: "skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 21 maja 2024 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier hazardowych bez koncesji na automatach, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wynikała z braku informacji i potwierdzających je dokumentów wskazujących na uzyskane przez skarżącą dochody. Wybiórcze przedstawienie dokumentacji nie pozwało bowiem na dokonanie oceny jej realnych możliwości finansowych w kontekście konieczności zapłaty kary nałożonej zaskarżoną decyzją. Dodatkowo w treści wniosku skarżąca podkreślała, że mimo dużych problemów finansowych na bieżąco realizuje wszelkie zobowiązania podatkowe, z tytułu wynagrodzeń czy składek ZUS. Nie posiada zaległości podatkowych oraz zobowiązań. Zatrudnia nowych pracowników oraz prowadzi inwestycje. To pozwalało stwierdzić Sądowi pierwszej instancji, że kondycja finansowa skarżącej nie jest na tyle poważna, aby zapłata nałożonej zaskarżoną decyzją kary pieniężnej w wysokości 300 000 zł spowodowała utratę finansowej płynności skarżącej spółki. Tym bardziej, że kwota kary jest porównywalna do wysokości składki ZUS lub podatku VAT płaconych za jeden miesiąc.
II
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, zaskarżając je w całości. Skarżąca zarzuciła powyższemu postanowieniu naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez bezzasadną odmowę jego zastosowania, mimo iż w okolicznościach przedmiotowej sprawy ziściły się przesłanki, by zastosować względem skarżącej dobrodziejstwo wstrzymania wykonalności decyzji, o co spółka wystąpiła w skardze. Nadto, wbrew ocenie Sądu pierwszej instancji, skarżąca wykazała dokumentami swoją aktualną (na datę skargi) sytuację finansową, uzasadniającą wniosek o wstrzymanie wykonalności przedmiotowej decyzji, zatem twierdzenia o braku wymaganego uzasadnienia tego żądania nie mogą zyskać aprobaty.
Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonalności przedmiotowej decyzji, względnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wypada zauważyć, że problem prawny podobny jak w rozpoznawanej sprawie został rozstrzygnięty przez Naczelny Sąd Administracyjny m.in. postanowieniami z dnia: 29 listopada 2023 r. sygn.. akt II GZ 441/23, 16 maja 2023 r., sygn. akt II GZ 138/23, 13 kwietnia 2023 r., sygn. akt II GZ 94/23, 7 lutego 2023 r., sygn. akt II GZ 6/23 oraz 5 marca 2024 r., sygn. akt II GZ 41/24. Stanowisko wyrażone w tych postanowieniach sąd w składzie niniejszym w całości podziela i przyjmuje za własne.
Zgodnie z 61 § 3 p.p.s.a., sąd, przed którym toczy się postępowanie, jest uprawniony do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego prawa złożenia kolejnego wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Rozstrzygając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych, są to: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. Z. Kmieciak, Ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, PiP 2003/5, s. 18 i n.). Użycie w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. Definiując przesłankę wyrządzenia znacznej szkody, Naczelny Sąd Administracyjny wskazywał, że chodzi o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, LEX nr 281811). Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie miałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdy zachodzi niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które – raz zaistniałe – powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie NSA z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 182/10).
Obowiązek wykazania, czy w danej sprawie zachodzą przewidziane ustawą przesłanki, spoczywa na wnioskodawcy, gdyż jest jedyną osobą posiadającą wymaganą wiedzę. To wnioskodawca powinien uprawdopodobnić, że złożony wniosek zasługuje na uwzględnienie. W judykaturze dominuje stanowisko – akceptowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w rozpatrywanej sprawie – kładące nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (por. np. postanowienia NSA z dnia: 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07; 10 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 106/11; 9 września 2011 r., sygn. akt II FSK 1501/11; 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 219/11).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji, oceniając wniosek skarżącej w świetle przywołanych przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., prawidłowo uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie, bowiem braki wniosku, tak w zakresie zawartej w nim argumentacji, jak i dowodów przedłożonych na jej poparcie, nie dawały podstaw do zastosowania w stosunku do strony instytucji ochrony tymczasowej. Na podstawie przedłożonego przez skarżącą materiału dowodowego nie można było w sposób bezpośredni wywnioskować, że wykonanie zaskarżonej decyzji zagrozi istnieniu, dalszej działalności lub płynności finansowej, w szczególności uwzględniając brak informacji i potwierdzających je dokumentów wskazujących na uzyskane przez skarżącą dochody. Powyższej oceny nie zmienia treść zarzutów podniesionych w zażaleniu i ich uzasadnienie.
Bezzasadny jest zarzut zmierzający do wykazania, że WSA opacznie uznał, że skarżąca nie wykazała zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a.
Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym (zob. B. Dauter [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el. 2019; komentarz do art. 61; także m.in. postanowienie NSA z dnia 21 lipca 2020 r., sygn. akt I GSK 734/20 i wskazane tam orzeczenia). W orzecznictwie podkreśla się ponadto, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na ziszczenie się w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość jej zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (np. postanowienie NSA z dnia 22 lipca 2020 r., sygn. akt II FSK 1303/20). Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest bowiem wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności w stosunku do wnioskodawcy jest zasadne. Obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek wstrzymania wykonania aktu lub czynności sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń oraz dokumentacji, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego orzeczenia faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków (T. Lewandowski, Glosa do postanowienia NSA z 7 stycznia 2014 r., sygn. akt II FZ 1350/13, LEX nr 1410667; także np. postanowienie NSA z dnia 6 sierpnia 2020 r., sygn. akt I GSK 781/20).
W związku z powyższym należy stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo przeprowadził analizę przedstawionych przez skarżącą dokumentów, dokładnie je badając i na ich podstawie wypracowując stanowisko w sprawie, co zostało poprawnie uzasadnione. Sąd pierwszej instancji słusznie ustalił, że spółka nie spełniła obowiązku wynikającego z art. 61 § 3 p.p.s.a. polegającego na udokumentowaniu aktualnej i kompleksowej sytuacji finansowej, umożliwiającej ocenę jej żądania wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji pod kątem możliwości spełnienia jednego lub obu warunków określonych w tym przepisie, co jest warunkiem koniecznym do jego zastosowania.
Wniosek strony o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie przedstawia takich dokumentów, z których wynikałoby, że zapłata nałożonej zaskarżoną decyzją kary, mogła spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki.
Dokumentacja zawiera liczne dokumenty (zestawienie kosztów, liczne potwierdzenia uiszczenia zobowiązań publicznoprawnych, zestawienia zbiorczej listy płac, bilans). Z dokumentów tych wynikają wprawdzie liczne obciążenia skarżącej należnościami publicznoprawnymi czy wobec pracowników, brak jest jednak dokumentów, w szczególności dokumentów dotyczących przychodów oraz dochodów skarżącej, które umożliwiłyby dokonanie rzetelnej oceny sytuacji finansowej skarżącej, a następnie oceny, czy zachodzą przesłanki do zastosowania przez Sąd art. 61 § 3 p.p.s.a.
Dodatkowo podkreślić należy za Sądem pierwszej instancji, że we wniosku skarżąca podkreśla, że mimo dużych problemów finansowych na bieżąco realizuje wszelkie zobowiązania podatkowe, z tytułu wynagrodzeń czy składek ZUS, nie posiada zaległości podatkowych oraz zobowiązań. Zatrudnia nowych pracowników oraz prowadzi inwestycje. Powyższe pozwala zatem stwierdzić, że kondycja finansowa skarżącej nie jest na tyle poważna, aby zapłata nałożonej zaskarżoną decyzją kary pieniężnej w wysokości 300 000 zł spowodowała utratę finansowej płynności skarżącej spółki.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji, że skarżąca nie wykazała, że ziściły się przesłanki udzielenia ochrony tymczasowej. Wobec powyższego nie było podstaw do stwierdzenia wadliwości postanowienia sądu pierwszej instancji oraz jego uchylenia i wstrzymania wykonania objętej skargą decyzji.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w z w. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.