III SA/Kr 105/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę dotyczącą odmowy aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie zmiany funkcji budynku z gospodarczego na mieszkalno-gospodarczy, uznając, że część mieszkalna nie stanowi co najmniej połowy powierzchni użytkowej.
Skarżąca domagała się zmiany funkcji budynku w ewidencji gruntów i budynków z gospodarczego na mieszkalno-gospodarczy, argumentując, że część budynku od lat pełni funkcje mieszkalne. Organy administracji odmówiły aktualizacji, wskazując, że budynek jest konstrukcyjnie jedną całością, a część mieszkalna (48 m2 powierzchni zabudowy, 36,2 m2 powierzchni użytkowej) nie stanowi co najmniej połowy całkowitej powierzchni użytkowej budynku (łącznie ok. 92,84 m2). Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił stanowisko organów, uznając, że skarżąca nie wykazała spełnienia przesłanki do zmiany klasyfikacji budynku.
Sprawa dotyczyła skargi J. M. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, utrzymującą w mocy decyzję Starosty o odmowie aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie zmiany funkcji budynku z gospodarczego na mieszkalno-gospodarczy. Skarżąca twierdziła, że budynek od momentu powstania w 1960 r. pełni funkcję mieszkalno-gospodarczą. Organy administracji, opierając się na danych z modernizacji ewidencji z lat 2019-2021 oraz przeprowadzonych oględzinach, ustaliły, że budynek jest konstrukcyjnie jedną całością, a jego przeważającą funkcją jest gospodarcza. Powierzchnia zabudowy części mieszkalnej wynosiła 48 m2, a użytkowa 36,2 m2, co stanowiło mniej niż połowę całkowitej powierzchni użytkowej budynku (ok. 92,84 m2). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, uznając, że skarżąca nie wykazała, aby co najmniej połowa całkowitej powierzchni użytkowej budynku była wykorzystywana do celów mieszkalnych, co jest kluczową przesłanką do zakwalifikowania budynku jako mieszkalnego zgodnie z Klasyfikacją Środków Trwałych (KŚT) i Polską Klasyfikacją Obiektów Budowlanych (PKOB). Sąd podkreślił, że ewidencja gruntów i budynków ma charakter odzwierciedlający stan faktyczny, a nie prawotwórczy, a brak dokumentacji architektoniczno-budowlanej uniemożliwia wiążące określenie kategorii budynku przez organy ewidencyjne. Sąd odniósł się również do zarzutów dotyczących błędów proceduralnych i braku powołania podstawy prawnej, uznając je za niezasadne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, budynek taki powinien być klasyfikowany jako niemieszkalny, zgodnie z jego przeznaczeniem, jeśli część mieszkalna nie stanowi co najmniej połowy całkowitej powierzchni użytkowej.
Uzasadnienie
Zgodnie z przepisami KŚT i PKOB, budynek jest klasyfikowany jako mieszkalny tylko wtedy, gdy co najmniej połowa jego całkowitej powierzchni użytkowej jest wykorzystywana do celów mieszkalnych. W analizowanej sprawie, część mieszkalna (36,2 m2 powierzchni użytkowej) stanowiła mniej niż połowę całkowitej powierzchni użytkowej budynku (ok. 92,84 m2), dlatego przeważającą funkcją była gospodarcza, co uzasadniało odmowę zmiany klasyfikacji w ewidencji gruntów i budynków.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (18)
Główne
p.g.k. art. 2 § pkt 8
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
Ewidencja gruntów i budynków jest zbiorem informacji odzwierciedlającym aktualny stan prawny nieruchomości, nie ma charakteru prawotwórczego.
p.g.k. art. 20 § ust. 1 pkt 2
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
Ewidencja zawiera dane dotyczące położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych budynków.
p.g.k. art. 24 § ust. 2b lit. g
Ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne
Aktualizacja danych ewidencyjnych na podstawie wpisów w innych rejestrach publicznych następuje w drodze czynności materialno-technicznej.
Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 18 § ust. 1 pkt 3
Dane ewidencyjne dotyczące budynku obejmują jego rodzaj według Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT).
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT)
Kwalifikacja budynków na mieszkalne i niemieszkalne oparta na PKOB; budynek jest mieszkalny, gdy co najmniej połowa powierzchni użytkowej jest mieszkalna, w przeciwnym razie jest niemieszkalny.
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB)
Definicje całkowitej powierzchni użytkowej budynku oraz pomieszczeń mieszkalnych i pomocniczych.
Pomocnicze
Dz.U. 2021 poz. 1986
Ustawa o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków art. 63 § ust. 1
Dane ewidencyjne dotyczące budynku obejmowały jego rodzaj według KŚT, klasę według PKOB oraz główną funkcję.
K.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § par. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 107 § par. 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 138 § par. 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 156 § par. 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
k.c. art. 84
Kodeks cywilny
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Część mieszkalna budynku nie stanowi co najmniej połowy całkowitej powierzchni użytkowej, co uniemożliwia klasyfikację jako budynek mieszkalny. Budynek jest konstrukcyjnie jedną całością, a jego przeważającą funkcją jest gospodarcza. Brak dokumentacji architektoniczno-budowlanej uzasadniającej zmianę klasyfikacji. Strona nie wykazała spełnienia przesłanek do zmiany danych ewidencyjnych.
Odrzucone argumenty
Budynek od momentu powstania ma funkcję mieszkalno-gospodarczą. Część budynku (aneks letni, WC) powinna być zaliczona do powierzchni mieszkalnej. Organy naruszyły przepisy postępowania (art. 7, 77, 80 K.p.a.). Decyzja organu odwoławczego nie powołała podstawy materialnoprawnej.
Godne uwagi sformułowania
Ewidencja gruntów i budynków nie ma charakteru prawotwórczego, gdyż jej zadaniem jest jedynie odzwierciedlanie aktualnego stanu prawnego nieruchomości. Budynki mieszkalne stanowią obiekty budowlane, których co najmniej połowa całkowitej powierzchni użytkowej jest wykorzystywana do celów mieszkalnych. W przypadkach, gdy mniej niż połowa całkowitej powierzchni użytkowej wykorzystywana jest na cele mieszkalne, budynek taki klasyfikowany jest jako niemieszkalny, zgodnie z jego przeznaczeniem.
Skład orzekający
Jakub Makuch
przewodniczący sprawozdawca
Elżbieta Czarny-Drożdżejko
sędzia
Magdalena Gawlikowska
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących klasyfikacji budynków w ewidencji gruntów i budynków na podstawie KŚT i PKOB, zwłaszcza w kontekście podziału na funkcję mieszkalną i gospodarczą oraz znaczenia powierzchni użytkowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dokumentacji architektoniczno-budowlanej i konieczności ustalenia dominującej funkcji budynku na podstawie dostępnych danych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu klasyfikacji budynków w ewidencji gruntów, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów.
“Czy Twój budynek jest mieszkalny czy gospodarczy? Kluczowa interpretacja przepisów o ewidencji gruntów.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII SA/Kr 105/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-06-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Elżbieta Czarny-Drożdżejko
Jakub Makuch /przewodniczący sprawozdawca/
Magdalena Gawlikowska
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1986
Ustawa z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Makuch (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Asesor WSA Magdalena Gawlikowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z 15 listopada 2022 r. znak IG-II.7221.160.2022.EG w przedmiocie odmowy aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z 17.05.2022 r. J. M. (dalej "skarżąca") zwróciła się do Starosty W1. z wnioskiem o sprostowanie nieścisłości dotyczących budynku o numerze 5, położonego na działce nr 1 w W. Według skarżącej, budynek ten miał od chwili powstania (1960 r.) funkcję budynku mieszkalno-gospodarczego i tak jest użytkowany.
W odpowiedzi na opisane wyżej żądanie, organ I instancji w piśmie z 30.05.2022 r. podał, że sporny budynek od 1979 r. był na mapach ewidencyjnych wskazywany jako budynek gospodarczy dla rolnictwa. Modernizacja ewidencji gruntów i budynków przeprowadzona w latach 2019-2021 r. nie wprowadziła zmian w zakresie funkcji tego budynku. Organ zauważył, że w dacie przeprowadzania modernizacji, ówczesny pełnomocnik skarżącej także nie wnosił uwag do danych w operacie opisowo-kartograficznym, co sprawiło, że opracowane w ramach modernizacji dane, stały się wiążące.
W kolejnym piśmie skierowanym do organu (z 6.06.2022 r.) skarżąca wnosiła o zmianę funkcji budynku na "mieszkalno-gospodarczą", załączając zdjęcia budynku oraz dokument stanowiący "Opis techniczny określający rodzaj i charakterystykę obiektu, z konstrukcją i danymi techniczno-użytkowymi".
2.
Po przeprowadzeniu postępowania Starosta W1. decyzją z 27.09.2022 r. (znak: [...]) orzekł:
- w punkcie 1 o odmowie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie zmiany rodzaju budynku posadowionego na działce nr 1 położonej w obrębie W., pozostawiając dotychczas ustalony rodzaj tego budynku, tj. budynek produkcyjny, usługowy i gospodarczy dla rolnictwa (KŚT 108);
- w punkcie 2 o aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie przypisania do nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr 1 obręb W. punktu adresowego o numerze 5.
W uzasadnieniu wskazał m.in., że w celu ustalenia faktycznego sposobu użytkowania przedmiotowego budynku i jego funkcji w dniu 22.07.2022 r. przeprowadzone zostały oględziny. W trakcie wizji w terenie ustalono, że sporny budynek od strony drogi jest murowany, zaś pozostała jego część jest drewniana z filarami wybudowanymi z cegły. Całość stanowi jedną bryłę i jest pokryta jednym dachem. W części murowanej jest przedsionek i dwa pomieszczenia z oknami wychodzącymi na drogę. Nad tą częścią jest pusta przestrzeń – widoczny dach budynku. Skarżąca wraz z pełnomocnikiem oświadczyła podczas wizji, że murowana część budynku pełniła funkcję mieszkalną (była zamieszkiwana) i taką funkcję dalej pełni.
Organ I instancji zwrócił uwagę na pismo wykonawcy modernizacji z 26.08.2022 r., z którego wynika, że wykonawca ten także przeprowadził oględziny spornego budynku (w dniu 1.08.2022 r.) stwierdzając, że prawidłowa była funkcja budynku wykazywana w trakcie modernizacji ewidencji (budynek składowy w gospodarstwie rolnym, o powierzchni 105 m2). Zajmując natomiast stanowisko do "Opinii technicznej" przedłożonej przez skarżącą wykonawca zauważył, że w Opinii tej stwierdzono, iż "budynek został zaprojektowany jako parterowy z częścią mieszkalną (powierzchnia użytkowa tej części to 36,2 m2, a powierzchnia zabudowy tej części to 48 m2) przykryty wspólnym dachem." W ocenie wykonawcy prac modernizacyjnych, nie ma podstaw aby oddzielnie wykazać budynek mieszkalny i oddzielnie budynek gospodarczy, ponieważ konstrukcyjnie jest to jedna budowla. Jak stwierdził wykonawca, pierwotnie był to budynek gospodarczy, którego część, w trakcie użytkowania, została zaadaptowana na mieszkalną. Wg wykonawcy, dla oceny budynku na potrzeby ewidencji gruntów i budynków należy przyjąć przeważającą jego funkcję, tj. część gospodarczą.
Organ I instancji ustalił, że brak jest dokumentów z procesu inwestycyjnego spornego budynku. W ocenie tego organu, nie ma podstaw do ujawnienia w ewidencji funkcji mieszkalno-gospodarczej budynku (tj. KŚT 110). Część mieszkalna ma powierzchnię 48 m2, a część gospodarcza 57 m2, w związku z czym prawidłowe było oznaczenie w ewidencji jako budynku produkcyjnego, usługowego i gospodarczego dla rolnictwa (KŚT 108).
Organ rozważał też kwestię, czy przedmiotowy budynek należy "podzielić" i wyodrębnić z niego dwa budynki. W związku z tym skarżącą wezwano o przedłożenie dokumentacji architektoniczno-budowlanej wskazującej na istnienie dwóch odrębnych funkcji budynku. Starosta zaznaczył, ze w trakcie wizji lokalnej w dniu 22.07.2022 r. oraz wyjaśnień wykonawcy modernizacji, Opinii technicznej przedłożonej przez skarżącą jak też zdjęć tego budynku, nie wynika, aby można było rozdzielić przedmiotowy budynek i wydzielić z niego dwa odrębne budynki o różnych funkcjach (rodzajach).
Organ wskazał też, iż na podstawie pozyskanych od Burmistrza Miasta i Gminy N. dokumentów, przedmiotowemu budynkowi przypisany zostanie numer 5, co uzasadniało rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2. decyzji.
3.
W odwołaniu od tej decyzji skarżąca zarzuciła:
- błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez brak ustalenia, czy co najmniej połowa powierzchni użytkowej budynku jest wykorzystywana na cele mieszkalne;
- błędne ustalenie, że skarżąca nie wniosła uwag do danych ujawnionych w projekcie operatu opisowo-kartograficznego;
- naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez brak zawieszenia postępowania w sytuacji gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od rozstrzygnięcia Burmistrza Miasta i Gminy N. w przedmiocie wydania zaświadczenia o zasadności zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku z ustaleniami planu miejscowego.
4.
Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z 15 listopada 2022 r. (znak IG-II.7221.160.2022.EG):
- w punkcie 1 uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie przypisania do nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr 1 obręb W. punktu adresowego o numerze 5 (punkt 2 decyzji organu l instancji) i w tym zakresie umorzył postępowanie administracyjne przed organem I instancji;
- w punkcie 2 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części, tj. w części dotyczącej odmowy aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie zmiany rodzaju przedmiotowego budynku i pozostawienia dotychczas ustalonego rodzaju budynku, tj. produkcyjnego, usługowego i gospodarczego dla rolnictwa (KŚT 108).
W uzasadnieniu organ podał m.in., że operat ewidencyjny dla obrębu W. został założony w 1979 r., a w 1996 r. odnowiono analogową mapę ewidencji gruntów, którą przyjęto do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Według tej mapy, na działce nr 1 znajdowały się: budynek gospodarczy oraz budynek mieszkalny o numerze porządkowym 4. W roku 2003 r. opracowano numeryczną mapę ewidencji gruntów i budynków oraz założono kartoteki budynków na podstawie danych pozyskanych z mapy zasadniczej. Wówczas na działce nr 1 wykazano trzy budynki tj.:
- nr 1- Klasyfikacja Środków Trwałych nr 108, tj. budynki produkcyjne, usługowe i gospodarcze dla rolnictwa;
- nr 2 - Klasyfikacja Środków Trwałych nr 110 (mieszkalny) z przypisanym numerem porządkowym W. 4 oraz
- nr 3 - Klasyfikacja Środków Trwałych nr 108.
Organ II instancji wskazał, że na podstawie dokumentacji zawartej w operacie technicznym nr [...] (mapa do celów projektowych) usunięto z bazy danych EGiB budynki: mieszkalny o numerze porządkowym 4 i gospodarczy (nr 3), pozostawiając bez zmian drugi budynek gospodarczy, ówcześnie oznaczony nr 1.
Z kolei w 2019 r. została przeprowadzona w W. modernizacja ewidencji gruntów i budynków. Jak wynika z dokumentacji, przed wprowadzeniem w ewidencji zmian danych wynikłych z modernizacji, na działce nr 1 położonej w W. znajdował się już tylko jeden budynek produkcyjny, usługowy i gospodarczy dla rolnictwa (nr porządkowy ) o powierzchni zabudowy 99 m2 oraz powierzchnia użytku B-ŁIII - 0,08 ha. Porównując mapę powstałą w wyniku prac modernizacyjnych z mapami archiwalnymi: z założenia operatu ewidencyjnego i późniejszymi sprzed modernizacji – organ ustalił, że wskazany ostatnio budynek jest tożsamy z budynkiem gospodarczym ujawnionym na mapie ewidencyjnej z założenia operatu w 1979 r. Natomiast budynek mieszkalny nr 4 został wyburzony i wykreślony z mapy ewidencyjnej.
Organ odwoławczy wskazał, że w ramach modernizacji ewidencji gruntów i budynków wykonawca dokonał pomiaru budynku istniejącego na działce nr 1 i zakresu użytku "Br". Przeprowadzone w terenie oględziny i dokonany pomiar dowiodły, że na przedmiotowej działce wykazany jest jeden budynek produkcyjny, usługowy i gospodarczy dla rolnictwa o zmienionej jedynie powierzchni zabudowy wynoszącej obecnie 105 m2. Zaktualizowano ponadto powierzchnię gruntów rolnych zabudowanych ("Br-ŁIM") na 0,03 ha z wynoszącej dotychczas 0,08 ha.
Dalej organ II instancji wskazał, że dane objęte modernizacją zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stały się danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegają ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków. Jak zauważył Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, pełnomocnik skarżącej zapoznał się w dniu 5.11.2021 r. z danymi projektu zawartymi w rejestrze gruntów oraz mapą ewidencyjną, a do danych tych nie wniósł zastrzeżeń. Dopiero w ramach aktualnego postępowania, pismami z 17.05 oraz 6.06.2022 r. skarżąca wystąpiła do Starosty o weryfikację ustaleń dokonanych podczas modernizacji ewidencji gruntów i budynków i sprostowanie nieścisłości dotyczącej budynku posadowionego na działce nr 1 W. twierdząc, że budynek nr 5 jest budynkiem mieszkalnym, a od chwili powstania (1960 r.) miał funkcję budynku mieszkalno-gospodarczego i tak jest użytkowany do dzisiaj. W ocenie organu II instancji żądanie to, z uwagi na treść art. 24a ust. 12 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz termin jego wniesienia, prawidłowo uznane zostało przez Starostę za wniosek o dokonanie zmian danych w ewidencji gruntów i budynków dotyczący aktualizacji danych ewidencyjnych podlegający rozpatrzeniu w trybie art. 24 ustawy.
Organ odwoławczy podkreślił, że w wyniku modernizacji ujawniono w ewidencji gruntów i budynków na działce nr 1 budynek o nr 1 o powierzchni zabudowy 105 m2, i rodzaju Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT) - budynki produkcyjne, usługowe i gospodarcze dla rolnictwa (KŚT 108). Nadto zauważył, że w toku prowadzonego postępowania, w związku z odpowiedzialnością z tytułu rękojmi, w dniu 25.07.2022 r. Starosta zwrócił się do wykonawcy modernizacji, o wyjaśnienie ewentualnych niezgodności poprzez weryfikację danych dotyczących wykazanej funkcji spornego budynku. W reakcji na to żądanie, wykonawca modernizacji w piśmie z 26.08.2022 r. podał, że prace geodezyjne i kartograficzne zostały wykonane prawidłowo. Wyjaśnił, że podczas wywiadu terenowego budynek położony na działce nr 1 został uznany jako "budynek składowy w gospodarstwie rolnym", o powierzchni zabudowy 105 m2. Rok zakończenia budowy określono na 1960 (data szacowana). W ocenie wykonawcy modernizacji, taka funkcja budynku jest przeważająca, gdyż - jak stwierdził nie ma możliwości technicznych, aby oddzielnie wykazać budynek mieszkalny i oddzielnie budynek gospodarczy. Wynika to z uwarunkowań konstrukcyjnych ponieważ jest to jedna budowla. Wyjaśnił także, iż pierwotnie w całości był to budynek gospodarczy, a część tego budynku została zaadaptowana na mieszkalną w trakcie użytkowania. Być może nastąpiło to, po zburzeniu istniejącego dawniej na tej działce budynku mieszkalnego o numerze adresowym 4 - taki stan istnieje jeszcze na archiwalnej mapie ewidencyjnej. Skoro zatem jest to jeden budynek, należy przyjąć przeważającą funkcję budynku, tj. część gospodarczą, gdyż powierzchnia zabudowy części mieszkalnej to 48 m2, co stanowi mniejszą część całkowitej powierzchni zabudowy. Jak podkreślił, taki stan stwierdził geodeta przeprowadzający wywiad terenowy, taki stan przedstawia również, przedłożona przez skarżącą, "Opinia techniczna" technika budowlanego.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w celu sprawdzenia faktycznego sposobu użytkowania przedmiotowego budynku i jego funkcji, Starosta W.1 przeprowadził w dniu 22.07.2022 r. oględziny działki nr 1. Z czynności tych spisano Protokół-notatkę służbową oraz sporządzono szkic z pomiaru budynku na podkładzie mapy zasadniczej. Oględziny te potwierdziły, że na przedmiotowej działce znajduje się jeden budynek, który w części od strony drogi jest murowany (pustak z cegłą), natomiast pozostała część budynku jest drewniana z filarami wybudowanymi z cegły. Całość stanowi jedną bryłę budowlaną i jest pokryta jednolitym dachem. W części murowanej znajduje się przedsionek oraz dwa większe pomieszczenia z oknami skierowanymi w stronę drogi gminnej. Nad częścią murowaną (nad stropem) jest pusta przestrzeń - widoczny dach budynku. W trakcie oględzin (wizji terenowej) pełnomocnik skarżącej przedłożył do wglądu kopię mapy z numeracją adresową budynków z 2014 roku, na której zaznaczone są budynki mieszkalne z numeracją porządkową. Dokument ten pozyskany został z Urzędu Miasta i Gminy N. Potwierdza on, iż działce nr 1 nadano punkt adresowy nr 5, a nie jak było uwidocznione od momentu założenia mapy ewidencyjnej nr 4. Według pełnomocnika skarżącej "uwidocznione na w/w mapie budynki mają faktycznie funkcję mieszkalną i numery porządkowe budynków są poprawnie przypisane do działek ewidencyjnych". Oświadczono, że murowana część budynku pełniła funkcję mieszkalną (była zamieszkiwana) i aktualnie nadal pełni taką funkcję.
W ocenie organu odwoławczego przedstawione wyżej ustalenia organu l instancji oraz wykonawcy modernizacji potwierdza również dołączony przez skarżącą do pisma z 13.06.2022 r. "Opis techniczny określający rodzaj i charakterystykę obiektu budowlanego oraz jego konstrukcję wraz z danymi techniczno-użytkowymi". Według tego dokumentu (sporządzonego przez technika budowlanego posiadającego uprawnienia do wydawania opinii) przedmiotowy budynek to "Budynek wolnostojący, w części mieszkalnej murowany, a w części gospodarczej murowano-drewniany wybudowany z końcem lat 60-tych ubiegłego wieku. O wymiarach łącznych 13,20 m x 8,00 m, a w części mieszkalnej o wymiarach 6,00 m x 8,00 m. Istniejąca powierzchnia zabudowy części mieszkalnej to 48,00 m2, powierzchnia użytkowa części mieszkalnej 36,20 m2. Obecnie pełni funkcję budynku mieszkalno-gospodarczego".
Organ podkreślił, że skoro jest to jeden budynek, to należy przyjąć przeważającą funkcję budynku, tj. część gospodarczą, ponieważ powierzchnia zabudowy części mieszkalnej wynosi 48 m2, co stanowi mniejszą część całkowitej powierzchni zabudowy (105 m2), tj. 46%.
Wykazany podczas modernizacji dla przedmiotowego budynku "rodzaj budynku wg KŚT" - budynki produkcyjne, usługowe i gospodarcze dla rolnictwa jest zgodny z faktycznym zagospodarowaniem i użytkowaniem w terenie, wykonawca modernizacji określił go więc prawidłowo, a strona nie przedłożyła innych dokumentów, które uzasadniałyby wprowadzenie żądanych korekt dotychczasowych wpisów.
Organ odwoławczy zaznaczył, że powyższe ustalenia potwierdza również umowa sprzedaży działki nr 1, tj. akt notarialny z 3.06.2008 r., w którym sprzedający oświadczył, że przedmiotowa działka jest zabudowana budynkiem gospodarczym, a z § 6 wynika, że kupująca, znajduje się już w posiadaniu przedmiotu niniejszej umowy. Wobec powyższego organ uznał, że skarżąca nabywając działkę nr 1 miała wiedzę, że nabywa działkę zabudowaną budynkiem gospodarczym, a nie jak obecnie twierdzi, budynkiem mieszkalno-gospodarczym.
Odnosząc się z kolei do zarzutu dotyczącego braku ustalenia, czy co najmniej połowa całkowitej powierzchni użytkowej przedmiotowego budynku jest wykorzystywana do celów mieszkalnych stwierdził organ odwoławczy, iż z dołączonego przez skarżącą do pisma z 13.06.2022 r. "Opisu technicznego określającego rodzaj i charakterystykę obiektu budowlanego oraz jego konstrukcję wraz z danymi techniczno-użytkowymi" wynika, że istniejąca powierzchnia zabudowy części mieszkalnej wynosi 48 m2, natomiast powierzchnia użytkowa części mieszkalnej wynosi 36,2 m2. Oznacza to, że nie stanowi ona 50 % powierzchni użytkowej całego budynku. Organ zaznaczył przy tym, że jeżeli skarżąca podważa powierzchnię zabudowy określoną w modernizacji, to winna przedłożyć dokumentację z inwentaryzacji powykonawczej budynku.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę na § 18 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków z 2021 r. Przepis ten stanowi, iż danymi ewidencyjnymi dotyczącymi budynku jest m.in. rodzaj budynku według Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT). Wyjaśnił, że według KŚT budynki dzieli się na budynki mieszkalne i budynki niemieszkalne. Pośród budynków niemieszkalnych wyszczególnione są "Budynki produkcyjne, usługowe i gospodarcze dla rolnictwa". Zgodnie z definicjami pojęć podstawowych zawartymi w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (do których odnosi się KŚT) budynki mieszkalne są to obiekty budowlane, których co najmniej połowa całkowitej powierzchni użytkowej jest wykorzystywana do celów mieszkalnych. W przypadkach, gdy mniej niż połowa całkowitej powierzchni użytkowej wykorzystywana jest na cele mieszkalne, budynek taki klasyfikowany jest jako niemieszkalny, zgodnie z jego przeznaczeniem. Budynki niemieszkalne to obiekty budowlane wykorzystywane głównie dla potrzeb niemieszkalnych. W przypadku, gdy co najmniej połowa całkowitej powierzchni użytkowej wykorzystywana jest do celów mieszkalnych, budynek klasyfikowany jest jako budynek mieszkalny.
Zatem, w ocenie organu II instancji, konieczne było określenie dominującej funkcji budynku (rodzaju budynku według KŚT). Organ odwoławczy zaznaczył, że ustalenie powyższego jest możliwe jedynie w oparciu o dokumentację architektoniczno-budowlaną budynku, a tylko organ administracji budowlanej jest władny w sposób wiążący określić kategorię budynku w świetle przepisów prawa budowlanego i w ten sposób pośrednio określić wartość KŚT dla ewidencji gruntów i budynków. Tymczasem z ustaleń poczynionych w sprawie nie wynika, by istniała dokumentacja wskazująca na inny stan budynku niż określony w ramach prac modernizacyjnych. Organ zaznaczył, że skoro w dniu zakupu (2008 r.) działka nr 1 zabudowana była budynkiem gospodarczym, to jego przebudowa mogła nastąpić po tej dacie i była prowadzona z inicjatywy skarżącej. Dlatego też, to wnioskodawczyni winna dostarczyć dokumenty na podstawie których dokonywano dalszej przebudowy. Bez wydania decyzji o zmianie sposobu użytkowania budynku przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, organ ewidencyjny nie może dokonać zmiany dotyczącej funkcji budynku.
Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu błędnego ustalenia, iż odwołująca się nie wniosła uwag do danych wykazanych w operacie opisowo-kartograficznym oraz naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. organ odwoławczy stwierdził, że zarzuty te nie mają znaczenia dla sprawy.
W kwestii błędnych numerów porządkowych nieruchomości wykazanych w operacie ewidencyjnym organ odwoławczy zaznaczył, że wnioskująca nie występowała do Starosty o zmianę numeru adresowego, lecz jedynie o ujawnienie innej funkcji budynku. Aktualizacji numeru adresowego Starosta dokonał z urzędu w oparciu o informacje pozyskane od Burmistrza Miasta i Gminy W1. z ewidencji miejscowości, ulic i adresów. Jak wyjaśnił, sama aktualizacja może nastąpić na podstawie czynności materialno-technicznej, na podstawie wpisu w innych rejestrach. Z uwagi na powyższe organ odwoławczy uznał, że ta część decyzji podlegała uchyleniu, a samo postępowanie w zakresie przypisania do nieruchomości punktu adresowego należało umorzyć (na podstawie art. 138 par. 1 pkt 2 k.p.a.), gdyż brak było podstaw do jej rozpoznawania w drodze postępowania administracyjnego.
5.
Przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca uczyniła wyłącznie część opisanej wyżej decyzji zawartą w punkcie 2. tj. w zakresie w odmowy aktualizacji ewidencji gruntów i budynków obejmującej zmianę rodzaju budynku na działce nr 1 w W. Skarga zarzuciła naruszenie:
a) art. 107 par. 1 pkt 4 k.p.a. poprzez brak powołania w decyzji podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia, co ma skutkować stwierdzeniem nieważności tej decyzji w oparciu o art. 156 par. 1 pkt 2 k.p.a.;
b) art. 7, 77 par. 1 i art. 80 k.p.a., poprzez:
- brak ustalenia, czy co najmniej połowa spornego budynku jest wykorzystywana do celów mieszkalnych, a w konsekwencji brak zastosowania art. 24 ust. 2b Prawa geodezyjnego i kartograficznego i błędne zastosowanie art. 24 ust. 2 ustawy poprzez odmowę aktualizacji ewidencji gruntów i budynków
- błędne ustalenie, że skarżąca nie wniosła uwag i zastrzeżeń do danych ujawnionych w projekcie operatu opisowo-kartograficznego.
- art. 138 par. 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w części obejmującej odmowę aktualizacji ewidencji gruntów i budynków.
Skarga domagała się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, względnie uchylenia decyzji w części zaskarżonej. Nadto żądała zasądzenia kosztów postępowania oraz dopuszczenia dowodu z dokumentu tj. przedłożonej uzupełnionej Oceny technicznej spornego budynku na okoliczność, że co najmniej połowa powierzchni użytkowej jest wykorzystywana do celów mieszkalnych w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3.10.2016 r. w sprawie Klasyfikacji środków trwałych.
Załączony do skargi dokument o nazwie "Ocena techniczna stanu budynku mieszkalnego na działce nr 1 (). Uzupełnienie" (bez daty), wskazywał (na rysunku) odmiennie niż znajdujący się w aktach administracyjnych pierwotny dokument będący Oceną techniczną spornego budynku, że od strony jego części drewnianej znajduje się "aneks letni" o wymiarach (1,35 x 3,8 m) oraz do tej części przylega zewnętrzne WC o wymiarach 1 x 1 m2.
6.
W odpowiedzi na skargę organ domagał się jej oddalenia, podtrzymując dotychczas wyrażone w sprawie stanowisko.
7.
W piśmie z 28.06.2023 r. skarżąca wnioskowała o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Podała, iż obowiązkiem organu było – stosownie do par. 47 rozporządzenia z 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków – uzyskanie wyjaśnień i dodatkowych dowodów w tej sprawie.
Zajmując stanowisko względem twierdzenia organu, że córka nie wniosła pisemnych uwag podała, że córka jej wniosła pismo z 6.06.2022 r. i winno być ono rozpoznane jako skarga w trybie art. 234 k.p.a.
W kwestii oświadczenia zawartego w akcie notarialnym sprzedaży działki wskazującego, iż na działce tej jest budynek gospodarczy - podała, że na podstawie art. 84 k.c., to oświadczenie było błędne, gdyż dom ten ma część gospodarczą przylegającą do części mieszkalnej i tak się kiedyś budowało.
Skarżąca podała, że pismo to składa tak późno albowiem oczekiwała na zaświadczenie z gminy lub ze starostwa, o które od dłuższego czasu się ubiega. Chodzi o zaświadczenia o funkcjach mieszkaniowych budynku na działce nr 1. SKO w Krakowie uchyliło wydane przez organ gminy postanowienie odmowne i sprawa ta dotychczas nie została ponownie rozstrzygnięta.
Wskazała skarżąca, że operat ewidencyjny z 1979 r., wg którego na działce 1 znajdował się budynek gospodarczy i mieszkalny o nr 4, zawiera nieprawdziwe dane. Skarżąca podała, że w 1996 r. na działce tej był tylko budynek uznany przez Starostę za gospodarczy, który faktycznie był wtedy jedynym budynkiem na tej działce i pełnił funkcje budynku mieszkalno-gospodarczego i powinien mieć nr 5. W budynku tym zamieszkiwał K. H. do 1998 r. Po tej dacie został on wymeldowany z urzędu.
Dalej skarżąca podała, że w operacie z 1979 r., do działki 1, został przypisany budynek 4, który nie figurował na tej działce. Żaden organ takiego numeru budynkowi nie nadał, a nr 4 był przypisany do działki nr 2. Ponadto, budynek gospodarczy oznaczony numerem 1, w ocenie skarżącej był źle wyrysowany, jako budynek o jednolitej strukturze, a składa się on z części drewnianej i murowanej i miał przy sobie dołączoną tzw. sławojkę, która nawet z budynkiem miała jedną wspólną ścianę, a nigdy nie była na mapach zaznaczona.
Do opisanego wyżej pisma zostały dołączone dwa postanowienia SKO w Krakowie (z 31.08.2022 r oraz z 2.03.2023 r.) uchylające postanowienie organu I instancji w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o zgodności zmiany sposobu użytkowania budynku produkcyjnego, usługowego i gospodarczego dla rolnictwa na działce 1 w W. z ustaleniami planu miejscowego, jak też postanowienie SKO w Krakowie z 24.04.2023 r. uchylające postanowienie organu I instancji w przedmiocie wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu w budynku mieszkalnym jednorodzinnym na działce nr 1 w W.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Treść skargi wskazuje, iż zakresem zaskarżenia skarżąca objęła wyłącznie punkt 2 decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z 15.11.2022 r., tj. orzeczenie utrzymujące w mocy decyzję organu I instancji w części dotyczącej odmowy aktualizacji informacji zawartych w W. i pozostawienie dotychczasowych w tym względzie danych, tj. budynku produkcyjnego, usługowego i gospodarczego dla rolnictwa (Klasyfikacja Środków Trwałych 108). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie budzi zastrzeżeń stanowisko, iż istnieje możliwość zaskarżenia decyzji w części, jeżeli tylko rozstrzygnięcie decyzji składa się z kilku elementów, z których każdy mógłby być przedmiotem rozstrzygnięcia w osobnej decyzji (elementy te mogą mieć samodzielny byt prawny), a treść wadliwego rozstrzygnięcia nie wywiera wpływu na treść pozostałych rozstrzygnięć zawartych w decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16.09.2022 r., sygn. akt I OSK 2251/21 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26.10.2010 r., sygn. akt II SA/Wa 755/10). W związku z powyższym zauważyć należy, iż wskazana wyżej decyzja organu odwoławczego rozstrzyga zarówno o odmowie aktualizacji ewidencji co do rodzaju ujawnionego w niej budynku (pkt 2) jak też o kwestii dotyczącej punktu adresowego tego budynku (pkt 1). W tym ostatnim przedmiocie orzeczenie organu II instancji uchyla decyzję organu I instancji i umarza postępowanie administracyjne, z uwagi na to, że aktualizacja danych ewidencyjnych w oparciu o treść wpisów zawartych w innych rejestrach publicznych (w tej sprawie rejestru prowadzonego przez Burmistrza N.) winna nastąpić w drodze czynności materialno-technicznej, a nie decyzji administracyjnej, co jednoznacznie wynika z art. 24 ust. 2b lit. g ustawy z 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r. poz. 1990, dalej "p.g.k."). Decyzja organu odwoławczego składa się zatem z dwóch wyrzeczeń, z których każdy ma samodzielny byt i mógłby być przedmiotem odrębnego rozstrzygnięcia. W tych okolicznościach nie było więc przeszkód, aby skarżąca ograniczyła zakres zaskarżenia do wprost wskazanego w skardze przedmiotu (tj. aktualizacji informacji o rodzaju budynku). Dostrzec przy tym należy, że powyższe pozostaje w zgodzie z treścią oczekiwania skarżącej (tj. żądania) skierowanego do organu I instancji, z którego wynikało, iż skarżąca domagała się aktualizacji ewidencji jedynie odnośnie rodzaju przedmiotowego budynku. Z uwagi na powyższe uznać więc należało, iż niezaskarżona do Sądu cześć decyzji organu odwoławczego (pkt 1) uzyskała walor prawomocności formalnej w rozumieniu art. 16 § 3 k.p.a., a przedmiot objęty tym rozstrzygnięciem (kwestia oznaczenia punktu adresowego budynku), zgodnie z wypowiedzią Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, zostanie załatwiony przez organ I instancji w trybie czynności materialno-technicznej, co uwzględniało będzie treść art. 24 ust. 2b lit. g ustawy.
Spór w kontrolowanej sprawie sprowadzał się zatem do rozstrzygnięcia tego, czy budynek skarżącej znajdujący się na działce nr 1 w W. stanowi – ujawniony w ewidencji budynek gospodarczy, który wg Klasyfikacji Środków Trwałych zaliczony został do grupy 1, podgrupy 10, rodzaju 108, tj. do budynków produkcyjnych, usługowych, gospodarczych dla rolnictwa, czy też – jak domagała się tego skarżąca – z uwagi na wyodrębnioną w tymże budynku część mieszkalną i mieszkalny sposób wykorzystywania tej części, winien to być budynek, który w ewidencji gruntów i budynków powinien figurować jako budynek mieszkalno-gospodarczy.
W sprawie nie ulegało przy tym wątpliwości to, że przedmiotowy budynek powstał w latach 60-tych XX wieku. Nie budziło kontrowersji też ustalenie, że nie zachowała się żadna dokumentacja architektoniczno-budowlana obrazująca proces inwestycyjny tego obiektu, której treść – jak zasadnie wskazywały organy administracji – byłaby miarodajna dla określenia w ewidencji jego rodzaju. Jak podawały organy administracji, w dokumentach geodezyjnych zawartych w zasobie sporny budynek był ujawniony jako gospodarczy związanym z rolnictwem. Najnowsze dane o tym obiekcie figurujące w ewidencji gruntów i budynków pochodziły z przeprowadzonej w W. modernizacji ewidencji gruntów i budynków (2019-2021 r.). Z dokumentów modernizacji ewidencji wynika zarazem, że jej wykonawca w ramach wizji w terenie dokonał pomiaru spornego obiektu stwierdzając, że jest to budynek produkcyjny, usługowy i gospodarczy dla rolnictwa o powierzchni 105 m2. Z materiałów modernizacji wynika także, iż przyjmowanej kwalifikacji rodzaju tegoż obiektu nie oponowała skarżąca (działająca wówczas przez pełnomocnika). Taka kwalifikacja budynku wynikała również z umowy jego sprzedaży, w oparciu o którą skarżąca stała się jego właścicielem (k. 47 akt sądowych).
Wobec jednak zgłoszonego przez skarżącą żądania dokonania zmiany w ewidencji w zakresie rodzaju ujawnionego obiektu i podnoszonych w toku sprawy twierdzeń, zasadnie organ I instancji wdrożył postępowanie wyjaśniające ukierunkowane na wyjaśnienie spornej kwestii (rodzaju budynku), a w ramach tegoż postępowania przeprowadzona została wizja w terenie (22.07.2022 r., k. 114 i wcześniejsze), pozyskano wyjaśnienia wykonawcy modernizacji (pismo z 26.08.2022 r.; k. 143) oraz dopuszczono inne dowody, składające się na akta kontrolowanej sprawy.
W ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dowodził, że zasadnie organy administracji odmówiły aktualizacji informacji o tym budynku przyjmując, że dotychczas ujawnione w ewidencji dane, odzwierciedlają rzeczywisty stan rzeczy. Według Sądu, skarżącą nie wykazała, aby objęty postępowaniem budynek był innego rodzaju, niż ujawniono to w ewidencji gruntów i budynków.
Poprzedzając dalsze wywody należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 2 pkt 8 p.g.k. ewidencja gruntów i budynków to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Ewidencja gruntów i budynków nie ma charakteru prawotwórczego, gdyż jej zadaniem jest jedynie odzwierciedlanie aktualnego stanu prawnego nieruchomości (por. np. wyroki WSA w Krakowie z 13.10.2010 r., sygn. akt III SA/Kr 277/09, z 27.02.2013 r., sygn. akt III SA/Kr 960/12). W odniesieniu do budynków – zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 2 p.g.k. – ewidencja zawiera dane dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych.
Szczegółowe dane agregowane w ewidencji, a odnoszące się do "budynku", zostały określone w par. 18 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 27.07.2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. 2021 r., poz. 1390). Stosownie do ustępu 1 pkt 3 tego przepisu, danymi ewidencyjnymi dotyczącymi budynku jest jego rodzaj według Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT), o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej. Dostrzec przy tym należy, iż poprzednio obowiązujący w tym przedmiocie akt prawny, tj. rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. 2019 r., poz. 393), w paragrafie 63 ust. 1 określał, że danymi ewidencyjnymi dotyczącymi budynku są: jego rodzaj według KŚT (pkt 4), a nadto klasa według Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (pkt 5); jak też główna funkcja (pkt 6).
Tak więc zarówno rozporządzenie z 2001 r. (obowiązujące w okresie przeprowadzania w W. modernizacji ewidencji, lata 2019-2021 r.), jak i obecnie obowiązujący akt prawny (rozporządzenie z 2021 r.) regulujący zakres informacji objętych ewidencją, a odnoszących się do danych o "rodzaju budynku", odsyłały do kwalifikacji budynków przyjmowanej według Polskiej Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT). Ta ostatnio wskazana klasyfikacja uregulowana jest w rozporządzeniu Rady Ministrów z 3.10.2016 r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT) - Dz. U. 2016 r., poz. 1986. Podkreślić przy tym należy, że ten akt prawny obowiązywał tak w dacie przeprowadzania modernizacji ewidencji w W., w oparciu o którą ujęto w tejże ewidencji kwestionowane przez skarżącą dane o jej budynku, jak też w dacie wydawania decyzji w obecnie kontrolowanej sprawie. Nakazuje to uznać, że przywołana regulacja stanowi miarodajną podstawę prawną dla dalszych ocen tej sprawy.
W związku z powyższym trzeba zauważyć, że z "Objaśnień wstępnych" do wskazanego rozporządzenia KŚT wynika, że podziały nieruchomości występujące w grupie 1 (obejmującej budynki i lokale oraz spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego i spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego), jak też w grupie 2 (obejmującej obiekty inżynierii lądowej i wodnej) - opracowane zostały na podstawie usystematyzowanego wykazu obiektów budowlanych Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) wprowadzonej rozporządzeniem Rady Ministrów z 30.12.1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) - Dz. U. Nr 112, poz. 1316. Regulacje więc wskazanej ostatnio klasyfikacji (PKOB), mają niewątpliwie znaczenie dla treści wpisów dokonywanych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie obejmującym "rodzaj budynku", skoro odesłanie do tej regulacji zawarte zostało w rozporządzeniu KŚT (por. też wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 8.11.2017 r., I SA/Go 374/17).
Z tabeli zawartej w rozporządzeniu KŚT wynika, że podział "budynków" na potrzeby tej klasyfikacji, jest dychotomiczny. Budynki dzielą się bowiem na: mieszkalne (grupa 1, podgrupa 11) i niemieszkalne (grupa 1, podgrupa 10, która ulega dalszym jeszcze podziałom). Jak wynika z "Objaśnień szczegółowych" do KŚT, budynki mieszkalne stanowią obiekty budowlane, których co najmniej połowa całkowitej powierzchni użytkowej jest wykorzystywana do celów mieszkalnych. W przypadkach, gdy mniej niż połowa całkowitej powierzchni użytkowej wykorzystywana jest na cele mieszkalne, budynek taki klasyfikowany jest jako niemieszkalny zgodnie z jego przeznaczeniem.
Z kolei przez budynki niemieszkalne, Klasyfikacja Środków Trwałych rozumie obiekty budowlane wykorzystywane głównie dla potrzeb niemieszkalnych. Klasyfikacja ta wskazuje dalej, że podział budynków na mieszkalne i niemieszkalne w KŚT oparto na Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (por. wyjaśnienie "Pojęć podstawowych" w PKOB). KŚT podaje przy tym, że o zaliczeniu budynku do właściwej podgrupy i rodzaju decyduje jego przeznaczenie oraz związana z tym konstrukcja i wyposażenie, a nie sposób użytkowania, zaś w przypadku budynków o różnym przeznaczeniu, o zaliczeniu obiektu do właściwej podgrupy i rodzaju, decyduje główne jego przeznaczenie.
Jak wynika z cytowanych wyżej regulacji, kluczowe znaczenie dla ustalenia "rodzaju budynku" (mieszkalny, czy niemieszkalny) ma to, czy co najmniej połowa całkowitej jego powierzchni użytkowej jest wykorzystywana do celów mieszkalnych. Istotne jest więc ustalenie parametru "całkowitej powierzchni użytkowej budynku", a następnie ustalenie proporcji, w jakiej jest on wykorzystywany. Jeżeli wynik tego ustalenia wskazywał będzie, że więcej niż połowa całkowitej powierzchni użytkowej jest wykorzystywana do celów mieszkalnych, wówczas będziemy mieli do czynienia z budynkiem mieszkalnym. W przeciwnym zaś razie, brak będzie podstaw do uwidocznienia w ewidencji gruntów i budynków mieszkalnego rodzaju takiego budynku.
Jak stanowi punkt 2. Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych ("Pojęcia podstawowe") całkowita powierzchnia użytkowa budynku obejmuje całą powierzchnię budynku z wyjątkiem:
- powierzchni elementów budowlanych m.in. podpór, kolumn, filarów, szybów, kominów;
- powierzchni zajmowanych przez pomieszczenia techniczne instalacji ogólnobudowlanych;
- powierzchni komunikacji, np. klatki schodowe, dźwigi, przenośniki.
Dalej PKOB precyzuje, że część "mieszkaniowa'" budynku mieszkalnego obejmuje pomieszczenia mieszkalne (kuchnie, pokoje wypoczynkowe, sypialnie), pomieszczenia pomocnicze, piwnice oraz pomieszczenia ogólnego użytkowania (np. wózkarnie, suszarnie).
Z akt sprawy wynika niewątpliwa powierzchnia całego budynku, która wg niezakwestionowanych przez skarżącą danych ujętych w ewidencji gruntów i budynków wynosi 105 m2. Powierzchnia ta jest zbieżna z danymi wynikającymi z przedłożonego przez skarżącą "Opisu technicznego" tego budynku, gdzie wskazano jego wymiary wynoszące 13,2 x 8 m. Część mieszkalna tego budynku ma wymiary 6 x 8 m (tj. 48 m2). Technik budowlany sporządzający "Opis techniczny" budynku ustalił, że powierzchnia użytkowa części mieszkalnej wynosi 36,2 m2. Żadna ze stron, na jakimkolwiek etapie postępowania nie kwestionowała wielkości tego ostatnio wskazanego parametru. Z kolei, powierzchnia użytkowa części gospodarczej nie została wskazana w "Opisie technicznym" opracowanym przez technika budowlanego. Wartości zobrazowane w "Inwentaryzacji stanu technicznego" pozwalają jednak ustalić ten ostatnio wskazany atrybut.
W związku z powyższym należy zauważyć, iż z rysunku "Inwentaryzacji" wynika, że długość całego budynku wynosi 13,2 metra, zaś długość części mieszkalnej (murowanej) wynosi 6 metrów. Zatem długość części gospodarczej stanowi różnicę między wskazanymi wyżej wartościami (13,2 metra minus 6 metrów), czy wynosi 7,2 metra. Z analizowanego rysunku wynika też, że szerokość budynku wynosi 8 metrów. Iloczyn powyższych wartości (tj. szerokości budynku – 8 m i długości części gospodarczej – 7,2 m), daje wielkość 57,6 m2, którą stanowi powierzchnia części gospodarczej. Jak wynika natomiast z powołanej wyżej regulacji PKOB, całkowita powierzchnia użytkowa budynku obejmuje zasadniczo całą powierzchnię budynku, a wyjątek w tym względzie stanowi powierzchnia elementów budowlanych m.in. podpór, kolumn, filarów, szybów, kominów, jak też powierzchnia zajmowana przez pomieszczenia techniczne instalacji ogólnobudowlanych oraz powierzchnia komunikacji (np. klatki schodowe, dźwigi, przenośniki).
Specyfika ocenianej aktualnie części gospodarczej przedmiotowego budynku, wynikająca z rysunku "Inwentaryzacji stanu istniejącego" wskazuje, iż część ta nie zawiera pomieszczeń technicznych instalacji ogólnobudowlanych, jak też powierzchni mogącej stanowić komunikację typu: klatka schodowa, dźwig, czy przenośnik. Budynek ten natomiast oparto na 6 kolumnach (filarach), których wartości nie zostały zobrazowane na rysunku "Inwentaryzacji". Z opisu technicznego wynika natomiast, iż znajdujące się w części gospodarczej filary stanowiące elementy nośne, wykonane zostały z cegły pełnej i posiadają wymiary 40 cm x 40 cm (0,4 m x 0,4 m). Powierzchnia więc jednego filara zajmuje 0,16 m2. Mnożąc uzyskaną wartość przez liczbę filarów (6) otrzymujemy wielkość 0,96 m2, która – stosownie do przedstawionej wcześniej regulacji PKOB winna pomniejszyć powierzchnię użytkową tej części budynku. Skoro ustalona powierzchnia użytkowa części gospodarczej wynosiła 57,6 m2 (por. wyżej), to odejmując od tej wielkości powierzchnię zajętą przez filary (0,96 m2) uzyskujemy wynik 56,64 m2. Uwzględniając fakt, że powierzchnia użytkowa części mieszkalnej – jak ustalił technik budowlany wynosi 36,2 m2, zaś powierzchnia użytkowa części gospodarczej – obliczona w oparciu o wartości uwidocznione na rysku "Inwentaryzacji" - wynosi 56,64 m2, to powierzchnia użytkowa budynku (wg PKOB) stanowić będzie sumę wskazanych wyżej wartości, tj. 92,84 m2. Z powyższego wynika, że miarodajna dla kwalifikacji budynku (tj. ustalenia jego rodzaju) powierzchnia wykorzystywana do celów mieszkalnych (36,2 m2) - nie stanowi wartości przekraczającej połowę całkowitej powierzchni użytkowej tegoż obiektu. Z uwagi na powyższe rozważania i wyliczenia, w ocenie Sądu nie została spełniona, wynikająca z cytowanych wcześniej regulacji przesłanka, mogąca uprawniać organ administracji do ewentualnej modyfikacji danych w ewidencji gruntów i budynków w zakresie odmiennego określenia rodzaju przedmiotowego budynku.
W tym miejscu zająć należy stanowisko względem dowodu z dokumentu (bez daty) przedłożonego przy skardze, w postaci "Uzupełnienia oceny technicznej" budynku na działce nr 1 w W. W szkicu obejmującym "Inwentaryzację stanu istniejącego" zaznaczono, iż część budynku, uznawana dotychczas za pomieszczenie gospodarcze nr 2, stanowić ma w istocie "Aneks mieszkalny letni" (k. 9) o gabarytach 1,35 m x 3,8 m. Iloczyn tych wartości daje 5,13 m2. Nadto, na Inwentaryzacji dorysowano przy tym "Aneksie" pomieszczenie WC o powierzchni 1 m2.
Wskazać należy, iż nazwanie na rysunku określonego pomieszczenia "Aneksem mieszkalnym letnim" (o powierzchni 5,13 m2) nie czyni z niego jeszcze powierzchni wykorzystywanej do celów mieszkalnych. Skarżąca nie tylko nie wykazała, ale także nawet nie podała, jaki miałby być związek tego pomieszczenia z częścią mieszkalną. To zaś "pomieszczenie" znajduje się niewątpliwie poza murowanym fragmentem budynku mającym przeznaczenie mieszkalne. Skarżąca na żadnym etapie postępowania nie podnosiła i nie wykazywała, aby poza murowaną częścią obiektu, jakikolwiek inny (tj. uznawany za gospodarczy) fragment tego budynku, miał stanowić powierzchnię użytkową wykorzystywaną do celów mieszkalnych. Dostrzec przy tym trzeba, że skarżąca uczestnicząca wraz z pełnomocnikiem (córką), w przeprowadzonej przez organ wizji terenowej (oględzinach budynku), która odbyła się w dniu 22.07.2022 r. (k. 114 akt administracyjnych) kategorycznie oświadczyła, iż to właśnie "murowana część budynku pełniła funkcje mieszkalne (tj. była zamieszkiwana) i aktualnie nadal tę funkcję pełni." (tak oświadczenie k. 114 v). Nie było zatem także przy tej czynności dowodowej mowy o tym, aby jakieś inne części spornego budynku, będące bez wątpienia gospodarcze, mogły mieć także mieszkalne funkcje i przeznaczenie. Taką też sytuację obrazuje jasno dokumentacja załączona przez skarżącą do akt sprawy (por. np. k. 1, k. 21). Niezależnie nawet od zaprezentowanej wyżej oceny należy zauważyć, że wskazane wyżej wymiary "Aneksu mieszkalnego letniego" (5,13 m2) oraz pomieszczenia WC (1 m2), o łącznej powierzchni 6,13 m2, mające na celu, jak się wydaje, "powiększyć" część mieszkalną budynku i pomniejszyć część gospodarczą, także nie mogą rzutować na uznanie za wadliwe przyjętego przez organ stanowiska i kierunku rozstrzygnięcia sprawy. Podkreślić bowiem trzeba, że – po uwzględnieniu powierzchni wskazanych "pomieszczeń" – w dalszym ciągu powierzchnia mająca być wykorzystywaną do celów mieszkalnych, nie stanowi co najmniej połowy całkowitej powierzchni użytkowej (część mieszkalna powierzchni użytkowej przy doliczeniu "Aneksu letniego" i WC miałaby wówczas powierzchnię ok. 42 m2, zaś pozostała część tj. gospodarcza ok. 50 m2). W tych też okolicznościach, za przeważającą część budynku – w rozumieniu KŚT – uznać należało część gospodarczą. To zaś oznaczało, że dane dotyczące rodzaju tego budynku ujawnione w ewidencji gruntów i budynków nie były wadliwe, co uzasadniało odmowę dokonania aktualizacji ewidencji i o czym zasadniczo trafnie orzekły organy administracji publicznej. Jak bowiem stanowi mające w sprawie zastosowanie rozporządzenie PKOB, w przypadkach, gdy mniej niż połowa całkowitej powierzchni użytkowej wykorzystywana jest na cele mieszkalne, budynek taki klasyfikowany jest jako niemieszkalny, zgodnie z jego przeznaczeniem. Samo natomiast ustalone na potrzeby ewidencji przeznaczenie budynku (KŚT 108 – budynek produkcyjny, usługowy, gospodarczy dla rolnictwa) nie było przedmiotem sporu w tej sprawie.
Organ I instancji zasadnie też zaprezentował w wydanej decyzji rozważania co do tego, czy istnieją podstawy do uznania, że w sprawie możemy mieć do czynienia z dwoma odrębnymi budynkami (k. 8 decyzji). W ocenie Sądu trafnie organ ten przyjął, że zebrane, przy aktywnej w postępowaniu postawie skarżącej materiały sprawy, wskazują na brak dopuszczalności uznania, że możemy mieć do czynienia z dwoma budynkami o różnych funkcjach (rodzajach). Powyższe ustalenie wynikają z uwarunkowań konstrukcyjnych tego obiektu (por. wyżej). Jak wskazywał wykonawca ewidencji, jest to konstrukcyjnie jedna budowla, przykryta jednym dachem, która pierwotnie była budynkiem gospodarczym, a część została zaadaptowana na mieszkalną w trakcie użytkowania.
Jak już przy tym wyżej akcentowano, analiza akt sprawy także wskazuje, że charakter gospodarczy spornego budynku był przez 14 lat niewątpliwy także dla skarżącej (por. akt notarialny – umowa sprzedaży z 3.06.2008 r. k. 50v), a powołanie się obecnie (pismo z 28.06.2023) na art. 84 k.c. (błąd co do treści czynności prawnej) – z uwagi na przeprowadzone w sprawie postępowanie wyjaśniające, nie wpływa na odmienną ocenę rodzaju tego budynku (z przedstawionych już wyżej względów).
Lektura treści kontrolowanej decyzji nie pozwalała uznać za zasadny zarzut skargi obejmujący naruszenie art. 107 par. 1 pkt 4 k.p.a. poprzez brak powołania przez organ odwoławczy materialnoprawnej podstawy decyzji, mającej - wg skargi - skutkować stwierdzeniem jej nieważności na podstawie art. 156 par. 1 pkt 1 k.p.a. Z decyzji wynika bowiem, że organ przytoczył wszystkie miarodajne dla sprawy przepisy prawa. Wyjaśnić przy tym należy, iż wydanie decyzji bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 par. 1 pkt 2 k.p.a. obejmuje zasadniczo przypadki, gdy przepisy prawa powszechnie obowiązującego nie zawierają podstawy wydania w danej sytuacji decyzji administracyjnej, nie zaś zaniechanie przywołania (wskazania) takiej podstawy. Z sytuacją braku podstawy prawnej decyzji, nie mamy niewątpliwie do czynienia w kontrolowanym przypadku.
W zarzucie naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 par. 1 oraz art. 80 k.p.a. skarżąca wskazała na zaniechanie przez organy administracji ustaleń co do tego, czy co najmniej połowa całkowitej powierzchni użytkowej spornego budynku jest wykorzystywana do celów mieszkalnych. Zarzut ten z przedstawionych wyżej względów uznać należało za nietrafny (por. wyliczenia). Dostrzec należy, iż orzekające organy administracji w oparciu o akta sprawy zaprezentowały rozważania wskazujące na brak spełnienia przesłanki akcentowanej w przywołanym wyżej zarzucie i choć przyjęły one parametry obiektu odmienne niż uczynił to Sąd, to jednakże ocena wyrażona przez te organy, we wskazanym przedmiocie, była finalnie trafna. Sygnalizowane zaś w skardze uchybienie uznać zatem należało za niemające istotnego wpływu na wynik kontrolowanej sprawy (art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. 2023 r., poz. 259; dalej p.p.s.a.).
Zarzut dotyczący postawy pełnomocnika skarżącej w toku postępowania modernizacyjnego nie miał znaczenia dla oceny tej sprawy (tożsamy zarzut skarżąca zgłosiła w piśmie z 28.06.2023 r.). Podkreślić należy, iż podstawą przyjętego stanu faktycznego były ustalenia dotyczące rodzaju spornego obiektu poczynione w toku postępowania, a nie zaś stanowisko pełnomocnika skarżącej w sprawie dotyczącej modernizacji ewidencji. Bez związku z kontrolowaną sprawą pozostawały także postanowienia wydane przez SKO w Krakowie w przedmiocie wskazanym w punkcie 7 niniejszego uzasadnienia. Postanowienia te bowiem zapadały w odrębnych postępowaniach, których wynik nie miał wpływu na niniejszą sprawę.
Mając powyższe na uwadze, Sąd skargę oddalił, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI